Danh Ngôn

Những nhà văn xuất chúng luôn luôn là những nhà phê bình nghiêm khắc nhất đối với chính tác phẩm của mình.

(The best authors are always the severest critics of their own works.)

Lord Chesterfield, chính khách, nhà văn Anh. (1694-1773). Thư gởi con trai, 6 tháng Năm 1751

Tôi có một nhà phê bình đòi hỏi quá quắt hơn các bạn: đấy là cái tôi thứ hai của tôi.

(I have a critic who is more exacting than you: it is my other self.)

Jean Meisonier, họa sĩ Pháp. Trong tuyển tập của Alice Hubbard, An American Bible, tr. 192, 1946

Hỏi một nhà văn đang sáng tác ông ta nghĩ gì về các nhà phê bình cũng giống như hỏi một cột đèn cảm thấy thế nào về các con chó.

(Asking a working writer what he thinks about critics is like asking a lamppost how it feels about dogs.)

Christopher Hampton, nhà soạn kịch sinh tại Bồ Đào Nha 1946 hiện sống tại Anh. Trong Sunday Times, (London), 16 tháng Mười 1977

Ban biên tập

Địa chỉ liên lạc:

1. Thơ

tho.vanviet.vd@gmail.com

2. Văn

vanviet.van14@gmail.com

3. Nghiên cứu Phê Bình

vanviet.ncpb@gmail.com

4. Vấn đề hôm nay

vanviet.vdhn1@gmail.com

5. Thư bạn đọc

vanviet.tbd14@gmail.com

6. Tư liệu

vanviet.tulieu@gmail.com

7. Văn học Miền Nam 54-75

vanhocmiennam5475@gmail.com

Tra cứu theo tên tác giả

Bài trường ca người Mông (trich)

Lê Vĩnh Tài

1.

50 / 50
không phải hên xui
mà là đi. không khéo thì rơi
chiếc xe máy trung quốc rã rời
những con đèo ngửa cổ lên trời
thăm thẳm ngày quang dũng

những cuộc chơi trắng tay màu trắng
nếu lỡ đà có vực sâu im lặng
gọi ra ánh nắng
của cổng trời mỗi chiều quản bạ
mai ra còn gặp đá đồng văn

một ngày với khẩu phần
một dĩa bánh ngô, hai chai rượu ngô. măng đắng
ngày may mắn không rơi trên mã pì lèng
nhìn xuống dòng nho quế bé xiu như sợi chỉ
ta đã chạy như bầy thỏ bỏ trốn vào khu rừng
cụp tai với những lời dối trá

ta đã nhận về mình miếng ăn
nhọc nhằn mèn mén
những chiếc bánh ngô bị dồn vào lò sát sinh
nướng phồng trong lửa

2.

mọc trên núi đá
bám vào núi đá
nắng gấp đôi. mưa gấp đôi
nên khẩu phần bánh phải gấp đôi
ngụm nước phải gấp đôi
nếu không người
kiệt sức

không có ai cướp miếng ăn
không có ai hiếp dâm
không có ai goá phụ
những người đàn bà cúi thấp. bước đi
những người đàn ông nằm bên vệ đường. say rượu
...
nên cũng không ai vung gươm
không ai dám gườm gườm
tất cả cúi đầu vào con đèo
ngoằn ngoèo đồng văn - quản bạ

3.

những khuôn mặt láng bóng trên tivi đã mất đâu rồi
giấu đâu rồi
chỉ thấy đá và đá
nhàu nát mặt người
không đủ nước mắt để xay nhuyễn bột ngô

ở xứ sở tít mù này
nói làm sao sự thật?
những căn nhà tường đất
trát phân bò
nhưng đó là căn nhà của người
tổ ấm của người
nơi người vẫn yêu nhau và sinh con đẻ cái
dù nó phải hun khói mỗi ngày
để chảy ra rượu ngô
chảy ra nước mắt

không phải mộng mơ
không phải nỗi buồn hay cái chết của con bướm
nơi chảo thắng cố lềnh bềnh phân non
xanh như một bóng ma
khóc than, hát ca
mơ tưởng miếng ăn no mỗi ngày
chỉ để say và ngủ
như một cái chết hiển nhiên
quanh bờ rào xếp bằng từng viên đá. vỡ
khi lưỡi cuốc vẫn mổ vào và banh bụng
những ngọn núi và người đàn bà
chảy ra
bùn và những đứa trẻ

4.

ta không biết gì cả
những khu phố cổ bỏ quên
chập chờn bóng ma
sau cái thời trồng cần sa để sống
là những pa nô quyết tâm thực hiện những nhiệm vụ, nhiệm vụ...
nhiệm vụ, nhiệm vụ, nhiệm vụ...

những đám ngô trồng xen trên đá
những cuộc rượu mệt lả
và sự im lặng của những bài thơ
đổi lấy ly rượu men lá
đổi lấy miếng ăn. giả lả

nỡ nào em độc ác đến thế
nỡ nào em có thể
phiên dịch tiếng sặc sụa của bột ngô thành một thứ tiếng
của người câm?

thật mệt mỏi khi thi sĩ phải sống
lâu hơn những bài thơ của mình
những bài thơ dối trá trong lò sát sinh
chết cháy

5.

người đàn ông Mông ngồi khoan nòng súng như moi ruột của mình
dựa lưng vào hàng rào bằng đá
đá vỡ mồ hôi
chứng mất trí nhớ của người
chảy trên khuôn mặt

những khẩu súng phát điên
vì không biết khi nào phát lửa
cũng không biết tự khi nào nữa
con suối nghẹn dòng
những ngọn núi đổ xuống trắng ngơ ngơ bên tấm bảng chỉ đường
vào khu mỏ ănti-moan
ngày em chảy máu dậy thì
ngày thơ như miếng bánh mì
bằng bột ngô. ném vào lửa đỏ
xin ai yếu hãy đừng ra gió...

6.

nơi người ta không thể dâng mình cho tình yêu
ai cũng nộp hai trăm ngàn tiền xe ôm cho mỗi ngày thông hành đồng văn - quản bạ
không có ai tham nhũng
ở nơi toàn nước mắt trẻ con
những đứa trẻ không bao giờ náo loạn
xếp hàng cắm cúi lên đèo
kéo theo rau và củi

về lại những ngôi nhà ám khói
với những người đàn ông đang moi ruột ngồi khoan nòng súng
kêu chiêm chiếp chiêm chiếp
chiêm chiếp chiêm chiếp
ôi chao há mỏ gà con
khi những lưỡi cuốc đã đào sâu vào núi
móc ra hết những huyền thoại và để lại hố thẳm
chảy máu như chu kỳ kinh nguyệt

bây giờ mới bắt đầu tiếng kêu goá phụ
không đâu không đâu đất ơi
không đâu không đâu đất ơi
đau không đau không đất ơi
đau không đau không đất ơi
không đau không đau đất ơi
không đau không đau đất ơi

bây giờ mới bắt đầu những người đàn ông phát điên
hát bài ca bên bờ rào bằng đá xanh
không trí nhớ

không ai nhớ
đêm nay mặt trời không lặn
đêm đẹp như là đêm trắng
lưỡi cuốc vẫn mổ vào và banh bụng
những ngọn núi và người đàn bà

chảy ra
bùn và những đứa trẻ