Thái Hạo

Ảnh: chụp màn hình trên trang Đài Tiếng nói Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh 

Tất nhiên tôi không phản đối tăng lương, dù lương giáo viên đã được xếp cao nhất trong hệ thống thang bậc lương hành chính sự nghiệp, nhưng có mấy điều muốn nói thêm.

1. Tăng lương nhưng phải cam kết tăng năng lực và chất lượng giảng dạy. Tôi cho rằng, chỉ tăng lương thôi mà không đi kèm với những thay đổi khác một cách căn bản, như tuyển dụng, chương trình, phương pháp, cách thức tổ chức và mục tiêu giáo dục, thì về cơ bản chất lượng dạy và học khó mà tăng theo.

2. Cá nhân tôi chưa từng gặp giáo viên giỏi nào bỏ nghề vì lương thấp. Họ rời ngành vì những lý do khác, trong đó môi trường làm việc thiếu dân chủ là điều quan trọng nhất. Tôi không biết các vị định nghĩa như thế nào là “giáo viên giỏi”, nhưng những giáo viên tâm huyết, trung thực, có năng lực và khao khát một nền giáo dục tử tế, họ không chịu được mãi tình trạng “học để thi”, càng không chịu được sự yếm khí và tính chất chuyên chế trong môi trường giáo dục mà ở đó hiệu trưởng là vua một cõi.

3. Bên cạnh tiền thì còn nhiều cách để thu hút nhân tài. Nhìn ra xã hội, chúng ta thấy không thiếu người “ăn cơm nhà vác tù và hàng tổng”, vì họ yêu công việc ấy, vì họ mong muốn được đóng góp, vì họ muốn xã hội tốt lên... Thời kỳ mới thành lập chế độ, không ít trí thức và các nhà khoa học lừng lẫy đã trở về từ ngoại quốc, chấp nhận sống kham khổ ngặt nghèo để chung tay xây dựng đất nước. Tất nhiên, họ không về vì tiền. Cho đến nay vẫn có những người như thế, nhưng rồi không ít người lại ra đi. Tất nhiên cũng không phải vì tiền.

Có bao nhiêu quán quân Olympia sau khi học xong thì về nước? Theo tổng hợp của Báo Lao Động tháng 10/2024: “23 nhà vô địch Olympia: Người về Việt Nam, người ở ẩn”. Và họ đưa ra một danh sách mà trong đó 17 người hiện đang sinh sống và làm việc tại Úc (mấy quán quân gần đây nhất đang học ở Úc thì không nói làm gì). Tất nhiên tôi không có ý nói rằng tất cả các nhà vô địch này đều là “nhân tài”. Và cũng xin chớ quên em học sinh Chu Ngọc Quang Vinh đã quyết tâm thi Đường lên đỉnh Olympia vì điều gì.

Chúng ta phải tập nhìn thẳng và nhìn đúng thực tế, dù thực tế ấy có khó chịu đến đâu. Đó là khởi đầu đúng cho mọi sự thay đổi. Không nhận diện được vấn đề, hoặc né tránh sự thật, thì mọi nỗ lực đều lãng phí, hoặc sẽ đánh mất thời gian và cơ hội.

Phải cải thiện môi trường làm việc, mà ở đó thu nhập chỉ là một trong các yếu tố, chứ không phải tất cả. Nếu không thấy được điều này và chỉ dồn nỗ lực vào mỗi chuyện tăng lương, thì coi chừng, có khi không thu hút được nhân tài thực thụ, mà chỉ khiến những người vị lợi tìm đến.

                                                                                                                                       T. H