Danh ngôn

Trong mọi cộng đồng, chúng ta cần một nhóm thiên thần gây rối.

We need, in every community, a group of angelic troublemakers.

(Bayard Rustin – trích bài phát biểu tại New York City 1963)

Trong mọi trường hợp, chắc chắn rằng sự thiếu hiểu biết, đi kèm với quyền lực, là kẻ thù tàn bạo nhất có thể có của công lý.

It is certain, in any case, that ignorance, allied with power, is the most ferocious enemy justice can have.

(James Baldwin - No Name in the Street 1972)

Các cuộc cách mạng và các cá nhân có thể bị giết hại, nhưng bạn không thể giết chết các ý tưởng.

While revolutionaries and individuals can be murdered, you cannot kill ideas.

(Thomas Sankara, một tuần trước khi bị ám sát, 1987)

Không có cảm giác nào cô đơn hơn việc bị chính đất nước mình trục xuất.

There's not a more lonely feeling than to be banished by my own country.

(Kiyo Sato – Kiyo’s Story 2009)

Ban Biên tập

Địa chỉ liên lạc:

1. Thơ

tho.vanviet.vd@gmail.com

2. Văn

vanviet.van14@gmail.com

3. Nghiên cứu Phê Bình

vanviet.ncpb@gmail.com

4. Vấn đề hôm nay

vanviet.vdhn1@gmail.com

5. Thư bạn đọc

vanviet.tbd14@gmail.com

6. Tư liệu

vanviet.tulieu@gmail.com

7. Văn học Miền Nam 54-75

vanhocmiennam5475@gmail.com

Tra cứu theo tên tác giả

Chủ Nhật, 9 tháng 6, 2024

Dòng nhạc kỷ niệm với nhạc cũ miền Nam (kỳ 292): Tuyển tập nhạc Một ngày cho tình yêu – phần 14 – Vũ Đức Sao Biển – Thu, hát cho người

T.Vấn & Bạn Hữu thực hiện (2024)

clip_image002

clip_image004

Thu Hát Cho Người | Lệ Thu | Nhạc và Lời: Vũ Đức Sao Biển:

ĐỌC THÊM:

Bóng hồng trong tình khúc 'Thu, hát cho người'

Hơn nửa thế kỷ viết 'Thu, hát cho người', Vũ Đức Sao Biển chưa từng gặp lại cô gái năm xưa gợi cảm hứng cho tình khúc.

Trong hàng trăm ca khúc cố nhạc sĩ từng viết, sáng tác đầu tay năm 1968 trở thành nhạc phẩm được yêu thích bậc nhất. Ca khúc kể về chàng trai nhớ nhung bóng dáng người cũ khi về thăm bến xưa. Mãi ôm mối tình si, anh chờ cô gái "giữa bao la đồi nương", để hái tặng cô một đóa hoa sim "đẫm tương tư". Ở Phượng ca (NXB Văn hóa Văn nghệ in năm 2019) - một trong những cuốn sách cuối cùng của Vũ Đức Sao Biển, nhạc sĩ kể bài hát  gắn liền thời hoa mộng của ông, khi còn học cấp ba ở huyện Duy Xuyên (Quảng Nam).

Thập niên 1960, chàng trai Võ Hợi (tên thật của Vũ Đức Sao Biển) trọ học ở Hội An. Mỗi chiều thứ bảy, anh phải đi bộ về nhà, trưa hôm sau lại đi ngược về trường để kịp bắt đầu tuần học mới. Anh có một cô bạn cùng quê, học dưới hai lớp, tên ở nhà là Thu. Vì cô sợ đi một mình, lần nào về anh cũng chờ. Sóng bước bên anh, cô ngại ngùng nói: "Đừng bao giờ bỏ em một mình nghe". Có lần, thấy anh ôm guitar nghêu ngao, cô nói: "Ngày sau nếu trở thành nhạc sĩ, anh nhớ viết cho em một bài hát nghe".

Ngày ấy, thường đi phía sau, bao giờ anh cũng nhìn kỹ vóc người cô, từ mái tóc xõa một bên đến bờ vai gầy guộc trong nắng. Có lần, cô bị gai tre đâm vào chân, anh lơ ngơ ngồi gỡ. Lần hẹn hò đầu, đi giữa ruộng dâu xanh ngát, anh chợt thấy hai cụm hoa lay ơn mọc lên thật đẹp. Anh rụt rè hái hoa tặng bạn - lần đầu và cũng là lần duy nhất trong đời. Họ nắm tay, đi bên nhau một quãng dài mà không nói tiếng nào, dẫu tâm trí đong đầy cảm xúc.

Năm 1966, anh đậu khoa Việt - Hán trường Sư Phạm, thuộc Viện Đại học Sài Gòn (cũ). Họ mất liên lạc với nhau từ đó. Năm 1968, cha mất, anh về quê thọ tang. Anh tìm về căn gác trọ cũ của cô gái, song cô đã chuyển đi tự khi nào. Tháng 9 năm đó, nhạc sĩ ngồi bên dòng sông Thu Bồn, giữa đồi sim tím nở rộ. Nhớ đến lời bạn dặn năm xưa, anh trải tờ giấy lên thùng đàn, bắt đầu viết:

"Dòng sông nào đưa người tình đi biền biệt Mùa thu nào cho người về thăm bến xưa Hoàng hạc bay, bay mãi bỏ trời mơ Về đồi sim, ta nhớ người vô bờ..."

Nhạc sĩ viết theo kết cấu của hành âm cổ điển, đúng quy chuẩn nhạc Tây phương. Ca từ là dòng cảm xúc lãng đãng, "nằm giữa tình bạn và tình yêu" của tác giả khi nhớ về mối tình đầu.

Nhạc sĩ kể năm 2011: "Thuở ấy, tâm hồn tôi trong sáng lắm, cứ y như dòng suối trong vắt êm đềm xuôi chảy dưới chân đồi. Mùa thu, hoa sim tím nở như một tấu khúc dịu dàng. Hoa sim, cái màu hoa tím nhạt lãng mạn, bình dị giữa thu vàng sao mà gợi nhớ đến thế".

Năm 1968, nhạc phẩm được hai danh ca Anh Ngọc và Hà Thanh hát với hòa âm của nhạc sĩ Trần Nhật Bằng, nhanh chóng phổ biến trên các đài phát thanh. Sau này, ca khúc tiếp tục nổi tiếng qua các giọng hát Lệ Thu, Mai Hương, Vân Hà, Vân Quỳnh, Ngọc Long, Phượng Bằng, Cẩm Vân... Thu, hát cho người trở thành một trong những tình ca kinh điển của mùa thu, làm nên "thương hiệu" của Vũ Đức Sao Biển.

Bài hát với nhạc sĩ là một dấu ấn không thể lặp lại. Năm 2017, ông trở lại chốn cũ - đồi sim Duy Sơn (Quảng Nam). Về khách sạn, ông viết ngay bài Trên đồi xưa. Nhạc sĩ cho rằng có cố gắng bao nhiêu, ca khúc mới không thể đuổi kịp bản tình ca xưa. Với ông, những dòng suy tưởng trong sáng của tuổi đôi mươi chỉ đến một lần rồi ra đi mãi mãi.

Cũng với nỗi nhớ người xưa, Vũ Đức Sao Biển viết hàng chục bài như Chiều mơ, Đường về, Cõi tiêu dao, Người xưa, Phượng ca, Phố Hoài, Đôi mắt... "Cám ơn bạn của ngày xưa! Em đã biến tôi trở thành nhạc sĩ", ông viết trong Phượng ca.

Sau này, nhiều người hỏi ông có còn gặp lại Thu. Nhạc sĩ cho biết hơn 50 năm, ông chưa từng nghe tin tức gì về bà. Ông tin rằng Thu đã có một cuộc sống bình an, hạnh phúc. Đôi lúc, nhạc sĩ nghĩ không gặp lại nhau vẫn có cái hay bởi sẽ giữ mãi hình ảnh năm xưa. "Nếu gặp lại người bạn giữa một đám đông nào đó, chưa chắc tôi đã nhìn ra", ông nói.

(Mai Nhật)

Nguồn: VNEXPRESS.NET