Diễn đàn Câu lạc bộ Văn đoàn Độc lập Việt Nam: Quả Chuối của Andy Warhol – biểu tượng tiêu biểu và đa nghĩa của nghệ thuật đại chúng

Danh ngôn

“Thế giới này, như nó đang được tạo ra, là không chịu đựng nổi. Nên tôi cần có mặt trăng, tôi cần niềm hạnh phúc hoặc cần sự bất tử, tôi cần điều gì đó có thể là điên rồ nhưng không phải của thế giới này.”

“Ce monde, tel qu’il est fait, n’est pas supportable. J’ai donc besoin de la lune, ou du bonheur, ou de l’immortalité, de quelque chose qui ne soit dement peut-etre, mais qui ne soit pas de ce monde.”

(Albert Camus, Caligula)

“Tất cả chúng ta, để có thể sống được với thực tại, đều buộc phải nuôi dưỡng trong mình đôi chút điên rồ.”

“Nous sommes tous obligés, pour rendre la realite supportable, d’entretenir en nous quelques petites folies.”

(Marcel Proust, À l’ombre des jeunes filles en fleurs)

“Nghệ thuật và không gì ngoài nghệ thuật, chúng ta có nghệ thuật để không chết vì sự thật.”

“L’art et rien que l’art, nous avons l’art pour ne point mourir de la vérité.” (Friedrich Nietzsche, Le Crépuscule des Idoles)

“Mạng xã hội đã trao quyền phát ngôn cho những đạo quân ngu dốt, những kẻ trước đây chỉ tán dóc trong các quán bar sau khi uống rượu mà không gây hại gì cho cộng đồng. Trước đây người ta bảo bọn họ im miệng ngay. Ngày nay họ có quyền phát ngôn như một người đoạt giải Nobel. Đây chính là sự xâm lăng của những kẻ ngu dốt.”

“Social media danno diritto di parola a legioni di imbecilli che prima parlavano solo al bar dopo un bicchiere di vino, senza danneggiare la collettività. Venivano subito messi a tacere, mentre ora hanno lo stesso diritto di parola di un Premio Nobel. È l’invasione degli imbecilli.”

(Umberto Eco, trích từ bài phỏng vấn thực hiện tại Đại học Turin (Ý), ngày 10 tháng 6 năm 2015, ngay sau khi U. Eco nhận học vị Tiến sĩ danh dự ngành Truyền thông và Văn hoá truyền thông đại chúng. Nguyên văn tiếng Ý đăng trên báo La Stampa 11.06.2015)

Quả Chuối của Andy Warhol – biểu tượng tiêu biểu và đa nghĩa của nghệ thuật đại chúng

Nguyễn Man Nhiên

Năm 1967, nghệ sỹ nổi tiếng của trào lưu Pop Art Mỹ, ANDY WARHOL (1928-1987) đã thiết kế một trong những bìa album nhạc mang tính biểu tượng nhất của mọi thời đại, nổi bật với hình ảnh một quả CHUỐI màu vàng đơn giản, cho bản thu âm đầu tay của nhóm nhạc rock THE VELVET UNDERGROUND, mà lúc ấy ông đang là người quản lý.

Các phiên bản ban đầu của CHUỐI, mà giờ đây đã trở thành những món đồ sưu tập đắt giá, có in kèm miếng dán kép, cho phép người hâm mộ "peel and see" – làm động tác lột vỏ chuối. Cảm giác mang tính tương tác và nghệ thuật này sẽ mãi mãi là thương hiệu gắn liền với ban nhạc cũng như với Warhol.

Như nghệ sỹ dự định, hình ảnh của quả chuối, với liên tưởng tình dục của nó, đã thu hút sự chú ý cuồng nhiệt của công chúng. Trên thực tế, album này của nhóm The Velvet Underground không gặt hái thành công thương mại, tuy vậy nó đã được tạp chí Rolling Stone xếp hạng thứ 13 trong số những album nhạc rock vĩ đại nhất mọi thời.

Phong cách nổi tiếng của Warhol, được xác định bởi niềm đam mê ngày càng tăng của công chúng với văn hóa tiêu dùng, trưng bày các vật thể trần tục như là chủ thể chính tượng trưng cho sự gia tăng sản xuất và phân phối hàng loạt trong thời đại công nghiệp và quảng cáo nở rộ ở Hoa Kỳ những năm 1960.

Mặc dù Warhol đã chấm dứt hợp tác với nhóm rock The Velvet Underground vào năm 1968, ông tiếp tục thử nghiệm mô-típ Chuối qua nhiều phương tiện và chất liệu khác nhau, thực hiện nhiều tác phẩm lấy cảm hứng từ Chuối trong suốt sự nghiệp của mình. Những hình ảnh khác trở thành chủ đề chính và mang tính biểu tượng trong sáng tác của ông bao gồm lon súp Cambell, nữ diễn viên điện ảnh Marilyn Monroe, chai nước Coca-Cola và chuột Mickey.

Rất lâu sau cái chết của Warhol, Chuối tiếp tục gây tranh cãi. Vào năm 2012, các cựu thành viên ban nhạc The Velvet Underground đã kiện Quỹ Warhol định cấp phép sử dụng hình ảnh Chuối trên các phụ kiện iPad. Tuy nhiên, tranh cãi pháp lý cũng tiết lộ rằng thiết kế Chuối chưa bao giờ được đăng ký bản quyền. Sau khi các bên đạt được thỏa thuận, thẩm phán liên bang đã bác bỏ vụ kiện.

Người ta có thể tin rằng Warhol sẽ hài lòng với kết quả phân xử trên, vì nền tảng các tác phẩm của ông là kêu gọi sự chú ý đến các vật phẩm sản xuất hàng loạt và khuyến khích tự do ngôn luận trong một thị trường nghệ thuật mạnh mẽ. Sự kiện gây tranh cãi này càng làm nổi bật tầm quan trọng của Chuối và sự tồn tại của nó với tư cách một tác phẩm nghệ thuật bên ngoài cái bìa đĩa nhạc của nhóm The Velvet Underground.

CHUỐI nổi tiếng, ngay cả khi không có lớp vỏ chờ lột gợi ý của nó, sẽ mãi là một trong những BIỂU TƯỢNG có giá trị nhất được sáng tạo bởi nghệ sỹ tiền phong ANDY WARHOL.

ANDY WARHOL, BANANA (1967)

The Andy Warhol Museum, Pittsburgh

Danh ngôn

Ban Biên tập

Tra cứu theo tên tác giả

Quả Chuối của Andy Warhol – biểu tượng tiêu biểu và đa nghĩa của nghệ thuật đại chúng