Danh Ngôn

Người ta đã không bao giờ viết hay vẽ, điêu khắc, tạo mô hình, xây dựng, phát minh, nếu không phải để ra khỏi cảnh đời địa ngục.

No one has ever written or painted, sculpted, modelled, built, invented, except to get out of hell.

Antonin Artaud (1896-1948). “Van Gogh: The Man Suicided by Society,” 1947, Antonin Artaud Anthology, ed. Jack Hirschman, 1965

Cuộc phấn đấu của nhà nghệ sĩ nhằm vượt lên trên nỗi đau của chính mình có thể trở thành hạt mầm cho niềm hi vọng của nhiều người khác, biến đổi một hành trình cá nhân thành một viễn kiến cho tất cả chúng ta.

The artist’s struggle to transcend his pain can become the seed for many others’ hope, transforming an personal journey into a vision for us all.

Diane Cole. After Great Pain: A New Life Emerges, 7, 1992

Nghệ thuật thu hút chúng ta chỉ vì những gì nó tiết lộ vốn nằm trong bản ngã bí ẩn nhất của chúng ta.

Art attracts us only by what it reveals of our most secret self.

Jean Luc Godard (1930-). “What is Cinema?” Godard on Godard: Critical Writings, ed. Jean Narboni and Tom Milne, 1972

Danh hiệu người nghệ sĩ có ý nghĩa này: đấy là một người cảm thụ nhiều hơn người đồng loại và ghi lại nhiều hơn những điều anh ta đã chứng kiến.

That is what the title of artist means: one who perceives more than his fellows, and who records more than he has seen.

Edward G. Craig. “On the Art of the Theatre,” 1905

Ban biên tập

Địa chỉ liên lạc:

1. Thơ

tho.vanviet.vd@gmail.com

2. Văn

vanviet.van14@gmail.com

3. Nghiên cứu Phê Bình

vanviet.ncpb@gmail.com

4. Vấn đề hôm nay

vanviet.vdhn1@gmail.com

5. Thư bạn đọc

vanviet.tbd14@gmail.com

6. Tư liệu

vanviet.tulieu@gmail.com

7. Văn học Miền Nam 54-75

vanhocmiennam5475@gmail.com

Tra cứu theo tên tác giả

Thơ Nguyễn Xuân Thiệp

Tờ  Thơ 2trà hoa. camellia

xin đốm tuyết dưới trời thu hạ

hứng giọt máu từ cườm tay

bình minh

chợt tím một bông trăng tình sử

hương tóc ai. anh thở với cây rừng

 

một lần chân đã rời xa

anh mơ qua cầu gỗ lim

tìm câu ca dao cổ

bỗng quẹo. gặp camellia

ngỡ hoa trà ngày xưa anh hái

trong máu, và bùn. chiêm bao

 

Huntington library 1996

 

 

mưa

 

mưa mù sa. mưa tháng tám. hay mưa tháng năm

tôi đi. hồn cây. mưa hạ hay mưa mùa đông

em vẫn bên bờ kia. biển. mây. vàng nắng đậm

tôi nhìn trời. gọi một vầng trăng trổ bông

 

mưa từ đất rộng. áo em phai. mưa qua sông

mưa sài gòn. mưa ở đây. mùa new orleans

tiếng đàn trầm rụng. quán âm. cõi blues nức nở

khuya rồi. có tiếng sóng. và rừng xưa nước

                                                               mắt xanh

 

em có nhớ. mai kia. sẽ mưa trên hồ sen. trên

                                                               rặng nhãn

tôi làm cánh chim cổ tích bay ngược thời gian

em chơi nhảy dây. nhớ cột giùm đôi vạt áo thơ.

                                              con chuồn chuồn. đỏ

vết đau ấu thời. chiếc kẹp tóc. quên trên ổ rơm

 

khi xa tôi. trời mưa không nhỉ. thì cứ nói là  mưa đi

thêm chút mộng. người xa nước. lúc chia tay

                            những bông phượng hồng. ướt tóc

rơi. mái hiên thưa. nhìn gì nữa. phố mưa

thấm trên trang sách. em ôm vào ngực. lỡ mai

                                                         người không về

 

thì mưa

những guồng tơ quay. dưới mái nhà mây xám

mùa thu

rồi mùa hạ

tiếng ve khơi biển rộng

vỡ quá khứ. mù. tôi đi

qua những chiếc cầu treo. thiên niên kỷ tàng

                     tàng. nghiêng. thành phố quạ

trở giấc tường vi. mưa ở đây. mưa từ rất xa. rất xa

 

2000

 

 

đêm nay. anh ngồi viết cho em

 

đêm nay

anh ngồi viết cho em

bản tin thời tiết nói. tuyết sẽ rơi vào lúc 2 giờ sáng

những mái nhà lặng thinh...

 

hình như giờ này những bụi hoa lavender. trước ngôi nhà thờ cổ vẫn  

                                                                                           còn thức

cây bàng vương phủ còn thức

anh ngồi đây tự hỏi

cây đàn cello trong tay người nghệ sĩ của tranh modigliani còn thức không

những dòng chữ trong thơ anh. còn thức không

mà anh nghe vọng tiếng khóc than

 

và anh ngồi viết

chỉ bởi không thể không viết

dẫu biết bài thơ rồi dang dở

như anh đã viết. về vầng trăng. trên sông mississippi

và cây cầu pontchartrain

hay những bông dã quỳ ở oklahoma

như đời anh

đời em

vậy đó

 

cánh chim nào vừa bay ngang

qua mái nhà

và bông tuyết bắt đầu rơi

2 giờ sáng.

 

 

hồi ức thơ

 

bây giờ

tôi chỉ còn lại

thơ

những hồi ức về em được làm bằng bóng nắng. chim và mây. màu của tranh chagall

sâu. trong mắt em. xưa. rực cháy cơn mơ chiều tà

lá khô. lá khô. bản serenade. ngày đưa em 

mình tôi

với chiếc mũ màu xám. và áo khoác sờn vai. vài tiếng ho khan

đi trong chiều nhạt nắng

nhớ và quên     

 

mùa vui

đâu rồi. mùa vui

của tôi

không còn những chiếc lá trên cây

một thời vắng bóng

không còn thấy cổng trường. xưa

không nghe tiếng ve

những bông phượng đã ố. tàn

bức tường rêu. câm

tôi đi tìm tờ báo ướt. có in bài thơ viết năm mười lăm tuổi

của tôi

không ai còn nhớ

âm. tiếng đàn vĩ cầm của người nhạc sĩ. bệnh ung thư

âm. mùi trà. những cánh tường vi. trong trí tưởng

âm. căn gác của sách báo. cây đàn gỗ chùng dây

và mùi tóc. mùi da. của những sớm mai

tôi muốn khóc

những con chim sẻ. mùa hè. đã chết

về đâu

về đâu

 

 

tuyết xuống, nghe dương cầm lạnh. đi về phía

bình minh trong chiêm bao

 

tuyết xuống

nghe cầm dương. lạnh

hồn siêu thực

trăng

mái phố

như chim

ca nhân

và nến cháy. bập bùng

lặng nghe

chờ em

đường cầm dương. mưa

những giọt lá. sầu

dạ khúc*

 

tìm đời nhau. đâu

tuyết xuống đầy trời

những cây sage. và bụi hồng. cây lựu trong vườn

đầu đội những chiếc mũ tuyết

đóa quỳnh điên. đêm nào

giờ đã tàn phai. rũ rượi

anh không trở về những năm tháng đã xa

để gặp lại cơn mưa

và bùn lầy

trong trăng

thôi. hãy lãng quên

lãng quên

bản dạ khúc

và teresa

teresa. của cầm dương. và những đám lá vàng. khuya

trong thơ joseph huỳnh văn

ngày ấy

còn gì đâu. em

vâng. giờ đây. anh đi về phía chân trời. nơi bình minh

                                                          còn ẩn. trong chiêm bao

để gặp người

ngôi nhà. bên đồi quạ

và bình trà. của sói

 

tuyết rơi

tuyết đang rơi

nơi anh ở. và đâu xa

tuyết rơi như trong dr. zhivago

vâng. anh đi về phía đồi twelve oaks

để nghe

một tấu khúc khác

của cầm dương. trong cây

đóa hồng. lệ biếc xanh. và ngọn lửa

này em. này em

đứng lên

như trong mơ. cầm cây cọ. và bảng màu

vẽ một khoảng trời

cho thơ anh

để anh an trú

ôi. cầm dương

cầm dương. của anh. tím

màu hoa lilac

 

Dallas, ngày của tuyết tháng 2. 2010

 

        *thơ Dương Tường trong video clip Dương Cầm Lạnh

          https://www.youtube.com/watch?v=6t2BGn2wRMs

 

 

mưa phùn ngày chủ nhật

 

mưa phùn. ngày chủ nhật

buồn

không ai mang cho cành hoa

không ai gọi

chỉ nghe tiếng gió

không ra quán cà phê

ngồi nhà

như con chó ốm

đọc thơ

thấy trời màu xám. mây màu xám

nghĩ tới người thi sĩ

ngày nào

đi trên đường phố paris. new york

cũng dưới mưa phùn

ho khan

những chuyến xe buýt. chạy qua. chạy qua

bóng quạ. và người hành giả cô đơn

là bạn

với hàng cây trong khói

 

tự nói với mình

không biết có chuyến tàu nào về tới sân ga chiều nay không

và những tình nhân còn đưa đón nhau

như ngày nào

vòng tay ấm

 

một mình. ngồi trong căn phòng

nhìn ra

không thấy ai

nhà nhà đóng cửa

 

bao giờ

bao giờ nắng mới lên

và mùi hương xoài

của tóc và môi

 

 

cái chết của những mùi hương

 

mùi dạ lý hương

khuya nào

trên căn gác

đã chết

treo cổ

theo mùa hè. xa

cùng chết. rực tim

mùi hương cà phê

chiếc bàn gỗ

bức tường. bông s. rụng

vang hưởng. tiếng đàn thùng năm nao. guitar ballad

con hẻm. khúc h dạ lan. không về lại

 

chiều nay

trên ngọn đồi. quán đá. xưa

một bóng. âm. đi tìm. mùa cũ

chăn chiếu. không hồn

mùi mồ hôi. quạ

bông dã quỳ. trên con dốc. hoàng hôn

đã chết thật rồi

mùa qua

mái tóc. lá thông

mùi nhựa ngái

rượu. và

môi. trái cấm eva. lãng quên lãng quên. như cây

những ngọn đèn vàng. mở mắt

bên hiên

 

chỉ còn thơ

và tôi

mùa đông. xám

 

 

lá bàng và thơ

 

những chiếc lá  bàng

trên sân ngày ấy

đã nhóm lên đống lửa

sưởi ấm mùa đông

chờ người về*

những chiếc lá bàng đỏ như môi cười ấy

còn mãi trong thơ em

trong hồn em

ấm một tình yêu. son sắt

 

đêm

anh ngồi viết

những câu thơ này

trời không ánh lửa

đâu rồi

những chiếc lá bàng. trên sân nhà em

trong thơ em

để cho anh sưởi ấm

ôi. thơ

và lá bàng

những ngọn lửa

của mùa đông

khi đời chỉ còn mưa bay. và bóng tối

 

* ý thơ nguyễn thị khánh minh

 

 

mảnh nắng

 

chiều. lái xe trên freeway 75

bỗng dưng. trời hửng nắng

tuyết chưa tan. trên những cây cầu

và tuyết chưa tan. trong hồn cô quạnh

nhưng thôi

quên đi nỗi buồn

hãy ghé qua h mart. chợ đại hàn

bắt chước người. mua ít trái chôm chôm

để nhớ nắng. những khu vườn nhiệt đới

tiện thể mua một chùm cherry

nhớ gã đàn ông. trong phim a taste of cherry. chán sống. lái xe lang thang tìm thuê ai đó chôn mình

riêng tui. dẫu mang hồn tuyệt vọng

vẫn chưa ngấy tiệc trần gian

còn thèm rượu. thịt

môi

nên mua một dĩa cơm chiên

về ăn đỡ đói

và ngồi ôm mảnh nắng chiều nay

bật khóc

 

 

đêm. mơ thấy ngồi đọc thơ với đinh cường

 

đêm

cánh bướm. màu hổ hoàng

trong ngôi nhà của gió

thấy mình. ngồi bên đinh cường

đọc thơ

ôi. con đường

mùa qua

phủ dưới lá khô

cành bàng

cổng cũ

bao năm. thức đợi người*

chợt quên. chợt nhớ

một góc phố. đèn khuya

và tiếng hát. camille huyền

mùa xưa. và em

men vườn ổi. thơm

hoa ngâu. ai còn hong tóc. chờ ai*

 

giấc mơ

cánh bướm

những chiếc lá bàng

cánh cổng. màu cổ thi

mãi bay trong trí nhớ tôi

trong thơ tôi

và trong tranh. người họa sĩ

của khu rừng chiều tà. gió. tiếng còi tàu

 

rồi sẽ về đâu

về đâu

cơn mơ. và những chia ly. dài bao nhiêu năm

cánh cửa thời gian khép mở. âm. dương

cho tôi về lại

như kẻ lãng du. về lại

nơi từ đó tôi đi

tuổi thơ

làm chú sa di đuổi quạ**

chiều

cổ tích. trăng lên

 

*cảm xúc khi nghe Camille Huyền hát Em Vẫn Là Hai Mươi Tuổi. Thơ Quang Dũng, Khúc Dương phổ nhạc.

**mượn ý của Vĩnh Hảo trong truyện ngắn Nghề Đuổi Quạ