Diễn đàn Câu lạc bộ Văn đoàn Độc lập Việt Nam: Biếm hoạ, một nghề nguy hiểm

Danh ngôn

“Thế giới này, như nó đang được tạo ra, là không chịu đựng nổi. Nên tôi cần có mặt trăng, tôi cần niềm hạnh phúc hoặc cần sự bất tử, tôi cần điều gì đó có thể là điên rồ nhưng không phải của thế giới này.”

“Ce monde, tel qu’il est fait, n’est pas supportable. J’ai donc besoin de la lune, ou du bonheur, ou de l’immortalité, de quelque chose qui ne soit dement peut-etre, mais qui ne soit pas de ce monde.”

(Albert Camus, Caligula)

“Tất cả chúng ta, để có thể sống được với thực tại, đều buộc phải nuôi dưỡng trong mình đôi chút điên rồ.”

“Nous sommes tous obligés, pour rendre la realite supportable, d’entretenir en nous quelques petites folies.”

(Marcel Proust, À l’ombre des jeunes filles en fleurs)

“Nghệ thuật và không gì ngoài nghệ thuật, chúng ta có nghệ thuật để không chết vì sự thật.”

“L’art et rien que l’art, nous avons l’art pour ne point mourir de la vérité.” (Friedrich Nietzsche, Le Crépuscule des Idoles)

“Mạng xã hội đã trao quyền phát ngôn cho những đạo quân ngu dốt, những kẻ trước đây chỉ tán dóc trong các quán bar sau khi uống rượu mà không gây hại gì cho cộng đồng. Trước đây người ta bảo bọn họ im miệng ngay. Ngày nay họ có quyền phát ngôn như một người đoạt giải Nobel. Đây chính là sự xâm lăng của những kẻ ngu dốt.”

“Social media danno diritto di parola a legioni di imbecilli che prima parlavano solo al bar dopo un bicchiere di vino, senza danneggiare la collettività. Venivano subito messi a tacere, mentre ora hanno lo stesso diritto di parola di un Premio Nobel. È l’invasione degli imbecilli.”

(Umberto Eco, trích từ bài phỏng vấn thực hiện tại Đại học Turin (Ý), ngày 10 tháng 6 năm 2015, ngay sau khi U. Eco nhận học vị Tiến sĩ danh dự ngành Truyền thông và Văn hoá truyền thông đại chúng. Nguyên văn tiếng Ý đăng trên báo La Stampa 11.06.2015)

Biếm hoạ, một nghề nguy hiểm

Lý Trực Dũng

Trong ngành Mỹ thuật hay Tạo hình thì biếm họa là nghề nguy hiểm nhất. Vì sao? Đơn giản bởi vai trò phản biện xã hội và sức mạnh của Biếm họa. Không phải ngẫu nhiên mà ở châu Âu người ta đã xếp họa sĩ biếm họa vào hàng ngũ những người trí thức. Trên thế giới chưa có trường hợp một họa sĩ hay nghệ sĩ tạo hình nào bị chính quyền đe dọa hay bỏ tù. Còn các HS Biếm họa thì sao? HS Biếm họa nổi tiếng nhất của thế kỷ 19 là họa sĩ Pháp Honoré Daumier (1808-1879) bị bỏ tù 6 tháng khi ông mới 26 tuổi chỉ vì bức tranh biếm họa “Gargantua” của ông chế diễu vua Louis-Philippe phàm ăn như một cái thùng không đáy, cái gì cũng đớp. HS Biếm họa Đức E.O Plauen (Erich Ohser) với tác phẩm nổi tiếng “Vater und Sohn” vì tư tưởng tiến bộ, vì một xã hội dân chủ đã bị giam và bức tử trong nhà tù của A. Hitler. Họa sĩ biếm họa Nga Boris Jefimor (1900-2008) với những bức tranh biếm họa chống phát xít Đức trong chiến tranh thế giới lần thứ II đã làm Hitler phát khùng tuyên bố: Nếu chiếm được Mátxcơva thì một trong những người đầu tiên bị xử tử phải là Boris Jefimor. HS biếm họa Algierie Ali Dilem bị hạch sách đủ điều với 18 cái trát đòi hầu tòa vì tranh biếm họa của ông đụng chạm đến nhân quyền. HS biếm họa Đan Mạch Kurt Westergaard và 11 họa sĩ biếm họa khác vẽ tranh biếm họa Mohammed in trên tờ báo hàng ngày “Jyllands - Posten” Đan Mạch ngày 30.9.2005 bị các phần tử Hồi giáo cực đoan truy đuổi đòi giết. Năm 2015 tạp chí trào phúng nổi tiếng của Pháp Charlie Hebdo bị các Phần tử Hồi giáo cực đoan tấn công, 12 người chết trog đó có 5 HS biếm họa và 11 người khác bị thương. Ở Syria HS Biếm họa Ali Farzat bị tay sai của Tổng thống độc tai Assad bắt cóc và hành hung dã man, chúng đập nát tay của ông để cho ông không thể cầm bút để vẽ tranh biếm họa nữa! Ở Trung Quốc HS biếm hoa nổi tiếng Koang Biao bị tống tù 3 tháng và cấm hành nghề, cấm xuất cảnh. Ở Nga, HS Biếm họa nổi tiếng thế giới Mikhail Zlatkovsky, vốn là một nhà khoa học hạt nhân, là chủ tịch Hiệp hội biếm họa châu Âu FECO ở Nga, là họa sĩ đã có khoảng 250 giải thưởng Biếm họa uy tín khác nhau phải đi lái cả taxi để kiếm sống vì vẽ tranh biếm họa diễu cợt Putin. Các báo thỉnh thoảng có mua tranh biếm họa của ông nhưng không phải để đăng mà để cho phương Tây thấy Moskau cũng rất “dân chủ”!

Nhưng các họa sĩ biếm họa không chùn bước. Góp phần đấu tranh để hoàn thiện xã hội chính là thiên chức của biếm họa.

Danh ngôn

Ban Biên tập

Tra cứu theo tên tác giả

Biếm hoạ, một nghề nguy hiểm