Diễn đàn Câu lạc bộ Văn đoàn Độc lập Việt Nam: Tôi đã nghe hai chữ đối thoại từ hơn 20 năm trước

Danh ngôn

“Thế giới này, như nó đang được tạo ra, là không chịu đựng nổi. Nên tôi cần có mặt trăng, tôi cần niềm hạnh phúc hoặc cần sự bất tử, tôi cần điều gì đó có thể là điên rồ nhưng không phải của thế giới này.”

“Ce monde, tel qu’il est fait, n’est pas supportable. J’ai donc besoin de la lune, ou du bonheur, ou de l’immortalité, de quelque chose qui ne soit dement peut-etre, mais qui ne soit pas de ce monde.”

(Albert Camus, Caligula)

“Tất cả chúng ta, để có thể sống được với thực tại, đều buộc phải nuôi dưỡng trong mình đôi chút điên rồ.”

“Nous sommes tous obligés, pour rendre la realite supportable, d’entretenir en nous quelques petites folies.”

(Marcel Proust, À l’ombre des jeunes filles en fleurs)

“Nghệ thuật và không gì ngoài nghệ thuật, chúng ta có nghệ thuật để không chết vì sự thật.”

“L’art et rien que l’art, nous avons l’art pour ne point mourir de la vérité.” (Friedrich Nietzsche, Le Crépuscule des Idoles)

“Mạng xã hội đã trao quyền phát ngôn cho những đạo quân ngu dốt, những kẻ trước đây chỉ tán dóc trong các quán bar sau khi uống rượu mà không gây hại gì cho cộng đồng. Trước đây người ta bảo bọn họ im miệng ngay. Ngày nay họ có quyền phát ngôn như một người đoạt giải Nobel. Đây chính là sự xâm lăng của những kẻ ngu dốt.”

“Social media danno diritto di parola a legioni di imbecilli che prima parlavano solo al bar dopo un bicchiere di vino, senza danneggiare la collettività. Venivano subito messi a tacere, mentre ora hanno lo stesso diritto di parola di un Premio Nobel. È l’invasione degli imbecilli.”

(Umberto Eco, trích từ bài phỏng vấn thực hiện tại Đại học Turin (Ý), ngày 10 tháng 6 năm 2015, ngay sau khi U. Eco nhận học vị Tiến sĩ danh dự ngành Truyền thông và Văn hoá truyền thông đại chúng. Nguyên văn tiếng Ý đăng trên báo La Stampa 11.06.2015)

Tôi đã nghe hai chữ đối thoại từ hơn 20 năm trước

Nhà báo Lê Phú Khải kể: 20 năm trước đã nghe một Ủy viên BCT là Nguyễn Hà Phan ngỏ ý muốn “đối thoại” với những trí thức có ý tưởng khác biệt (chưa thể gọi là “bất đồng chính kiến”). Nhà báo Huy Đức cũng kể: “Hơn 10 năm trước ông Võ Văn Kiệt đã nói rằng, "Chính kiến khác nhau, ý kiến khác nhau là bình thường, và điều quan trọng là cần phải có đối thoại, nói chuyện với nhau một cách sòng phẳng".

Số phận hai ông ra sao, ai cũng biết.

Còn bây giờ, lại một Ủy viên BCT còn trẻ, tuyên bố “Đảng không ngại đối thoại với người bất đồng chính kiến”.

Vậy là cứ 10 năm một lần, ý tưởng “đối thoại” được đưa ra. Mong là không “quá tam ba bận”!

Thế nhưng 10 năm, 20 năm trước, chưa có các vụ an ninh ngang nhiên chặn cửa nhiều nhà “bất đồng”, không cho đi… đối thoại. Vậy lần này ta có thể mong gì?

Văn Việt

Lê Phú Khải

Trước Đại hội Đảng lần thứ 8, tôi ra Hà Nội. Thông thường cứ một năm tôi ra Hà Nội một lần, vào cuối năm. Năm ấy (1995) tôi đi chơi khắp nơi, lúc sắp ra về mới đến thăm ông Sáu Phan (Nguyễn Hà Phan) lúc đó đang là ủy viên Bộ Chính trị, trưởng ban Kinh tế TW. Tôi nói: Ra Hà Nội lâu rồi, trước khi về, đến thăm ông Sáu! Sáu Phan nói: Tôi biết ông ra Hà Nội lâu rồi và toàn đến chơi các “thứ dữ”, giờ mới đến chơi tôi!

Thì ra Sáu Phan đã biết tôi đi những đâu. Tôi đành “thú nhận”: Tôi đến chơi Nguyễn Khắc Viện, Nguyễn Kiến Giang, Dương Thu Hương... Sáu Phan nói: Thế là tốt! Mai mốt tôi làm việc (ý nói làm lớn hơn), phải nhờ chú Khải làm cầu nối để tôi đối thoại với các anh chị em đó…

Lúc đó giới thạo tin ở Hà Nội đồn đại rằng Đại hội Tám - Nguyễn Hà Phan sẽ lên làm Thủ tướng hoặc Tổng bí thư.

Tôi nghe Sáu Phan nói, nhờ tôi làm “cầu nối”... và chưa biết trả lời thế nào thì Sáu Phan khoe: Tôi là người bảo lãnh cho anh Phan Đình Diệu tham gia Mặt trận Tổ quốc, trong khi các vị khác phản đối ầm ầm!... Phan Đình Diệu là một nhà toán học nổi tiếng. Hà Nội lúc đó có giai thoại là nhà toán học họ Phan đã đưa ra một công thức toán học là: Độc đảng égal (=) độc trị, égal độc tài, égal độc ác! Công thức PĐD: ĐĐ=ĐT=ĐT=ĐA!

Ủy viên Bộ Chính trị Nguyễn Hà Phan từ năm 1995 đã nghĩ đến đối thoại với những nhà bất đồng chính kiến thì quý quá. Hơn 20 năm sau (2017), người ta lại được nghe một Ủy viên Bộ Chính trị trẻ là Võ Văn Thưởng nói tới muốn đối thoại với những người bất đồng chính kiến, thì tôi e rằng hơi muộn, nhưng vẫn thấy tín hiệu đáng mừng, cho dù thế nào đi nữa!

Viết thêm: Gần Đại hội 8, Nguyễn Hà Phan thất sủng, bị khai trừ ra khỏi đảng. Tôi là một trong những người đã đến thăm ông sớm nhất ở 14 đường Nguyễn Trãi, Cần Thơ. Tết vừa qua (2016), tôi đến thăm ông. Ông già hơn 80 tuổi nói với tôi: Cán bộ ở đây nó nói, Sáu Phan chơi với nhà báo Lê Phú Khải thật là bền! Tôi nói: Thì hai người ngoài đảng chơi với nhau thì có gì là lạ (!).

Chú thích ảnh:

(1) Thủ bút của Nguyễn Hà Phan

(2) Nguyễn Hà Phan (phải) và tác giả tại nhà riêng 14 Nguyễn Trãi- Cần Thơ.

Danh ngôn

Ban Biên tập

Tra cứu theo tên tác giả

Tôi đã nghe hai chữ đối thoại từ hơn 20 năm trước