Diễn đàn Câu lạc bộ Văn đoàn Độc lập Việt Nam: Phan Nhật Nam - Thái Kế Toại

Danh ngôn

“Thế giới này, như nó đang được tạo ra, là không chịu đựng nổi. Nên tôi cần có mặt trăng, tôi cần niềm hạnh phúc hoặc cần sự bất tử, tôi cần điều gì đó có thể là điên rồ nhưng không phải của thế giới này.”

“Ce monde, tel qu’il est fait, n’est pas supportable. J’ai donc besoin de la lune, ou du bonheur, ou de l’immortalité, de quelque chose qui ne soit dement peut-etre, mais qui ne soit pas de ce monde.”

(Albert Camus, Caligula)

“Tất cả chúng ta, để có thể sống được với thực tại, đều buộc phải nuôi dưỡng trong mình đôi chút điên rồ.”

“Nous sommes tous obligés, pour rendre la realite supportable, d’entretenir en nous quelques petites folies.”

(Marcel Proust, À l’ombre des jeunes filles en fleurs)

“Nghệ thuật và không gì ngoài nghệ thuật, chúng ta có nghệ thuật để không chết vì sự thật.”

“L’art et rien que l’art, nous avons l’art pour ne point mourir de la vérité.” (Friedrich Nietzsche, Le Crépuscule des Idoles)

“Mạng xã hội đã trao quyền phát ngôn cho những đạo quân ngu dốt, những kẻ trước đây chỉ tán dóc trong các quán bar sau khi uống rượu mà không gây hại gì cho cộng đồng. Trước đây người ta bảo bọn họ im miệng ngay. Ngày nay họ có quyền phát ngôn như một người đoạt giải Nobel. Đây chính là sự xâm lăng của những kẻ ngu dốt.”

“Social media danno diritto di parola a legioni di imbecilli che prima parlavano solo al bar dopo un bicchiere di vino, senza danneggiare la collettività. Venivano subito messi a tacere, mentre ora hanno lo stesso diritto di parola di un Premio Nobel. È l’invasione degli imbecilli.”

(Umberto Eco, trích từ bài phỏng vấn thực hiện tại Đại học Turin (Ý), ngày 10 tháng 6 năm 2015, ngay sau khi U. Eco nhận học vị Tiến sĩ danh dự ngành Truyền thông và Văn hoá truyền thông đại chúng. Nguyên văn tiếng Ý đăng trên báo La Stampa 11.06.2015)

Phan Nhật Nam - Thái Kế Toại - Phan Thúy Hà (*)

Phan Thúy Hà

Một sáng ngủ dậy nhận được tin nhắn:

Ông Phan Nhật Nam “Nhờ chuyển đến Cô Phan Thúy Hà,

Bài viết [Chia sẻ của một phụ nữ viết sách tự do] cô rất hay, rất thực, không thể thực hơn nên tôi nhờ chuyển lại đến cô những lời chân thực/không thể chân thực hơn sau đây:

- Tôi cũng họ Phan, tên Nhật Nam, không phải bút hiệu hay danh hiệu nào cả. Là Người Lính Nhảy Dù từ ngày ra trường 23/11/1963. Chỉ có trận Hạ Lào (2/1971 tôi không có mặt). Sáng 29/4/1975 chịu pháo kích cuối cùng trong Tân Sơn Nhất.

- Tôi nay 80 tuổi, nên nghĩ rằng có thể nói chuyện với cô như cha/con; bằng hữu ngang thế hệ vì chung MỘT VIỆC.

- Tôi cũng viết sách từ 1968 (từ Mậu thân Huế) nhưng không hề là "Nhà Văn"

- Tôi đã nói nhiều lần trên các talk show và các diễn đàn vì:

- Tôi VIẾT về những điều mắt thấy/tai nghe/tự thân chứng kiến từ Nam ra Bắc suốt đoạn đời 1945, 1954, 1960, 1968, 1972, 1975... và hiện nay vẫn ĐANG TIẾP TỤC vì nói chưa đủ/nói chưa hết/nói chưa ra lẽ mà cũng chẳng mấy ai nghe!

- Thế nên tôi rất Quý Trọng cô

- Tiếp tục công việc mà tôi (tự) nhận ra "không thể làm xong/làm tròn"

Thương Mến - Quý Trọng Cô Phan Thúy Hà như Cha/Con - Bằng Hữu.

Chân thành,

Phan Nhật Nam."

Mình nhắn lại ngay giây phút đó:

“Bác Phan Nhật Nam ơi, bác không biết cháu nhưng với cháu thì hình bóng bác, giọng nói bác, suy nghĩ mà bác chuyển ra bằng lời, đã thân quen, gần gụi với cháu, đồng hành với cháu sáu năm qua, từ lúc có ý định viết sách.

Cháu biết hết các cuốn sách bác viết, nghe đi nghe lại những bài bác nói chuyện, cháu nhớ câu bác nói “tôi với chiến tranh là một”, “người Việt Nam là thánh chịu nạn”, “viết bao nhiêu cho hết, viết bao nhiêu cho đủ”….

Nhiều lần cháu đã nhờ người hỏi giúp mail của bác, địa chỉ bác để cháu tặng sách bác và muốn nói đôi lời tấm lòng cháu dành cho bác”.

Tin nhắn gửi đi rồi mình vẫn ngẩn ngơ.

Vài ngày sau bác gửi mail cho mình, và từ hôm đó tuần nào mình cũng hỏi thăm bác.

Mình gửi cho bác những bức hình chụp các trang trong một cuốn sổ, hỏi bác có nhận ra không.

“Trời đất chữ của cậu chứ còn ai, do cậu học trong tù giai đoạn chưa vào kiên giam, nằm cạnh ông Tê. Cuốn vở nầy do bố cậu cho khi vào thăm nuôi (5/1978). Mà làm sao con có những cuốn tập nầy?! Chỉ có Chúa Thánh Linh mới quyết định những sự việc nầy.

Cám ơn con tất cả. cậu N” (bác xưng cậu và kêu mình bằng con, coi như mình là cháu gái).

Người gửi cho mình những bức ảnh là chú Thái Kế Toại.

“Ô PNN còn khoẻ không cháu. Bảo ông rằng chú gửi lời thăm. Chú là người từ BCA xuống trại Ba Sao nói chuyện với ông trước khi chuyển ông vào Xuân Lộc để chuẩn bị ra trại. Có tặng ông mấy số báo Văn Nghệ đổi mới.

Đây là cuốn vở tự học tiếng Pháp của ông.

Cái này nằm trong hồ sơ, không cần thiết thì loại bớt đi, chú giữ lại.

Nếu con ông PNN còn ở trong nước chú có thể trao lại”

“Cảm ơn con và ông Toại vô cùng.

Tưởng như chuyện thần thoại trong cuộc đời bình thường.”

Mình nhìn những trang chữ thân thương. Ngậm ngùi và cảm động.

Một anh lính dù sau chiến tranh bị tù 14 năm. Vào tù vẫn tự học tiếng Pháp. Một người ở Bộ Công an vẫn giữ lại cuốn vở tự học loại ra khỏi hồ sơ suốt bấy nhiêu năm, qua rất nhiều lần thay đổi nơi làm việc, chuyển nhà, cuốn sổ vẫn nằm trang trọng trong tủ sách, với hy vọng một ngày nào đó được trao lại.