Diễn đàn Câu lạc bộ Văn đoàn Độc lập Việt Nam: Khí lực cảm xúc trong tranh Lê Đại Chúc

Danh ngôn

“Thế giới này, như nó đang được tạo ra, là không chịu đựng nổi. Nên tôi cần có mặt trăng, tôi cần niềm hạnh phúc hoặc cần sự bất tử, tôi cần điều gì đó có thể là điên rồ nhưng không phải của thế giới này.”

“Ce monde, tel qu’il est fait, n’est pas supportable. J’ai donc besoin de la lune, ou du bonheur, ou de l’immortalité, de quelque chose qui ne soit dement peut-etre, mais qui ne soit pas de ce monde.”

(Albert Camus, Caligula)

“Tất cả chúng ta, để có thể sống được với thực tại, đều buộc phải nuôi dưỡng trong mình đôi chút điên rồ.”

“Nous sommes tous obligés, pour rendre la realite supportable, d’entretenir en nous quelques petites folies.”

(Marcel Proust, À l’ombre des jeunes filles en fleurs)

“Nghệ thuật và không gì ngoài nghệ thuật, chúng ta có nghệ thuật để không chết vì sự thật.”

“L’art et rien que l’art, nous avons l’art pour ne point mourir de la vérité.” (Friedrich Nietzsche, Le Crépuscule des Idoles)

“Mạng xã hội đã trao quyền phát ngôn cho những đạo quân ngu dốt, những kẻ trước đây chỉ tán dóc trong các quán bar sau khi uống rượu mà không gây hại gì cho cộng đồng. Trước đây người ta bảo bọn họ im miệng ngay. Ngày nay họ có quyền phát ngôn như một người đoạt giải Nobel. Đây chính là sự xâm lăng của những kẻ ngu dốt.”

“Social media danno diritto di parola a legioni di imbecilli che prima parlavano solo al bar dopo un bicchiere di vino, senza danneggiare la collettività. Venivano subito messi a tacere, mentre ora hanno lo stesso diritto di parola di un Premio Nobel. È l’invasione degli imbecilli.”

(Umberto Eco, trích từ bài phỏng vấn thực hiện tại Đại học Turin (Ý), ngày 10 tháng 6 năm 2015, ngay sau khi U. Eco nhận học vị Tiến sĩ danh dự ngành Truyền thông và Văn hoá truyền thông đại chúng. Nguyên văn tiếng Ý đăng trên báo La Stampa 11.06.2015)

Khí lực cảm xúc trong tranh Lê Đại Chúc

(nhân khai mạc triển lãm tranh Lê Đại Chúc ở Bảo tàng Mỹ thuật TPHCM ngày 4/3/2023)

Hoàng Hưng

Lê Đại Chúc rất đa dạng trong tư duy nghệ thuật, từ bảng màu đến tạo hình và ý tưởng. Con tàu viễn dương của anh đi dọc thế kỷ 20 của hội hoạ thế giới, dừng chân ở mỗi bến, thu lượm tinh hoa và đi tiếp hành trình không mệt mỏi, sau 50 năm vẫn hăm hở đi về một chân trời mà chính anh cũng chưa hình dung được.

Cái nhất quán trong cả ngàn bức tranh của Lê Đại Chúc chính là khí lực cảm xúc của anh. Khi cuồn cuộn hiển lộ khi cố giấu bên dưới lớp phẳng lặng, khí lực ấy đập vào tâm cảm người xem. Điều không phải nhiều hoạ sĩ tên tuổi làm được. Vì anh sống mãnh liệt những giây phút đang vẽ, có thể nói anh đã có những lúc tim-óc-bàn tay-cây cọ-sơn-toile là một!

Khí chất lãng tử của Lê Đại Chúc rất hợp với đường lối dã thú về màu sắc. Nhưng ở nhiều bức tranh, đặc biệt là tranh chân dung, bảng màu dã thú lại kết hợp với suy cảm sâu về nhân vật, tạo nên sự độc đáo của tác giả. Tôi không khỏi lặng người trước những chân dung Lê Đại Thanh, Nguyễn Gia Trí, Đức Chúa, Đức Phật… của Lê Đại Chúc. Đó là những bài thơ thị giác về thân phận con người. Ở vài bức, tôi cảm nhận được gì đó như hồi quang ánh sáng thăm thẳm của mặc khải… Nếu nó tiếp tục chiếu rọi con đường mà tác giả đang đi tới, thì… con tàu viễn dương Lê Đại Chúc sẽ gặp được gì đây, ai biết?