Danh ngôn
“Thế giới này, như nó đang được tạo ra, là không chịu đựng nổi. Nên tôi cần có mặt trăng, tôi cần niềm hạnh phúc hoặc cần sự bất tử, tôi cần điều gì đó có thể là điên rồ nhưng không phải của thế giới này.”
“Ce monde, tel qu’il est fait, n’est pas supportable. J’ai donc besoin de la lune, ou du bonheur, ou de l’immortalité, de quelque chose qui ne soit dement peut-etre, mais qui ne soit pas de ce monde.”
(Albert Camus, Caligula)
.
“Tất cả chúng ta, để có thể sống được với thực tại, đều buộc phải nuôi dưỡng trong mình đôi chút điên rồ.”
“Nous sommes tous obligés, pour rendre la realite supportable, d’entretenir en nous quelques petites folies.”
(Marcel Proust, À l’ombre des jeunes filles en fleurs)
.
“Nghệ thuật và không gì ngoài nghệ thuật, chúng ta có nghệ thuật để không chết vì sự thật.”
“L’art et rien que l’art, nous avons l’art pour ne point mourir de la vérité.” (Friedrich Nietzsche, Le Crépuscule des Idoles)
.
“Mạng xã hội đã trao quyền phát ngôn cho những đạo quân ngu dốt, những kẻ trước đây chỉ tán dóc trong các quán bar sau khi uống rượu mà không gây hại gì cho cộng đồng. Trước đây người ta bảo bọn họ im miệng ngay. Ngày nay họ có quyền phát ngôn như một người đoạt giải Nobel. Đây chính là sự xâm lăng của những kẻ ngu dốt.”
“Social media danno diritto di parola a legioni di imbecilli che prima parlavano solo al bar dopo un bicchiere di vino, senza danneggiare la collettività. Venivano subito messi a tacere, mentre ora hanno lo stesso diritto di parola di un Premio Nobel. È l’invasione degli imbecilli.”
(Umberto Eco, trích từ bài phỏng vấn thực hiện tại Đại học Turin (Ý), ngày 10 tháng 6 năm 2015, ngay sau khi U. Eco nhận học vị Tiến sĩ danh dự ngành Truyền thông và Văn hoá truyền thông đại chúng. Nguyên văn tiếng Ý đăng trên báo La Stampa 11.06.2015)
Ban Biên tập
Địa chỉ liên lạc:
1. Thơ
tho.vanviet.vd@gmail.com
2. Văn
vanviet.van14@gmail.com
3. Nghiên cứu Phê Bình
vanviet.ncpb@gmail.com
4. Vấn đề hôm nay
vanviet.vdhn1@gmail.com
5. Thư bạn đọc
vanviet.tbd14@gmail.com
6. Tư liệu
vanviet.tulieu@gmail.com
7. Văn học Miền Nam 54-75
vanhocmiennam5475@gmail.com
Tra cứu theo tên tác giả
- A. A. Fadeev
- A. Puskin
- A. T.
- Abdulrazak Gurnah
- Abraham F. Lowenthal
- Ace Le
- Ace Lê
- Adam Gopnik
- Adonis
- Adrian Horton
- Agi Mishol
- Ái Điểu
- Ajar
- Akiko Miki
- Alain Guillemin
- Alan Phan
- Alăng Văn Gáo
- Alăng Văn Giáo
- Albert Camus
- Aldous Huxley
- Aleksandr Griboedov
- Alesandr Blok
- Alex Marshall
- Alex Smith
- Alex Thai
- Alex-Thái Đình Võ
- Alexander Fadeev
- Alexander Solzhenitsyn
- Alexandra Alter
- Alexandre FERON
- Alice Munro
- Alina Lesik
- Alison Flood
- Allen Ginsberg
- Amanda Gorman
- Amartya Sen
- Amelia Glaser
- Amos Oz
- An Nam
- Anatole France
- Anatoly Gavrilov
- Anders Olsson
- André Breton
- André Menras
- André Menras – Hồ Cương Quyết
- André Menras Hồ Cương Quyết
- Andrea Hoa Pham
- Andrea Kendall-Taylor
- Andreas Fulda
- Andreas Wimmer
- Andrew Postman
- Andy Cao
- Anh Anh
- Anh Hồng
- Anh Hồng (nhà thơ)
- Ánh Liên
- Anh Nhi
- Anh Văn
- Anika Zeller
- Anna Akhmatova
- Anna Maria Bracale Ceruti
- Anna Mitchell
- Anna Schmid
- Anne Carson
- Anne Cazaubon
- Anne Hébert
- Anne Henochowicz
- Anne Nguyễn
- Annie Ernaux
- António Jacinto
- Antôn Nguyễn Trường Thăng
- Archimedes L.A. Patti
- Arlette Quỳnh Anh Trần
- Arnold Schwarzenegger
- Artem Sakharov
- Arthur Koestler
- Arty Abel
- Arvind Subramanian
- Augustina
- Aurélie Coulon
- Aurelien Breeden
- Ba Sàm
- Bá Thụ Đàm
- Bạch Cúc
- Bạch Hoàn
- Bách Mỵ
- Bách Thân
- Bạch X. Phẻ
- Bạch Xuân Phẻ
- Bakhtin
- Ban Mai
- Bàn Văn Thòn
- Ban Vận động Văn đoàn Độc lập Việt Nam
- Bảo Chân
- Bảo Huân
- Bảo La
- Bảo Nhi Lê
- Bảo Ninh
- Bảo Phác
- Bảo Tích
- Bão Vũ
- Bảo Yến
- Barbara Demick
- Bashô
- Bạt Xứ
- Batrioldman
- Bauxite Việt Nam
- Bắc Đảo
- Bắc Phong
- Bằng Việt
- BB Ngô
- Bei Dao
- Benjamin Péret
- Benjamin Ramm
- Bertolt Brecht
- Bertrand Russell
- Bettina Rheims
- Bích Ngân
- Biếm họa
- Biên Cương
- Biệt Hiệu
- Bilahari Kausikan
- Bill Hayton
- Billy Collins
- Bình Nguyên Lộc
- Brahma Chellaney
- Branko Milanovic
- Brett Reilly
- Brian Pascus
- Brian Wu
- Brice Pedroletti
- Brodsky
- Bryan
- Bùi An
- Bùi Bảo Trúc
- Bùi Bắc
- Bùi Bích Hà
- Bùi Chát
- Bùi Chí Trung
- Bùi Chí Vinh
- Bùi Công Thuấn
- Bùi Công Trực
- Bùi Đức Lại
- Bùi Giáng
- Bùi Hải Quảng
- Bùi Hoàng Tám
- Bùi Hoằng Vị
- Bùi Huệ Chi
- Bùi Huy
- Bui Huy Hoi Bui
- Bùi Mai Hạnh
- Bùi Mạnh Hùng
- Bùi Mẫn Hân
- Bùi Minh Quốc
- Bùi Ngọc Tấn
- Bùi Quang Thắng
- Bùi Suối Hoa
- Bùi Thanh Hiếu
- Bùi Thanh Phương
- Bùi Thanh Tuấn
- Bùi Thụy Băng
- Bùi Tiến An
- Bùi Trân Phượng
- Bùi Trọng Hiền
- Bùi Văn Kha
- Bùi Văn Nam Sơn
- Bùi Việt Sỹ
- Bùi Vĩnh Phúc
- Bùi Xuân Bách
- Bùi Xuân Đính
- Bùi-Viết Văn Đức
- Bulgakov
- Bửu Chỉ
- C.D.
- Cái Lư Hương
- Cái Trọng Ty
- Cam Ly
- Cameron Shingleton
- Cảnh Chánh
- Cao Bảo Vân
- Cao Bình Minh
- Cao Chi
- Cao Gia An
- Cao Hành Kiện
- Cao Huy Thuần
- Cao Kim Ánh
- Cao La
- Cao Quang Nghiệp
- Cao Tần
- Cao Thị Hồng
- Cao Thu Cúc
- Cao Tự Thanh
- Cao Việt Dũng
- Cao Xuân Hạo
- Cao Xuân Huy
- Carl Bildt
- Carl O. Schuster
- Carlos Assunção
- Carolyn Mary Kleefeld
- Cát Linh
- Cẩm Tú
- Cấn Thị Thêu
- Chan Phuong
- Chanh Tam
- Charles Bo
- Charles Bukowski
- Charles S. Kraszewski
- Charles Simic
- ChatKP
- Chau Doan
- Châm Khanh
- Chân Minh
- Chân Pháp Xa
- Chân Phương
- Chân Xuân Tản Viên
- Châu Diên
- Châu Hải Đường
- Châu Hồng Thủy
- Châu Hữu Quang
- Chenn
- Chế Diễm Trâm
- Chế Lan Viên
- Chi Mai
- Chi Phương
- Chiêu Dương
- Chiêu Khiêm
- Chiharu Shiota
- Chim Hải
- Chim Trắng
- Chinh Ba
- Chính Tâm
- Chính Vĩ
- Chinua Achebe
- Chơn Không Cao Ngọc Phượng
- Christian Gampert
- Christian Welzel
- Christina Mary Hjortlund
- Christoph Giesen
- Christoph Sator
- Christopher Balding
- Christopher Goscha
- Christy Wampole
- Chu Dương
- Chu Hảo
- Chu Hoạch
- Chu Kim
- Chu Mộng Long
- Chu Quang Tiềm
- Chu Tử
- Chu Văn Lễ
- Chu Văn Sơn
- Chu Vĩnh Hải
- Chu Vương Miện
- Chu Xuân Diên
- Chung Le
- Claire Simon
- Clay Phạm
- Concepcion de Leon
- Connie Hoàng
- Cora Engelbrecht
- Costica Bradatan
- Cổ Ngư
- Công Nguyễn
- Cù An Hưng
- Cù Huy Hà Vũ
- Cù Mai Công
- Cù Tuấn
- Cung Minh Huân
- Cung Tích Biền
- Cung Trầm Tưởng
- Cư sĩ Minh Đạt
- D. S. Likhachev
- Da Màu
- Dạ Ngân
- Dạ Thảo Phương
- Dã Tượng
- DAD
- Dadolin Murak
- Damien Keown
- Dan Bilefsky
- Dan Slater
- Dana Gioia
- Danh ngôn
- Dani Rodrik
- Daniel Halpern
- Daniel Hautzinger
- Daron Accemoglu
- David Brown
- David Gascoyne
- David Marchese
- David Weinberger
- Ðặng Thơ Thơ
- Demetrio Paparoni
- DEUTSCHE WELLE
- Di
- Di Li
- Diêm Liên Khoa
- Diễm Thi
- Diễm Tường
- Diễn đàn Thế kỷ
- Diệp Duy Liêm
- Diệp Huy
- Ðinh Cường
- Dino Buzatti
- Dipanjan Roy Chaudhury
- Dmitri Prokofyev
- Dmitry Burago
- Dmitry Muratov
- Doãn Cẩm Liên
- Doãn Mạnh Dũng
- Doãn Mẫn
- Doãn Quốc Sỹ
- Dominique Lemieux
- Donald Inglehart
- Donna Ashworth
- Ðỗ Quang Nghĩa
- Ðỗ Quyên
- Du Tử Lê
- Dung Nguyễn
- Dũng Phan
- Dũng Trung Kqd
- Dũng Vũ
- Duy Lam
- Duy Tân
- Duy Thanh
- Duy Thông
- duyên
- Duyên Anh
- Duyên Khánh
- Dư Hoa
- Dư Kiệt
- Dư Thị Hoàn
- Dư Thu Vũ
- Dương Đại Triều Lâm
- Dương Đình Giao
- Dương Khánh Phương
- Dương Kiền
- Dương Ngạn
- Dương Nghiễm Mậu
- Dương Ngọc Thái
- Dương Như Nguyện
- Dương Phương Vinh
- Dương Thắng
- Dương Thiệu Tước
- Dương Thu Hương
- Dương Thuấn
- Dương Tú
- Dương Tường
- Dương Văn Ba
- Dương Vân
- Dylan Suher
- Đà Văn
- Đàm Hà Phú
- Đàm Hách Thành
- Đào An Khánh
- Đào Anh Kha
- Đào Công Tiến
- Đào Duy Anh
- Đào Hiếu
- Đào Lê Na
- Đào Ngọc Chương
- Đào Nguyên
- Đào Nguyễn
- Đào Nguyên Phương Thảo
- Đào Như
- Đào Phương Liên
- Đào Quang Toản
- Đào Tấn Phần
- Đào Thái Tôn
- Đào Thị Hương
- Đào Tiến Thi
- Đào Trung Đạo
- Đào Trường Phúc
- Đào Tuấn
- Đào Tuấn Ảnh
- Đào Văn Bình
- Đào Văn Thuỵ
- Đào Văn Tiến
- Đào Vũ Anh Hùng
- Đạt Nguyễn
- Đặng Anh Đào
- Đặng Bích Phượng
- Đặng Chương Ngạn
- Đặng Đình Cung
- Đặng Đình Mạnh
- Đặng Hà
- Đặng Hải Sơn
- Đặng Hoàng Giang
- Đặng Hồng Nam
- Đặng Hùng Võ
- Đặng Hương Giang
- Đặng Hữu
- Đặng Mai Lan
- Đặng Mậu Tựu
- Đăng Nguyên
- Đặng Phùng Quân
- Đặng Quốc Thông
- Đặng Sơn Duân
- Đặng Thái
- Đăng Thành
- Đặng Thân
- Đặng Thị Hảo
- Đặng Thơ Thơ
- Đặng Tiến
- Đặng Tiến (Thái Nguyên)
- Đặng Trung Nghĩa
- Đặng Túy
- Đặng Văn Dũng
- Đặng Văn Hùng
- Đặng Văn Ngữ
- Đặng Văn Sinh
- Đặng Vũ Vương
- Đặng Xuân Thảo
- Đặng Xuân Xuyến
- Đằng-Giao
- Điểm Thọ
- Đinh Bá Anh
- Đinh Cường
- Đinh Hoàng Thắng
- Đinh Hồng Phúc
- Đinh Hùng
- Đình Kính
- Đinh Lê Vũ
- Đinh Linh
- Đinh Ngọc Thu
- Đinh Phương
- Đinh Phương Thảo
- Đinh Quang Anh Thái
- Đinh Thanh Huyền
- Đinh Thị Như Thúy
- Đinh Trường Chinh
- Đinh Từ Bích Thuý
- Đinh Từ Bích Thúy
- Đinh Văn Đức
- Đinh Vũ Hoàng Nguyên
- Đinh Ý Nhi
- Đinh Yên Thảo
- Đoàn Ánh Thuận
- Đoàn Bảo Châu
- Đoàn Cầm Thi
- Đoàn Công Lê Huy
- Đoàn Hồng Lê
- Đoàn Huy Giao
- Đoàn Huyền
- Đoàn Khắc Xuyên
- Đoàn Lê Giang
- Đoàn Nhã Văn
- Đoàn Thanh Liêm
- Đoan Trang
- Đoàn Tùng Nguyễn
- Đoàn Tử Huyến
- Đoàn Việt Hùng
- Đoàn Xuân Kiên
- Đỗ Anh Hoa
- Đỗ Anh Tuấn
- Đỗ Bích Thuý
- Đỗ Cao Bảo
- Đỗ Duy Ngọc
- Đỗ Đức
- Đỗ Đức Đông Ngàn
- Đỗ Đức Hiểu
- Đỗ Hòa
- Đỗ Hoàng Diệu
- Đỗ Hồng Ngọc
- Đỗ Hồng Nhung
- Đỗ Hữu Chí
- Đỗ Kh
- Đỗ Kh.
- Đỗ Khiêm
- Đỗ Kim Thêm
- Đỗ Lai Thuý
- Đỗ Lai Thúy
- Đỗ Lê Anh Đào
- Đỗ Mạnh Hoàng
- Đỗ Minh Tuấn
- Đỗ Nghê
- Đỗ Ngọc
- Đỗ Ngọc Thống
- Đỗ Quang Nghĩa
- Đỗ Quang Vinh
- Đỗ Quý Toàn
- Đỗ Quyên
- Đỗ Quỳnh Dao
- Đỗ Thái Bình
- Đỗ Thắng Cảnh
- Đỗ Thị Thu Trà
- Đỗ Thiên Anh Tuấn
- Đỗ Trí Vương
- Đỗ Trọng Khơi
- Đỗ Trung Quân
- Đỗ Trường
- Đỗ Tuyết Khanh
- Đồng Chuông Tử
- Đông Hoài
- Đông Hồ
- Đông Kha
- Đông Ngàn Đỗ Đức
- Đông Nghi
- Đức Ban
- Đức Đàm
- Đức Flying Bay
- Đức Hoàng
- Đức Lê
- Đức Phổ
- Đức Tâm
- Đức Tiến
- E. M. Forster
- E.E. Cummings
- E.M. Chernoivanenko
- Eamonn Butler
- Eckart Kleßmann
- Eduardo Galeano
- Edward Hirsch
- Elena Pucillo Truong
- Elias Canetti
- Ellen Bass
- Eloisa Amezcua
- Emiel Roothooft
- Emma Loffhagen
- Emmanuelle Jardonnet
- Eric Henry
- Eric Weiner
- Erica Frantz
- Erik Harms
- Erik Korling
- Euan Ward
- Evgheni Dobrenko
- F.N.
- Federico García Lorca
- Feliks Kuznesov
- Filip Lech
- Flanny O’Connor
- Florence Noiville
- Florian Altenhöner
- Francis Fukuyama
- Francis Fukuyma
- François Guillemot
- Frank Dikötter
- Frank O'Hara
- Frankfurt
- Fred Hiatt
- Friedrich Dürrenmatt
- Friedrich Nietzsche
- Fritz J. Raddatz
- Gã Khờ
- Gabriel García Márquez
- Gabriel Josipovici
- Gaither Stewart
- Gaiutra Bahadur
- Gary Leupp
- Gặp gỡ và trò chuyện
- Georg Bönisch
- Georg Trakl
- George Burchett
- George Orwell
- George Perreault
- George Siemens
- Georges Condominas
- Gérard Noiriel
- Gerhard Will
- Germain Droogenbroodt
- Giang Dang
- Giang Lại Đức
- Giang Nam
- Giáng Vân
- Giao Nguyễn
- Giáp Văn Dương
- Gideon Rachman
- Giuse Lê Công Đức
- Goethe
- Gonçalo Fernandes
- Gottfried Benn
- Graham Allison
- Grigory Yudin
- Günter Kunert
- Gyảng Anh Iên
- Hà Duy Phương
- Hà Dương Tuấn
- Hà Dương Tường
- Hà Đình Nguyên
- Hạ Đình Nguyên
- Hà Huy Khoái
- Hà Huy Sơn
- Hà Hương
- Hà Lệ Minh
- Hà Ngọc Hòa
- Hạ Nguyên
- Hà Nguyên Du
- Hà Nhân
- Hà Nhật
- Hà Phạm Phú
- Hà Quang Vinh
- Hà Sĩ Phu
- Hà Thanh Vân
- Hà Thế
- Hà Thị Minh Đạo
- Hà Thúc Sinh
- Hà Thủy Nguyên
- Hà Tùng Long
- Hà Tùng Sơn
- Hà Văn Thịnh
- Hà Văn Thùy
- Hà Vũ Trọng
- Hagi Kenaan
- Hai An Vu
- Hải Hạc
- Hải Ngọc
- Hai Thanh
- Han Dang
- Hàn Giang
- Han Kang
- Hàn Vĩnh Diệp
- Hạnh Diễm
- Hạnh Nguyên
- Hạnh Phước
- Hạnh Viên
- Hannah Beech
- Hào Thiện Nhân
- Hari Kunzru
- Haruki Murakami
- Hân Hương
- Heiko Buschke
- Heinrich Heine
- Henri Michaux
- Henry David Thoreau
- Henry Wadsworth Longfellow
- Heriberto Araújo
- Hermann Hesse
- Hiền Trang
- Hiệp Ikaria
- Hiệu Minh
- Hiếu Tân
- Ho Lai-Ming
- Hòa Bình Lê
- Hoa Níp
- Hoài Hương
- Hoài Nam
- Hoài Phương
- Hoài Thanh
- Hoài Việt
- Hoài Ziang Duy
- Hoan Doan
- Hoàn Nguyễn
- Hoàng Ánh
- Hoàng Anh Tuấn
- Hoàng Cát
- Hoàng Cầm
- Hoàng Chí Hiếu
- Hoàng Chính
- Hoàng Cường Long
- Hoàng Dũng
- Hoàng Dương Tuấn
- Hoàng Đăng Khoa
- Hoàng Đỗ
- Hoàng Đông
- Hoàng Đức Truật
- Hoàng Hà
- Hoàng Hải Thủy
- Hoàng Hải Vân
- Hoảng Hãn
- Hoàng Hôn
- Hoàng Hưng
- Hoàng Khởi Phong
- Hoàng Kim Oanh
- Hoàng Lại Giang
- Hoàng Lan
- Hoàng Lan Anh
- Hoàng Lan Chi
- Hoàng Lê
- Hoàng Lệ
- Hoàng Linh
- Hoàng Long
- Hoàng Mai Ðạt
- Hoàng Mạnh Hải
- Hoàng Minh Trí
- Hoàng Minh Tường
- Hoàng Nam
- Hoàng Nga
- Hoàng Ngọc Biên
- Hoàng Ngọc Hiến
- Hoàng Ngọc Nguyên
- Hoàng Ngọc Tuấn
- Hoàng Nguyễn
- Hoàng Nguyên Vũ
- Hoàng Nhơn
- Hoàng Nhuận Cầm
- Hoàng Phong Tuấn
- Hoàng Phủ Ngọc Tường
- Hoàng Quân
- Hoàng Quốc Dũng
- Hoàng Quốc Hải
- Hoàng Thị Hường
- Hoàng Thị Thu Thủy
- Hoàng Thu Phố
- Hoàng Thúy
- Hoàng Thuỵ Anh
- Hoàng Tiến
- Hoàng Trung Thông
- Hoàng Tuấn Công
- Hoàng Tuấn Phổ
- Hoàng Tùng
- Hoàng Tuỵ
- Hoàng Tư Giang
- Hoàng Văn Sơn
- Hoàng Việt
- Hoàng Vũ Sơn
- Hoàng Vũ Thuật
- Hoàng Xuân Phú
- Hoàng Xuân Sơn
- Hoàng Xuân Tuyền
- Hoàng Yến
- Horst Bienek
- Howard Gardner
- Hồ Anh Thái
- Hồ Bạch Thảo
- Hồ Bất Khuất
- Hồ Diệu Vân
- Hồ Dzếnh
- Hồ Đắc Vũ
- Hồ Đình Nghiêm
- Hồ Hải Thụy
- Hồ Hữu Tường
- Hồ Minh Tâm
- Hồ Ngọc Đại
- Hồ Như
- Hồ Phú Bông
- Hồ Tịnh Tình
- Hồ Trường An
- Hồ Tú Bảo
- Hội những người ủng hộ GS. Chu Hảo
- Hồng Anh
- Hồng Hoang
- Hồng Lê Thọ
- Hồng Phú
- Huệ Hương Hoàng
- Huguette Bertrand
- Huong Nguyen
- Huy Bảo
- Huy Cận
- Huy Đức
- Huy Tưởng
- Huyền Thương
- Huỳnh Duy Lộc
- Huỳnh Hoa
- Huỳnh Hữu Uỷ
- Huỳnh Hữu Ủy
- Huỳnh Kim Báu
- Huỳnh Kim Quang
- Huỳnh Lê Nhật Tấn
- Huỳnh Liễu Ngạn
- Huỳnh Ngọc Chênh
- Huỳnh Như Phương
- Huỳnh Sơn Phước
- Huỳnh Tấn Mẫm
- Huỳnh Thế Du
- Huỳnh Thục Vy
- Huỳnh Trọng Khang
- Huỳnh Tuấn Anh
- Hứa Chương Nhuận
- Hứa Lập Chí
- Hương Lan
- Hường Thanh
- Hương Thủy
- Hữu Danh
- Hữu Đông
- Hữu Loan
- Hữu Mai
- Hữu Phương
- Ian Bui
- Ian Johnson
- Igor Poglazov
- Iio Sōgi
- Ilza Burchett
- Inrasara
- Iris Radisch
- Isabella Kwai
- Issa
- Issac Bashevis Singer
- Italo Calvino
- Iya Kiva
- J. M. Lotman
- J.B Nguyễn Hữu Vinh
- Jacques Attali
- Jacques Prévert
- Jake Johnson
- James Borton
- James Daniel Spears
- James G. Zumwalt
- James Grossman
- James Joyce
- James Poniewozik
- James Stavridis
- James WrightJuan Felipe Herrera
- Jang Kều
- Janos Kornai
- Jared Carters
- Jason Lopata
- Jason Morris-Jung
- Jay Nordlinger
- Jaya K.
- Jean Chesnaux
- Jean d'Ormesson
- Jean Piaget
- Jean Przyluski
- Jean Toomer
- Jean-Jacques Brochier
- Jean-Jacques Roth
- Jean-Louis Rocca
- Jean-Luc Chalumeau
- Jean-Marc Roberts
- Jean-Patrick Géraud
- Jean-Paul Sartre
- Jefferson Cowie
- Jeffrey Hanfover
- Jeffrey Nall
- Jessica Swoboda
- Jessie Yeung
- Jiayang Fan
- Jimmy Carter
- Joan Hua
- João Guimarães Rosa
- Joaquin Nguyễn Hòa
- John Barrow
- John Cheever
- John D. Howard
- John Freeman
- John Keane
- John McCain
- Jon Fosse
- Jonathan Dee
- Jonathan London
- Jonathan Scott Holloway
- Jörg Wischermann
- Jorge Amado
- Jorge Luis Borges
- Joschka Fischer
- Josée Lapointe
- Joseph Wong
- Joseph Wright
- Josh Rogin
- Joshua Rothman
- Juan Pablo Cardenal
- Juan Pablo Cardenal & Heriberto Araújo
- Julia Cagé
- Julio Cortázar
- Jun’ichiro Tanizaki
- Kahil Gibral
- Kai Hoàng
- Kale
- Kalynh Ngô
- Kamel Daoud
- Kao Phú
- Kap Seol
- Karel Appel
- Karen Tongson
- Kate Chopin
- Kazuo Shiraga
- Kenneth Nguyen
- Kenzaburo Oe
- Keorapetse Kgositsile
- Kerstin Holm
- Kều Jang
- Kha Lương Ngãi
- Kha Tiệm Ly
- Khải Đơn
- Khái Hưng
- Khaled Juma
- Khaly Chàm
- Khang Quốc Ngọc
- Khánh
- Khánh Bình
- Khánh Duy
- Khánh Ly
- Khánh Mai
- Khanh Nguyen
- Khanh Pham
- Khánh Phương
- Khánh Trâm
- Khánh Trường
- Khét
- Khế Iêm
- Khiêm Nhu
- Khổng Đức Thiêm
- Khuất Đẩu
- Khuất Thu Hồng
- Khuê Minh Nguyệt
- Khuê Phạm
- Khuyết Thư
- Kiệm Hoàng
- Kiến Văn
- Kiệt Anh Hùng
- Kiệt Tấn
- Kiều Duy Vĩnh
- Kiều Loan
- Kiều Mai Sơn
- Kiều Maily
- Kiều Phong
- Kiều Thị An Giang
- Kim Ân
- Kim Chi
- Kim Dung
- Kim Hạnh
- Kim Thúy
- Kim Trần
- Kim Yi-deum
- Kinh Bắc
- Kính Hòa
- Klaus Wiegerefe
- Kobayashi Issa
- Kúm
- Kumar Vikram
- Kurt-Martin Mayer
- Kỳ Duyên
- Kyoko Numano
- L. N. Tolstoy
- L. V. H.
- La Khắc Hoà
- La Khắc Hòa
- Lã Nguyên
- Lại Nguyên Ân
- Lam Điền
- Lam Hạnh
- Lam Ngọc
- Lam Thái Hòa
- Lan Nguyên
- Lang Anh
- Langston Hughes
- LAP
- Larry Diamond
- Lars Vargö
- László Krasznahorkai
- Laura Cappelle
- Laurent Sagalovitsch
- Lawrence Ferlinghetti
- Lâm Chương
- Lâm Duyên
- Lâm Hạnh
- Lâm Lê
- Lâm Ngân Mai
- Lâm Quang Mỹ
- Lâm Thị Mỹ Dạ
- Lenin
- Leon Trotsky
- Leonard Cohen
- Leonardo da Vinci
- Lê An Thế
- Lê Anh Hoài
- Lê Anh Hùng
- Lê Ân
- Lê Bá Đảng
- Lê Bích Vượng
- Lê Chiều Giang
- Lê Công Định
- Lê Công Giàu
- Lê Công Tư
- Lê Ðình Nhất Lang
- Lê Dũng
- Lê Duy Nam
- Lê Đạt
- Lê Đăng Doanh
- Lê Đình Cai
- Lê Đình Khẩn
- Lê Đình Thắng
- Lê Đỗ Huy
- Lê Đức Dục
- Lê Đức Thôn
- Lê Giang Trần
- Lê Hải
- Lệ Hằng
- Lê Hiệp
- Lê Hoài Nguyên
- Lê Hoàng Diễm Trang
- Lê Hoàng Lân
- Lê Học Lãnh Vân
- Lê Hồ Quang
- Lê Hồng Hà
- Lê Hồng Hiệp
- Lê Hồng Lâm
- Lê Hùng
- Lê Hùng Vọng
- Lê Huyền Ái Mỹ
- Lê Huỳnh Lâm
- Lê Hữu
- Lê Hữu Khoá
- Lê Hữu Khóa
- Lê Hữu Nam
- Lê Kế Lâm
- Lê Khải
- Lê Kim Duy
- Lê Ký Thương
- Lê Lạc Giao
- Lê Luân
- Lê Mã Lương
- Lê Mai
- Lê Mai Lĩnh
- Lê Mạnh Chiến
- Lê Mạnh Đức
- Lê Minh
- Lê Minh Chánh
- Lê Minh Hà
- Lê Minh Hiền
- Lê Minh Khuê
- Lê Minh Phong
- Lê Ngân Hằng
- Lê Ngọc Luân
- Lê Ngọc Sơn
- Lê Nguyễn
- Lê Nguyễn Duy Hậu
- Lê Nguyễn Hương Trà
- Lê Nguyên Long
- Lê Nguyên Vỹ
- Lê Như Bình
- Lê Oa Đằng
- Lê Phan
- Lê Phú Khải
- Lê Quang
- Lê Quang Đức
- Lê Quảng Hà
- Lê Quang Hợp
- Lê Quang Thành
- Lê Quân
- Lê Quốc Anh
- Lê Quỳnh
- Lê Quỳnh Mai
- Lê Sa Long
- Lê Si Na
- Lê Sơn
- Lê Tất Đạt
- Lê Tất Điều
- Lê Thanh Dũng
- Lê Thanh Hải
- Lê Thanh Phong
- Lê Thanh Trường
- Lê Thân
- Lê Thế Thắng
- lê thi diem thuý
- Lê Thị Hồng Minh
- Lê Thị Huệ
- Lê Thị Hường
- Lê Thị Oanh
- Lê Thị Thanh Tâm
- Lê Thị Thấm Vân
- Lê Thiết Cương
- Lê Thiếu Nhơn
- Lê Thọ Bình
- Lê Thời Tân
- Lê Thời Thôi
- Lê Thu Hiền
- Lê Thúy Bảo Liên
- Lê Tiên Long
- Lê Trí Tuệ
- Lê Trinh
- Lê Trọng Nghĩa
- Lê Trọng Nguyễn
- Lê Trung Tĩnh
- Lê Trường Thanh
- Lê Tuấn Huy
- Lê Tuyết Hạnh
- Lê Văn Bỉnh
- Lê Văn Hảo
- Lê Văn Hiếu
- Lê Văn Hòa
- Lê Văn Hùng Vĩ
- Lê Văn Luân
- Lê Văn Sơn
- Lê Văn Trung
- Lê Văn Tùng
- Lê Vĩnh Tài
- Lê Vĩnh Triển
- Lê Vũ Trường Giang
- Lê Xuân Khoa
- Lê Xuyên
- Li Edelkoort
- Li Tana
- Li Zhongqin
- Liêu Diệc Vũ
- Liêu Thái
- Liễu Trương
- Linh Nguyên
- Linh Văn
- Linh Vân
- Linh-Chân Brown
- LKH
- Lorca
- Louis Aragon
- Louise Glück
- Lộc Vàng
- Lợi Phan Mai
- Luân Hoán
- Ludwig von Mises
- Luke Hunt
- Luke Turner
- Lữ Kiều
- Lữ Quỳnh
- Lương Đào
- Lương Thiệu Quân
- Lương Thư Trung
- Lưu Á Châu
- Lưu Bình Nhưỡng
- Lưu Diệu Vân
- Lưu Đình Long
- Lưu Đức Trung
- Lưu Hà
- Lưu Hiểu Ba
- Lưu Khánh Thơ
- Lưu Mê Lan
- Lưu Minh Hải
- Lưu Na
- Lưu Nhi Dũ
- Lưu Quang Vũ
- Lưu Thuỷ Hương
- Lưu Thủy Hương
- Lưu Trọng Tưởng
- Lưu Trọng Văn
- Lưu Uyên Khôi
- Lý Đợi
- Lý Gia Trung
- Ly Hoàng Ly
- Lý Ngang
- Ly Phạm
- Lý Quang Hoàn
- Lý Thanh
- Lý Tiến Dũng
- Lý Toàn Thắng
- Lý Trực Dũng
- Lý Xuân Hải
- Lydia Davis
- Lynh Bacardi
- LysP
- M. Gorky
- M. Trần
- M.L. Gasparov
- Mạc Phong Tuyền
- Mạc Văn Trang
- Mạc Việt Hồng
- Mạch Nha
- Mạch Quang Thắng
- Madeleine Riffaud
- Madlovics Bálint
- Magyar Bálint
- Mahmoud Darwish
- Mai An Nguyễn Anh Tuấn
- Mai Anh Tuấn
- Mai Bá Ấn
- Mai Bá Kiếm
- Mai Chanh
- Mai Đỗ
- Mai Hiền
- Mai Khôi
- Mai Kim Ngọc
- Mai Lý
- Mai Nhật
- Mai Ninh
- Mai Quốc Ấn
- Mai Quỳnh
- Mai Quỳnh Nam
- Mai Sơn
- Mai Thái Lĩnh
- Mai Thanh Sơn
- Mai Thảo
- Mai Tú Ân
- Mai Văn Hoan
- Mai Văn Phấn
- Mai Văn Tính
- Maki Starfield
- Mamleev
- Mạnh Kim
- Manuel Casimiro
- Mão Xuyên
- Marc Andrus
- Marcel Reich-Ranicki
- Marci Shore
- Marco Ferrarese
- Margarita Lyutova
- Marguerite Duras
- Maria Donovan
- Maria Ressa
- Marie Lê Thị Hoa
- Mario Vargas Llosa
- Marion Hennebert
- Mark B. Hamilton
- Mark Binelli
- Mark Frankland
- Mark Osaki
- Mark Strand
- Marta Hillers
- Martin Jankowski
- Martin Kulldorff
- Marty Robbins
- Mary Morose
- Mary Walsh
- Matei Vişniec
- Mathias Mayer
- Matthew Clayfield
- Matthew Crawford
- Maurice Blanchot
- Maximilian Steinbeis
- May
- Maya Angelou
- Mặc Đỗ
- Mặc Lâm
- Mân Côi
- McAmmond Nguyễn Thị Tư
- Media Văn Việt
- Mia Pluger
- Michael Burawoy
- Michael Scammell
- Miêng
- Mike Ives
- Mikhail Shishkin
- Mikhail Sholokhov
- Mikhail Viktorovich Zygar
- Milan Kundera
- Mimmi Diệu Hường Bergström
- MInh Anh
- Minh Huệ
- Minh Hùng
- Minh Luật
- Minh Quang – Lê Chiên
- Minh Quang Ho
- Minh Tâm
- Minh Thùy
- Minh Thư
- Minh Toàn
- Minh Tuấn
- Minh Tự
- Mireille Sacotte
- Monica Berlin
- Mường Mán
- Mỹ Hằng
- Mỹ Lan
- N. S. Khrushchev
- Nadine Murtaja
- Nam Dao
- Nam Dao Nguyễn Mạnh Hùng
- Nam Đan
- Nam Đông
- Nam Nguyên
- Nam Sơn
- Naowarat Pongpaiboon
- Natalia lacovelli
- Nataliya Zhynkina
- Natsume Sōseki
- Nay Aung
- ng. anhanh
- Ng.Uyển Nicole Dương
- Ngải Vị VỊ
- Ngân Xuyên
- Nghệ thuật
- Nghĩa Đặng
- Nghiêm Lương Thành
- Nghiêm Phương Mai
- Nghiêm Thanh Hương
- Nghiêm Xuân Hồng
- Nghiên Cứu Phê Bình
- Ngo Thu
- Ngọc Anh
- Ngọc Duy Phan
- Ngoc Hien Bui
- Ngọc Linh
- Ngô Anh Tuấn
- Ngô Bảo Châu
- Ngô Đình Thẩm
- Ngô Đồng
- Ngô Hương Giang
- Ngô Khắc Tài
- Ngộ Không Phí Ngọc Hùng
- Ngô Kim Khôi
- Ngô Kim-Khôi
- Ngô Liêm Khoan
- Ngô Lực
- Ngô Mai Phong
- Ngô Mạnh Hùng
- Ngô Minh
- Ngô Minh Khôi
- Ngô Ngọc Loan
- Ngô Ngọc Trai
- Ngô Nguyên Dũng
- Ngô Nhật Đăng
- Ngô Quốc Phương
- Ngô Quốc Thịnh
- Ngô Thế Vinh
- Ngô Thị Kim Cúc
- Ngô Thị Thanh Lịch
- Ngô Thị Thu Ngần
- Ngô Tùng Phong
- Ngô Tự Lập
- Ngô Văn
- Ngô Văn Giá
- Ngô Viết Nam Sơn
- Ngô Viết Trọng
- Ngô Việt Trung
- Ngô Vĩnh Long
- Ngô Xuân Hội
- Ngô Xuân Phúc
- Ngô Xuân Thảo
- Ngu Yên
- Nguyen Duc Thanh
- Nguyễn Hải Hoành
- Nguyễn Anh Dũng
- Nguyễn Anh Tuấn
- Nguyễn Anh Tuấn - đạo diễn
- Nguyễn Bá Chung
- Nguyễn Bách Việt
- Nguyễn Bảo Chân
- Nguyễn Bắc Sơn
- Nguyên Bình
- Nguyễn Bính
- Nguyễn Cảnh Bình
- Nguyên Cầm
- Nguyên Cẩn
- Nguyên Chánh
- Nguyễn Chí Hoan
- Nguyễn Chí Thuật
- Nguyễn Chí Trung
- Nguyễn Chí Tuyến
- Nguyễn Chinh Trung
- Nguyễn Cung Thông
- Nguyễn Cường
- Nguyễn Danh Bằng
- Nguyễn Danh Huế
- Nguyễn Danh Lam
- Nguyễn Ðăng Thường
- Nguyễn Duy
- Nguyễn Dương Quang
- Nguyễn Đạt
- Nguyễn Đắc Kiên
- Nguyễn Đắc Xuân
- Nguyễn Đăng Điệp
- Nguyễn Đăng Hưng
- Nguyễn Đăng Khoa
- Nguyễn Đăng Mạnh
- Nguyễn Đăng Na
- Nguyễn Đăng Quang
- Nguyễn Đăng Thường
- Nguyễn Đình Ấm
- Nguyễn Đình Bin
- Nguyễn Đình Bổn
- Nguyễn Đình Chú
- Nguyễn Đình Cống
- Nguyễn Đình Đăng
- Nguyễn Đình Huỳnh
- Nguyễn Đình Phượng Uyển
- Nguyễn Đình Thắng
- Nguyễn Đình Thi
- Nguyễn Đình Toàn
- Nguyễn Đông A
- Nguyễn Đổng Chi
- Nguyễn Đông Thức
- Nguyễn Đức
- Nguyễn Đức Dương
- Nguyễn Đức Hiệp
- Nguyễn Đức Mậu
- Nguyễn Đức Sơn
- Nguyễn Đức Thắng
- Nguyễn Đức Tiến
- Nguyễn Đức Tùng
- Nguyễn Đức Tường
- Nguyễn Gia Trí
- Nguyên Giác
- Nguyên Giác Phan Tấn Hải
- Nguyễn Hà Luân
- Nguyễn Hải Hoành
- Nguyễn Hải Yến
- Nguyễn Hàn Chung
- Nguyễn Hiến Lê
- Nguyễn Hoa Lư
- Nguyễn Hoài Nam
- Nguyễn Hoài Văn
- Nguyễn Hoài Vân
- Nguyễn Hoàn
- Nguyễn Hoàn Nguyên
- Nguyễn Hoàng Ánh
- Nguyễn Hoàng Anh Thư
- Nguyễn Hoàng Diệu Thủy
- Nguyễn Hoàng Diệu Thúy
- Nguyễn Hoàng Giao
- Nguyễn Hoàng Linh
- Nguyễn Hoàng Trung
- Nguyễn Hoàng Văn
- Nguyễn Hồng Anh
- Nguyễn Hồng Giao
- Nguyễn Hồng Hưng
- Nguyễn Hồng Lam
- Nguyễn Hồng Nhung
- Nguyễn Hồng Thục
- Nguyễn Huệ Chi
- Nguyễn Hùng
- Nguyễn Huy Hoàng
- Nguyễn Huy Thiệp
- Nguyễn Huy Vũ
- Nguyên Hưng
- Nguyễn Hưng Quốc
- Nguyễn Hương
- Nguyễn Hữu Đễ
- Nguyễn Hữu Hồng Minh
- Nguyễn Hữu Liêm
- Nguyễn Hữu Nhật
- Nguyễn Hữu Sơn
- Nguyễn Hữu Thiết
- Nguyễn Hữu Việt Hưng
- Nguyễn Hữu Vinh
- Nguyễn kc Hậu
- Nguyễn Khải
- Nguyễn Khánh Duy
- Nguyễn Khánh Trường
- Nguyễn Khắc An
- Nguyễn Khắc Bình
- Nguyễn Khắc Mai
- Nguyễn Khắc Ngân Vi
- Nguyễn Khắc Phê
- Nguyễn Khắc Phi
- Nguyễn Khắc Phục
- Nguyễn Khiêm
- Nguyễn Khôi
- Nguyễn Kiến Phước
- Nguyễn Kiều Dung
- Nguyễn Kiều Hưng
- Nguyễn Kim Hưng
- Nguyên Lạc
- Nguyễn Lam Điền
- Nguyễn Lãm Thắng
- Nguyễn Lan Phương
- Nguyễn Lâm Cẩn
- Nguyễn Lân Bình
- Nguyễn Lân Thắng
- Nguyễn Lê Hồng Hưng
- Nguyễn Lê Tuyên
- Nguyễn Lệ Uyên
- Nguyễn Linh Giang
- Nguyễn Linh Quang
- Nguyễn Lộ Trạch
- Nguyễn Luận
- Nguyễn Lương Hải Khôi
- Nguyễn Lương Ngọc
- Nguyễn Lương Thịnh
- Nguyễn Lương Vỵ
- Nguyễn Mai
- Nguyễn Man Nhiên
- Nguyễn Mạnh An Dân
- Nguyễn Mạnh Côn
- Nguyễn Mạnh Đẩu
- Nguyễn Mạnh Tiến
- Nguyễn Manh Trinh
- Nguyễn Mạnh Trinh
- Nguyễn Mạnh Tuấn
- Nguyễn Mạnh Tường
- Nguyễn Minh Anh
- Nguyễn Minh Hòa
- Nguyễn Minh Kính
- Nguyễn Minh Nhị
- Nguyễn Minh Nhựt
- Nguyễn Minh Thuyết
- Nguyễn Mộng Giác
- Nguyên Ngọc
- Nguyễn Ngọc Chu
- Nguyễn Ngọc Đức
- Nguyễn Ngọc Giao
- Nguyễn Ngọc Hoa
- Nguyễn Ngọc Lanh
- Nguyễn Ngọc Liễm
- Nguyễn Ngọc Lung
- Nguyễn Ngọc Phương
- Nguyễn Ngọc Tâm
- Nguyễn Ngọc Thiện
- Nguyễn Ngọc Tú Anh
- Nguyễn Ngọc Tư
- Nguyên Nguyên
- Nguyễn Nguyên
- Nguyễn Nguyên Bình
- Nguyễn Nguyệt Cầm
- Nguyễn Nhật Lệ
- Nguyễn Nhật Tín
- Nguyên Nhi
- Nguyễn Như Huy
- Nguyễn Như Mây
- Nguyễn Phạm Hùng
- Nguyễn Phan Quế Mai
- Nguyễn Phú Yên
- Nguyễn Phúc Vĩnh Ba
- Nguyễn Phượng
- Nguyễn Phương Đình
- Nguyễn Phương Mai
- Nguyễn Phương Mạnh
- Nguyễn Quang
- Nguyễn Quang A
- Nguyễn Quang Bình
- Nguyễn Quang Duy
- Nguyễn Quang Dy
- Nguyễn Quang Đồng
- Nguyễn Quang Hồng
- Nguyễn Quang Hưng
- Nguyễn Quang Lập
- Nguyễn Quang Thạch
- Nguyễn Quang Thân
- Nguyễn Quang Thiều
- Nguyễn Quang VInh
- Nguyễn Quân
- Nguyễn Quốc Bảo
- Nguyễn Quốc Chánh
- Nguyễn Quốc Chính
- Nguyễn Quốc Lâm
- Nguyễn Quốc Tấn Trung
- Nguyễn Quốc Thái
- Nguyễn Quốc Toàn
- Nguyễn Quốc Trụ
- Nguyễn Quốc Tuấn
- Nguyễn Quốc Vương
- Nguyễn Quỳnh Hương
- Nguyên Sa
- Nguyễn Sĩ Dũng
- Nguyễn Sơn Lâm
- Nguyễn Sỹ Phương
- Nguyễn Sỹ Tế
- Nguyễn Tà Cúc
- Nguyễn Tài Cẩn
- Nguyễn Tấn Cứ
- Nguyễn Tất Nhiên
- Nguyễn Thạch Giang
- Nguyễn Thái Hòa
- Nguyễn Thái Hợp
- Nguyễn Thái Sơn
- Nguyễn Thái Tuấn
- Nguyễn Thanh Bình
- Nguyễn Thanh Châu
- Nguyễn Thanh Giang
- Nguyễn Thanh Hiện
- Nguyễn Thanh Hùng
- Nguyễn Thanh Huy
- Nguyễn Thanh Huyền
- Nguyễn Thanh Mỹ
- Nguyễn Thành Nam
- Nguyễn Thanh Nghị
- Nguyễn Thanh Nguyệt
- Nguyễn Thành Phong
- Nguyễn Thanh Sơn
- Nguyễn Thành Sơn
- Nguyễn Thanh Tâm
- Nguyễn Thành Thi
- Nguyễn Thanh Tuyền
- Nguyễn Thanh Văn
- Nguyễn Thanh Việt
- Nguyễn Thế Hùng
- Nguyễn Thế Thanh
- Nguyễn Thị Ái Tiên
- Nguyễn Thị Bích Hậu
- Nguyễn Thị Bích Ngà
- Nguyễn Thị Bình
- Nguyễn thị Cỏ May
- Nguyễn Thị Dư Khánh
- Nguyễn Thị Hải
- Nguyễn Thị Hậu
- Nguyễn Thị Hiền
- Nguyễn Thị Hoàng
- Nguyễn Thị Hoàng Bắc
- Nguyễn Thị Hồng
- Nguyễn Thị Khánh Minh
- Nguyễn Thị Khánh Trâm
- Nguyễn Thị Kim Chi
- Nguyễn Thị Kim Phụng
- Nguyễn Thị Kim Thoa
- Nguyễn Thị Minh Ngọc
- Nguyễn Thị Minh Thái
- Nguyễn Thị Minh Thương
- Nguyễn Thị Ngọc Hải
- Nguyễn Thị Ngọc Nhung
- Nguyễn Thị Oanh
- Nguyễn Thị Phước
- Nguyễn Thị Thanh Bình
- Nguyễn Thị Thanh Hải
- Nguyễn Thị Thanh Lưu
- Nguyễn Thị Thanh Xuân
- Nguyễn Thị Thanh Yến
- Nguyễn Thị Thảo An
- Nguyễn Thị Thúy Hạnh
- Nguyễn Thị Thùy Linh
- Nguyễn Thị Thụy Vũ
- Nguyễn Thị Thuyền
- Nguyễn Thị Tịnh Thy
- Nguyễn Thị Từ Huy
- Nguyễn Thị Vinh
- Nguyễn Thiện Tống
- Nguyễn Thiện Tơ
- Nguyễn Thói Đời
- Nguyễn Thông
- Nguyễn Thu Quỳnh
- Nguyễn Thu Trang
- Nguyễn Thụy Anh
- Nguyễn Thùy Dương
- Nguyễn Thúy Hạnh
- Nguyễn Thụy Long
- Nguyễn Thuỵ Phương
- Nguyễn Thùy Song Thanh
- Nguyễn Thỵ
- Nguyễn Thy Anh
- Nguyễn Tiến Dũng
- Nguyễn Tiến Lập
- Nguyễn Tiến Trung
- Nguyễn Tiến Văn
- Nguyễn Trần Bạt
- Nguyễn Tri Phương Đông
- Nguyễn Triệu Nam
- Nguyễn Trọng Bình
- Nguyễn Trọng Chức
- Nguyễn Trọng Huân
- Nguyễn Trọng Khôi
- Nguyễn Trọng Tạo
- Nguyễn Trung
- Nguyễn Trung Bảo
- Nguyễn Trung Dân
- Nguyễn Trung Hiếu
- Nguyễn Trung Kiên
- Nguyễn Trung Thuần
- Nguyễn Trường Giang
- Nguyễn Trường Huy
- Nguyễn Trường Uy
- Nguyễn Tuấn
- Nguyễn Tuấn Anh
- Nguyễn Tuấn Khoa
- Nguyễn Tùng
- Nguyễn Tùng Linh
- Nguyễn Tuyết Lan
- Nguyễn Tuyết Lộc
- Nguyễn Tư Nghiêm
- Nguyễn Tử Siêm
- Nguyễn Tường Bách
- Nguyễn Tường Thiết
- Nguyễn Tường Thụy
- Nguyễn Ước
- Nguyễn Vạn An
- Nguyễn Vạn Phú
- Nguyễn Văn
- Nguyễn Văn Ba
- Nguyễn Văn Chính
- Nguyễn Văn Ðậu
- Nguyễn Văn Dũng
- Nguyễn Văn Đài
- Nguyễn Văn Gia
- Nguyễn Văn Hạnh
- Nguyễn Văn Hiệp
- Nguyễn Văn Hòa
- Nguyễn Văn Hùng
- Nguyễn Văn Huyên
- Nguyễn Văn Lợi
- Nguyễn Văn Lục
- Nguyễn Văn Miếng
- Nguyễn Văn Nghệ
- Nguyễn Văn Nho
- Nguyễn Văn Phong
- Nguyễn Văn Phú
- Nguyễn Văn Phước
- Nguyễn Văn Sâm
- Nguyễn Văn Sơn
- Nguyễn Văn Tao
- Nguyễn Văn Thiệu
- Nguyễn Văn Thọ
- Nguyễn Văn Trọng
- Nguyễn Văn Trung
- Nguyễn Văn Tuấn
- Nguyễn Văn Vĩnh
- Nguyễn Văn Xuân
- Nguyễn Vi Khải
- Nguyễn Vi Yên
- Nguyễn Viện
- Nguyên Việt
- Nguyễn Việt Anh
- Nguyễn Việt Chiến
- Nguyễn Viết Dũng
- Nguyễn Viết Lãm
- Nguyễn Vĩnh Nguyên
- Nguyễn Vũ Hiệp
- Nguyễn Vũ Tiềm
- Nguyễn Vỹ
- Nguyễn Vy Khanh
- Nguyễn Xuân Diện
- Nguyễn Xuân Hằng
- Nguyễn Xuân Hoàng
- Nguyễn Xuân Hưng
- Nguyễn Xuân Khánh
- Nguyễn Xuân Khoát
- Nguyễn Xuân Nghĩa
- Nguyễn Xuân Nha
- Nguyễn Xuân Quang
- Nguyễn Xuân Thiệp
- Nguyễn Xuân Thọ
- Nguyễn Xuân Tiệp
- Nguyễn Xuân Tường Vy
- Nguyễn Xuân Vượng
- Nguyễn Xuân Xanh
- Nguyễn Ý Thuần
- Nguyên Yên
- Nguyễn-Chương Mt
- Nguyễn-hòa-Trước
- Nguyệt Chu
- Nguyệt Quỳnh
- Nguyệt Vi
- Ngự Thuyết
- Người Buôn Gió
- Ngyễn Trung Bảo
- Nh. Tay Ngàn
- Nhã
- Nhã Ca
- Nhã Duy
- Nhã Thuyên
- Nhan Do Thanh
- Nhân Hồng
- Nhật Chiêu
- Nhật Lệ
- Nhất Linh
- Nhật Thanh
- Nhật Tiến
- Nhật Tuấn
- Nhất Uyên
- Nhị Linh
- Nhị Ngã
- Nhóm Vì một Hà Nội xanh
- Như Huy
- Như Không
- Như Quỳnh
- Như Quỳnh de Prelle
- Như Ý
- Nhược Thủy
- Niall Ferguson
- Nick Hilden
- Nicolas Casey
- Nikulin
- Nina McPherson
- Ninh Dương
- Ninh Kiều
- Nobert Hummelt
- Nông Hồng Diệu
- NP Phan
- Obama
- Ocean Vương
- Octavio Paz
- Ogden Nash
- Oksana Zabuzhko
- Oleg Kashin
- Ondrej Slowik
- onggiaolang
- Orlando Figes
- Orwell
- Oscar Salemink
- Oscar Wilde
- Pablo Neruda
- Pablo Picasso
- Palmer
- Pamela N. Corey
- Patrick Frater
- Patrick Lodge
- Paul Auster
- Paul Celan
- Paul Éluard
- Paul Hoover
- Paul Mendez
- Paul Mozur
- Paul Theroux
- Paul-François Paoli
- Paulus Lê Sơn
- Pavel Basinsky
- Pavel Basynski
- Pavlo Vyshebaba
- Paweł Kubiak
- Pawel Kuczynski
- Paweł Łepkowski
- Percy Mabandu
- Pervez Hoodbhoy
- Peter B. Zinoman
- Peter Bradshaw
- Peter Hansen
- Peter Harvey
- Peter Kleiner
- Peter Singer
- Phạm Anh Tuấn
- Phạm Biểu Tâm
- Phạm Cao Hoàng
- Phạm Châu
- Phạm Chí Dũng
- Phạm Chi Lan
- Phạm Chu Sa
- Phạm Công Luận
- Phạm Công Thiện
- Phạm Công Trứ
- Phạm Công Út
- Phạm Duy
- Phạm Duy Nghĩa
- Phạm Đình Chương
- Phạm Đình Trọng
- Phạm Đình Vy
- Phạm Đoan Trang
- Phạm Hải Anh
- Phạm Hải Âu
- Phạm Hiền Mây
- Phạm Hoàng Quân
- Phạm Hồng Sơn
- Phạm Hùng Việt
- Phạm Huy Thông
- Phạm Khánh Duy
- Phạm Khiêm Ích
- Phạm Kiều Tùng
- Phạm Kỳ Đăng
- Phạm Lệ Quyên
- Phạm Lê Vương Các
- Phạm Linh
- Phạm Lưu Vũ
- Phạm Minh Hoàng
- Phạm Minh Ngọc
- Phạm Minh Quân
- Phạm Minh Trung
- Phạm Ngọc Lư
- Phạm Ngọc Thái
- Phạm Ngọc Tiến
- Phạm Nguyên Trường
- Phạm Ngữ
- Phạm Phan Long
- Phạm Phú Cường
- Phạm Phú Hải
- Phạm Phú Minh
- Phạm Phú Phong
- Phạm Phú Thứ
- Phạm Phú Viết
- Phạm Phúc Thịnh
- Phạm Phương
- Phạm Quang Ái
- Phạm Quang Long
- Phạm Quang Trung
- Phạm Quang Tuấn
- Phạm Sỹ Sáu
- Phạm Tăng
- Phạm Thành
- Phạm Thành Hưng
- Phạm Thanh Nghiên
- Phạm Thảo Nguyên
- Phạm Thế Cường
- Phạm Thị
- Phạm Thị Anh Nga
- Phạm Thị Điệp Giang
- Phạm Thị Hoài
- Phạm Thị Kiều Ly
- Phạm Thị Ngọc
- Phạm Thị Phương
- Phạm Thiên Ân
- Phạm Thiên Thư
- Phạm Tín An Ninh
- Phạm Toàn
- Phạm Trần
- Phạm Trọng Chánh
- Phạm Trung Nghĩa
- Phạm Tuấn
- Phạm Tư Thanh Thiện
- Phạm Tường Vân
- Phạm Văn
- Phạm Văn Khoái
- Phạm Văn Quang
- Phạm Văn Tình
- Phạm Văn Vũ
- Pham Viem Phuong
- Phạm Viêm Phương
- Phạm Viết Đào
- Phạm Việt Hưng
- Phạm Vũ Lửa Hạ
- Phạm Xuân Đài
- Phạm Xuân Hùng
- Phạm Xuân Nguyên
- Phạm Xuân Trường
- Phan An Sa
- Phan Ba
- Phan Bội Châu
- Phan Cẩm Thượng
- Phan Châu Thành
- Phan Cự Đệ
- Phan Dương Hiệu
- Phan Đan
- Phan Đạo
- Phan Đắc Lữ
- Phan Đình Diệu
- Phan Độc Lập
- Phan Hải-Đăng
- Phan Hồng Giang
- Phan Huy Chú
- Phan Huy Dũng
- Phan Huy Đường
- Phan Huy Lê
- Phan Huyền Thư
- Phan Kế Toại
- Phan Khôi
- Phan Kim Hổ
- Phan Lặng Yên
- Phan Mạnh Quỳnh
- Phan Nam Sinh
- Phan Ngọc
- Phan Nguyên
- Phan Nhật Nam
- Phan Nhiên Hạo
- Phan Ni Tấn
- Phan Phương Đạt
- Phan Quang
- Phan Quỳnh Trâm
- Phan Tấn Hải
- Phan Tấn Uẩn
- Phan Thanh Bình
- Phan Thanh Sơn Nam
- Phan Thanh Tâm
- Phan Thắng
- Phan Thế Hải
- Phan Thị Hà Dương
- Phan Thị Kim Phúc
- Phan Thị Trọng Tuyển
- Phan Thị Vàng Anh
- Phan Thu Vân
- Phan Thuý Hà
- Phan Thúy Hà
- Phan Trang Hy
- Phan Trí Đỉnh
- Phan Trọng Hoàng Linh
- Phan Trọng Văn
- Phan Văn Giưỡng
- Phan Văn Song
- Phan Văn Thắng
- Phan Vũ
- Phan Xine
- Phan Xuân Sinh
- Phannguyên Psg
- Phanxipăng
- Phaolô VI
- phap
- Pháp Hoan
- Pháp Vân
- Phapxa Chan
- Phát biểu nhận giải Văn Việt
- Phi Hà
- Phil Caputo
- Philip Larkin
- Philip Roth
- Phong Âm
- Phong Linh
- Phong Nguyen
- Phong Quang
- Phố Văn
- Phú Quang
- Phù Sa
- Phúc Lai GB
- Phúc Tiến
- Phunchok Stobdan
- Phùng Anh Kiệt
- Phùng Hi
- Phùng Hoài Ngọc
- Phùng Học Vinh
- Phùng Ngọc Kiên
- Phùng Nguyễn
- Phùng Quán
- Phùng Thành Chủng
- Phùng Thị Hạ Nguyên
- Phùng Thị Như Hà
- Phuong Ta
- Phương Chi
- Phương Hương
- Phương Phương
- Phương Thảo
- Phương Thuý
- Phương Uy
- Phương Xích Lô
- Pierre Bayard
- Pierre Darriulat
- Pierre Lemieux
- Prashanth Parameswaran
- Qladimir Pyljow
- Quách Cường
- Quách Hạo Nhiên
- Quách Tấn
- Quách Thoại
- Quảng Diệu Trần Bảo Toàn
- Quang Dũng
- Quang Đức
- Quang Minh
- Quang Phan
- Quảng Tánh Trần Cầm
- Quậy Nguyễn
- Quế Hương
- Quốc Dũng
- Quốc Phương
- Quốc Toản
- Quyên Di
- Quyên Hoàng
- Quỳnh Dao
- Quỳnh Hợp
- Quỳnh Iris de Prelle
- Quỳnh Vi
- Rabindranath Tagore
- Rachel Adams
- Rainer Maria Rilke
- Ralph Chaplin
- Rebecca Mead
- Rebecca Solnit
- Reiner Traub
- Remo Verdickt
- Riccardo Gazzaniga
- Richard C. Paddock
- Richard Millet
- Richard Serra
- Richard Seymur
- Robert Desnos
- Robert McCrump
- Roger Vu
- Roger-Pol Droit
- Roland Barthes
- Romain Rolland
- Ronald F. Inglehart
- Rory O’Sullivan
- Ruben David Gonzalez Gallego
- Russell Edson
- Ruth Ingram
- Ryszard Legutko
- Saint-John Perse
- Salman Rushdie
- Salvatore Babones
- Sam Dresser
- Sạn chữ
- San Phi
- Sandra Kerschbaumer
- Sara Teasdale
- Sarah Pulliam Bailey
- Sarah Thornton
- Sáu Nghệ
- Sergio Bitar
- Shaimaa El Sabbagh
- Shakespeare
- Shannon Van Sant
- Sheikha A
- Sheila Fischman
- Sheila Ngoc Pham
- Sheri Berman
- Shigeeda Yutaka
- Shirin Ebadi
- Shukshin
- Simon Johnson
- Sire Apm Lukwesa
- Slavoj Žižek
- Sohaniim
- Son Kieu Mai
- Song Chi
- Song Hà
- Song Nguyễn
- Song Phạm
- Song Phan
- Song Thao
- Sophie Trịnh
- Số đặc biệt
- Sơn Ca
- Sơn Hoàng Liên
- Sơn Kiều Mai
- Sơn Nam
- Stalin
- Stefan Dege
- Stefano Harney
- Stephan Koester
- Stephen B. Young
- Steve Earle
- Susan Sontag
- Suzuki Katsuhiko
- Sương Nguyệt Minh
- Sương Quỳnh
- Svetlana Alexievich
- Svetlana Alexievitch
- Svetlana Alexiévitch
- Sylvia Plath
- T. Đ.
- T.Vấn
- Tạ Anh Thư
- Tạ Chí Đại Trường
- Tạ Duy Anh
- Tạ Tỵ
- Tạ Văn Tài
- Tạ Văn Thông
- Tạ Xuân Hải
- Tadeusz Rósewicz
- Tam Ích
- Tamarchenko
- Tàn Tuyết
- Tanaami Keiichi
- Taras Shevchenko
- Tarik Khaldi
- Tawada Yoko
- Tawfiq Zayyad
- Tăng Quang
- Tâm An
- Tâm Bình
- Tâm Chánh
- Tâm Don
- Tâm Thường Định
- Tâm Việt
- Tấn An
- Teolinda Gersão
- Teresa Mỹ Chúc
- Thạch Đạt Lang
- Thạch Quỳ
- Thạch Thảo
- Thái Bá Tân
- Thái Bá Vân
- Thái Bảo
- Thái Hà
- Thái Hạo
- Thái Kế Toại
- Thái Kim Lan
- Thái Mai Lan
- Thái Ngọc San
- Thái Phan Vàng Anh
- Thái Sinh
- Thái Thanh
- Thái Thanh Sơn
- Thái Thăng Long
- Thái Tuấn
- Thái Văn
- Thái Văn Đào
- Thái Vũ
- Thanh Chung
- Thạnh Đà
- Thanh Hằng
- Thanh Hằng - Anh Khoa
- Thành Lộc
- Thanh Nam
- Thanh Ngọc
- Thanh Phương
- Thanh Tâm Tuyền
- Thanh Thảo
- Thanh Thuỷ
- Thanh Trúc
- Thanh Tùng
- Thanh Xuân
- Thanhhà Lại
- Thảo Dân
- Thao Dinh
- Thảo luận
- Thảo Nguyên
- Thảo Trường
- Thảo Vy
- Thẩm Đống
- Thẩm Hoàng Long
- Thận Nhiên
- Thân Trọng Mẫn
- Thân Trọng Sơn
- Thế Dũng
- Thế Giang
- Thế Quân
- THẾ THANH
- Thế Uyên
- Thi Hoàng
- Thi Nguyên
- Thi sỹ ỦA
- Thi Vũ
- Thích Nhất Hạnh
- Thích Nữ Chân Không
- Thích Phước An
- Thích Quảng Độ
- Thierry Leclère
- Thierry Lentz
- Thiên Di
- Thiên Điểu
- Thiền Lâm
- Thiền Nguyễn
- Thiên Thai
- Thiện Tùng
- Thiện Ý
- Thiền Zen Paul Vân Thuyết
- Thiết Thạch
- Thiếu Khanh
- Thiều Mai Lâm
- Tho Nguyen
- Thọ Nguyễn
- Thomas A. Bass
- Thomas Bo Pedersen
- Thomas Mahler
- Thomas S. Mullaney
- Thông Đặng
- Thơ
- Thơ Marie Howe
- Thụ Nguyên
- Thu Phong
- Thu Vàng
- Thuận
- Thuần Ngô
- Thuận Paris
- Thuận Thiên
- Thục Quyên
- Thụy An
- Thùy Dung
- Thụy Khuê
- Thùy Linh
- Thụy My
- Thủy Tiên
- Thư Bạn Đọc
- Thường Quán
- Thy An
- Tịch Ru
- Tiet Hung Thai
- Tiền Giang
- Tiêu Dao Bảo Cự
- Tiêu Kiện Sinh
- Tiêu Toàn
- Tiểu Tử
- Tiểu Vũ
- Tillman Miller
- Timothy Brennan
- Timothy Garton Ash
- Timothy Snyder
- Tina Hà Giang
- Tino Cao
- Tobi Trần
- Tom Fawthrop
- Tomas Tranströmer
- Tô Đăng Khoa
- Tô Hải
- Tô Hoàng
- Tố Hữu
- Tô Lan Hương
- Tô Ngọc Vân
- Tô Thẩm Huy
- Tô Thùy Yên
- Tô Văn Trường
- Tôi Đây
- Tôn Thất Thông
- Tôn Thất Tùng
- Tống Văn Công
- Trà Bình
- Trà Đóa
- Trà Nhiên
- Tracy K. Smith
- Tran Dinh Dung
- Tran Nam Dung
- Trang Châu
- Trang Hạ
- Trang Thanh
- Trang Thế Hy
- Trangđài Glassey Trầnguyễn
- Trangđài Glasssey-Trầnguyễn
- Trao đổi
- Trầm Tử Thiêng
- Trần Anh Hùng
- Trần Bá Đại Dương
- Trần Bang
- Trần Bình Nam
- Trần C. Trí
- Trần Cao Lĩnh
- Trần Cao Tường
- Trần Công Tâm
- Trần Công Tín
- Trần Dạ Từ
- Trần Dần
- Trần Doãn Nho
- Trần Dũng Thanh Huy
- Trần Duy
- Trần Duy Phiên
- Trần Duy Trung
- Trần Đăng Khoa
- Trần Đăng Tuấn
- Trần Đĩnh
- Trần Đình Bút
- Trần Đình Hoành
- Trần Đình Lương
- Trần Đình Sơn Cước
- Trần Đình Sử
- Trần Đình Thắng
- Trần Đình Triển
- Trần Đình Trợ
- Trần Độ
- Trần Đồng Minh
- Trần Đức Anh Sơn
- Trần Đức Nguyên
- Trần Đức Thảo
- Trần Đức Tiến
- Trần Đức Tín
- Trần Đức Toản
- Trần Gia Huấn
- Trần Gia Ninh
- Trần Hà Linh
- Trần Hạ Tháp
- Trần Hạ Vi
- Trần Hải
- Trần Hạnh
- Trần Hậu
- Trần Hoài Anh
- Trần Hoài Thư
- Trần Hoàng Phố
- Trần Hoàng Trúc
- Trần Hoàng Vy
- Trần Hùng
- Trần Huy Bích
- Trần Huy Mẫn
- Trần Huy Minh Phương
- Trần Huy Quang
- Trần Huyền Sâm
- Trần Huỳnh Duy Thức
- Trần Hữu Dũng
- Trần Hữu Khánh
- Trần Hữu Quang
- Trần Hữu Tá
- Trần Hữu Thục
- Trần Khánh Triệu
- Trần Kiêm Đoàn
- Trần Kiêm Trinh Tiên
- Trần Kim Trắc
- Trần Kỳ Trung
- Trần Lam
- Trần Lê Hoa Tranh
- Trần Lê Sơn Ý
- Trần Lương
- Trần Lý Trí Tân
- Trần Mạnh Hảo
- Trần Mạnh Tuấn
- Trần Minh Phi
- Trần Minh Quốc
- Trần Mộng Tú
- Trần Nam Anh
- Trần Nam Bình
- Trần Ngân Hà
- Trần Nghi Hoàng
- Trần Ngọc Cư
- Trần Ngọc Hiếu
- Trần Ngọc Tuấn
- Trần Ngọc Vương
- Trần Nguyên Đán
- Trần Nhã Thụy
- Trần Nhương
- Trần Phong Giao
- Trần Phong Vũ
- Trần Quang Đức
- Trần Quang Lộc
- Trần Quốc Anh
- Trần Quốc Nam
- Trần Quốc Thuận
- Trần Quốc Toàn
- Trần Quốc Trọng
- Trần Quốc Vượng
- Trần Quyết Thắng
- Trân Sa
- Trần Song Hào
- Trần Thành
- Trần Thanh Ái
- Trần Thanh Cảnh
- Trần Thanh Huy
- Trần Thanh Vân
- Trần Thắng
- Trần Thế Vĩnh
- Trần Thị Băng Thanh
- Trần Thị Diệu Tâm
- Trần Thị Lai Hồng
- Trần Thị Lam
- Trần Thị NgH.
- Trần Thị Nguyệt Mai
- Trần Thị Phương Phương
- Trần Thị Thanh Thoả
- Trần Thị Thu Hoài
- Trần Thị Trường
- Trần Thiện Đạo
- Trần Thùy Mai
- Trần Tiến
- Trần Tiễn Cao Đăng
- Trần Tiến Dũng
- Trần Tiễn Khanh
- Trần Tố Nga
- Trần Trọng Dương
- Trần Trọng Thức
- Trần Trọng Vũ
- Trần Trung Chính
- Trần Trung Đạo
- Trần Tuấn
- Trần Từ Mai
- Trần Vàng Sao
- Trần Văn Chánh
- Trần Văn Chung
- Trần Văn Đỉnh
- Trần Văn Khê
- Trần Văn Minh
- Trần Văn Nam
- Trần Văn Thọ
- Trần Văn Thủy
- Trần Văn Tý
- Trần Vấn Lệ
- Trần Việt Hà
- Trần Viết Ngạc
- Trần Vinh Dự
- Trần Vũ
- Trần Vũ Hải
- Trần Vương Thuấn
- Trần Vương Thuận
- Trần Wũ Khang
- Trần Xuân Hoài
- Trần Xuân Kiêm
- Trần Xuân Linh
- Trần Xuân Lĩnh
- Trần Xuân Thảo
- Trần Ý Dịu
- Trần Yên Hòa
- Trần Yên Nguyên
- Trên
- Trên Facebook
- Trên Facebook/Minds
- Trên kệ sách
- Trên trang diaCRITICS
- Trí Hiệu Dân
- Triều Anh
- Triều Hoa Đại
- Triêu Nhan
- Triều Sơn
- Triệu Tử Dương
- Trịnh Anh Tuấn
- Trịnh Bá Phương
- Trịnh Bách
- Trịnh Cao Hòa Thanh
- Trịnh Chu
- Trịnh Công Sơn
- Trịnh Cung
- Trịnh Duy Kỳ
- Trịnh Hữu Long
- Trịnh Kim Tiến
- Trịnh Lữ
- Trịnh Minh Tuấn
- Trịnh Sơn
- Trịnh Thanh Thủy
- Trịnh Thu Tuyết
- Trịnh Vĩnh Phúc
- Trịnh Xuân Thuận
- Trịnh Xuân Thủy
- Trịnh Y Thư
- Trọng Anh
- Trọng Phú
- Trọng Thành
- Tru Sa
- Trúc Giang
- Trúc Thông
- Trúc Ty
- Trump
- Trung Bảo
- Trung Dũng Kqd
- Trung Dũng Kqđ
- Trùng Dương
- Trung Đào
- Trung Trung Đỉnh
- Trư Sa
- Trường An
- Trương Anh Ngọc
- Trương Anh Thụy
- Trương Chính
- Trương Duy Nhất
- Trương Đăng Dung
- Trương Điện Thắng
- Trương Đình Phượng
- Trương Hồng Quang
- Trương Huy San
- Trường Minh
- Trương Ngọc Chương
- Trương Nguyên
- Trương Nguyện Thành
- Trương Nhân Tuấn
- Trương Phượng
- Trương Quang
- Trương Quang Đệ
- Trương Quang Nhuệ
- Trương Quang Vĩnh
- Trương Thanh Thuận
- Trương Thị An Na
- Trương Thị Ngọc Hân
- Trương Thiên Phàm
- Trương Thu Hiền
- Trương Tố Hoa
- Trương Trọng Nghĩa
- Trương Tửu
- Trương Văn Dân
- Trương Văn Vĩnh
- Trương Vũ
- Trương Xuân Thiên
- Tú Mỡ
- Tù Quốc Hoài
- Tù Sâm
- Tú Trung Hồ
- Tuấn Duy
- Tuấn Khanh
- Tuân Nguyễn
- Tuấn Thảo
- Tuệ Anh
- Tuệ Đăng
- Tuệ Nguyên
- Tuệ Nhân
- Tuệ Nhật
- Tuệ Sĩ
- Tuệ Sỹ
- Tùng Dương Cola
- Tung Nguyen
- Turner
- Túy Hồng
- Tuyết Nghi
- Tư
- Từ Dung
- Tư liệu
- Tử Linh
- Từ Mai Trần Huy Bích
- Từ Quốc Hoài
- Từ Sâm
- Từ Thức
- Tưởng
- Tương Lai
- Uejima Onitsura
- Umberto Eco
- Uông Tăng Kỳ
- Uông Triều
- Uyển Ca
- Uyên Nguyên
- Uyên Nguyễn
- Uyên Thao
- Uyên Vũ
- V. Erofiev
- Vàng A Giang
- Varlam Shalamov
- Vasco Gargalo
- Vasily Makarovich
- Vasyl Stus
- Văn
- Văn Biển
- Văn Cao
- Văn Chinh
- Văn Công Hùng
- Văn Giá
- Văn học
- Văn học Miền Nam 54-75
- Văn Như Cương
- Văn Quang
- Văn Tâm
- Văn Văn Của
- Văn Việt
- Văn;
- Văn.
- Vấn đề hôm nay
- Vận Động Ứng Cử Đại Biểu Quốc Hội 2016
- Vân Hạ
- Vân Phi
- Velcrow Ripper
- Veronica Melkozerova
- Vi Lãng
- Vi Trần
- Vi Yên
- Viet Thanh Nguyen
- Viên Linh
- Việt Bách
- Việt Bình
- Việt Dzũng
- Việt Khang
- Việt Lang
- Việt Phương
- Viktor Astafyev
- Viktor Maslov
- Vinh Anh
- Vĩnh Điện
- Vĩnh Hảo
- Vĩnh Quyền
- Virginia Heffernan
- Virginia Woolf
- Vladimir Nabokov
- Vladimir Voronov
- Võ An Đôn
- Võ Anh Minh
- Võ Anh Thơ
- Võ Bá Cường
- Võ Đắc Danh
- Võ Định Hình
- Võ Đức Phúc
- Võ Hồng
- Võ Huy Tâm
- Võ Hương Quỳnh
- Võ Kỳ Điền
- Võ Ngàn Sông
- Võ Phiến
- Võ Thị Hảo
- Võ Thị Thu Hằng
- Võ Tiến Cường
- Võ Tòng Xuân
- Võ Trí Hảo
- Võ Văn Quản
- Võ Văn Tạo
- Võ Văn Thôn
- Võ Xuân Quế
- Võ Xuân Sơn
- Volker Weidermann
- Volodymyr Vynnychenko
- Volodymyr Zelenskyy
- Vũ
- Vũ Bằng
- Vũ Biện Điền
- Vũ Cao Đàm
- Vũ Cát Tường
- Vũ Đình Hòe
- Vũ Đình Huỳnh
- Vũ Đình Liên
- Vũ Đình Phòng
- Vũ Đức Khanh
- Vũ Đức Phúc
- Vũ Đức Sao Biển
- Vu Gia
- Vũ Hà Văn
- Vũ Hạnh
- Vũ Hoàng Chương
- Vũ Hoàng Thư
- Vũ Hồng Ánh
- Vũ Huy Ngọc
- Vũ Huy Quang
- Vũ Khắc Hoè
- Vũ Khắc Khoan
- Vũ Kim Hạnh
- Vũ Kim Thu
- Vũ Lâm
- Vũ Lập Nhật
- Vũ My Lan
- Vũ Ngọc Giao
- Vũ Ngọc Hoàng
- Vũ Ngọc Tâm
- Vũ Ngọc Tiến
- Vũ Nho
- Vũ Oanh
- Vũ Quang Việt
- Vũ Quí Hạo Nhiên
- Vũ Quốc Ngữ
- Vũ Quỳnh Hương
- Vũ Quỳnh Nh.
- Vũ Thành Sơn
- Vũ Thanh Tâm
- Vũ Thanh Tùng
- Vũ Thành Tự Anh
- Vũ Thế Khôi
- Vũ Thị Hải
- Vũ Thị Nhuận
- Vũ Thị Phương Anh
- Vũ Thị Phương Lan
- Vũ Thị Thanh
- Vũ Thị Thanh Mai
- Vũ Thư Hiên
- Vũ Tiến Lập
- Vũ Trọng Khải
- Vũ Trọng Phụng
- Vũ Tuấn Hoàng
- Vũ Từ Trang
- Vũ Tường
- Vũ Viết Tuân
- Vũ Xuân Tửu
- Vương Bích Ngọc
- Vương Đan
- Vương Hỗ Ninh
- Vương Huy
- Vương Ngọc Minh
- Vương Tiểu Nhị
- Vương Trí Nhàn
- Vương Trọng
- Vương Trùng Dương
- Vương Trung Hiếu
- Vy Thảo
- W. H. Auden
- Wa Praong
- Walt Whitman
- Walter Isaacson
- Wayne Karlin
- Wells
- Wendy Barker
- Wiesiek Powaga
- Wilhelm Schmid
- Will Nguyen
- William Carlos Williams
- William Nee
- William Stafford
- William Stanley Merwin
- Winston Phan Đào Nguyên
- Wislawa Szymborska
- Władysław Reymont
- Wolf Biermann
- Wolfgang Borchert
- Wynn Gadkar Wilcox
- Xì Trum
- Xie Tao
- Xuân Ba
- Xuân Diệu
- Xuân Dương
- Xuân Đài
- Xuân Minh
- Xuân Phượng
- Xuân Sách
- Xuân Thọ
- Xuân Vũ
- Xương Văn
- Y Chan
- Ỷ Lan
- Ý Nhi
- Y Uyên
- Yanis Varoufakis
- Yasmine M’Barek
- Yevgeny Yevtushenko
- Yên Ba
- Yên Khắc Chính
- Yến Năng
- Yên San
- Yên San Thụy Miên
- Yên Thao
- Yiyun Li
- Yoko Ogawa
- Yōko Ogawa
- Yoko Tawada
- Yosano Akiko
- Young Sang Lee
- Yuliya Ilchuk
- Yuno Bigboi
- Yves Sintomer
- Yvette Tan
- Zac Herman
Văn học Miền Nam 54-75 (500): Chu Tử (kỳ 14)
Sống
Phần II
Chương 4
Tháp quay số điện thoại của Kha, rồi áp ống nghe vào tai... Ngồi đối diện Tháp, Tuyết vờ chăm chú giở từng trang, một tạp chí tranh ảnh, nhưng trái tim nàng đập hỗn loạn trong lồng ngực, và tâm trí nàng căng thẳng, chờ đón những lời Tháp sắp nói:
- A-lô! A-lô! Anh Kha hả? Tháp đây! Chào anh!
Tháp ngừng một lát, lắng nghe, rồi tiếp:
- Tối nay, đúng chín giờ, tôi mời anh lại biệt thự của tôi – cái biệt thự dành riêng cho sự du hí của bọn mình đó mà – tôi có việc rất cần, rất quan hệ muốn thưa với anh... Dạ... cần lắm... Vâng, xin chào anh! A bientôt!
Tháp đặt ống nghe xuống bàn, vui vẻ nói với Tuyết:
- Kha hứa đúng giờ tối nay sẽ đến đây!
Tháp vô tình nên không thấy gương mặt Tuyết hơi tái và giọng Tuyết run run trả lời Tháp:
- Hay quá! Cám ơn anh lắm! Và thế là lại phải mượn cái biệt thự của anh một buổi...
Tháp tò mò nhìn Tuyết:
- Nhưng tôi hỏi thực Tuyết, tại sao Tuyết muốn gặp Kha mà không ra mặt, phải nhờ đến tôi mời hắn tới?
Tuyết nói dối rất tự nhiên, hầu như đã tiên liệu câu hỏi của Tháp:
- Có gì đâu! Chắc anh cũng biết sự xích mích giữa bọn Văn và ông Kha... Tôi là học trò của ông Văn. Tôi không muốn sự thù hiềm của hai bên kéo dài, nhất là vì Kha không phải tay vừa, nên tôi muốn gặp riêng Kha để đưa ra một vài đề nghị “giảng hòa” không làm mất mặt bên nào. Tôi đã gặp Kha một hai lần, nhưng tôi e nếu tôi mời thì Kha không chịu lại, nên phải cậy anh mời hắn... Có vậy thôi.
Tháp vẫn soi mói nhìn Tuyết... và bằng một giọng nửa đùa nửa thật:
- Nhưng hà cớ gì lại phải gặp riêng... Hay Tuyết định áp dụng kế mỹ nhân với hắn?
Tuyết nghiêm nét mặt, trả lời:
- Anh có thấy Tuyết dùng kế mỹ nhân với anh, với anh Công, với các người quen biết bao giờ chưa, mà anh lại hỏi Tuyết như vậy?
Tháp đành cười xòa:
- Tôi biết Tuyết chả bao giờ lại thèm dùng kế mỹ nhân nên mới nói đùa Tuyết như vậy!
Sự thực, đối với một người đàn bà, rất nhiều “đàn bà tính” như Tuyết, ngoài kế mỹ nhân với thiên hình vạn trạng của nó, Tuyết không thể áp dụng mưu kế nào khác. Nàng đã áp dụng với Tháp, với Công, với Kha, với hầu hết bọn đàn ông, nhưng khi nghe Tháp nói, Tuyết cãi lại rất hăng hái, rất thành khẩn, vì Tuyết áp dụng kế mỹ nhân như người ta thở khí giời mà không biết...
Tuyết cười bí mật, hơi lẳng lơ, nói với Tháp:
- Dĩ nhiên là tôi không dám lợi dụng lòng tốt của anh, mượn nhà anh để “áp dụng kế mỹ nhân...” Chứng cớ là tôi chỉ mượn mười lăm phút để nói chuyện với Kha và chưa đến chín giờ rưỡi, tôi đã trả lại cho anh rồi... Nhưng tôi hỏi thực anh, nếu tôi áp dụng kế mỹ nhân, thì liệu có “ăn thua” gì đối với Kha không?
Tháp lắc đầu:
- Chắc chắn là không ăn thua gì! Vì cô còn lạ gì Kha! Kha thuộc hạng kinh khủng, chả ai có thể cho hắn vào “xiếc” được nữa!
Vẫn cái cười bí mật trên môi Tuyết:
- Vào khoảng mười giờ tối nay, anh có thong thả không?
- Tuyết cần gì đến tôi?
- Không có gì dám phiền anh cả! Nhưng giá mười giờ tối, anh có thời giờ rảnh thì mời anh lại đây, anh sẽ thấy Kha có bị tôi “xiếc” hay không!
- Vậy thì thế nào tôi cũng sẽ trở lại, đúng mười giờ...
Tháp trao chìa khóa biệt thự cho Tuyết rồi cáo từ, để kịp ra Tòa biện hộ. Tuyết mân mê chùm chìa khóa, long thong ra đường, lên xe taxi đi thẳng về nhà cha đẻ. Ông Phó đang đánh cờ bên nhà hàng xóm. Tuyết mở tủ riêng của nàng lấy khẩu súng lục mà Tuyết đã lấy lại ở nhà Huyền. Nàng lau chùi, lên đạn, thử xem súng có hóc không.
Từ khi đi khám bác sĩ và biết đích xác là mình hoài thai, sự căm hờn của Tuyết lắng xuống và Tuyết bình tĩnh thực hiện dự định của mình...
Nhìn đồng hồ đã thấy gần bốn giờ, Tuyết vội nhét cái súng lục vào “sắc”, sửa soạn lại bộ mặt, vì Tuyết đã hẹn với Công đợi nàng hồi ba giờ rưỡi trước cửa rạp Majestic để cùng xem “xi-nê”. Còn năm giờ đồng hồ nữa mới tới phút đối phó với Kha, Tuyết không muốn ngồi yên một mình trong khoảng thời gian chờ đợi, vì nàng sợ ngồi một mình thì sẽ suy nghĩ lan man, dễ đắn đo, ngần ngại. Vì vậy, Tuyết đã hẹn sẽ đi “xi-nê”, đi ăn... với Công để khỏi phải nghĩ ngợi lôi thôi trước giờ hành động.
Hơn nữa, Tuyết cũng định lợi dụng Công... quyến rũ Công, để Công sẽ tuyệt đối, hết lòng hết dạ bênh vực nàng trong biến cố sắp tới...
Cho nên khi Tuyết gặp Công, Tuyết hoàn toàn là hiện thân của cái gì hấp dẫn nhất, não nùng, say đắm nhất. Mỗi lời Tuyết nói, mỗi cử chỉ của Tuyết, là một miếng đường phèn bỏ vào miệng cậu bé Bộ trưởng Công.
Nhằm buổi phim dở, nên trên cả từng lầu của rạp chỉ lưa thưa năm bảy người khách. Hai người chọn một chỗ ngồi vắng vẻ, thuận tiện cho sự nhỏ to tình tự. Trong bóng tối của rạp, bàn tay Tuyết tìm bàn tay Công và Tuyết thủ thỉ rót vào tai Công:
- Em không thể cưỡng được lòng em nữa... Tối hôm nay, mười giờ anh hẹn em ở đâu, em sẽ đến với anh... Tối hôm đánh cờ, Định Mệnh không muốn cho em được gối đầu tay anh ngủ, nên xui em thắng cuộc anh. Nhưng bây giờ thì em xin “hàng” anh...
Từ hơn một tháng nay, Công đã điêu đứng và khổ sở theo đuổi Tuyết, chỉ hy vọng Tuyết ban cho “ơn huệ” cuối cùng, vẫn bị Tuyết kiếm cớ trì hoãn, thế mà đột nhiên lúc này, Tuyết đề nghị tự hiến dâng cho chàng, khiến Công tràn ngập hân hoan, ôm choàng lấy Tuyết hôn đắm đuối... Chàng quên phứt mất là hồi Công còn làm Bộ trưởng, thấy các báo đăng tin có những cặp trai gái lợi dụng bóng tối của các rạp chiếu bóng để diễn những trò không đẹp mắt, chàng đã phẫn nộ như một nhà đạo đức chân chính, ra lệnh kiểm soát chặt chẽ các nơi giải trí công cộng. Cũng may, lúc này chàng chỉ còn là một thứ cây “si” không còn ý thức được tính cách trào lộng việc mình làm nữa!
Biết Công đã bị mình “hớp hồn” không chạy đi đâu thoát, Tuyết nói thẳng với Công:
- Đã có lần, em nói với anh là em có mối hận phải trả và anh hứa với em là nếu em vì trả hận mà gặp khó khăn, thì anh sẽ tận lực bênh vực em, chắc anh còn nhớ...
- Sao lại không nhớ!... Bất cứ điều gì Tuyết nói với anh, anh đều nhớ... Anh chỉ mong có dịp để thực hiện lời hứa...
Tuyết siết chặt bàn tay Công, thủ thỉ:
- Vậy anh hứa với em là dù gặp trường hợp nào, hoàn cảnh ghê gớm nào, anh cũng sẽ bảo vệ em, cứu vớt em chứ!
- Không những anh hứa, mà anh còn thề...
Tuyết nũng nịu:
- Anh mang cái gì thiêng liêng nhất trong đời mà thề cho em sung sướng đi!
Giọng Công đầy thành khẩn:
- Khổ quá! Lúc này, ngoài em ra, anh có cái gì thiêng liêng nữa đâu để mang ra thề cho em tin... Em muốn anh mang danh dự, hay tổ quốc, hay bất cứ cái gì... anh cũng sẵn sàng, nhưng như thế là dối em.
Thấy Công thành thực mà Tuyết thì chỉ manh tâm, khai thác Công, Tuyết không khỏi có cảm giác ghê tởm cho hành vi lợi dụng của mình, nhưng Tuyết chỉ tâm tâm, niệm niệm, đem hết lòng dạ thực hiện mục tiêu trả thù, nên sau khi ý nghĩ thương hại Công, lòng Tuyết cứng rắn ngay lại: “Cho đáng kiếp, chỉ mình mới là người đáng thương, chứ bọn này thì dù có cho họ ăn cứt mà chết, cũng đáng đời!”
Công hỏi Tuyết:
- Nhưng em có thể kể sơ qua cho anh biết trước, may ra, anh giúp thêm ý kiến cho em được chăng?
Tuyết lắc đầu:
- Mười giờ đêm nay, em sẽ kể tất cả cho anh hay.
Rồi đột nhiên, Tuyết hỏi Công:
- Có phải ngày xưa cô Cúc đâm ông Huyện Trường mười tám nhát dao mà ra Tòa được tha bổng không anh?
Công chăm chú nhìn Tuyết:
- Đúng... Nhưng Tuyết định làm cô Cúc chăng? Mà ai sẽ hân hạnh là Huyện Trường?
Nụ cười trên môi Tuyết trở thành độc ác:
- Chắc chắn không phải anh Công của em! Nhưng giá thử em giết người như cô Cúc thì liệu anh có cứu nổi em không?
Nghe Tuyết nói, Công biết Tuyết không nói đùa. Chàng trầm ngâm suy nghĩ, rồi bảo Tuyết:
- Em cứ yên tâm. Vì em, không có khó khăn, nguy hiểm nào anh không vượt nổi.
Nghe lời Công, Tuyết càng thêm yên tâm, tin chắc là Công sẽ không bao giờ bỏ rơi Tuyết... Tuyết ngước nhìn Công để tỏ lòng biết ơn, rồi nàng ngả đầu vào vai Công, nước mắt tự nhiên trào ra một cách thật tài tình, vì chưa chắc là Tuyết xúc động, nhưng có nhẽ vì hầu hết mọi người đàn bà đều được trời ban cho cái tài không cần học mà biết đóng kịch như thật... Nhưng dù Tuyết vờ hay xúc động thực, những giọt nước mắt chảy thấm ướt sơ mi Công, vẫn có cái tác dụng làm Công bồi hồi sung sướng, và trong giờ khắc đó, Công chỉ còn biết cầu mong Tuyết sớm giết người, giết bất cứ ai, để chàng có dịp rat ay tế độ cho Tuyết thấu rõ tấm lòng chung thủy, cúc cung tận tụy của mình...
- Em cứ giết đi! Giết bằng hết những đứa nào làm em khổ. Tội vạ đã có anh lo!
... Ở rạp “xi-nê” ra, Công đưa Tuyết đi ăn và hai người quấn quít nhau mãi đến tám giờ, Tuyết mới tạm biệt Công, hẹn đúng mười giờ sẽ trở lại với Công tại nhà hàng Majestic...
Tới biệt thự của Tháp, công việc đầu tiên của Tuyết là gọi ả xẩm lên dặn dò cặn kẽ:
- Lái nữa, khoảng chín giờ, ông Kha lại đây, chị ra mở cửa, nếu ông Kha hỏi có ông Tháp trong nhà không, thì chị trả lời là có; tuyệt đối chị không được nói có tôi ở trong nhà, vì muốn trêu cợt ông Kha để ông ấy ngạc nhiên khi thấy tôi trong này... Ông ấy vào rồi, chị cứ việc khóa cổng đi chơi, không cần lên trên nhà hầu hạ gì cả... Vì tôi đã có chìa khóa riêng, tôi cần đi lúc nào cũng được, khỏi cần sự có mặt của chị Ở nhà. Chị nghe ra chưa?
- Dạ dạ. Con nghe ra rồi...
Vốn đã quen nhận những “chỉ thị” kỳ quặc của những người thường lui tới “tổ quỷ” của Tháp, nên không những ả xẩm không ngạc nhiên, mà còn đinh ninh rằng hai người – Tuyết và Kha – muốn mượn nhà Tháp để tình tự và Tuyết tìm cách đuổi khéo ả xẩm đi chơi để ả xẩm khỏi ám hai người. Và Tuyết lấy một tờ giấy một trăm đồng trong “sắc” ra, cho ả xẩm thì ả xẩm lại càng tin chắc Tuyết muốn mua chuộc mình. Ả xẩm cầm lấy tiền, cười cái cười đồng lõa thực thà của mình:
- Cô cứ tin ở con. Con mở cửa cho ông Kha thì con đi liền...
Ả xẩm rút lui xuống dưới nhà, Tuyết nhìn đồng hồn mới tám giờ rưỡi! Còn đúng một nửa giờ nữa!
Tuyết vẫn nơm nớp sợ trong trong thời gian chờ đợi, sẽ nghĩ ngợi lan man làm lung lay quyết định của mình, nhưng mỗi lần một ý nghĩ hoang mang thoáng qua đầu óc, thì Tuyết lại nhìn xuống cái bụng của mình, cái bụng tuy vẫn bình thường nhưng đối với trí tưởng tượng của Tuyết, thì Tuyết cho rằng bất cứ ai nhìn vào bụng Tuyết cũng thừa đoán Tuyết có thai, Tuyết chỉ cần nhìn xuống cái bụng là lòng nàng sắt như đá trở lại. Tuyết lấy cái súng lục ra, thử lên đạn một lần nữa, và Tuyết tự nhiên cảm thấy lòng mình bình thản, gần như vô tri vô giác như cái súng lục mà nàng mân mê trong tay, cái thỏi sắt đen sì lát nữa sẽ khạc phát đạn vô tình kết liễu cuộc đời Kha.
Chín giờ kém năm... Tuyết lắng nghe tiếng động ngoài đường và tiếng còi xe hơi vọng vào phòng. Chín giờ... chín gờ năm... Kha vẫn chưa tới... Tuyết bắt đầu bồn chồn, sốt ruột, đi đi, lại lại trong phòng...
Chín giờ hai mươi. Một tiếng còi xe nổi lên ngoài cổng biệt thự và liền ngay sau đó là tiếng lách cách tháo xích cổng cửa ả xẩm... Tự nhiên Tuyết thấy lòng hết bồi hồi, và nàng lặng lẽ cầm khẩu súng trong tay, tiến về chỗ góc phòng bên trái, đứng lẫn bên cái dương cầm... Tuyết nghe rõ tiếng bánh xe hơi lướt trên cỏ mịn, tiếng cửa xe mở rồi đóng xập thật mạnh, tiếng Kha hách dịch hỏi ả xẩm: “Ông Tháp ở trong nhà hả” và tiếng ả xẩm lễ phép trả lời: “Dạ, ông con ở trong nhà”. Sau đó, tiếng xích khóa cổng và tiếng giày Kha lạo xạo trên đá sỏi...
Tuyết đếm từng bước chân Kha tiến vào phòng khách. Đợi Kha vào tới giữa phòng khách, Tuyết mới thong thả từ chỗ núp bước ra, tay cầm khẩu súng đã lên đạn, chĩa vào mặt Kha. Tuyết nói bằng một giọng cố làm ra vẻ lịch sự, bình tĩnh, chứ không đượm chút gì là căm hờn:
- Mời ông giơ hai tay lên. Xin ông đừng chạy, đừng tiến, đừng lùi... nếu không tôi bắn liền...
Vừa thấy bóng Tuyết, Kha thoáng có vẻ mừng rỡ. Nhưng nhìn khẩu súng chĩa về mình, Kha chợt hiểu... Kha sững sờ chưa biết tính sao thì Tuyết đã lạnh lùng ra lệnh:
- Tôi đếm một, hai, ba. Đến tiếng thứ ba, ông chưa giơ tay thì tôi bắn...
Kha đành giơ tay và giọng chàng cũng hết cả hách dịch:
- Tuyết để cho tôi nói. Tôi vẫn đi tìm Tuyết để giãi bày...
Tuyết ngắt lời:
- Tôi yêu cầu ông đừng kể lể... Nếu ông còn nói, tôi bắn liền... Tôi nhờ Tháp lừa ông lại đây không phải để nghe ông nói mà là để nói cho ông biết cái tội của ông và sự trừng phạt mà ông sẽ phải chịu... Kể tội ông, tôi không nhân danh những nạn nhân của ông, những người đàn bà đã tự vẫn vì ông, những thiếu phụ đã tan vỡ cuộc đời vì ông, những kẻ đã bị tù đày, thất cơ lỡ vận vì ông, tiêu tan sự nghiệp vì ông. Tôi chỉ nhân danh cá nhân tôi, đã bị ông hãm hại và tôi cũng không nhân danh cá nhân tôi, mà chỉ nhân danh cái thai tôi mang trong bụng, do ông tạo ra.
Nghe Tuyết nói đã mang thai với mình, Kha giựt mình, choáng váng quên cả sợ:
- Trời ơi! Tuyết đã có thai sao?
Câu hỏi của Kha làm bao nhiêu uất hận mà Tuyết cố nén, nổ bùng lên:
- Câm! Nếu ông còn mở miệng, tôi sẽ bắn ông không kịp ngáp... Vâng, tôi cần nói cho ông biết là tôi đã mang thai. Ông đã hèn hạ dùng súng uy hiếp tôi để thỏa mãn thú tính. Bây giờ thì oan oan tương báo, tôi lại mượn khẩu súng mà ông dùng uy hiếp tôi để thanh toán món nợ máu với ông. Khi ông cầm súng dọa tôi, ông cho tôi biết là nếu ông có bắn chết tôi, ông cũng không sợ bị tù tội, vì tôi mang súng tới nhà ông. Bây giờ thì tôi cũng xin nói để ông biết là sau khi gửi phát đạn này vào đầu ông, tôi cũng sẽ đường hoàng sống cuộc đời của tôi, vì lát nữa, tôi sẽ đến với Công – ông Công, cựu Bộ trưởng và là bạn của ông. Tôi sẽ hiến thân cho hắn, tôi sẽ lợi dụng hắn... lợi dụng thế lực của hắn để hắn che chở cho tôi, bênh vực cho tôi. Tôi biết, thế là hèn, là tầm thường lắm, những cũng chưa hèn bằng cử chỉ của ông, bằng sự ông dùng súng hãm hiếp một người đàn bà... Ở đời, chúng ta đều hèn cả, nhưng ông hèn hơn tôi, vì ông chỉ lợi dụng tôi mà không dám bắn tôi. Còn tôi, tôi hèn, nhưng hơn ông ở điểm tôi sẽ bắn thủng sọ Ông. Đáng lẽ ra, sau khi ông hãm hiếp tôi, ông nên bắn bỏ tôi đi... Như thế đỡ đau đớn cho tôi và đỡ nguy hiểm cho ông... Nhưng ông lại hèn hạ không dám bắn tôi. Cho nên mới có giây phút hôm nay ông đứng giơ tay cho tôi bắn. Ông sửa soạn cầu Chúa tha tội cho ông đị..
Tuyết dừng lại một giây, thở hổn hển, những đường gân trên gương mặt, Tuyết nổi bật lên, trong một ý chí quyết liệt cuối cùng...
Nhìn gương mặt Tuyết, Kha thấy cái lạnh lùng của tử thần từ hoàn thân toát ra, và không nghĩ ngợi, chàng bổ nhào về phía Tuyết cướp súng... thì ngay lúc đó, hai viên đạn chát chúa nổ liên tiếp và Kha lảo đảo ôm ngực gục xuống tấm thảm phòng khách...
Sự an bài của Định Mệnh thật ghê gớm: vì không phải Tuyết bắn trúng Kha mà chính Kha nhào ra để đón viên đạn: khi nhắm bắn Kha, tiềm thức Tuyết đã hướng dẫn khẩu súng của Tuyết, khiến Tuyết bắn trệch, cách Kha hai mươi phân.
Thực ra, trong thâm tâm, Tuyết không cố tình hạ sát Kha. Lý trí Tuyết ra lịnh cho Tuyết nhắm ngực Kha, nhưng tiềm thức của Tuyết thì lại không muốn cho Kha chết... Giá Kha cứ đứng yên chờ phát đạn đưa tới, thì chàng đã bình yên vô sư....
Nhưng vừa lúc phát đạn băng ra khỏi lòng súng thì Kha đã bổ nhào đón hai viên đạn vào ngực và vai...
Kha nhã gục xuống thảm, nhưng chàng rất tỉnh táo, một tay ôm ngực đẫm máu, một tay Kha vẫy Tuyết, nói phều phào:
- Tuyết bắn trúng tôi rồi... Tôi chết mất!
Hai phát đạn đã giải thoát tất cả bao căm hờn và lòng tự ái bị tổn thương của Tuyết, nên bắn xong, Tuyết kinh ngạc nhìn Kha, tưởng chừng đó là một người đàn bà nào, chứ không phải Tuyết bắn Kha...
Thấy Kha vẫy, vẻ mặt nhẫn nại, chịu đựng, Tuyết vứt súng, chạy ngay tới, hỏi Kha, quên phứt mình là thủ phạm:
- Trời ơi! Ông có sao không?
Kha ra hiệu cho Tuyết đỡ mình ngồi lên ghế, chàng nói rất nhanh:
- Tôi biết tôi có lỗi với Tuyết... Tôi không oán gì Tuyết cả... Điều cần nhất là Tuyết phải khai theo lời tôi, là Tuyết tưởng súng không có đạn nên chĩa súng dọa để trêu tôi. Có như vậy, thì dù tôi có mệnh hệ nào, Tuyết cũng sẽ không bị lôi thôi...
Thái độ tha thứ đột ngột của Kha làm Tuyết sững sờ:
- Sao vậy, ông không oán tôi bắn ông sao?
Kha cầm lấy tay Tuyết, nói qua hơi thở hổn hển:
- Anh không hiểu có thoát khỏi được không?... Anh nói thực với Tuyết là ngay từ phút đầu gặp Tuyết, anh đã yêu Tuyết và cố tình chiếm đoạt Tuyết... Anh đã đi tìm Tuyết để xin Tuyết tha thứ... thì hôm nay gặp Tuyết, chưa kịp phân trần thì đã bị Tuyết bắn... Số kiếp cả... Anh có chết cũng là đáng lắm... Tuyết sửa soạn gấp đưa anh đi Bác sĩ và nhớ lời anh dặn cho khỏi bị lôi thôi... Tuyết có thai thực không em?
Những lời Kha nói như gáo nước lạnh đổ lên đầu Tuyết. Bao nhiêu căm hờn của Tuyết đề bắt nguồn ở chỗ Tuyết cho rằng Kha khinh Tuyết, coi rẻ Tuyết như một thứ đồ chơi, thế mà Tuyết không những biết tủi hổ lại còn không ngăn nổi khoái cảm khi bị Kha hiếp... Nhưng bây giờ mà Kha trong lúc bị tử thương do chính tay nàng bắn, lại thú thực là Kha yêu nàng thì căm hờn của Tuyết tiêu tan hết, Tuyết run lên vì sung sướng, vì chính Tuyết – cái khoái cảm đê mê của Tuyết khi bị Kha hiếp là một bằng chứng – vẫn ngấm ngầm “thích” nếu không phải là yêu Kha...
Tuyết mở to đôi mắt kinh ngạc nhìn Kha… Mà thực thế, Kha lúc này quả là một người vừa lột xác... có lẽ vì hai phát súng sắp kết liễu cuộc đời Kha đồng thời cũng làm vỡ tung cái vỏ nhơ nhớp do xã hội phủ đắp lên người Kha để Kha trở về với những tình cảm, ý nghĩ trung hậu, tốt đẹp của con người... Tuyết cầm tay Kha, rên rỉ hỏi:
- Trời! Liệu ông có mệnh hệ nào không? Bây giờ tôi phải làm thế nào?
- Em biết lái xe?
- Biết.
- Em dìu anh ra xe, rồi đưa anh tới phòng khám bệnh bác sĩ Quyết... Khỏi phải đưa tới bệnh viện công. Chìa khóa xe trong túi áo sơ mi của anh, em lấy giùm anh...
Ngón tay Tuyết run run thò vào túi áo sơ mi của Kha trong khi Kha vừa thở mệt nhọc, vừa đắm đuối nhìn Tuyết, và trước khi Tuyết dìu Kha đứng dậy, hình như Kha sợ trong khoảng thời gian đưa Kha tới bệnh viện, Kha sẽ tắt thở mà không được trao Tuyết cái hôn cuối cùng vĩnh biệt, nên Kha nói qua hơi thở:
- Tuyết có yêu anh không?
Nước mắt Tuyết trào ra, và Tuyết nức nở ôm choàng lấy Kha, mặc cho máu dây lên áo, lên đầu, lên mặt và dưới bóng của tử thần sắp ló dạng.
Tuyết để mặc cho Kha hôn mình, hôn trong máu, nước mắt. Bàn tay đầy máu của Kha vuốt lên mái tóc Tuyết, và Kha còn đủ sức cười để âu yếm hỏi Tuyết, như cố sống lại những giây phút “ái ân” với Tuyết:
- Khi anh dùng súng chiếm đoạt thể xác Tuyết, Tuyết thấy thế nào? Có ghét anh lắm không?
Tuyết nức nở gục đầu vào ngực Kha, bên vết thường đang rỉ máu, chợt sống lại cái cảm giác đê mê cũ, và bàn tay nàng siết chặt lấy bàn tay vấy máu của Kha, trong khi Kha hổn hển nói không thành tiếng:
- Bao nhiêu tội của chúng ta đều do lòng tự ái cả... Ngay từ phút đầu tiên, gặp em, anh đã thấy phải yêu em, phải chiếm đoạt em. Lòng tự ái của anh đã bày ra tấn kịch khủng bố, đã tạo cho anh khuôn mặt giả vờ khinh bỉ em...
Kha dùng nhiều cố gắng để nói, nên thở đứt quãng và chàng siết chặt thêm bàn tay Tuyết như cô níu lấy cái sống đang rời bỏ mình:
- Máu anh chảy thêm nhiều... Em dìu anh ra xe, kẻo không kịp.
Ả xẩm bỏ đi chưa về. Một mình Tuyết dìu Kha ra xe, đặt Kha nằm trên nệm phía sau xe, rồi nàng nổ máy cho xe chạy. Mắt Tuyết trừng trừng, bao nhiêu nghị lực tập trung vào hai cánh tay điều khiển tay lái và cái xe vút đi nhanh, qua các đường rộn rịp, tấp nập của Đô thành.
Tuyết vừa lái xe, vừa luôn luôn quay lại hỏi Kha:
- Xe đi nhanh, có làm anh khó chịu lắm không? Anh vẫn tỉnh táo chứ?
Gương mặt Kha nhợt nhạt, nhưng Kha vẫn cố cười, trả lời Tuyết:
- Em cứ phóng tay vặn lái... Anh còn sống, chưa chết...
... tới phòng khám bệnh và dưỡng đường của Bác sĩ Quyết, vừa được đặt lên giường, Kha hỏi ngay Quyết:
- Anh là bạn của tôi. Anh biết tôi có nhiều vấn đề phải giải quyết trước khi chết! Tôi không phải là đứa sợ chết... Vậy anh cho tôi biết tôi có thể sống được hay không, và nếu chết thì đã sắp chết chưa?
Quyết nói đùa đề trấn tĩnh hai người:
- Làm gì mà vội chết thế! Chưa xem rõ vết thương thì đoán sao được! Nhưng chắc anh khó chết lắm...
Quyết đuổi Tuyết ra khỏi phòng, vạch sơ mi, khám vết thương của Kha. Khám xong, chàng thừ người ra một lúc, rồi hỏi Kha:
- Ai bắn anh?
Kha nhăn nhó:
- Tôi hỏi anh, tôi còn sống được bao lâu. Ai bắn tôi thì kệ xác tôi, can gì đến anh...
- Người đàn bà cùng đi với anh bắn anh hả?
- Không! Đó là người yêu của tôi... Sao anh không trả lời câu hỏi của tôi. Sắp chết hả?
Quyết lắc đầu:
- Tôi mới khám sơ sơ, chưa nói đích xác được... Tôi chỉ có thể quyết đoán với anh một điều là ít nhất anh cũng còn sống được hai mươi bốn tiếng đồng hồ nữa... Anh có cần cho gọi các cháu lại ngay không?
Tuy Quyết nói chưa có thể quyết đoán gì, nhưng nhìn gương mặt Quyết, Kha hiểu tới chín phần mười là mình không hy vọng sống... Chàng vội bảo Quyết:
- Anh gọi giùm Tuyết vào, tôi nhờ chút việc.
Quyết mở cửa phòng... Tuyết đang ngồi ở phòng khách, đứng bật ngay lên, nhìn Quyết, chưa dám hỏi, thì Quyết đã lên tiếng:
- Có phải cô bắn Kha không?
Tuyết không lưỡng lự:
- Da.... Nhưng liệu anh ấy có hy vọng thoát chết được không?
Quyết nhìn Tuyết chăm chú:
- Cô bắn cách xa bao nhiêu?
- Chừng hai thước!
Quyết lặng im giây lát, rồi chậm rãi bảo Tuyết:
- Mặc dầu chưa chiếu điện, tôi thấy hy vọng sống của anh Kha mong manh lắm... Tôi chưa nói tất cả sự thực cho anh biết, tôi muốn nhường công việc đó cho cô, vừa là người yêu, vừa là người... đã bắn anh...
Tay Tuyết cầm cái “tay nắm” cánh cửa ra vào, người Tuyết dựa vào tường mà Tuyết thấy toàn thân run lên, cơ hồ sắp ngã...
Tuyết loạng choạng ngồi xuống ghế, tay ôm trán, thì Quyết nói tiếp luôn:
- Anh Kha đang chờ cô ở trong phòng... Tôi mong cô sẽ mang lại sự an ủi cho anh ấy...
Nghe Quyết nói, Tuyết ngẩng đầu, đôi mắt mở to nhìn vào quãng không và nàng lau nước mắt, đứng lên không nói không rằng, lẳng lặng bước vào phòng bệnh...
Vừa thoáng nhìn Tuyết với sự tuyệt vọng, đau đớn in trên nét mặt nàng, Kha hiểu ngay bác sĩ đã nói gì với Tuyết. Kha mệt nhọc mỉm cười, bảo Tuyết:
- Anh Quyết nói sự thật với em rồi phải không? Em đừng giấu anh vô ích.
Tuyết òa lên khóc, gục đầu vào vai Kha, nước mắt của nàng hòa với máu của Kha. Đáng nhẽ người sống là Tuyết phải an ủi người sắp chết là Kha, nhưng chính Kha lại an ủi Tuyết. Kha vuốt tóc Tuyết, nói như dỗ dành:
- Tuyết đừng buồn! Trong cuộc đời tội lỗi của anh, anh vẫn ao ước chết một cách đẹp đẽ... Và quả nhiên anh được chết do hai viên đạn của Tuyết, là người anh ngấm ngầm yêu, như thế chả đẹp là gì!...
Mỗi lời Kha nói là một nhát dao đâm vào trái tim Tuyết. Tuyết ôm choàng lấy Kha, nước mắt Tuyết chan hòa chảy vào miệng Kha, khiến Kha cảm thấy mằn mặn và chàng nuốt ực như cố uống cho cạn ly hạnh phúc cuộc đời mà chàng sắp phải vĩnh biệt... trong khi Tuyết nức nở, nói không thành tiếng:
- Anh có tha thứ cho em không hả anh?
Kha lắc đầu, dịu dàng bảo Tuyết:
- Em có tội gì đâu mà bảo anh tha thứ! Chính anh mới là người cần được em tha thứ, cần được mọi người tha thứ.
Ngừng một lát để thở, rồi, bằng một giọng siêu thoát hơn, “gần đất xa trời” hơn, Kha nói tiếp, tay vẫn mân mê làn tóc Tuyết, làn tóc tơi bời như cuộc đời nàng:
- Thực ra, thì ở đời, chả có ai là đáng tha thứ, hay không tha thứ... Tất cả những người sống đều đáng thương hết, và trong những cái đáng thương, tội lỗi là cái đáng thương nhất... Tội lỗi của anh và cả của em nữa, là cái thai mà em mang trong bụng lúc này, nhưng còn gì đẹp hơn cái thai đó!... Em đã đi khám thầy thuốc để biết đích xác là có thai chưa?
Tuyết gật đầu và Kha cười thỏa mãn:
- Đấy em coi! Anh có chết đâu! Anh đang sống ở trong em... Em đã định đặt tên cho đứa con sau này của chúng ta là gì chưa?
Nghe hỏi đến cái thai, Tuyết cố gượng nở một nụ cười qua làn nước mắt, lấy tay Kha đặt lên cái bụng “chửa” của mình, thân mật như đối với một người chồng vẫn đầu gối tay ấp...
Ngay lúc đó, Quyết mở cửa bước vào cùng với một nữ phụ tá để tiếp máu, chiếu điện, đánh thuốc mê và giải phẫu lấy viên đạn ra...
Kha hỏi Quyết:
- Liệu có cần thiết và ích gì không? Nếu là một trường hợp tuyệt vọng, thì anh nên tránh cho tôi khỏi phải giải phẫu. Nhất là chuyện đánh thuốc mê...
Quyết gượng pha trò:
- Anh sợ bị đánh thuốc rồi “tịch” luôn hay sao? Anh cứ yên tâm. Tôi cam đoan với anh hai điều: một là chỉ sau ba tiếng đồng hồ, anh sẽ tỉnh lại; hai là ít nhất anh cũng còn sống được hai mươi bốn tiếng đồng hồ, và nếu giải phẫu thành công, anh sẽ sống dai hơn tôi...
- Như thế thì được!
Rồi Kha quay lại nói với Tuyết:
- Anh Quyết muốn giải phẫu thì cũng phải để cho anh Quyết giải phẫu. Nhưng anh biết là cái thời hạn anh còn được sống trên dương gian cũng chỉ từ hai mươi bốn đến bốn mươi tám tiếng đồng hồ. Vậy trong lúc giải phẫu, nhờ em đi gọi các con anh, cùng Hải, Huyền và ông Văn tới, cho anh được gặp mặt và nói một vài chuyện cần.
Tuyết hơi ngạc nhiên, hỏi lại Kha:
- Sao lại mời ông Văn? Mời thầy Văn tới làm gì hở anh?
- Tuyết cứ mời cho anh. Anh muốn nhờ ông Văn một vài điều...
- Nhưng liệu ông ấy có chịu tới không?
- Em cứ nói thực, tức khắc ông ấy sẽ tới... Em nói là chính anh ngỏ ý muốn gặp ông...
Tuyết còn dùng dằng chưa chịu đi, chỉ sợ Kha tắt thở trong thời gian nàng bỏ đi. Nhưng bác sĩ Quyết cường quyết đẩy Tuyết ra khỏi phòng, đóng sập cửa lại...
Khoảng mười hai giờ đêm, khi Kha tỉnh lại, thì Văn, Hải, Huyền, Tuyết đều đã ngồi đợi bên giường bệnh. Văn đã được bác sĩ nói riêng cho biết, mặc dầu viên đạn đã được lấy ra, Kha chỉ còn đợi chết vì vết thương quá nặng, can ngay trái tim... Vừa nhìn thấy bọn Văn, Hải..., Kha nở một nụ cười chào mọi người, một nụ cười nhợt nhạt hầu như đã thuộc về thế giới bên kia, khiến không những Tuyết phát khóc mà cho đến Huyền, xưa nay vẫn ghét Kha cay đắng, và cả Văn – kẻ thù của Kha – cũng phải rưng rưng nước mắt...
Kha mệt nhọc nói với Văn:
- Chắc anh không giận tôi chứ! Tôi thật có lỗi với các anh!
Văn lắc đầu:
- Chính tôi cũng dự phần tinh thần vào việc Tuyết bắn anh!
Kha mệt nhọc nói tiếp:
- Anh với tôi trước kia là bạn học... Kể ra thì không có gì ngăn cách chúng ta cả... Thế mà chúng ta đã trở thành những kẻ thù, chỉ vì một vài chuyện không đâu! Anh có hiểu nguyên nhân sâu xa là tại sao không?
- Có nhẽ vì anh giàu mà chúng tôi nghèo!
Kha lắc đầu:
- Không phải anh ạ! Ít lâu nay, tôi vẫn nghĩ tới điều này... Nhưng phải đợi đến lúc sắp chết mới nói với anh được, kể cũng hơi muộn, nhưng dù sao cũng vẫn là cần thiết... Chính vì lý do đó mà tôi mời anh tới...
Kha ngừng một lát, lấy sức... Phòng bệnh đượm không khí trang nghiêm của cảnh “tử biệt sinh ly”. Ngồi bên cạnh Hải, Huyền bất giác cầm lấy tay Hải, lòng mênh mang, trong một niềm xót thương, bực rọc vô bờ bến... Còn Tuyết thì mặc cho nước mắt chảy dòng, tay mê man vuốt tóc Kha. Văn rút một điếu thuốc trong bao, gõ xuống thành ghế, tạo thành một tiếng động rờn rợn, bật lửa hút một hơi dài, rồi yên lặng chờ đợi... Đôi mắt Kha vụt sáng như ngọn đèn bùng cháy trước khi tắt, tinh thần Kha đột nhiên trở nên minh mẫn, khác thường:
- Nguyên nhân sâu xa chính vì chúng ta bị đầu độc bởi cơn gió lốc thủ đoạn đương lan tràn... Chúng ta đều đánh mất con người thực của chúng ta, chỉ còn lại con người “thủ đoạn” của một xã hội xây dựng trên lừa lọc, đối phó. Trường hợp cá nhân của tôi là một bằng chứng cụ thể. Cái cảnh chúng ta tìm đủ giấu kín con người thực, đào sâu chôn chặt con người thực của mình, mặc cho “thủ đọan và căm hờn” chi phối, thật là đau đớn! Tôi vì thủ đoạn mà cưỡng hiếp Tuyết, Tuyết vì thủ đoạn mà bắn tôi, để hôm nay cuộc đời tôi kết liễu bằng mấy viên đạn của Tuyết!
Kha ngừng để thở... Văn, Hải, Huyền, Tuyết vẫn im lặng, không ai cất tiếng. Một con ruồi từ đâu bay tới, đậu lên vết thương ngực Kha. Tuyết xua tay cho con ruồi bay đi, thì Kha nói tiếp:
- Tôi và anh Văn mà áp dụng thủ đoạn đã là chuyện đáng buồn, nhưng chưa thương tâm bằng những thiếu nữ mới bước vào đời như Tuyết, những thiếu niên chưa kinh nghiệm sống như Thịnh mà cũng áp dụng thủ đoạn!
Rồi Kha quay lại phía Huyền:
- Riêng đối với cô Huyền, tôi cần phải cám ơn cô nhiều, vì chính cái tát của cô đã làm tôi suy nghĩ.
Huyền vốn dễ khóc, dơm dớm nước mắt, trong khi Văn trầm ngâm nhìn Kha, lên tiếng:
- Dù anh có mệnh hệ nào chăng nữa, cái chết của anh quả không vô ích cho chúng tôi... Từ lâu, tôi vẫn nghĩ là cuộc đời dù có dơ bẩn, đầy rãy tội ác, bất công đến đâu, chúng ta cũng không có quyền căm hờn. Có nhẽ vì tôi không biết căm hờn, mà chỉ biết thương xót, thương xót cả tội ác, cả nết hư tật xấu, cho nên tôi không làm nên trò trống gì, chỉ thất bại liên miên... Còn anh, anh đã thành công, đã lập nên sự nghiệp giàu có, để lúc này anh sực tỉnh và thấy rằng tất cả chúng ta đều lầm, lầm trong lối sống cũng như trong nếp suy tưởng...
Nói đến đây, Văn chợt ngừng... vì chàng vừa nhận thấy một giọt lệ lăn trên gò má Kha. Giá lúc đó, Kha tắt thở thì thật đẹp, vì Kha chết với những tình cảm cao thượng, tha thứ trong lòng, với sự thương tiếc thực tình của những người ngồi chung quanh. Nhưng giữa lúc Tuyết gục đầu bên Kha, thì, như một hung thần, Công lừ lừ đẩy cửa bước vộ..
Số là theo lời hứa hẹn của Tuyết, Công đã thuê phòng ở nhà hàng Majestic và tin tưởng chờ đợi Tuyết tới: Chàng tưởng tượng mình sẽ quỳ bên tấm thần ngà ngọc của người đẹp, kể lể cho vơi tất cả bao thương nhớ đang dày rò chàng, chàng sẽ nhắm mắt hít ngửi cái hương thơm từ da thịt nàng toát ra để ngây ngất quên hết mọi thủ đoạn, mưu tính trong cuộc đời chính trị của chàng... Nhưng đợi từ chín giờ rưỡi đến mười giờ; rồi mười giờ mười lăm; rồi mười một giờ... vẫn không thấy bóng dáng người đẹp. Công sốt ruột, đi đi, lại lại trong phòng. Đến mười một giờ rưỡi thì Công không còn chịu đựng nổi nữa, chàng khóa cửa phòng, lên xe đi lùng Tuyết. Tới “tổ quỷ” của Tháp, Công hỏi ả xẩm, ả xẩm chỉ cho biết là có Kha đến với Tuyết; ngoài ra, ả xẩm không biết gì hơn, vì trong lúc Tuyết bắn Kha, ả xẩm đã theo lệnh Tuyết, bỏ đi chơi vắng...
Công vào trong phòng khách, thấy cái súng lục vứt trên thảm và những giọt máu trong phòng thì lòng chàng càng như lửa đốt, không hiểu Tuyết đã bắn Kha hay Kha bắn Tuyết. Công liền quay điện thoại hỏi các bệnh viện Đô thành đều không có kết quả gì. Chàng lại tìm số điện thoại các bệnh viện tư, và mãi một giờ sáng, khi chàng gọi điện thoại tới bệnh viện của Quyết, và bên kia đầu giây, chàng nghe Quyết trả lời:
“Tuyết hiện đang săn sóc người yêu ở đây” thì Công cũng không cần hỏi thêm xem tình trạng Kha ra sao, có hy vọng sống hay sắp chết, chàng đặt phịch cái ống nghe xuống bàn và hầm hầm ra đi. Trước khi rời căn phòng, thấy khẩu súng của Tuyết bỏ lại trên thảm, Công nhặt luôn, đút vào túi quần.
Thực ra, chàng không hề có ý định bắn Tuyết hay Kha, và trong thâm tâm, chàng cũng định lùng được Tuyết, tát cho Tuyết một cái cho hả cơn giận Tuyết đã cho chàng “hố” một cách nhục nhã. Còn chuyện bắn người vì hờn ghen thì, như tất cả những ông trí thức nhát gan, Công tuy yêu, tuy say mê, nhưng vẫn không có can đảm giết người.
Cho nên khi Công mò tới bệnh viện Quyết, tâm trạng Công là tâm trạng một gã si ngốc, không còn biết gì, hiểu gì, ngoài cái tên bị gái cho “hố”. Vừa nhìn thấy mặt Công, Kha nhớ ngay lời Tuyết tuyên bố trước khi bắn mình, là Tuyết sẽ đến với Công, ngủ với Công, hiến thân cho Công, để Công che chở cho, và Kha vụt trở lại với cái tâm hồn cũ của chàng với những ý nghĩ nhỏ nhen, căm hờn của con người...
Nhìn Công, gương mặt nhợt nhạt của Kha co rúm lại trong uất hận và Kha chỉ ao ước sống thêm một giờ để có thể vùng lên, trả hận, bắn nát sọ Công, rồi hai tay buông xuôi, có chết cũng hả. Còn Tuyết, khi nhìn thấy Công mở cửa phòng thì nàng mở to đôi mắt ngó Công, ruột gan đứt ra từng khúc, vì Tuyết vừa thấm thía hiểu rằng những hành vi mà Tuyết đã làm, không bao giờ chịu buông tha Tuyết, sẽ mãi mãi theo dõi Tuyết để hành hạ Tuyết, tác động vào đời sống Tuyết, cho nên, giữa phút lâm chung của Kha thì Công hiện ra...
Nhìn Tuyết dang vuốt tóc Kha, Công đứng giữa phòng, tay chống nẹ vào sường, cười gằn:
- Đẹp thật!
Cái cười gằn của Công có tác dụng của một viên đạn thứ ba xuyên vào vết thương đang rỉ máu của Kha, một viên đạn ác liệt làm cho Kha đau đớn gấp bội hai viên đạn trước, vì hai viện đạn trước đã xuyên qua thể xác Kha một cách ngọt lịm; trái lại, cái cười gằn của Công làm Kha thấy đau điếng như kẻ bị tùng xẻo: Khí uất đưa lên cổ Kha, vết thương ở ngực vỡ tung và máu trào lên láng ra miệng Kha. Mắt Kha trợn trừng, tay Kha đang siết chặt bàn tay Tuyết, tự nhiên buông ra, bắt chuồn chuồn và Kha tắt thở... Thế là đáng lẽ Kha được chết siêu thoát với những tình cảm tốt đẹp, cao thượng của con người, thì một anh mê gái đã đóng vai hung thần tìm đến, khiến trong phút lâm chung, vĩnh biệt cuộc đời thối nát và đẹp đẻ, Kha đã trở lại với những căm hờn, những tự ái không đâu, ghen ghét ti tiện của kiếp sống trần gian, và gương mặt Kha, lúc chết, co rúm lại như gương mặt méo mó của những người sống, vẫn hàng ngày phải đối phó với những cái đê hèn, nhỏ mọn của đời người: lo ăn, lo mặc, lo thù ghét nhau, yêu thương nhau...
Thấy anh mình tắt thở một cách thương tâm, Hải hiểu ngay lý do khiến Kha trào máu ra chết, không kịp trối trăng, Hải thở hắt ra một hơi như Kha vừa thở hắt, tiến lên một bước, đặt bàn tay nhẹ nhàng nhưng nặng nghìn cân lên vai Công, nói nhỏ mà như thét:
- Ông ra ngay!
Mắt Công đỏ ngầu: Công lúc này không còn là ông Công chính khách đầy kinh nghiệm, mà chỉ là cậu bé mê gái bị “hố”; Công gạt tay Hải, và sẵn đà, đánh xuống mặt Hải. Nhưng tay chàng chưa đánh xuống thì bị bàn tay của Hải nắm, bẻ ngoẹo về phía sau, khiến Công nhăn mặt. Tay trái Công cho vào túi quần, lấy khẩu súng lục của Tuyết ra, nhưng khẩu súng vừa móc ra khỏi túi quần, thì Hải đã tinh mắt nhìn thấy, chụp vội ngay lấy bàn tay cầm súng của Công, hướng đầu súng vào sườn Công, cười gằn như cái cười gằn của Công đã làm Kha hộc máu ra chết:
- Này bắn! Này bắn!
Và không hiểu, do Công hay Hải bóp cò, hoặc do khẩu súng chán loài người nên tự động nổ chơi cho bỏ ghét, một viên đạn vọt khỏi lòng súng, xuyên qua suốt từ bên phải sang sườn bên trái của Công, kết thúc cuộc đời Công một cách chớp nhoáng, dễ dàng, và ông nguyên Bộ trưởng đã từng hét ra lửa, nhà chính khách kiêm cách mạng gia đã từng bôn ba vào sinh ra tử, lúc này đổ nhào, lăn ra chết như một con sâu, cái kiến, chết vì một người đàn bà không những không yêu chàng, chỉ hòng lợi dụng chàng, chết vì một viên đạn mập mờ, không hiểu do chính Công bắn hay Hải bắn, chết trong một trường hợp thật bần tiện, vì một lý do không thành lý do. Chết không kịp ngáp, không kịp trối trăng, để lại một người vợ thật đẹp, thật yêu chồng, và một cái gia tài hàng chục triệu, kết tinh của mồ hôi nước mắt, xương máu của nhân dân! Giá Kha sống thêm được một phút nữa, thì chàng đã được chứng kiến cái chết của Công, để mà thỏa mãn nhắm mắt! Nhưng Kha đã tắt thở trước Công một nửa phút, bởi vì tất cả những sự kiện kể trên xảy ra vẻn vẹn trong một nửa phút, rồn rập, vũ bão như một cuộn phim cao bồi, khiến Tuyết, Văn, Huyền chưa kịp cảm nghĩ, để mà thương xót cái chết của Kha thì Công đã thành cái xác không hồn, nằm còng queo dưới chân mọi người...
Công nằm trên thảm, tay vẫn còn cầm khẩu súng đã đưa chàng sang thế giới bên kia. Huyền từ lúc bé đến lúc lớn lên, chưa được chứng kiến cái chết của ai, lúc này được nhìn tận mắt hai cái chết xảy ra liên tiếp trong không đầy một phút, khiến cảm quan của nàng tê dại, Huyền chưa kịp buồn, chưa kịp khóc, chưa kịp suy nghĩ để mà đau đớn, nàng chỉ biết mở đôi mắt thao láo, kinh hoàng nhìn, và mãi một phút sau, nàng mới nhận thức rõ rệt là hai người đã chết! Chết nghĩ là hết sống, hết được ăn miếng cơm đời cay đắng, hết được cãi nhau, giận hờn nhau, yêu đương nhau... Hai người nằm đó, im lìm, câm nín, không cựa quậy và Huyền nhìn hai cái xác mà vẫn không thể tưởng tượng nổi là cách đây một phút, họ vẫn còn quằn quại trong những tình cảm ghen hờn, tủi cực của con người, mà bây giờ họ nằm trơ đó, không nghĩ, không mừng, không giận, không hơn một con chó chết trên vỉa hè...
Còn Tuyết thì hầu như mất trí... Nên khi Công đổ nhào xuống thảm, Tuyết phát lên mốt tiếng cười, ngơ ngác hói:
- Chết rồi à?
Hải thở ra, nhìn thấy Công, lẩm bẩm:
- Có nhẽ chết rồi!
Tuyết ước ao gọi lên một tiếng và giá Kha và Công có thể lên tiếng trả lời nàng, thì nàng sẽ trút hết tình thương vô bờ bến của nàng cho hai người, sẽ hiến dâng cả tấm thân ngà ngọc, hôi tanh của nàng cho cả hai người hưởng lấy một phút giây khoái lạc, trước khi nhắm mắt...
Nhưng Kha và Công chết thực, chết một cách dứt khoát, hoàn toàn, chứ không nửa vời như cái sống, dù Kha và Công có muốn trì hoãn vài giây, vài phút để được hít thở vái hương thơm thối nát của Tuyết lúc này chỉ cầu mong hiến dâng, chỉ cầu mong thương xót để đền bù tất cả tội lỗi do nàng gây ra, dù hai ông tỷ phú Kha và Công có muốn đem người bằng vàng, đánh đổi lấy một phút sống thêm cũng không đổi được, và họ nằm đó, chết một cách vĩnh cửu, một cách “irrémédiable” như tất cả những cái chết trên thế gian!
Tuyết nhìn hai người, một kẻ nằm sóng sượt trên giường, một kẻ còng queo dưới sàn, và nàng hiểu là bắt đầu từ giờ phút này, hai cái chết mà nàng hoặc trực tiếp hoặc gián tiếp gây ra, sẽ theo dõi nàng, ám ảnh nàng như đôi mắt trợn trừng, chưa chịu nhắm, của hai gã lõi đời, nhưng dại gái nằm kia...
Tuyết nhìn mắt trợn trừng của hai xác chết, Tuyết đột nhiên thấy quặn đau như chưa bao giờ nàng biết đau, vì xúc cảm tột độ của nàng vừa tác động tới cái thai trong bụng, khiến Tuyết xây xẩm mặt mày, thấy vũ trụ trước mắt đảo lộn và Tuyết ôm bụng ngất đị..
Thấy Tuyết ngã bất tỉnh, Văn hiểu ngay là cả đến giọt máu kết tinh của những phút giao hoan ngoài vòng đạo lý giữa Kha và Tuyết, cũng không buồn ra chào đời và cái chết của Kha tất nhiên phải có hậu quả là cái thay bị sẩy... Không kịp suy nghĩ để giữ ý tứ, Văn đứng lên, ôm xốc Tuyết lên: toàn thân Tuyết mềm nhũn, nặng trĩu trong hai cách tay Văn; và mặc dầu khung cảnh đầy chết chóc của gian phòng, Văn vẫn không ngăn cản nổi một cảm giác rùng mình khi chạm tới thân hình người đàn bà mà mình ngấm ngầm cả yêu lẫn ghét! Một ý nghĩ đột nhiên thoáng qua đầu óc Văn; giá lúc này, Văn lấy hai tay bóp cổ Tuyết, bóp cổ cho đến khi nào Tuyết nghẹt thở chết thì chắc chắn Tuyết sẽ cám ơn chàng, đã giải thoát Tuyết khỏi cảnh đọa đày của trần gian, bởi vì với hai cái xác chết của Kha và Công, trong tâm hồn, Tuyết sẽ thỏa hiệp làm sao với cuộc đời để cho lương tâm được thanh thản mà yên hưởng cái phần hạnh phúc nhỏ mọn của mình giữa trần ai bể thảm?
Giữa lúc Văn nặng nhọc bế bổng Tuyết lên, thì cửa phòng mở và nhân viên công lực áp tới, do Quyết hướng dẫn. Mãi tới ba giờ sáng, biên bản mới lập xong, hai xác chết được đưa đi khám nghiệm, Tuyết được đưa vào bệnh viện công, và bọn Văn, Hải, Huyền được đưa về Cảnh sát cuộc để thẩm vấn; và khi ngồi co ro trên cái cong xe của Cảnh sát cuộc, chạy qua những đường vắng vẻ của Đô thành đang chìm đắm trong những giấc mộng quằn quại, Huyền đã chứng kiến tận mắt hai cái chết của Kha, Công mà chưa chịu hiểu, chưa chịu tin rằng hai người đã chết, nàng vẫn không chịu tin là người ta có thể chết một cách chóng vánh như vậy, chết một cách dễ dàng như vậy. Nhưng khi nhìn sang bên tay phải thấy Văn, nhìn sang bên tay trái thấy Hải, Huyền mới nhận thức rõ rệt là cuộc đời không phải chỉ có yêu đương, hờn giận, buồn, vui, mà còn có Cảnh sát, còn có nhà tù, còn có những ràng buộc vừa cần thiết, vừa vô ích, thừa thãi, bực bội của xã hội, để dằn vặt, làm tình làm tội con người, và cả đến những người chết như Kha, như Công cũng vẫn chưa được yên thân mà chết...
Mười một giờ sáng hôm sau, cuộc thẩm vấn chấm dứt, Văn và Huyền mới được trở về nhà, còn Hải thì bị tạm giữ để điều tra thêm vì trường hợp cái chết của Công còn mập mờ, không hiểu ai đã bóp cò cho súng nổ. Chính Hải cũng đã khai tất cả sự thực là khi Công rút khẩu súng trong túi ra, Hải đã bẻ ngoẹo đầu súng về phía Công, rồi tự nhiên súng nổ, chứ chàng không hề cầm súng bắn Công và không hề bóp cò cho súng nổ.
Thật ra, vụ án mạng “Công” là một vụ án mạng không có thủ phạm. Vì thủ phạm không phải là Hải mà cũng không phải Công. Chẳng qua là Công đã hết lý tưởng thì dù sống hay chết cũng rứa, nên định mệnh xỏ lá đã tạo cho Công một cái chết mập mờ. Vì thế, Hải bị giữ lại. Còn Huyền thì sau khi chứng kiến hai cái chết của hai người đàn ông, chứng kiến một người đàn bà bị sẩy thai và sắp phát điên, Huyền theo Văn trở về nhà... ra tới đường, nàng ngớ ngẩn, bần thần như kẻ mất hồn, tưởng đường cái là nhà mình, nàng lùi lũi, mắt mở mà không nhìn, đi ngang ra đường, giữa lúc một cái xe phóng tới và mãi khi tiếng “phanh” rút ghê rợn bên tai nàng, Huyền mới chợt tỉnh, hiểu là mình vừa thoát chết!
Văn đưa Huyền về, về nhà Huyền, rồi trở về nhà mình. Tắm rửa xong, chàng ngồi vào bàn ăn có vợ con đang quây quần chờ chàng. Bữa cơm chỉ có canh rau cải cùng đậu phụ rán chấm tương, nhưng miếng cơm Văn nhai trong miệng lúc này không những không nhạt nhẽo mà trái lại có một hương vị thật đậm đà, và chưa bao giờ Văn ăn ngon lành như vậy.
... Văn vốn là đứa trái tính trái nết: mỗi lần chàng dự một đám tang thì chàng thường yêu đời thêm, ham sống thêm, cũng như mỗi lần chàng dự một đám cưới thì chàng thường buồn rầu, thương hại cho hạnh phúc bần tiện, phù du của con người! Đặc biệt lần này Văn được chứng kiến hai cái chết của hai người đàn ông và mối đau khổ của một người đàn bà bị sẩy thai, nên chàng lại càng thấy yêu đời gấp bội... Văn nhìn các con thi nhau gắp đậu phụ, cười hồn nhiên, nói với vợ con:
- Đậu phụ ngon như thế này thì tội gì mà lại “ca-bi-nê” vào cuộc đời, có phải không chúng mày?
Thu tủm tỉm cười, hỏi cha:
- Chắc hôm nay Ba vừa thấy ai chết chứ gì?
Văn giật mình:
- Sao mày biết?
Nguồn: vietmessenger.com