Danh Ngôn

Tất cả nghệ thuật cao quí… không mang lại cho người thưởng ngoạn cảm giác tự mãn, mà là một sự ngỡ ngàng và kinh phục. Chức năng giải phóng to lớn của mỹ thuật là nhấc bổng chúng ta ra khỏi chính mình.

All great art … creates in the holder not self-satisfaction but wonder and awe. Its great liberation is to lift us out of ourselves.

Dorothy Thompson(1894-1961). “The Twelve-Foot Ceiling,” The Courage to Be Happy, 1957

Nghệ thuật cao quí không dừng lại ở cảm giác khoan khoái nhất thời. Nó là một cái gì làm gia tăng sự phong phú trường cửu của sự toại nguyện trong tâm hồn. Nó tự biện minh vừa bằng sự thưởng thức trực tiếp, vừa bằng sự tôi luyện cái hiện thể thâm sâu nhất. Sự tôi luyện không tách rời sự thưởng thức mà vì sự thưởng thức. Nghệ thuật cao quí chuyển hóa tâm hồn thành sự nhận chân trường trực các giá trị vượt ra ngoài bản thể trước đây của chính tâm hồn.

Great art is more than a transient refreshment. It is something which adds to the permanent richness of the soul’s self-attainment. It justifies itself both by its immediate enjoyment, and also by its discipline of the inmost being. Its discipline is not distinct from enjoyment but by reason of it. It transforms the soul into the permanent realization of values extending beyond its former self.

Afred North Whitehead(1861-1947). Science and the Modern World, 13, 1925

Ban biên tập

Địa chỉ liên lạc:

1. Thơ

tho.vanviet.vd@gmail.com

2. Văn

vanviet.van14@gmail.com

3. Nghiên cứu Phê Bình

vanviet.ncpb@gmail.com

4. Vấn đề hôm nay

vanviet.vdhn1@gmail.com

5. Thư bạn đọc

vanviet.tbd14@gmail.com

6. Tư liệu

vanviet.tulieu@gmail.com

7. Văn học Miền Nam 54-75

vanhocmiennam5475@gmail.com

Tra cứu theo tên tác giả

Thơ Nguyễn Thị Khánh Minh

 

HÌNH NHÂN CỦA BÓNG

 

Thảng thốt chiều đứng lại

Như ai vừa gọi phía bình minh

Ôi thương quá bóng vừa lên thơ dại

 

Dại con bóng theo người mải miết

Đi về đâu cuối trời biền biệt

Nặng chân ngày hình bóng phôi pha

 

Mỗi bước qua trở lòng hóa đá

Bóng thương hình mỗi ngày mỗi lạ

Đường rất dài và đến. Rất xa

 

Bóng cũ theo người già năm tháng

Lòng ai bấc lụn xuống đêm thâu

Khuya bốc mộ chiêm bao còn ảm đạm

 

Tội con mắt mấy đời lệ hạt

Hai dòng đi kéo nụ đười ươi

Bóng ngửa mặt xót hình nhân dị dạng

 

Cơn nhớ bao lần đau lột xác

Vết già kham nữa vết thương xanh

Hình vỡ bóng một niềm đau đã khác

 

Đầu thai tượng mở mắt trời xanh mướt

Biết tìm đâu cái bóng lung lay…

Thôi có khóc cũng xin đừng cúi xuống

 

ĐÊM SINH RA

 

Gió về đông nẻ chân khô

U u. Đuổi người. Đuổi bóng

Bước cà khêu giỡn bóng ma

 

Sương rớt nỗi buồn nhỏ giọt

Sao khuya lẫy ánh trời mù

Mày đêm cau nét trăng lu

 

Bóng tối co ro trở dạ

Trời vừa thổi tắt ánh sao

Cây nín hơi buông nhịp lá

 

Và như đêm đang sinh ra

Giấc mơ gọi chồi xanh nhú

Ru nhau đầy đặn tiếng oa

 

Già rồi đêm trong nắng mai

Giấc mơ ai nuôi mà lớn

Là tôi, với một bóng ai

 

DẤU CHÂN ĐÊM

 

Đêm hôm qua dường như chưa tan

Bóng ẩm ướt trên đường sâu cắn lá

Những lời dang dở nói không ra

 

Bướm thoát ra từ một loài sâu tối

Là ai. Động cỏ dấu chân đêm

Trong bóng tối ngập ngừng bóng sáng

 

Dấu chân đêm mọc lên hình nhân

Tim vừa đập. Bàn tay vừa ấm

Vừa bên người, phút giây của mộng

 

Dấu chân đêm im lìm bóng đứng

Ăn vào khuya bén rễ châu thân

Mới sớm mai đã rêu lên mầu tượng

 

Tượng may ra còn nhịp tim phấp phỏng

Dợm chân đi hình nhân của bóng

Nơi xum xuê hình ảnh một ban mai

 

NHỊP DỪNG

 

Khoảnh khắc những vòng tay. Hụt hẫng

Một vuông trời đêm, thức giấc*

Bóng tối so dài hạt lệ…

 

Khoảnh khắc những đêm thầm, nỗi sợ

Nín cơn mơ, canh chừng lời nói mớ*

Bình minh bật trắng âm u

 

Khoảnh khắc những bước chân, bóng hút

Đôi mắt ngó con đường đi, bỗng cụt*

Mầu san hô đỏ dưới chân ngày

 

Khoảnh khắc dài theo tiếng gọi

Rốt lại một chiều câm tiếng nói

Đợi chờ đuối một giấc mơ

 

Khoảnh khắc vói theo mùa xuân trôi

Mầu hoa tím ở trên đồi

Thường về lao xao trong giấc ngủ*

 

Khoảnh khắc những vòng xe lăn mãi

Biết đâu một nhịp dừng thơ dại

Tôi lại về kịp giấc tôi mơ…

 

(*Viết theo nỗi niềm cha tôi kể, những năm tháng ở trại Gia Trung)

 

TÌM

 

Thắp bao nhiêu lần ngọn lửa

Đốt bao nhiêu lời

Vẫn không tận mặt được Thơ

 

Dễ biết mấy để nói dối

Con đường lời quanh co

Thương trái tim trần thân bão tố

 

Mỗi khoảnh khắc là mỗi quay lưng

Thói quen của đi tới là quên

Thương quá khứ còn ràng chân nỗi nhớ

 

Mỗi nụ cười là mỗi xóa

Hạt lệ cũ

Thương niềm đau từng mặc chữ long lanh…

 

ĐIỀU DANG DỞ

 

Trong những bài thơ viết

Lời không dừng, cõi mộng

So le hình với bóng

 

Bạc đầu bao cảm xúc

Bón con chữ xanh non

Cọc cạch hai ngọn nguồn

 

Cảm xúc trăm nghìn tay

Bài thơ chỉ một cửa

Một phần nghìn cơ may…

 

Chập chùng muôn bước qua

Luồn kim một bước tới

Bài thơ con nước nổi…

 

Đuổi kịp bóng mình trôi

Bình minh. Ô. con chữ…

Nước mắt Giả Đảo. Ôi*

 

Thôi xem như bâng quơ

Cái bóng đi phía trước

Đuổi làm chi, giấc mơ

2013

 

*Giả Đảo: Nhị cú tam niên đắc/ Nhất ngâm song lệ lưu... (Ba năm làm được hai câu thơ, ngâm lên hai hàng lệ chảy...)

 

CHIỀU BÊN NÀY

 

Chiều bên này ngó bờ bên kia

Biển xuân thì mút mắt

Rung rinh con sóng chia lìa

 

Chiều bên này nhớ bờ bên kia

Hạt nước hát mòn tay đá dựng

Sóng đi hút dấu biển về

 

Chiều bên này gọi chiều bên kia

Tay áo mỏng không thành nhịp vẫy

Gió về ngang xin một chuyến đò

 

Thả bay sợi này tóc mỏi

Bềnh bông hai con mắt nuối

Nắng bên kia. Chiều tối ở bên này

 

Nước mắt rơi lệ bay đi đâu

Sóng trôi một nghìn hạt muối

Thăm thẳm xa. Và thăm thẳm sâu

 

Rụng hết hạt mùa nhan sắc

Nước xanh ở. Biển trôi ngằn ngặt

Chờ ai neo mỏi hoàng hôn

 

Tìm nhau. Cùng trời biền biệt

Tím mênh mang là hoàng hôn tím

Cuối đất ngồi nghe một bóng tan

 

Sẽ tan vào mặn biển

Thả trôi mộng này chiếc dép

Bờ rất xa là bờ bên kia…

2012

 

(Trích từ tập thơ Ký ức của bóng, 2013, NXB Sống & Phố Văn)

 

VƯỜN CHIỀU                                                                                

 

Có tiếng chim nhại tiếng rơi chiều

Níu chút nắng hoe vàng ngọn cỏ

Níu tiếng xe về qua ngõ. Reo chuông

 

Vườn vắng. Người ngồi nghe lá rụng

Giật mình vai áo dấu tay phai

Ơ hờ thế. Ly nước đầy trong tay. E sẽ đổ

 

Dưới bóng im. Ngày đi xa lắm

Nghe buồn chiều xoá nốt dấu chân

Như ai đó bước ngoài vạn dặm

 

Để lại trên cành những xanh nhắn nhủ

Xanh trên trời mây ở với chia tan

Mà rơi xuống trần gian. Đoàn tụ

 

Để lại trên thềm cành hoa khuya ngất trắng

Mai rồi nghe viên gạch nhỏ cũng thơm

Mỏng và dịu một hồn đêm hoá nắng

 

Cuống quít rơi theo ánh nhìn ngủ muộn

Thức giấc. Và bay lên. Từ chiếc ghế trong vườn

Nếu biết được, tôi đã là viên đá lạnh…

2013

 

VỠ. VỠ

 

Là những tinh cầu bay. Mất tăm. Vỡ vụn

Nghìn mảnh đau nhuộm tái mặt chiều

Trời cũng sợ không một lần ngó xuống

 

Là trần gian vết thương toác mãi

Thổ máu trời máu đất máu sinh linh

Không thể nữa một ngày da non lại

 

Trên thi thể. Ác mộng còn run rẩy

Trên hồn người. Tang thương bầy thú vấy

Dựng cõi này cơn hồng thuỷ thịt xương

 

Là vô số cách người ta tắt thở

Là chập chùng con mắt mở to và sợ

Trốn vào đâu mảnh lưới thủng tả tơi

 

Là tiếng thở dài. Cúi đầu. Vo hạt lệ

Xâu chuỗi dài. Xâu chuỗi những đêm sâu

Xích nguyện cầu kéo rền âm dương thế

 

Là tiếng kêu không còn thất thanh

Chìm xuống đáy nghìn thâu dấu hỏi

Rồi lặng im. Lặng im. Và câm

7. 2014

 

(Năm thế giới có quá nhiều cái chết từ những thảm nạn máy bay, chìm phà ở Korea, dịch bệnh ebola, chiến tranh, và khủng bố khắp nơi…)

 

ĐÊM

 

Phương Đông im như ai vừa sập cửa

Ngày oằn vai cõng tối. Nắng theo đi

Để lại một trời đêm chết đứng

 

Sao tắt hồn rơi không lưới đựng

Từng bầy gió nhỏ khóc đưa tang

Vành môi khô trăng buồn cong lưng ốm

 

Đường mờ sương hút từng con bóng chạy

Khuya nằm ngất lịm mớ chiêm bao

Nghe xa lắm tiếng ngày đi run rẩy

 

Đàn cỏ ồn mầm xanh khua bóng tối

Rưng rức những bàn chân mọc đuổi

Nhìn treo lên lúc lỉu những phương trời

 

Trời xa đuối. Lòng đêm sâu thẳm miết

Cây mỏi mệt bứt ra hoài lá bệnh

Thở dài gió lạnh trổ mình gai

 

Gai đêm nhọn giấc mơ đi không trót

Mắc cạn lòng nhau giấc ngủ đìu hiu

Hoạ chăng mai. Có một niềm vui sót…

12.2015

 

(Trích từ tập thơ Ngôn ngữ xanh, chưa xuất bản)