Diễn đàn Câu lạc bộ Văn đoàn Độc lập Việt Nam: Kỷ niệm 103 năm, ngày sinh của thi sĩ Hoàng Cầm (22.2.1922 - 22.2.2025): Đêm ả đào cuối cùng của Hoàng Cầm

Danh ngôn

“Thế giới này, như nó đang được tạo ra, là không chịu đựng nổi. Nên tôi cần có mặt trăng, tôi cần niềm hạnh phúc hoặc cần sự bất tử, tôi cần điều gì đó có thể là điên rồ nhưng không phải của thế giới này.”

“Ce monde, tel qu’il est fait, n’est pas supportable. J’ai donc besoin de la lune, ou du bonheur, ou de l’immortalité, de quelque chose qui ne soit dement peut-etre, mais qui ne soit pas de ce monde.”

(Albert Camus, Caligula)

“Tất cả chúng ta, để có thể sống được với thực tại, đều buộc phải nuôi dưỡng trong mình đôi chút điên rồ.”

“Nous sommes tous obligés, pour rendre la realite supportable, d’entretenir en nous quelques petites folies.”

(Marcel Proust, À l’ombre des jeunes filles en fleurs)

“Nghệ thuật và không gì ngoài nghệ thuật, chúng ta có nghệ thuật để không chết vì sự thật.”

“L’art et rien que l’art, nous avons l’art pour ne point mourir de la vérité.” (Friedrich Nietzsche, Le Crépuscule des Idoles)

“Mạng xã hội đã trao quyền phát ngôn cho những đạo quân ngu dốt, những kẻ trước đây chỉ tán dóc trong các quán bar sau khi uống rượu mà không gây hại gì cho cộng đồng. Trước đây người ta bảo bọn họ im miệng ngay. Ngày nay họ có quyền phát ngôn như một người đoạt giải Nobel. Đây chính là sự xâm lăng của những kẻ ngu dốt.”

“Social media danno diritto di parola a legioni di imbecilli che prima parlavano solo al bar dopo un bicchiere di vino, senza danneggiare la collettività. Venivano subito messi a tacere, mentre ora hanno lo stesso diritto di parola di un Premio Nobel. È l’invasione degli imbecilli.”

(Umberto Eco, trích từ bài phỏng vấn thực hiện tại Đại học Turin (Ý), ngày 10 tháng 6 năm 2015, ngay sau khi U. Eco nhận học vị Tiến sĩ danh dự ngành Truyền thông và Văn hoá truyền thông đại chúng. Nguyên văn tiếng Ý đăng trên báo La Stampa 11.06.2015)

Kỷ niệm 103 năm, ngày sinh của thi sĩ Hoàng Cầm (22.2.1922 - 22.2.2025): Đêm ả đào cuối cùng của Hoàng Cầm

Nguyễn Xuân Diện

Đó là buổi tối mùng 6 tháng 2 năm 2009. Nhà thơ Vân Đình Hùng muốn dành tặng thi sĩ một bất ngờ. Anh mời các đào kép của Hải Phòng lên hát mừng tại tư gia của thi sĩ ở số nhà 43 Lý Quốc Sư, Hà Nội. Đêm Hà Nội se lạnh, thời tiết rất đẹp như đang chiều lòng văn nhân và ả đào. Cùng dự cuộc gặp còn có các nhà văn, nhà thơ, nhà phê bình: Nguyễn Thụy Kha, Nguyễn Trọng Tạo, Ngô Thảo, Hoàng Liên Sơn, bà Lưu Nga (mẹ của ca sĩ Bằng Kiều), nhà nhiếp ảnh Mai Kỳ, và tôi. Các đào kép ăn mặc chỉnh tề theo lối cổ bước lên tầng 5 đến tận buồng riêng của thi sĩ vì ông không thể đi lại được.

Hoàng Cầm nằm đó, da dẻ hồng hào, khi thấy khách đến thi sĩ vui hẳn lên. Các con cháu của ông vội vàng lấy thêm ghế cho khách ngồi ngay bên cửa của một căn phòng chật chội. Không khí ấm áp tràn ngập căn phòng khi Vân Đình Hùng mở lời dâng tặng nhà thơ một đêm ả đào do anh tổ chức. Hoàng Cầm xúc động lắm!

Thi sĩ nói rằng ông không ngờ có một sinh nhật như thế này, vì chỉ nghĩ mấy anh em đến chơi, uống với nhau chén rượu mà thôi. Tôi nói với thi sĩ về lòng ngưỡng mộ của mình đối với ông. Rất lịch thiệp, thi sĩ khẽ cười và nói: “Mình biết mà!”.

Rồi khi tiếng đàn đáy đủng đỉnh dạo lên, cùng nhịp phách của các đào nương, thì căn phòng bỗng trở thành một ca quán đầy ắp những tri âm. Đào nương Đỗ Quyên ngâm bài "Ca trù hoài cảm" do chính Hoàng Cầm viết tặng CLB ca trù Hải Phòng xuân trước. Thi sĩ cảm động lắm, đôi mắt như hoen lệ. Kế đó là bài thơ của Nguyễn Thụy Kha viết tặng Hoàng Cầm được cất lên, khiến cho cả người được tặng và người đưa tặng lặng đi trong niềm hoài niệm.

Những bài hát Bắc Phản, Gặp Xuân (Tản Đà), Tỳ Bà Hành (Bạch Cư Dị) được các đào nương thay nhau hát. Nhà thơ Nguyễn Trọng Tạo hỏi Hoàng Cầm có đi hát cô đầu bao giờ không, thì ông nói “từ năm lên 3 tuổi, theo cha đi hát”. Lại một tràng cười ấm áp lan tỏa, sẻ chia với thi sĩ. Hoàng Cầm đưa bàn tay với những ngón tay thon dài gõ theo nhịp trống chầu.

Cảm xúc từ đào nương lan truyền sang những khách văn nhân, tưởng chừng như đang cùng nhau ngồi dưới con thuyền dạo trên bến Tầm Dương giữa canh khuya mênh mông trăng nước. Mối đồng cảm với Bạch Cư Dị một ngàn năm trước nay lại thêm mối đồng cảm giữa những khách văn nhân mà cuộc đời dâu bể, dẫu cho gió dập sóng vùi mà vẫn một lòng băng tuyết với tri âm.

Danh ngôn

Ban Biên tập

Tra cứu theo tên tác giả

Kỷ niệm 103 năm, ngày sinh của thi sĩ Hoàng Cầm (22.2.1922 - 22.2.2025): Đêm ả đào cuối cùng của Hoàng Cầm