Diễn đàn Câu lạc bộ Văn đoàn Độc lập Việt Nam: Phú Quang, một tính cách*

Danh ngôn

“Thế giới này, như nó đang được tạo ra, là không chịu đựng nổi. Nên tôi cần có mặt trăng, tôi cần niềm hạnh phúc hoặc cần sự bất tử, tôi cần điều gì đó có thể là điên rồ nhưng không phải của thế giới này.”

“Ce monde, tel qu’il est fait, n’est pas supportable. J’ai donc besoin de la lune, ou du bonheur, ou de l’immortalité, de quelque chose qui ne soit dement peut-etre, mais qui ne soit pas de ce monde.”

(Albert Camus, Caligula)

“Tất cả chúng ta, để có thể sống được với thực tại, đều buộc phải nuôi dưỡng trong mình đôi chút điên rồ.”

“Nous sommes tous obligés, pour rendre la realite supportable, d’entretenir en nous quelques petites folies.”

(Marcel Proust, À l’ombre des jeunes filles en fleurs)

“Nghệ thuật và không gì ngoài nghệ thuật, chúng ta có nghệ thuật để không chết vì sự thật.”

“L’art et rien que l’art, nous avons l’art pour ne point mourir de la vérité.” (Friedrich Nietzsche, Le Crépuscule des Idoles)

“Mạng xã hội đã trao quyền phát ngôn cho những đạo quân ngu dốt, những kẻ trước đây chỉ tán dóc trong các quán bar sau khi uống rượu mà không gây hại gì cho cộng đồng. Trước đây người ta bảo bọn họ im miệng ngay. Ngày nay họ có quyền phát ngôn như một người đoạt giải Nobel. Đây chính là sự xâm lăng của những kẻ ngu dốt.”

“Social media danno diritto di parola a legioni di imbecilli che prima parlavano solo al bar dopo un bicchiere di vino, senza danneggiare la collettività. Venivano subito messi a tacere, mentre ora hanno lo stesso diritto di parola di un Premio Nobel. È l’invasione degli imbecilli.”

(Umberto Eco, trích từ bài phỏng vấn thực hiện tại Đại học Turin (Ý), ngày 10 tháng 6 năm 2015, ngay sau khi U. Eco nhận học vị Tiến sĩ danh dự ngành Truyền thông và Văn hoá truyền thông đại chúng. Nguyên văn tiếng Ý đăng trên báo La Stampa 11.06.2015)

Phú Quang, một tính cách*

Tuấn Khanh

Hôm 8_12 là ngày mất của ns Phú Quang (1949-2021). Coi vậy mà đã một năm rồi. Thỉnh thoảng nhớ về người nhạc sĩ này, đôi khi lại ấn tượng về tính cách hơn cả âm nhạc.

Nhạc sĩ Phú Quang

Thời nhạc sĩ Phú Quang vào miền Nam làm ăn, ông mở quán cà phê Catinat trên đường Đồng Khởi, vốn ngày xưa là đường Tự Do, và xưa hơn nữa thì gọi là đường Catinat. Thỉnh thoảng thưa khách, ông hay gọi tôi ra quán và nói chuyện đời mặc dù khoảng cách tuổi giữa tôi và ông thì rất xa. Thế không hiểu sao, ông cứ xưng tớ hoặc mình, với cậu, hoặc gọi tên.

Cũng có những lần ông nhắn tin nhưng tôi kiếm cớ thoái thác. Vài lần như vậy, ông tò mò và có lần hỏi sao tôi hay từ chối vậy, có giận gì ông hay không. Tôi thành thật nói "Chung quanh anh, có nhiều nhân vật bu theo cơ hội, bám danh, mà em không muốn qua lại". Ông ngẩn người trong giây lát, rồi cười, nói là đời ông hiểu lắm chuyện này. Rồi nói thêm "Thời nó tạo thế cho mình, nên cũng không biết phải làm sao. Giống như Trịnh Công Sơn cũng có những người ngồi chung quanh, mà trước đó thì coi ông là kẻ thù. Ông Sơn cũng phải chấp nhận thôi, vậy đó".

Dù là nghệ sĩ nổi tiếng của nhà nước, nhưng không có nghĩa là ông Phú Quang đều gặp mọi chuyện trơn tru trong làm ăn. Theo lời ông kể, thấy quán ông coi bộ đắt khách, thế là Sở văn hóa ở thành phố đến gặp đưa giấy mời ông lên làm việc. Cứ tưởng bị bắt bẻ về việc trình diễn âm nhạc trong quán của mình, ông chuẩn bị cả một đống giấy tờ để chứng minh. Nhưng không ngờ đến nơi cán bộ của Sở kể tội, nói ông vi phạm vấn đề văn hóa vì cố ý lấy tên một cái đồn cảnh sát của thời Pháp đặt tên cho quán của mình.

"Sao các anh ngu thế, các anh không đọc sách Lịch Sử à?", nhạc sĩ Phú Quang nói, "vì cái đồn đó nó nằm trên đường Catinat, cho nên nó được dân chúng gọi là bót Catinat cho tiện, chứ làm gì có cái đồn nào tên gọi là đồn Catinat".

"Thế đồn công an trên đường Lê Duẩn mình gọi là đồn công an Lê Duẩn là thành tội, do người ta cố ý gọi tên Lê Duẩn à?", ông lại xoáy.

Kể lại câu chuyện, ông cười - nụ cười vẫn "đểu" như lệ thường "Cứ tưởng vào Nam mọi chuyện sẽ khác. Thế nhưng chỉ có người dân là khác thôi Khanh ạ".

Vài năm sau ông đóng quán và ra Hà Nội ở luôn. Có lần biết tin tôi ra Hà Nội chơi, ông đưa xe ra tận sân bay để đón, nói đủ chuyện trên đời. Dân văn nghệ ngoài Bắc thì thầm với nhau rằng nghệ sĩ Phú Quang là một loại ông trùm quyền lực kiểu gì đó - tôi không rõ. Nhưng loại "trùm quyền lực" dám chỉ thẳng mặt quan chức nói là dốt, thì thật ra đất này cũng không có nhiều người. Loại vừa cười vừa xéo thật ngọt ngào đau nghiến như nhạc sĩ Phú Quang, thì lại càng hiếm.

Nguồn: FB Tuấn Khanh

* Tiêu đề do VV đặt

Danh ngôn

Ban Biên tập

Tra cứu theo tên tác giả

Phú Quang, một tính cách*