Diễn đàn Câu lạc bộ Văn đoàn Độc lập Việt Nam: Bài thơ “Vô cùng” của Hoàng Nhuận Cầm, qua góc nhìn của Bùi Mai Hạnh

Danh ngôn

“Thế giới này, như nó đang được tạo ra, là không chịu đựng nổi. Nên tôi cần có mặt trăng, tôi cần niềm hạnh phúc hoặc cần sự bất tử, tôi cần điều gì đó có thể là điên rồ nhưng không phải của thế giới này.”

“Ce monde, tel qu’il est fait, n’est pas supportable. J’ai donc besoin de la lune, ou du bonheur, ou de l’immortalité, de quelque chose qui ne soit dement peut-etre, mais qui ne soit pas de ce monde.”

(Albert Camus, Caligula)

“Tất cả chúng ta, để có thể sống được với thực tại, đều buộc phải nuôi dưỡng trong mình đôi chút điên rồ.”

“Nous sommes tous obligés, pour rendre la realite supportable, d’entretenir en nous quelques petites folies.”

(Marcel Proust, À l’ombre des jeunes filles en fleurs)

“Nghệ thuật và không gì ngoài nghệ thuật, chúng ta có nghệ thuật để không chết vì sự thật.”

“L’art et rien que l’art, nous avons l’art pour ne point mourir de la vérité.” (Friedrich Nietzsche, Le Crépuscule des Idoles)

“Mạng xã hội đã trao quyền phát ngôn cho những đạo quân ngu dốt, những kẻ trước đây chỉ tán dóc trong các quán bar sau khi uống rượu mà không gây hại gì cho cộng đồng. Trước đây người ta bảo bọn họ im miệng ngay. Ngày nay họ có quyền phát ngôn như một người đoạt giải Nobel. Đây chính là sự xâm lăng của những kẻ ngu dốt.”

“Social media danno diritto di parola a legioni di imbecilli che prima parlavano solo al bar dopo un bicchiere di vino, senza danneggiare la collettività. Venivano subito messi a tacere, mentre ora hanno lo stesso diritto di parola di un Premio Nobel. È l’invasione degli imbecilli.”

(Umberto Eco, trích từ bài phỏng vấn thực hiện tại Đại học Turin (Ý), ngày 10 tháng 6 năm 2015, ngay sau khi U. Eco nhận học vị Tiến sĩ danh dự ngành Truyền thông và Văn hoá truyền thông đại chúng. Nguyên văn tiếng Ý đăng trên báo La Stampa 11.06.2015)

Bài thơ “Vô cùng” của Hoàng Nhuận Cầm, qua góc nhìn của Bùi Mai Hạnh

Bùi Mai Hạnh

VÔ CÙNG

Tất cả chúng ta thật lòng nói dối

Tất cả chúng ta áo đẫm mồ hôi

Tất cả chúng ta căn nhà chật chội

Giữa cõi vô cùng vô tận mà thôi.

Tất cả chúng ta đều bị theo dõi

Tất cả chúng ta sắp bị bắt rồi

Tất cả chúng ta như bầy chó đói

Ngửa mặt lên trời hóng bóng trăng rơi.

Tất cả chúng ta đều không vô tội

Mỗi đêm một tờ giấy trắng mồ côi.

Sáng nay, đang còn ngái ngủ thì nhận được tin nhắn:

"Chị Hạnh ơi, em đọc được bài thơ này có phải của Hoàng Nhuận Cầm?"

"Bài thơ quá powerful ạ. Em băn khoăn: Chúng ta đều không vô tội, có bối cảnh thế nào? Tại sao lại thế?"

Để trả lời câu hỏi này quả không đơn giản. Cô ấy đang rất nhiều lo lắng. Cô ấy muốn biết thật lòng. Và, tất nhiên, với người thật lòng muốn biết, tôi sẵn sàng trả lời.

Cô ấy mở đầu:

“Mấy hôm nay bắt bớ em hoang mang quá, tìm đến thơ để đọc, thì thấy bài này.”

Chúng tôi trò chuyện khá dài, trên phone.

Theo như tôi nhớ được, vì nghe Cầm đọc quá nhiều mà thành nhớ, cái thời bài thơ được viết và được đọc, vào những năm đầu 90s, còn có hai câu không có trong bản chép của cô ấy:

"Tất cả chúng ta đồng thanh sám hối

Tất cả chúng ta không nói lên lời"

Hai câu này nằm trong khổ cuối cùng. Trước hai câu cuối cùng của bài. Có thể Cầm bỏ đi, tôi không biết. Lần đầu nghe Cầm đọc, tôi không thích cả bài, nhưng lại ấn tượng hai câu này. Vì nó có từ Sám Hối. Sám hối mà “không nói lên lời”. Vì phải “thật lòng nói dối”.

Thế thì, (cảm giác) “không vô tội” là phải rồi.

Tôi kể với cô ấy, một người trẻ muốn biết “bối cảnh” ngày xưa. Một hôm, Cầm mang 2 nghìn VND đi chợ mua thức ăn cho hai mẹ con, quay về tay không, nói: Anh đi một vòng quanh chợ, không thể mua được cái gì với 2 nghìn”.

Tôi có nói thêm với cô ấy. Tôi không thích câu cuối. Vẫn là một câu nói dối. Đúng ra phải là: “mỗi đêm một tờ giấy trắng bị bôi”, vì không thể nói thật. Vì phải sống. Phải viết để kiếm tiền. Viết những điều người khác muốn mình viết.

Đau!

Ảnh: Dương Minh Long. 1991. Hồi Nhím 1 tuổi. Giờ con trai 33 rồi.

Nguồn: FB Bùi Mai Hạnh

Danh ngôn

Ban Biên tập

Tra cứu theo tên tác giả

Bài thơ “Vô cùng” của Hoàng Nhuận Cầm, qua góc nhìn của Bùi Mai Hạnh