Diễn đàn Câu lạc bộ Văn đoàn Độc lập Việt Nam: Giáo dục không có con người

Danh ngôn

“Thế giới này, như nó đang được tạo ra, là không chịu đựng nổi. Nên tôi cần có mặt trăng, tôi cần niềm hạnh phúc hoặc cần sự bất tử, tôi cần điều gì đó có thể là điên rồ nhưng không phải của thế giới này.”

“Ce monde, tel qu’il est fait, n’est pas supportable. J’ai donc besoin de la lune, ou du bonheur, ou de l’immortalité, de quelque chose qui ne soit dement peut-etre, mais qui ne soit pas de ce monde.”

(Albert Camus, Caligula)

“Tất cả chúng ta, để có thể sống được với thực tại, đều buộc phải nuôi dưỡng trong mình đôi chút điên rồ.”

“Nous sommes tous obligés, pour rendre la realite supportable, d’entretenir en nous quelques petites folies.”

(Marcel Proust, À l’ombre des jeunes filles en fleurs)

“Nghệ thuật và không gì ngoài nghệ thuật, chúng ta có nghệ thuật để không chết vì sự thật.”

“L’art et rien que l’art, nous avons l’art pour ne point mourir de la vérité.” (Friedrich Nietzsche, Le Crépuscule des Idoles)

“Mạng xã hội đã trao quyền phát ngôn cho những đạo quân ngu dốt, những kẻ trước đây chỉ tán dóc trong các quán bar sau khi uống rượu mà không gây hại gì cho cộng đồng. Trước đây người ta bảo bọn họ im miệng ngay. Ngày nay họ có quyền phát ngôn như một người đoạt giải Nobel. Đây chính là sự xâm lăng của những kẻ ngu dốt.”

“Social media danno diritto di parola a legioni di imbecilli che prima parlavano solo al bar dopo un bicchiere di vino, senza danneggiare la collettività. Venivano subito messi a tacere, mentre ora hanno lo stesso diritto di parola di un Premio Nobel. È l’invasione degli imbecilli.”

(Umberto Eco, trích từ bài phỏng vấn thực hiện tại Đại học Turin (Ý), ngày 10 tháng 6 năm 2015, ngay sau khi U. Eco nhận học vị Tiến sĩ danh dự ngành Truyền thông và Văn hoá truyền thông đại chúng. Nguyên văn tiếng Ý đăng trên báo La Stampa 11.06.2015)

Giáo dục không có con người

Thái Hạo

“Gia đình nạn nhân cho biết, D đang học lớp 6. Do áp lực về việc học tập, tối 16.12 làm bài thi không tốt nên D đã nhảy từ tầng 22 xuống”.

Cái câu này nghe rất sáng sủa, rõ ràng về nguyên nhân cái chết của em nhưng kỳ thực, với tôi, nó mơ hồ và tù mù, thậm chí đánh tráo bản chất vấn đề.

Việc học xưa nay, Đông cũng như Tây, chuyện làm bài thi "không tốt" vốn là bình thường và gần như không thể tránh được. Nó là lẽ thường, nhất là ở các nước phương Tây. Nhưng vấn đề là tại sao nó không khiến những đứa bé phải nhảy lầu? Người ta không được phép chỉ trích, không được công khai điểm thi, không được phép dán nhãn giỏi dốt cho đứa trẻ chỉ vì điểm số bài thi của nó. Còn ở ta, nó công khai là một "giải pháp", thậm chí nâng lên thành triết lý "thương cho roi cho vọt".

Giáo dục (truyền đạt và thủ đắc tri thức) không phải là thủ phạm, dù nó có khó đến đâu; chính sự phi giáo dục mới giết người. Khi những người làm giáo dục (và cả phụ huynh) là những người vô giáo dục thì trong mắt họ sẽ không có con người. Chỉ có điểm số, chỉ có mục tiêu, chỉ có thành tích... Sự chai sạn, vô cảm ngự trị khắp nơi, không mấy ai còn cảm thức về tình yêu thương và sự tinh tế rụng động trước con người nữa. Thế là chỉ trích, mắng nhiếc, đe dọa, quát tháo, sỉ nhục, trừng trị, bỏ rơi… Học trở thành một sự đày đọa.

Tôi gọi đó là nền giáo dục không có con người. Nó vận hành như một cỗ máy vô hồn được lập trình trước, cứ băng băng lao đi trên đường ray, và sẽ nghiền nát tất cả những gì nó đụng phải. Có chăng chỉ là một tiếng động chóng vánh do cú va chạm, rồi vẫn tiếp tục bình thản lao đi.

Chỉ có con người mới có thể giáo dục con người, robot và ma quỷ không thể làm được việc ấy.

Tự bản thân ngành giáo dục không thể cải cách thành công, càng không thể sửa đổi con người, dù nó có thiện chí đến đâu. Nhất là trong tình trạng tha hóa toàn diện này. Nó phải được bắt đầu từ bên trên.

Nguồn: FB Thái Hạo

Danh ngôn

Ban Biên tập

Tra cứu theo tên tác giả

Giáo dục không có con người