Danh ngôn
“Thế giới này, như nó đang được tạo ra, là không chịu đựng nổi. Nên tôi cần có mặt trăng, tôi cần niềm hạnh phúc hoặc cần sự bất tử, tôi cần điều gì đó có thể là điên rồ nhưng không phải của thế giới này.”
“Ce monde, tel qu’il est fait, n’est pas supportable. J’ai donc besoin de la lune, ou du bonheur, ou de l’immortalité, de quelque chose qui ne soit dement peut-etre, mais qui ne soit pas de ce monde.”
(Albert Camus, Caligula)
.
“Tất cả chúng ta, để có thể sống được với thực tại, đều buộc phải nuôi dưỡng trong mình đôi chút điên rồ.”
“Nous sommes tous obligés, pour rendre la realite supportable, d’entretenir en nous quelques petites folies.”
(Marcel Proust, À l’ombre des jeunes filles en fleurs)
.
“Nghệ thuật và không gì ngoài nghệ thuật, chúng ta có nghệ thuật để không chết vì sự thật.”
“L’art et rien que l’art, nous avons l’art pour ne point mourir de la vérité.” (Friedrich Nietzsche, Le Crépuscule des Idoles)
.
“Mạng xã hội đã trao quyền phát ngôn cho những đạo quân ngu dốt, những kẻ trước đây chỉ tán dóc trong các quán bar sau khi uống rượu mà không gây hại gì cho cộng đồng. Trước đây người ta bảo bọn họ im miệng ngay. Ngày nay họ có quyền phát ngôn như một người đoạt giải Nobel. Đây chính là sự xâm lăng của những kẻ ngu dốt.”
“Social media danno diritto di parola a legioni di imbecilli che prima parlavano solo al bar dopo un bicchiere di vino, senza danneggiare la collettività. Venivano subito messi a tacere, mentre ora hanno lo stesso diritto di parola di un Premio Nobel. È l’invasione degli imbecilli.”
(Umberto Eco, trích từ bài phỏng vấn thực hiện tại Đại học Turin (Ý), ngày 10 tháng 6 năm 2015, ngay sau khi U. Eco nhận học vị Tiến sĩ danh dự ngành Truyền thông và Văn hoá truyền thông đại chúng. Nguyên văn tiếng Ý đăng trên báo La Stampa 11.06.2015)
Ban Biên tập
Địa chỉ liên lạc:
1. Thơ
tho.vanviet.vd@gmail.com
2. Văn
vanviet.van14@gmail.com
3. Nghiên cứu Phê Bình
vanviet.ncpb@gmail.com
4. Vấn đề hôm nay
vanviet.vdhn1@gmail.com
5. Thư bạn đọc
vanviet.tbd14@gmail.com
6. Tư liệu
vanviet.tulieu@gmail.com
7. Văn học Miền Nam 54-75
vanhocmiennam5475@gmail.com
Tra cứu theo tên tác giả
- A. A. Fadeev
- A. Puskin
- A. T.
- Abdulrazak Gurnah
- Abraham F. Lowenthal
- Ace Le
- Ace Lê
- Adam Gopnik
- Adonis
- Adrian Horton
- Agi Mishol
- Ái Điểu
- Ajar
- Akiko Miki
- Alain Guillemin
- Alan Phan
- Alăng Văn Gáo
- Alăng Văn Giáo
- Albert Camus
- Aldous Huxley
- Aleksandr Griboedov
- Alesandr Blok
- Alex Marshall
- Alex Smith
- Alex Thai
- Alex-Thái Đình Võ
- Alexander Fadeev
- Alexander Solzhenitsyn
- Alexandra Alter
- Alexandre FERON
- Alice Munro
- Alina Lesik
- Alison Flood
- Allen Ginsberg
- Amanda Gorman
- Amartya Sen
- Amelia Glaser
- Amos Oz
- An Nam
- Anatole France
- Anatoly Gavrilov
- Anders Olsson
- André Breton
- André Menras
- André Menras – Hồ Cương Quyết
- André Menras Hồ Cương Quyết
- Andrea Hoa Pham
- Andrea Kendall-Taylor
- Andreas Fulda
- Andreas Wimmer
- Andrew Postman
- Andy Cao
- Anh Anh
- Anh Hồng
- Anh Hồng (nhà thơ)
- Ánh Liên
- Anh Nhi
- Anh Văn
- Anika Zeller
- Anna Akhmatova
- Anna Maria Bracale Ceruti
- Anna Mitchell
- Anna Schmid
- Anne Carson
- Anne Cazaubon
- Anne Hébert
- Anne Henochowicz
- Anne Nguyễn
- Annie Ernaux
- António Jacinto
- Antôn Nguyễn Trường Thăng
- Archimedes L.A. Patti
- Arlette Quỳnh Anh Trần
- Arnold Schwarzenegger
- Artem Sakharov
- Arthur Koestler
- Arty Abel
- Arvind Subramanian
- Augustina
- Aurélie Coulon
- Aurelien Breeden
- Ba Sàm
- Bá Thụ Đàm
- Bạch Cúc
- Bạch Hoàn
- Bách Mỵ
- Bách Thân
- Bạch X. Phẻ
- Bạch Xuân Phẻ
- Bakhtin
- Ban Mai
- Bàn Văn Thòn
- Ban Vận động Văn đoàn Độc lập Việt Nam
- Bảo Chân
- Bảo Huân
- Bảo La
- Bảo Nhi Lê
- Bảo Ninh
- Bảo Phác
- Bảo Tích
- Bão Vũ
- Bảo Yến
- Barbara Demick
- Bashô
- Bạt Xứ
- Batrioldman
- Bauxite Việt Nam
- Bắc Đảo
- Bắc Phong
- Bằng Việt
- BB Ngô
- Bei Dao
- Benjamin Péret
- Benjamin Ramm
- Bertolt Brecht
- Bertrand Russell
- Bettina Rheims
- Bích Ngân
- Biếm họa
- Biên Cương
- Biệt Hiệu
- Bilahari Kausikan
- Bill Hayton
- Billy Collins
- Bình Nguyên Lộc
- Brahma Chellaney
- Branko Milanovic
- Brett Reilly
- Brian Pascus
- Brian Wu
- Brice Pedroletti
- Brodsky
- Bryan
- Bùi An
- Bùi Bảo Trúc
- Bùi Bắc
- Bùi Bích Hà
- Bùi Chát
- Bùi Chí Trung
- Bùi Chí Vinh
- Bùi Công Thuấn
- Bùi Công Trực
- Bùi Đức Lại
- Bùi Giáng
- Bùi Hải Quảng
- Bùi Hoàng Tám
- Bùi Hoằng Vị
- Bùi Huệ Chi
- Bùi Huy
- Bui Huy Hoi Bui
- Bùi Mai Hạnh
- Bùi Mạnh Hùng
- Bùi Mẫn Hân
- Bùi Minh Quốc
- Bùi Ngọc Tấn
- Bùi Quang Thắng
- Bùi Suối Hoa
- Bùi Thanh Hiếu
- Bùi Thanh Phương
- Bùi Thanh Tuấn
- Bùi Thụy Băng
- Bùi Tiến An
- Bùi Trân Phượng
- Bùi Trọng Hiền
- Bùi Văn Kha
- Bùi Văn Nam Sơn
- Bùi Việt Sỹ
- Bùi Vĩnh Phúc
- Bùi Xuân Bách
- Bùi Xuân Đính
- Bùi-Viết Văn Đức
- Bulgakov
- Bửu Chỉ
- C.D.
- Cái Lư Hương
- Cái Trọng Ty
- Cam Ly
- Cameron Shingleton
- Cảnh Chánh
- Cao Bảo Vân
- Cao Bình Minh
- Cao Chi
- Cao Gia An
- Cao Hành Kiện
- Cao Huy Thuần
- Cao Kim Ánh
- Cao La
- Cao Quang Nghiệp
- Cao Tần
- Cao Thị Hồng
- Cao Thu Cúc
- Cao Tự Thanh
- Cao Việt Dũng
- Cao Xuân Hạo
- Cao Xuân Huy
- Carl Bildt
- Carl O. Schuster
- Carlos Assunção
- Carolyn Mary Kleefeld
- Cát Linh
- Cẩm Tú
- Cấn Thị Thêu
- Chan Phuong
- Chanh Tam
- Charles Bo
- Charles Bukowski
- Charles S. Kraszewski
- Charles Simic
- ChatKP
- Chau Doan
- Châm Khanh
- Chân Minh
- Chân Pháp Xa
- Chân Phương
- Chân Xuân Tản Viên
- Châu Diên
- Châu Hải Đường
- Châu Hồng Thủy
- Châu Hữu Quang
- Chenn
- Chế Diễm Trâm
- Chế Lan Viên
- Chi Mai
- Chi Phương
- Chiêu Dương
- Chiêu Khiêm
- Chiharu Shiota
- Chim Hải
- Chim Trắng
- Chinh Ba
- Chính Tâm
- Chính Vĩ
- Chinua Achebe
- Chơn Không Cao Ngọc Phượng
- Christian Gampert
- Christian Welzel
- Christina Mary Hjortlund
- Christoph Giesen
- Christoph Sator
- Christopher Balding
- Christopher Goscha
- Christy Wampole
- Chu Dương
- Chu Hảo
- Chu Hoạch
- Chu Kim
- Chu Mộng Long
- Chu Quang Tiềm
- Chu Tử
- Chu Văn Lễ
- Chu Văn Sơn
- Chu Vĩnh Hải
- Chu Vương Miện
- Chu Xuân Diên
- Chung Le
- Claire Simon
- Clay Phạm
- Concepcion de Leon
- Connie Hoàng
- Cora Engelbrecht
- Costica Bradatan
- Cổ Ngư
- Công Nguyễn
- Cù An Hưng
- Cù Huy Hà Vũ
- Cù Mai Công
- Cù Tuấn
- Cung Minh Huân
- Cung Tích Biền
- Cung Trầm Tưởng
- Cư sĩ Minh Đạt
- D. S. Likhachev
- Da Màu
- Dạ Ngân
- Dạ Thảo Phương
- Dã Tượng
- DAD
- Dadolin Murak
- Damien Keown
- Dan Bilefsky
- Dan Slater
- Dana Gioia
- Danh ngôn
- Dani Rodrik
- Daniel Halpern
- Daniel Hautzinger
- Daron Accemoglu
- David Brown
- David Gascoyne
- David Marchese
- David Weinberger
- Ðặng Thơ Thơ
- Demetrio Paparoni
- DEUTSCHE WELLE
- Di
- Di Li
- Diêm Liên Khoa
- Diễm Thi
- Diễm Tường
- Diễn đàn Thế kỷ
- Diệp Duy Liêm
- Diệp Huy
- Ðinh Cường
- Dino Buzatti
- Dipanjan Roy Chaudhury
- Dmitri Prokofyev
- Dmitry Burago
- Dmitry Muratov
- Doãn Cẩm Liên
- Doãn Mạnh Dũng
- Doãn Mẫn
- Doãn Quốc Sỹ
- Dominique Lemieux
- Donald Inglehart
- Donna Ashworth
- Ðỗ Quang Nghĩa
- Ðỗ Quyên
- Du Tử Lê
- Dung Nguyễn
- Dũng Phan
- Dũng Trung Kqd
- Dũng Vũ
- Duy Lam
- Duy Tân
- Duy Thanh
- Duy Thông
- duyên
- Duyên Anh
- Duyên Khánh
- Dư Hoa
- Dư Kiệt
- Dư Thị Hoàn
- Dư Thu Vũ
- Dương Đại Triều Lâm
- Dương Đình Giao
- Dương Khánh Phương
- Dương Kiền
- Dương Ngạn
- Dương Nghiễm Mậu
- Dương Ngọc Thái
- Dương Như Nguyện
- Dương Phương Vinh
- Dương Thắng
- Dương Thiệu Tước
- Dương Thu Hương
- Dương Thuấn
- Dương Tú
- Dương Tường
- Dương Văn Ba
- Dương Vân
- Dylan Suher
- Đà Văn
- Đàm Hà Phú
- Đàm Hách Thành
- Đào An Khánh
- Đào Anh Kha
- Đào Công Tiến
- Đào Duy Anh
- Đào Hiếu
- Đào Lê Na
- Đào Ngọc Chương
- Đào Nguyên
- Đào Nguyễn
- Đào Nguyên Phương Thảo
- Đào Như
- Đào Phương Liên
- Đào Quang Toản
- Đào Tấn Phần
- Đào Thái Tôn
- Đào Thị Hương
- Đào Tiến Thi
- Đào Trung Đạo
- Đào Trường Phúc
- Đào Tuấn
- Đào Tuấn Ảnh
- Đào Văn Bình
- Đào Văn Thuỵ
- Đào Văn Tiến
- Đào Vũ Anh Hùng
- Đạt Nguyễn
- Đặng Anh Đào
- Đặng Bích Phượng
- Đặng Chương Ngạn
- Đặng Đình Cung
- Đặng Đình Mạnh
- Đặng Hà
- Đặng Hải Sơn
- Đặng Hoàng Giang
- Đặng Hồng Nam
- Đặng Hùng Võ
- Đặng Hương Giang
- Đặng Hữu
- Đặng Mai Lan
- Đặng Mậu Tựu
- Đăng Nguyên
- Đặng Phùng Quân
- Đặng Quốc Thông
- Đặng Sơn Duân
- Đặng Thái
- Đăng Thành
- Đặng Thân
- Đặng Thị Hảo
- Đặng Thơ Thơ
- Đặng Tiến
- Đặng Tiến (Thái Nguyên)
- Đặng Trung Nghĩa
- Đặng Túy
- Đặng Văn Dũng
- Đặng Văn Hùng
- Đặng Văn Ngữ
- Đặng Văn Sinh
- Đặng Vũ Vương
- Đặng Xuân Thảo
- Đặng Xuân Xuyến
- Đằng-Giao
- Điểm Thọ
- Đinh Bá Anh
- Đinh Cường
- Đinh Hoàng Thắng
- Đinh Hồng Phúc
- Đinh Hùng
- Đình Kính
- Đinh Lê Vũ
- Đinh Linh
- Đinh Ngọc Thu
- Đinh Phương
- Đinh Phương Thảo
- Đinh Quang Anh Thái
- Đinh Thanh Huyền
- Đinh Thị Như Thúy
- Đinh Trường Chinh
- Đinh Từ Bích Thuý
- Đinh Từ Bích Thúy
- Đinh Văn Đức
- Đinh Vũ Hoàng Nguyên
- Đinh Ý Nhi
- Đinh Yên Thảo
- Đoàn Ánh Thuận
- Đoàn Bảo Châu
- Đoàn Cầm Thi
- Đoàn Công Lê Huy
- Đoàn Hồng Lê
- Đoàn Huy Giao
- Đoàn Huyền
- Đoàn Khắc Xuyên
- Đoàn Lê Giang
- Đoàn Nhã Văn
- Đoàn Thanh Liêm
- Đoan Trang
- Đoàn Tùng Nguyễn
- Đoàn Tử Huyến
- Đoàn Việt Hùng
- Đoàn Xuân Kiên
- Đỗ Anh Hoa
- Đỗ Anh Tuấn
- Đỗ Bích Thuý
- Đỗ Cao Bảo
- Đỗ Duy Ngọc
- Đỗ Đức
- Đỗ Đức Đông Ngàn
- Đỗ Đức Hiểu
- Đỗ Hòa
- Đỗ Hoàng Diệu
- Đỗ Hồng Ngọc
- Đỗ Hồng Nhung
- Đỗ Hữu Chí
- Đỗ Kh
- Đỗ Kh.
- Đỗ Khiêm
- Đỗ Kim Thêm
- Đỗ Lai Thuý
- Đỗ Lai Thúy
- Đỗ Lê Anh Đào
- Đỗ Mạnh Hoàng
- Đỗ Minh Tuấn
- Đỗ Nghê
- Đỗ Ngọc
- Đỗ Ngọc Thống
- Đỗ Quang Nghĩa
- Đỗ Quang Vinh
- Đỗ Quý Toàn
- Đỗ Quyên
- Đỗ Quỳnh Dao
- Đỗ Thái Bình
- Đỗ Thắng Cảnh
- Đỗ Thị Thu Trà
- Đỗ Thiên Anh Tuấn
- Đỗ Trí Vương
- Đỗ Trọng Khơi
- Đỗ Trung Quân
- Đỗ Trường
- Đỗ Tuyết Khanh
- Đồng Chuông Tử
- Đông Hoài
- Đông Hồ
- Đông Kha
- Đông Ngàn Đỗ Đức
- Đông Nghi
- Đức Ban
- Đức Đàm
- Đức Flying Bay
- Đức Hoàng
- Đức Lê
- Đức Phổ
- Đức Tâm
- Đức Tiến
- E. M. Forster
- E.E. Cummings
- E.M. Chernoivanenko
- Eamonn Butler
- Eckart Kleßmann
- Eduardo Galeano
- Edward Hirsch
- Elena Pucillo Truong
- Elias Canetti
- Ellen Bass
- Eloisa Amezcua
- Emiel Roothooft
- Emma Loffhagen
- Emmanuelle Jardonnet
- Eric Henry
- Eric Weiner
- Erica Frantz
- Erik Harms
- Erik Korling
- Euan Ward
- Evgheni Dobrenko
- F.N.
- Federico García Lorca
- Feliks Kuznesov
- Filip Lech
- Flanny O’Connor
- Florence Noiville
- Florian Altenhöner
- Francis Fukuyama
- Francis Fukuyma
- François Guillemot
- Frank Dikötter
- Frank O'Hara
- Frankfurt
- Fred Hiatt
- Friedrich Dürrenmatt
- Friedrich Nietzsche
- Fritz J. Raddatz
- Gã Khờ
- Gabriel García Márquez
- Gabriel Josipovici
- Gaither Stewart
- Gaiutra Bahadur
- Gary Leupp
- Gặp gỡ và trò chuyện
- Georg Bönisch
- Georg Trakl
- George Burchett
- George Orwell
- George Perreault
- George Siemens
- Georges Condominas
- Gérard Noiriel
- Gerhard Will
- Germain Droogenbroodt
- Giang Dang
- Giang Lại Đức
- Giang Nam
- Giáng Vân
- Giáp Văn Dương
- Gideon Rachman
- Giuse Lê Công Đức
- Goethe
- Gonçalo Fernandes
- Gottfried Benn
- Graham Allison
- Grigory Yudin
- Günter Kunert
- Gyảng Anh Iên
- Hà Duy Phương
- Hà Dương Tuấn
- Hà Dương Tường
- Hà Đình Nguyên
- Hạ Đình Nguyên
- Hà Huy Khoái
- Hà Huy Sơn
- Hà Hương
- Hà Lệ Minh
- Hà Ngọc Hòa
- Hạ Nguyên
- Hà Nguyên Du
- Hà Nhân
- Hà Nhật
- Hà Phạm Phú
- Hà Quang Vinh
- Hà Sĩ Phu
- Hà Thanh Vân
- Hà Thế
- Hà Thị Minh Đạo
- Hà Thúc Sinh
- Hà Thủy Nguyên
- Hà Tùng Long
- Hà Tùng Sơn
- Hà Văn Thịnh
- Hà Văn Thùy
- Hà Vũ Trọng
- Hagi Kenaan
- Hai An Vu
- Hải Hạc
- Hải Ngọc
- Hai Thanh
- Han Dang
- Hàn Giang
- Han Kang
- Hàn Vĩnh Diệp
- Hạnh Diễm
- Hạnh Nguyên
- Hạnh Phước
- Hạnh Viên
- Hannah Beech
- Hào Thiện Nhân
- Hari Kunzru
- Haruki Murakami
- Hân Hương
- Heiko Buschke
- Heinrich Heine
- Henri Michaux
- Henry David Thoreau
- Henry Wadsworth Longfellow
- Heriberto Araújo
- Hermann Hesse
- Hiền Trang
- Hiệp Ikaria
- Hiệu Minh
- Hiếu Tân
- Ho Lai-Ming
- Hòa Bình Lê
- Hoa Níp
- Hoài Hương
- Hoài Nam
- Hoài Phương
- Hoài Thanh
- Hoài Việt
- Hoài Ziang Duy
- Hoan Doan
- Hoàn Nguyễn
- Hoàng Ánh
- Hoàng Anh Tuấn
- Hoàng Cát
- Hoàng Cầm
- Hoàng Chí Hiếu
- Hoàng Chính
- Hoàng Cường Long
- Hoàng Dũng
- Hoàng Dương Tuấn
- Hoàng Đăng Khoa
- Hoàng Đỗ
- Hoàng Đông
- Hoàng Đức Truật
- Hoàng Hà
- Hoàng Hải Thủy
- Hoàng Hải Vân
- Hoảng Hãn
- Hoàng Hôn
- Hoàng Hưng
- Hoàng Khởi Phong
- Hoàng Kim Oanh
- Hoàng Lại Giang
- Hoàng Lan
- Hoàng Lan Anh
- Hoàng Lan Chi
- Hoàng Lê
- Hoàng Lệ
- Hoàng Linh
- Hoàng Long
- Hoàng Mai Ðạt
- Hoàng Mạnh Hải
- Hoàng Minh Trí
- Hoàng Minh Tường
- Hoàng Nam
- Hoàng Nga
- Hoàng Ngọc Biên
- Hoàng Ngọc Hiến
- Hoàng Ngọc Nguyên
- Hoàng Ngọc Tuấn
- Hoàng Nguyễn
- Hoàng Nguyên Vũ
- Hoàng Nhơn
- Hoàng Nhuận Cầm
- Hoàng Phong Tuấn
- Hoàng Phủ Ngọc Tường
- Hoàng Quân
- Hoàng Quốc Dũng
- Hoàng Quốc Hải
- Hoàng Thị Hường
- Hoàng Thị Thu Thủy
- Hoàng Thu Phố
- Hoàng Thúy
- Hoàng Thuỵ Anh
- Hoàng Tiến
- Hoàng Trung Thông
- Hoàng Tuấn Công
- Hoàng Tuấn Phổ
- Hoàng Tùng
- Hoàng Tuỵ
- Hoàng Tư Giang
- Hoàng Văn Sơn
- Hoàng Việt
- Hoàng Vũ Sơn
- Hoàng Vũ Thuật
- Hoàng Xuân Phú
- Hoàng Xuân Sơn
- Hoàng Xuân Tuyền
- Hoàng Yến
- Horst Bienek
- Howard Gardner
- Hồ Anh Thái
- Hồ Bạch Thảo
- Hồ Bất Khuất
- Hồ Diệu Vân
- Hồ Dzếnh
- Hồ Đắc Vũ
- Hồ Đình Nghiêm
- Hồ Hải Thụy
- Hồ Hữu Tường
- Hồ Minh Tâm
- Hồ Ngọc Đại
- Hồ Như
- Hồ Phú Bông
- Hồ Tịnh Tình
- Hồ Trường An
- Hồ Tú Bảo
- Hội những người ủng hộ GS. Chu Hảo
- Hồng Anh
- Hồng Hoang
- Hồng Lê Thọ
- Hồng Phú
- Huệ Hương Hoàng
- Huguette Bertrand
- Huong Nguyen
- Huy Bảo
- Huy Cận
- Huy Đức
- Huy Tưởng
- Huyền Thương
- Huỳnh Duy Lộc
- Huỳnh Hoa
- Huỳnh Hữu Uỷ
- Huỳnh Hữu Ủy
- Huỳnh Kim Báu
- Huỳnh Kim Quang
- Huỳnh Lê Nhật Tấn
- Huỳnh Liễu Ngạn
- Huỳnh Ngọc Chênh
- Huỳnh Như Phương
- Huỳnh Sơn Phước
- Huỳnh Tấn Mẫm
- Huỳnh Thế Du
- Huỳnh Thục Vy
- Huỳnh Trọng Khang
- Huỳnh Tuấn Anh
- Hứa Chương Nhuận
- Hứa Lập Chí
- Hương Lan
- Hường Thanh
- Hương Thủy
- Hữu Danh
- Hữu Đông
- Hữu Loan
- Hữu Mai
- Hữu Phương
- Ian Bui
- Ian Johnson
- Igor Poglazov
- Iio Sōgi
- Ilza Burchett
- Inrasara
- Iris Radisch
- Isabella Kwai
- Issa
- Issac Bashevis Singer
- Italo Calvino
- Iya Kiva
- J. M. Lotman
- J.B Nguyễn Hữu Vinh
- Jacques Attali
- Jacques Prévert
- Jake Johnson
- James Borton
- James Daniel Spears
- James G. Zumwalt
- James Grossman
- James Joyce
- James Poniewozik
- James Stavridis
- James WrightJuan Felipe Herrera
- Jang Kều
- Janos Kornai
- Jared Carters
- Jason Lopata
- Jason Morris-Jung
- Jay Nordlinger
- Jaya K.
- Jean Chesnaux
- Jean d'Ormesson
- Jean Piaget
- Jean Przyluski
- Jean Toomer
- Jean-Jacques Brochier
- Jean-Jacques Roth
- Jean-Louis Rocca
- Jean-Luc Chalumeau
- Jean-Marc Roberts
- Jean-Patrick Géraud
- Jean-Paul Sartre
- Jefferson Cowie
- Jeffrey Hanfover
- Jeffrey Nall
- Jessica Swoboda
- Jessie Yeung
- Jiayang Fan
- Jimmy Carter
- Joan Hua
- João Guimarães Rosa
- Joaquin Nguyễn Hòa
- John Barrow
- John Cheever
- John D. Howard
- John Freeman
- John Keane
- John McCain
- Jon Fosse
- Jonathan Dee
- Jonathan London
- Jonathan Scott Holloway
- Jörg Wischermann
- Jorge Amado
- Jorge Luis Borges
- Joschka Fischer
- Josée Lapointe
- Joseph Wong
- Joseph Wright
- Josh Rogin
- Joshua Rothman
- Juan Pablo Cardenal
- Juan Pablo Cardenal & Heriberto Araújo
- Julia Cagé
- Julio Cortázar
- Jun’ichiro Tanizaki
- Kahil Gibral
- Kai Hoàng
- Kale
- Kalynh Ngô
- Kamel Daoud
- Kao Phú
- Kap Seol
- Karel Appel
- Karen Tongson
- Kate Chopin
- Kazuo Shiraga
- Kenneth Nguyen
- Kenzaburo Oe
- Keorapetse Kgositsile
- Kerstin Holm
- Kều Jang
- Kha Lương Ngãi
- Kha Tiệm Ly
- Khải Đơn
- Khái Hưng
- Khaled Juma
- Khaly Chàm
- Khang Quốc Ngọc
- Khánh
- Khánh Bình
- Khánh Duy
- Khánh Ly
- Khánh Mai
- Khanh Nguyen
- Khanh Pham
- Khánh Phương
- Khánh Trâm
- Khánh Trường
- Khét
- Khế Iêm
- Khiêm Nhu
- Khổng Đức Thiêm
- Khuất Đẩu
- Khuất Thu Hồng
- Khuê Minh Nguyệt
- Khuê Phạm
- Khuyết Thư
- Kiệm Hoàng
- Kiến Văn
- Kiệt Anh Hùng
- Kiệt Tấn
- Kiều Duy Vĩnh
- Kiều Loan
- Kiều Mai Sơn
- Kiều Maily
- Kiều Phong
- Kiều Thị An Giang
- Kim Ân
- Kim Chi
- Kim Dung
- Kim Hạnh
- Kim Thúy
- Kim Trần
- Kim Yi-deum
- Kinh Bắc
- Kính Hòa
- Klaus Wiegerefe
- Kobayashi Issa
- Kúm
- Kumar Vikram
- Kurt-Martin Mayer
- Kỳ Duyên
- Kyoko Numano
- L. N. Tolstoy
- L. V. H.
- La Khắc Hoà
- La Khắc Hòa
- Lã Nguyên
- Lại Nguyên Ân
- Lam Điền
- Lam Hạnh
- Lam Ngọc
- Lam Thái Hòa
- Lan Nguyên
- Lang Anh
- Langston Hughes
- LAP
- Larry Diamond
- Lars Vargö
- László Krasznahorkai
- Laura Cappelle
- Laurent Sagalovitsch
- Lawrence Ferlinghetti
- Lâm Chương
- Lâm Duyên
- Lâm Hạnh
- Lâm Lê
- Lâm Ngân Mai
- Lâm Quang Mỹ
- Lâm Thị Mỹ Dạ
- Lenin
- Leon Trotsky
- Leonard Cohen
- Leonardo da Vinci
- Lê An Thế
- Lê Anh Hoài
- Lê Anh Hùng
- Lê Ân
- Lê Bá Đảng
- Lê Bích Vượng
- Lê Chiều Giang
- Lê Công Định
- Lê Công Giàu
- Lê Công Tư
- Lê Ðình Nhất Lang
- Lê Dũng
- Lê Duy Nam
- Lê Đạt
- Lê Đăng Doanh
- Lê Đình Cai
- Lê Đình Khẩn
- Lê Đình Thắng
- Lê Đỗ Huy
- Lê Đức Dục
- Lê Đức Thôn
- Lê Giang Trần
- Lê Hải
- Lệ Hằng
- Lê Hiệp
- Lê Hoài Nguyên
- Lê Hoàng Diễm Trang
- Lê Hoàng Lân
- Lê Học Lãnh Vân
- Lê Hồ Quang
- Lê Hồng Hà
- Lê Hồng Hiệp
- Lê Hồng Lâm
- Lê Hùng
- Lê Hùng Vọng
- Lê Huyền Ái Mỹ
- Lê Huỳnh Lâm
- Lê Hữu
- Lê Hữu Khoá
- Lê Hữu Khóa
- Lê Hữu Nam
- Lê Kế Lâm
- Lê Khải
- Lê Kim Duy
- Lê Ký Thương
- Lê Lạc Giao
- Lê Luân
- Lê Mã Lương
- Lê Mai
- Lê Mai Lĩnh
- Lê Mạnh Chiến
- Lê Mạnh Đức
- Lê Minh
- Lê Minh Chánh
- Lê Minh Hà
- Lê Minh Hiền
- Lê Minh Khuê
- Lê Minh Phong
- Lê Ngân Hằng
- Lê Ngọc Luân
- Lê Ngọc Sơn
- Lê Nguyễn
- Lê Nguyễn Duy Hậu
- Lê Nguyễn Hương Trà
- Lê Nguyên Long
- Lê Nguyên Vỹ
- Lê Như Bình
- Lê Oa Đằng
- Lê Phan
- Lê Phú Khải
- Lê Quang
- Lê Quang Đức
- Lê Quảng Hà
- Lê Quang Hợp
- Lê Quang Thành
- Lê Quân
- Lê Quốc Anh
- Lê Quỳnh
- Lê Quỳnh Mai
- Lê Sa Long
- Lê Si Na
- Lê Sơn
- Lê Tất Đạt
- Lê Tất Điều
- Lê Thanh Dũng
- Lê Thanh Hải
- Lê Thanh Phong
- Lê Thanh Trường
- Lê Thân
- Lê Thế Thắng
- lê thi diem thuý
- Lê Thị Hồng Minh
- Lê Thị Huệ
- Lê Thị Hường
- Lê Thị Oanh
- Lê Thị Thanh Tâm
- Lê Thị Thấm Vân
- Lê Thiết Cương
- Lê Thiếu Nhơn
- Lê Thọ Bình
- Lê Thời Tân
- Lê Thời Thôi
- Lê Thu Hiền
- Lê Thúy Bảo Liên
- Lê Tiên Long
- Lê Trí Tuệ
- Lê Trinh
- Lê Trọng Nghĩa
- Lê Trọng Nguyễn
- Lê Trung Tĩnh
- Lê Trường Thanh
- Lê Tuấn Huy
- Lê Tuyết Hạnh
- Lê Văn Bỉnh
- Lê Văn Hảo
- Lê Văn Hiếu
- Lê Văn Hòa
- Lê Văn Hùng Vĩ
- Lê Văn Luân
- Lê Văn Sơn
- Lê Văn Trung
- Lê Văn Tùng
- Lê Vĩnh Tài
- Lê Vĩnh Triển
- Lê Vũ Trường Giang
- Lê Xuân Khoa
- Lê Xuyên
- Li Edelkoort
- Li Tana
- Li Zhongqin
- Liêu Diệc Vũ
- Liêu Thái
- Liễu Trương
- Linh Nguyên
- Linh Văn
- Linh Vân
- Linh-Chân Brown
- LKH
- Lorca
- Louis Aragon
- Louise Glück
- Lộc Vàng
- Lợi Phan Mai
- Luân Hoán
- Ludwig von Mises
- Luke Hunt
- Luke Turner
- Lữ Kiều
- Lữ Quỳnh
- Lương Đào
- Lương Thiệu Quân
- Lương Thư Trung
- Lưu Á Châu
- Lưu Bình Nhưỡng
- Lưu Diệu Vân
- Lưu Đình Long
- Lưu Đức Trung
- Lưu Hà
- Lưu Hiểu Ba
- Lưu Khánh Thơ
- Lưu Mê Lan
- Lưu Minh Hải
- Lưu Na
- Lưu Nhi Dũ
- Lưu Quang Vũ
- Lưu Thuỷ Hương
- Lưu Thủy Hương
- Lưu Trọng Tưởng
- Lưu Trọng Văn
- Lưu Uyên Khôi
- Lý Đợi
- Lý Gia Trung
- Ly Hoàng Ly
- Lý Ngang
- Ly Phạm
- Lý Quang Hoàn
- Lý Thanh
- Lý Tiến Dũng
- Lý Toàn Thắng
- Lý Trực Dũng
- Lý Xuân Hải
- Lydia Davis
- Lynh Bacardi
- LysP
- M. Gorky
- M. Trần
- M.L. Gasparov
- Mạc Phong Tuyền
- Mạc Văn Trang
- Mạc Việt Hồng
- Mạch Nha
- Mạch Quang Thắng
- Madeleine Riffaud
- Madlovics Bálint
- Magyar Bálint
- Mahmoud Darwish
- Mai An Nguyễn Anh Tuấn
- Mai Anh Tuấn
- Mai Bá Ấn
- Mai Bá Kiếm
- Mai Chanh
- Mai Đỗ
- Mai Hiền
- Mai Khôi
- Mai Kim Ngọc
- Mai Lý
- Mai Nhật
- Mai Ninh
- Mai Quốc Ấn
- Mai Quỳnh
- Mai Quỳnh Nam
- Mai Sơn
- Mai Thái Lĩnh
- Mai Thanh Sơn
- Mai Thảo
- Mai Tú Ân
- Mai Văn Hoan
- Mai Văn Phấn
- Mai Văn Tính
- Maki Starfield
- Mamleev
- Mạnh Kim
- Manuel Casimiro
- Mão Xuyên
- Marc Andrus
- Marcel Reich-Ranicki
- Marci Shore
- Marco Ferrarese
- Margarita Lyutova
- Marguerite Duras
- Maria Donovan
- Maria Ressa
- Marie Lê Thị Hoa
- Mario Vargas Llosa
- Marion Hennebert
- Mark B. Hamilton
- Mark Binelli
- Mark Frankland
- Mark Osaki
- Mark Strand
- Marta Hillers
- Martin Jankowski
- Martin Kulldorff
- Marty Robbins
- Mary Morose
- Mary Walsh
- Matei Vişniec
- Mathias Mayer
- Matthew Clayfield
- Matthew Crawford
- Maurice Blanchot
- Maximilian Steinbeis
- May
- Maya Angelou
- Mặc Đỗ
- Mặc Lâm
- Mân Côi
- McAmmond Nguyễn Thị Tư
- Media Văn Việt
- Mia Pluger
- Michael Burawoy
- Michael Scammell
- Miêng
- Mike Ives
- Mikhail Shishkin
- Mikhail Sholokhov
- Mikhail Viktorovich Zygar
- Milan Kundera
- Mimmi Diệu Hường Bergström
- MInh Anh
- Minh Huệ
- Minh Hùng
- Minh Luật
- Minh Quang – Lê Chiên
- Minh Quang Ho
- Minh Tâm
- Minh Thùy
- Minh Thư
- Minh Toàn
- Minh Tuấn
- Minh Tự
- Mireille Sacotte
- Monica Berlin
- Mỹ Hằng
- Mỹ Lan
- N. S. Khrushchev
- Nadine Murtaja
- Nam Dao
- Nam Dao Nguyễn Mạnh Hùng
- Nam Đan
- Nam Đông
- Nam Nguyên
- Nam Sơn
- Naowarat Pongpaiboon
- Natalia lacovelli
- Nataliya Zhynkina
- Natsume Sōseki
- Nay Aung
- ng. anhanh
- Ng.Uyển Nicole Dương
- Ngải Vị VỊ
- Ngân Xuyên
- Nghệ thuật
- Nghĩa Đặng
- Nghiêm Lương Thành
- Nghiêm Phương Mai
- Nghiêm Thanh Hương
- Nghiêm Xuân Hồng
- Nghiên Cứu Phê Bình
- Ngo Thu
- Ngọc Anh
- Ngọc Duy Phan
- Ngoc Hien Bui
- Ngọc Linh
- Ngô Anh Tuấn
- Ngô Bảo Châu
- Ngô Đình Thẩm
- Ngô Đồng
- Ngô Hương Giang
- Ngô Khắc Tài
- Ngộ Không Phí Ngọc Hùng
- Ngô Kim Khôi
- Ngô Kim-Khôi
- Ngô Liêm Khoan
- Ngô Lực
- Ngô Mai Phong
- Ngô Mạnh Hùng
- Ngô Minh
- Ngô Minh Khôi
- Ngô Ngọc Loan
- Ngô Ngọc Trai
- Ngô Nguyên Dũng
- Ngô Nhật Đăng
- Ngô Quốc Phương
- Ngô Quốc Thịnh
- Ngô Thế Vinh
- Ngô Thị Kim Cúc
- Ngô Thị Thanh Lịch
- Ngô Thị Thu Ngần
- Ngô Tùng Phong
- Ngô Tự Lập
- Ngô Văn
- Ngô Văn Giá
- Ngô Viết Nam Sơn
- Ngô Viết Trọng
- Ngô Việt Trung
- Ngô Vĩnh Long
- Ngô Xuân Hội
- Ngô Xuân Phúc
- Ngô Xuân Thảo
- Ngu Yên
- Nguyen Duc Thanh
- Nguyễn Hải Hoành
- Nguyễn Anh Dũng
- Nguyễn Anh Tuấn
- Nguyễn Anh Tuấn - đạo diễn
- Nguyễn Bá Chung
- Nguyễn Bách Việt
- Nguyễn Bảo Chân
- Nguyễn Bắc Sơn
- Nguyên Bình
- Nguyễn Bính
- Nguyễn Cảnh Bình
- Nguyên Cầm
- Nguyên Cẩn
- Nguyên Chánh
- Nguyễn Chí Hoan
- Nguyễn Chí Thuật
- Nguyễn Chí Trung
- Nguyễn Chí Tuyến
- Nguyễn Chinh Trung
- Nguyễn Cung Thông
- Nguyễn Cường
- Nguyễn Danh Bằng
- Nguyễn Danh Huế
- Nguyễn Danh Lam
- Nguyễn Ðăng Thường
- Nguyễn Duy
- Nguyễn Dương Quang
- Nguyễn Đạt
- Nguyễn Đắc Kiên
- Nguyễn Đắc Xuân
- Nguyễn Đăng Điệp
- Nguyễn Đăng Hưng
- Nguyễn Đăng Khoa
- Nguyễn Đăng Mạnh
- Nguyễn Đăng Na
- Nguyễn Đăng Quang
- Nguyễn Đăng Thường
- Nguyễn Đình Ấm
- Nguyễn Đình Bin
- Nguyễn Đình Bổn
- Nguyễn Đình Chú
- Nguyễn Đình Cống
- Nguyễn Đình Đăng
- Nguyễn Đình Huỳnh
- Nguyễn Đình Phượng Uyển
- Nguyễn Đình Thắng
- Nguyễn Đình Thi
- Nguyễn Đình Toàn
- Nguyễn Đông A
- Nguyễn Đổng Chi
- Nguyễn Đông Thức
- Nguyễn Đức
- Nguyễn Đức Dương
- Nguyễn Đức Hiệp
- Nguyễn Đức Mậu
- Nguyễn Đức Sơn
- Nguyễn Đức Thắng
- Nguyễn Đức Tiến
- Nguyễn Đức Tùng
- Nguyễn Đức Tường
- Nguyễn Gia Trí
- Nguyên Giác
- Nguyên Giác Phan Tấn Hải
- Nguyễn Hà Luân
- Nguyễn Hải Hoành
- Nguyễn Hải Yến
- Nguyễn Hàn Chung
- Nguyễn Hiến Lê
- Nguyễn Hoa Lư
- Nguyễn Hoài Nam
- Nguyễn Hoài Văn
- Nguyễn Hoài Vân
- Nguyễn Hoàn
- Nguyễn Hoàn Nguyên
- Nguyễn Hoàng Ánh
- Nguyễn Hoàng Anh Thư
- Nguyễn Hoàng Diệu Thủy
- Nguyễn Hoàng Diệu Thúy
- Nguyễn Hoàng Giao
- Nguyễn Hoàng Linh
- Nguyễn Hoàng Trung
- Nguyễn Hoàng Văn
- Nguyễn Hồng Anh
- Nguyễn Hồng Giao
- Nguyễn Hồng Hưng
- Nguyễn Hồng Lam
- Nguyễn Hồng Nhung
- Nguyễn Hồng Thục
- Nguyễn Huệ Chi
- Nguyễn Hùng
- Nguyễn Huy Hoàng
- Nguyễn Huy Thiệp
- Nguyễn Huy Vũ
- Nguyên Hưng
- Nguyễn Hưng Quốc
- Nguyễn Hương
- Nguyễn Hữu Đễ
- Nguyễn Hữu Hồng Minh
- Nguyễn Hữu Liêm
- Nguyễn Hữu Nhật
- Nguyễn Hữu Sơn
- Nguyễn Hữu Thiết
- Nguyễn Hữu Việt Hưng
- Nguyễn Hữu Vinh
- Nguyễn kc Hậu
- Nguyễn Khải
- Nguyễn Khánh Duy
- Nguyễn Khánh Trường
- Nguyễn Khắc An
- Nguyễn Khắc Bình
- Nguyễn Khắc Mai
- Nguyễn Khắc Ngân Vi
- Nguyễn Khắc Phê
- Nguyễn Khắc Phi
- Nguyễn Khắc Phục
- Nguyễn Khiêm
- Nguyễn Khôi
- Nguyễn Kiến Phước
- Nguyễn Kiều Dung
- Nguyễn Kiều Hưng
- Nguyễn Kim Hưng
- Nguyên Lạc
- Nguyễn Lam Điền
- Nguyễn Lãm Thắng
- Nguyễn Lan Phương
- Nguyễn Lâm Cẩn
- Nguyễn Lân Bình
- Nguyễn Lân Thắng
- Nguyễn Lê Hồng Hưng
- Nguyễn Lê Tuyên
- Nguyễn Lệ Uyên
- Nguyễn Linh Giang
- Nguyễn Linh Quang
- Nguyễn Lộ Trạch
- Nguyễn Luận
- Nguyễn Lương Hải Khôi
- Nguyễn Lương Ngọc
- Nguyễn Lương Thịnh
- Nguyễn Lương Vỵ
- Nguyễn Mai
- Nguyễn Man Nhiên
- Nguyễn Mạnh An Dân
- Nguyễn Mạnh Côn
- Nguyễn Mạnh Đẩu
- Nguyễn Mạnh Tiến
- Nguyễn Manh Trinh
- Nguyễn Mạnh Trinh
- Nguyễn Mạnh Tuấn
- Nguyễn Mạnh Tường
- Nguyễn Minh Anh
- Nguyễn Minh Hòa
- Nguyễn Minh Kính
- Nguyễn Minh Nhị
- Nguyễn Minh Nhựt
- Nguyễn Minh Thuyết
- Nguyễn Mộng Giác
- Nguyên Ngọc
- Nguyễn Ngọc Chu
- Nguyễn Ngọc Đức
- Nguyễn Ngọc Giao
- Nguyễn Ngọc Hoa
- Nguyễn Ngọc Lanh
- Nguyễn Ngọc Liễm
- Nguyễn Ngọc Lung
- Nguyễn Ngọc Phương
- Nguyễn Ngọc Tâm
- Nguyễn Ngọc Thiện
- Nguyễn Ngọc Tú Anh
- Nguyễn Ngọc Tư
- Nguyên Nguyên
- Nguyễn Nguyên
- Nguyễn Nguyên Bình
- Nguyễn Nguyệt Cầm
- Nguyễn Nhật Lệ
- Nguyễn Nhật Tín
- Nguyên Nhi
- Nguyễn Như Huy
- Nguyễn Như Mây
- Nguyễn Phạm Hùng
- Nguyễn Phan Quế Mai
- Nguyễn Phú Yên
- Nguyễn Phúc Vĩnh Ba
- Nguyễn Phượng
- Nguyễn Phương Đình
- Nguyễn Phương Mai
- Nguyễn Phương Mạnh
- Nguyễn Quang
- Nguyễn Quang A
- Nguyễn Quang Bình
- Nguyễn Quang Duy
- Nguyễn Quang Dy
- Nguyễn Quang Đồng
- Nguyễn Quang Hồng
- Nguyễn Quang Hưng
- Nguyễn Quang Lập
- Nguyễn Quang Thạch
- Nguyễn Quang Thân
- Nguyễn Quang Thiều
- Nguyễn Quang VInh
- Nguyễn Quân
- Nguyễn Quốc Bảo
- Nguyễn Quốc Chánh
- Nguyễn Quốc Chính
- Nguyễn Quốc Lâm
- Nguyễn Quốc Tấn Trung
- Nguyễn Quốc Thái
- Nguyễn Quốc Toàn
- Nguyễn Quốc Trụ
- Nguyễn Quốc Tuấn
- Nguyễn Quốc Vương
- Nguyễn Quỳnh Hương
- Nguyên Sa
- Nguyễn Sĩ Dũng
- Nguyễn Sơn Lâm
- Nguyễn Sỹ Phương
- Nguyễn Sỹ Tế
- Nguyễn Tà Cúc
- Nguyễn Tài Cẩn
- Nguyễn Tấn Cứ
- Nguyễn Tất Nhiên
- Nguyễn Thạch Giang
- Nguyễn Thái Hòa
- Nguyễn Thái Hợp
- Nguyễn Thái Sơn
- Nguyễn Thái Tuấn
- Nguyễn Thanh Bình
- Nguyễn Thanh Châu
- Nguyễn Thanh Giang
- Nguyễn Thanh Hiện
- Nguyễn Thanh Hùng
- Nguyễn Thanh Huy
- Nguyễn Thanh Huyền
- Nguyễn Thanh Mỹ
- Nguyễn Thành Nam
- Nguyễn Thanh Nghị
- Nguyễn Thanh Nguyệt
- Nguyễn Thành Phong
- Nguyễn Thanh Sơn
- Nguyễn Thành Sơn
- Nguyễn Thanh Tâm
- Nguyễn Thành Thi
- Nguyễn Thanh Tuyền
- Nguyễn Thanh Văn
- Nguyễn Thanh Việt
- Nguyễn Thế Hùng
- Nguyễn Thế Thanh
- Nguyễn Thị Ái Tiên
- Nguyễn Thị Bích Hậu
- Nguyễn Thị Bích Ngà
- Nguyễn Thị Bình
- Nguyễn thị Cỏ May
- Nguyễn Thị Dư Khánh
- Nguyễn Thị Hải
- Nguyễn Thị Hậu
- Nguyễn Thị Hiền
- Nguyễn Thị Hoàng
- Nguyễn Thị Hoàng Bắc
- Nguyễn Thị Hồng
- Nguyễn Thị Khánh Minh
- Nguyễn Thị Khánh Trâm
- Nguyễn Thị Kim Chi
- Nguyễn Thị Kim Phụng
- Nguyễn Thị Kim Thoa
- Nguyễn Thị Minh Ngọc
- Nguyễn Thị Minh Thái
- Nguyễn Thị Minh Thương
- Nguyễn Thị Ngọc Hải
- Nguyễn Thị Ngọc Nhung
- Nguyễn Thị Oanh
- Nguyễn Thị Phước
- Nguyễn Thị Thanh Bình
- Nguyễn Thị Thanh Hải
- Nguyễn Thị Thanh Lưu
- Nguyễn Thị Thanh Xuân
- Nguyễn Thị Thanh Yến
- Nguyễn Thị Thảo An
- Nguyễn Thị Thúy Hạnh
- Nguyễn Thị Thùy Linh
- Nguyễn Thị Thụy Vũ
- Nguyễn Thị Thuyền
- Nguyễn Thị Tịnh Thy
- Nguyễn Thị Từ Huy
- Nguyễn Thị Vinh
- Nguyễn Thiện Tống
- Nguyễn Thiện Tơ
- Nguyễn Thói Đời
- Nguyễn Thông
- Nguyễn Thu Quỳnh
- Nguyễn Thu Trang
- Nguyễn Thụy Anh
- Nguyễn Thùy Dương
- Nguyễn Thúy Hạnh
- Nguyễn Thụy Long
- Nguyễn Thuỵ Phương
- Nguyễn Thùy Song Thanh
- Nguyễn Thỵ
- Nguyễn Thy Anh
- Nguyễn Tiến Dũng
- Nguyễn Tiến Lập
- Nguyễn Tiến Trung
- Nguyễn Tiến Văn
- Nguyễn Trần Bạt
- Nguyễn Tri Phương Đông
- Nguyễn Triệu Nam
- Nguyễn Trọng Bình
- Nguyễn Trọng Chức
- Nguyễn Trọng Huân
- Nguyễn Trọng Khôi
- Nguyễn Trọng Tạo
- Nguyễn Trung
- Nguyễn Trung Bảo
- Nguyễn Trung Dân
- Nguyễn Trung Hiếu
- Nguyễn Trung Kiên
- Nguyễn Trung Thuần
- Nguyễn Trường Giang
- Nguyễn Trường Huy
- Nguyễn Trường Uy
- Nguyễn Tuấn
- Nguyễn Tuấn Anh
- Nguyễn Tuấn Khoa
- Nguyễn Tùng
- Nguyễn Tùng Linh
- Nguyễn Tuyết Lan
- Nguyễn Tuyết Lộc
- Nguyễn Tư Nghiêm
- Nguyễn Tử Siêm
- Nguyễn Tường Bách
- Nguyễn Tường Thiết
- Nguyễn Tường Thụy
- Nguyễn Ước
- Nguyễn Vạn An
- Nguyễn Vạn Phú
- Nguyễn Văn
- Nguyễn Văn Ba
- Nguyễn Văn Chính
- Nguyễn Văn Ðậu
- Nguyễn Văn Dũng
- Nguyễn Văn Đài
- Nguyễn Văn Gia
- Nguyễn Văn Hạnh
- Nguyễn Văn Hiệp
- Nguyễn Văn Hòa
- Nguyễn Văn Hùng
- Nguyễn Văn Huyên
- Nguyễn Văn Lợi
- Nguyễn Văn Lục
- Nguyễn Văn Miếng
- Nguyễn Văn Nghệ
- Nguyễn Văn Nho
- Nguyễn Văn Phong
- Nguyễn Văn Phú
- Nguyễn Văn Phước
- Nguyễn Văn Sâm
- Nguyễn Văn Sơn
- Nguyễn Văn Tao
- Nguyễn Văn Thiệu
- Nguyễn Văn Thọ
- Nguyễn Văn Trọng
- Nguyễn Văn Trung
- Nguyễn Văn Tuấn
- Nguyễn Văn Vĩnh
- Nguyễn Văn Xuân
- Nguyễn Vi Khải
- Nguyễn Vi Yên
- Nguyễn Viện
- Nguyên Việt
- Nguyễn Việt Anh
- Nguyễn Việt Chiến
- Nguyễn Viết Dũng
- Nguyễn Viết Lãm
- Nguyễn Vĩnh Nguyên
- Nguyễn Vũ Hiệp
- Nguyễn Vũ Tiềm
- Nguyễn Vỹ
- Nguyễn Vy Khanh
- Nguyễn Xuân Diện
- Nguyễn Xuân Hằng
- Nguyễn Xuân Hoàng
- Nguyễn Xuân Hưng
- Nguyễn Xuân Khánh
- Nguyễn Xuân Khoát
- Nguyễn Xuân Nghĩa
- Nguyễn Xuân Nha
- Nguyễn Xuân Quang
- Nguyễn Xuân Thiệp
- Nguyễn Xuân Thọ
- Nguyễn Xuân Tiệp
- Nguyễn Xuân Tường Vy
- Nguyễn Xuân Vượng
- Nguyễn Xuân Xanh
- Nguyễn Ý Thuần
- Nguyên Yên
- Nguyễn-Chương Mt
- Nguyễn-hòa-Trước
- Nguyệt Chu
- Nguyệt Quỳnh
- Nguyệt Vi
- Ngự Thuyết
- Người Buôn Gió
- Ngyễn Trung Bảo
- Nh. Tay Ngàn
- Nhã
- Nhã Ca
- Nhã Duy
- Nhã Thuyên
- Nhan Do Thanh
- Nhân Hồng
- Nhật Chiêu
- Nhật Lệ
- Nhất Linh
- Nhật Thanh
- Nhật Tiến
- Nhật Tuấn
- Nhất Uyên
- Nhị Linh
- Nhị Ngã
- Nhóm Vì một Hà Nội xanh
- Như Huy
- Như Không
- Như Quỳnh
- Như Quỳnh de Prelle
- Như Ý
- Nhược Thủy
- Niall Ferguson
- Nick Hilden
- Nicolas Casey
- Nikulin
- Nina McPherson
- Ninh Dương
- Ninh Kiều
- Nobert Hummelt
- Nông Hồng Diệu
- NP Phan
- Obama
- Ocean Vương
- Octavio Paz
- Ogden Nash
- Oksana Zabuzhko
- Oleg Kashin
- Ondrej Slowik
- onggiaolang
- Orlando Figes
- Orwell
- Oscar Salemink
- Oscar Wilde
- Pablo Neruda
- Pablo Picasso
- Palmer
- Patrick Frater
- Patrick Lodge
- Paul Auster
- Paul Celan
- Paul Éluard
- Paul Hoover
- Paul Mendez
- Paul Mozur
- Paul Theroux
- Paul-François Paoli
- Paulus Lê Sơn
- Pavel Basinsky
- Pavel Basynski
- Pavlo Vyshebaba
- Paweł Kubiak
- Pawel Kuczynski
- Paweł Łepkowski
- Percy Mabandu
- Pervez Hoodbhoy
- Peter B. Zinoman
- Peter Bradshaw
- Peter Hansen
- Peter Harvey
- Peter Kleiner
- Peter Singer
- Phạm Anh Tuấn
- Phạm Biểu Tâm
- Phạm Cao Hoàng
- Phạm Châu
- Phạm Chí Dũng
- Phạm Chi Lan
- Phạm Chu Sa
- Phạm Công Luận
- Phạm Công Thiện
- Phạm Công Trứ
- Phạm Công Út
- Phạm Duy
- Phạm Duy Nghĩa
- Phạm Đình Chương
- Phạm Đình Trọng
- Phạm Đình Vy
- Phạm Đoan Trang
- Phạm Hải Anh
- Phạm Hải Âu
- Phạm Hiền Mây
- Phạm Hoàng Quân
- Phạm Hồng Sơn
- Phạm Hùng Việt
- Phạm Huy Thông
- Phạm Khánh Duy
- Phạm Khiêm Ích
- Phạm Kiều Tùng
- Phạm Kỳ Đăng
- Phạm Lệ Quyên
- Phạm Lê Vương Các
- Phạm Linh
- Phạm Lưu Vũ
- Phạm Minh Hoàng
- Phạm Minh Ngọc
- Phạm Minh Quân
- Phạm Minh Trung
- Phạm Ngọc Lư
- Phạm Ngọc Thái
- Phạm Ngọc Tiến
- Phạm Nguyên Trường
- Phạm Ngữ
- Phạm Phan Long
- Phạm Phú Cường
- Phạm Phú Hải
- Phạm Phú Minh
- Phạm Phú Phong
- Phạm Phú Thứ
- Phạm Phú Viết
- Phạm Phúc Thịnh
- Phạm Phương
- Phạm Quang Ái
- Phạm Quang Long
- Phạm Quang Trung
- Phạm Quang Tuấn
- Phạm Sỹ Sáu
- Phạm Tăng
- Phạm Thành
- Phạm Thành Hưng
- Phạm Thanh Nghiên
- Phạm Thảo Nguyên
- Phạm Thế Cường
- Phạm Thị
- Phạm Thị Anh Nga
- Phạm Thị Điệp Giang
- Phạm Thị Hoài
- Phạm Thị Kiều Ly
- Phạm Thị Ngọc
- Phạm Thị Phương
- Phạm Thiên Ân
- Phạm Thiên Thư
- Phạm Tín An Ninh
- Phạm Toàn
- Phạm Trần
- Phạm Trọng Chánh
- Phạm Trung Nghĩa
- Phạm Tuấn
- Phạm Tư Thanh Thiện
- Phạm Tường Vân
- Phạm Văn
- Phạm Văn Khoái
- Phạm Văn Quang
- Phạm Văn Tình
- Phạm Văn Vũ
- Pham Viem Phuong
- Phạm Viêm Phương
- Phạm Viết Đào
- Phạm Việt Hưng
- Phạm Vũ Lửa Hạ
- Phạm Xuân Đài
- Phạm Xuân Hùng
- Phạm Xuân Nguyên
- Phạm Xuân Trường
- Phan An Sa
- Phan Ba
- Phan Bội Châu
- Phan Cẩm Thượng
- Phan Châu Thành
- Phan Cự Đệ
- Phan Dương Hiệu
- Phan Đan
- Phan Đạo
- Phan Đắc Lữ
- Phan Đình Diệu
- Phan Độc Lập
- Phan Hải-Đăng
- Phan Hồng Giang
- Phan Huy Chú
- Phan Huy Dũng
- Phan Huy Đường
- Phan Huy Lê
- Phan Huyền Thư
- Phan Kế Toại
- Phan Khôi
- Phan Kim Hổ
- Phan Lặng Yên
- Phan Mạnh Quỳnh
- Phan Nam Sinh
- Phan Ngọc
- Phan Nguyên
- Phan Nhật Nam
- Phan Nhiên Hạo
- Phan Ni Tấn
- Phan Phương Đạt
- Phan Quang
- Phan Quỳnh Trâm
- Phan Tấn Hải
- Phan Tấn Uẩn
- Phan Thanh Bình
- Phan Thanh Sơn Nam
- Phan Thanh Tâm
- Phan Thắng
- Phan Thế Hải
- Phan Thị Hà Dương
- Phan Thị Kim Phúc
- Phan Thị Trọng Tuyển
- Phan Thị Vàng Anh
- Phan Thu Vân
- Phan Thuý Hà
- Phan Thúy Hà
- Phan Trang Hy
- Phan Trí Đỉnh
- Phan Trọng Hoàng Linh
- Phan Trọng Văn
- Phan Văn Giưỡng
- Phan Văn Song
- Phan Văn Thắng
- Phan Vũ
- Phan Xine
- Phan Xuân Sinh
- Phannguyên Psg
- Phanxipăng
- Phaolô VI
- phap
- Pháp Hoan
- Pháp Vân
- Phapxa Chan
- Phát biểu nhận giải Văn Việt
- Phi Hà
- Phil Caputo
- Philip Larkin
- Philip Roth
- Phong Âm
- Phong Linh
- Phong Nguyen
- Phong Quang
- Phố Văn
- Phú Quang
- Phù Sa
- Phúc Lai GB
- Phúc Tiến
- Phunchok Stobdan
- Phùng Anh Kiệt
- Phùng Hi
- Phùng Hoài Ngọc
- Phùng Học Vinh
- Phùng Ngọc Kiên
- Phùng Nguyễn
- Phùng Quán
- Phùng Thành Chủng
- Phùng Thị Hạ Nguyên
- Phùng Thị Như Hà
- Phuong Ta
- Phương Chi
- Phương Hương
- Phương Phương
- Phương Thảo
- Phương Thuý
- Phương Uy
- Phương Xích Lô
- Pierre Bayard
- Pierre Darriulat
- Pierre Lemieux
- Prashanth Parameswaran
- Qladimir Pyljow
- Quách Cường
- Quách Hạo Nhiên
- Quách Tấn
- Quách Thoại
- Quảng Diệu Trần Bảo Toàn
- Quang Dũng
- Quang Đức
- Quang Minh
- Quang Phan
- Quảng Tánh Trần Cầm
- Quậy Nguyễn
- Quế Hương
- Quốc Dũng
- Quốc Phương
- Quốc Toản
- Quyên Di
- Quyên Hoàng
- Quỳnh Dao
- Quỳnh Hợp
- Quỳnh Iris de Prelle
- Quỳnh Vi
- Rabindranath Tagore
- Rachel Adams
- Rainer Maria Rilke
- Ralph Chaplin
- Rebecca Mead
- Rebecca Solnit
- Reiner Traub
- Remo Verdickt
- Riccardo Gazzaniga
- Richard C. Paddock
- Richard Millet
- Richard Serra
- Richard Seymur
- Robert Desnos
- Robert McCrump
- Roger Vu
- Roger-Pol Droit
- Roland Barthes
- Romain Rolland
- Ronald F. Inglehart
- Rory O’Sullivan
- Ruben David Gonzalez Gallego
- Russell Edson
- Ruth Ingram
- Ryszard Legutko
- Saint-John Perse
- Salman Rushdie
- Salvatore Babones
- Sam Dresser
- Sạn chữ
- San Phi
- Sandra Kerschbaumer
- Sara Teasdale
- Sarah Pulliam Bailey
- Sarah Thornton
- Sáu Nghệ
- Sergio Bitar
- Shaimaa El Sabbagh
- Shakespeare
- Shannon Van Sant
- Sheikha A
- Sheila Fischman
- Sheila Ngoc Pham
- Sheri Berman
- Shigeeda Yutaka
- Shirin Ebadi
- Shukshin
- Simon Johnson
- Sire Apm Lukwesa
- Slavoj Žižek
- Sohaniim
- Son Kieu Mai
- Song Chi
- Song Hà
- Song Nguyễn
- Song Phạm
- Song Phan
- Song Thao
- Sophie Trịnh
- Số đặc biệt
- Sơn Ca
- Sơn Hoàng Liên
- Sơn Kiều Mai
- Sơn Nam
- Stalin
- Stefan Dege
- Stefano Harney
- Stephan Koester
- Stephen B. Young
- Steve Earle
- Susan Sontag
- Suzuki Katsuhiko
- Sương Nguyệt Minh
- Sương Quỳnh
- Svetlana Alexievich
- Svetlana Alexievitch
- Svetlana Alexiévitch
- Sylvia Plath
- T. Đ.
- T.Vấn
- Tạ Anh Thư
- Tạ Chí Đại Trường
- Tạ Duy Anh
- Tạ Tỵ
- Tạ Văn Tài
- Tạ Văn Thông
- Tạ Xuân Hải
- Tadeusz Rósewicz
- Tam Ích
- Tamarchenko
- Tàn Tuyết
- Tanaami Keiichi
- Taras Shevchenko
- Tarik Khaldi
- Tawada Yoko
- Tawfiq Zayyad
- Tăng Quang
- Tâm An
- Tâm Bình
- Tâm Chánh
- Tâm Don
- Tâm Thường Định
- Tâm Việt
- Tấn An
- Teolinda Gersão
- Teresa Mỹ Chúc
- Thạch Đạt Lang
- Thạch Quỳ
- Thạch Thảo
- Thái Bá Tân
- Thái Bá Vân
- Thái Bảo
- Thái Hà
- Thái Hạo
- Thái Kế Toại
- Thái Kim Lan
- Thái Mai Lan
- Thái Ngọc San
- Thái Phan Vàng Anh
- Thái Sinh
- Thái Thanh
- Thái Thanh Sơn
- Thái Thăng Long
- Thái Tuấn
- Thái Văn
- Thái Văn Đào
- Thái Vũ
- Thanh Chung
- Thạnh Đà
- Thanh Hằng
- Thanh Hằng - Anh Khoa
- Thành Lộc
- Thanh Nam
- Thanh Ngọc
- Thanh Phương
- Thanh Tâm Tuyền
- Thanh Thảo
- Thanh Thuỷ
- Thanh Trúc
- Thanh Tùng
- Thanh Xuân
- Thanhhà Lại
- Thảo Dân
- Thao Dinh
- Thảo luận
- Thảo Nguyên
- Thảo Trường
- Thảo Vy
- Thẩm Đống
- Thẩm Hoàng Long
- Thận Nhiên
- Thân Trọng Mẫn
- Thân Trọng Sơn
- Thế Dũng
- Thế Giang
- Thế Quân
- THẾ THANH
- Thế Uyên
- Thi Hoàng
- Thi Nguyên
- Thi sỹ ỦA
- Thi Vũ
- Thích Nhất Hạnh
- Thích Nữ Chân Không
- Thích Phước An
- Thích Quảng Độ
- Thierry Leclère
- Thierry Lentz
- Thiên Di
- Thiên Điểu
- Thiền Lâm
- Thiền Nguyễn
- Thiên Thai
- Thiện Tùng
- Thiện Ý
- Thiền Zen Paul Vân Thuyết
- Thiết Thạch
- Thiếu Khanh
- Thiều Mai Lâm
- Tho Nguyen
- Thọ Nguyễn
- Thomas A. Bass
- Thomas Bo Pedersen
- Thomas Mahler
- Thomas S. Mullaney
- Thông Đặng
- Thơ
- Thơ Marie Howe
- Thụ Nguyên
- Thu Phong
- Thu Vàng
- Thuận
- Thuần Ngô
- Thuận Paris
- Thuận Thiên
- Thục Quyên
- Thụy An
- Thùy Dung
- Thụy Khuê
- Thùy Linh
- Thụy My
- Thủy Tiên
- Thư Bạn Đọc
- Thường Quán
- Thy An
- Tịch Ru
- Tiet Hung Thai
- Tiền Giang
- Tiêu Dao Bảo Cự
- Tiêu Kiện Sinh
- Tiêu Toàn
- Tiểu Tử
- Tiểu Vũ
- Tillman Miller
- Timothy Brennan
- Timothy Garton Ash
- Timothy Snyder
- Tina Hà Giang
- Tino Cao
- Tobi Trần
- Tom Fawthrop
- Tomas Tranströmer
- Tô Đăng Khoa
- Tô Hải
- Tô Hoàng
- Tố Hữu
- Tô Lan Hương
- Tô Ngọc Vân
- Tô Thẩm Huy
- Tô Thùy Yên
- Tô Văn Trường
- Tôi Đây
- Tôn Thất Thông
- Tôn Thất Tùng
- Tống Văn Công
- Trà Bình
- Trà Đóa
- Trà Nhiên
- Tracy K. Smith
- Tran Dinh Dung
- Tran Nam Dung
- Trang Châu
- Trang Hạ
- Trang Thanh
- Trang Thế Hy
- Trangđài Glassey Trầnguyễn
- Trangđài Glasssey-Trầnguyễn
- Trao đổi
- Trầm Tử Thiêng
- Trần Anh Hùng
- Trần Bá Đại Dương
- Trần Bang
- Trần Bình Nam
- Trần C. Trí
- Trần Cao Lĩnh
- Trần Cao Tường
- Trần Công Tâm
- Trần Công Tín
- Trần Dạ Từ
- Trần Dần
- Trần Doãn Nho
- Trần Dũng Thanh Huy
- Trần Duy
- Trần Duy Phiên
- Trần Duy Trung
- Trần Đăng Khoa
- Trần Đăng Tuấn
- Trần Đĩnh
- Trần Đình Bút
- Trần Đình Hoành
- Trần Đình Lương
- Trần Đình Sơn Cước
- Trần Đình Sử
- Trần Đình Thắng
- Trần Đình Triển
- Trần Đình Trợ
- Trần Độ
- Trần Đồng Minh
- Trần Đức Anh Sơn
- Trần Đức Nguyên
- Trần Đức Thảo
- Trần Đức Tiến
- Trần Đức Tín
- Trần Đức Toản
- Trần Gia Huấn
- Trần Gia Ninh
- Trần Hà Linh
- Trần Hạ Tháp
- Trần Hạ Vi
- Trần Hải
- Trần Hạnh
- Trần Hậu
- Trần Hoài Anh
- Trần Hoài Thư
- Trần Hoàng Phố
- Trần Hoàng Trúc
- Trần Hoàng Vy
- Trần Hùng
- Trần Huy Bích
- Trần Huy Mẫn
- Trần Huy Minh Phương
- Trần Huy Quang
- Trần Huyền Sâm
- Trần Huỳnh Duy Thức
- Trần Hữu Dũng
- Trần Hữu Khánh
- Trần Hữu Quang
- Trần Hữu Tá
- Trần Hữu Thục
- Trần Khánh Triệu
- Trần Kiêm Đoàn
- Trần Kiêm Trinh Tiên
- Trần Kim Trắc
- Trần Kỳ Trung
- Trần Lam
- Trần Lê Hoa Tranh
- Trần Lê Sơn Ý
- Trần Lương
- Trần Lý Trí Tân
- Trần Mạnh Hảo
- Trần Mạnh Tuấn
- Trần Minh Phi
- Trần Minh Quốc
- Trần Mộng Tú
- Trần Nam Anh
- Trần Nam Bình
- Trần Ngân Hà
- Trần Nghi Hoàng
- Trần Ngọc Cư
- Trần Ngọc Hiếu
- Trần Ngọc Tuấn
- Trần Ngọc Vương
- Trần Nguyên Đán
- Trần Nhã Thụy
- Trần Nhương
- Trần Phong Giao
- Trần Phong Vũ
- Trần Quang Đức
- Trần Quang Lộc
- Trần Quốc Anh
- Trần Quốc Nam
- Trần Quốc Thuận
- Trần Quốc Toàn
- Trần Quốc Trọng
- Trần Quốc Vượng
- Trần Quyết Thắng
- Trân Sa
- Trần Song Hào
- Trần Thành
- Trần Thanh Ái
- Trần Thanh Cảnh
- Trần Thanh Huy
- Trần Thanh Vân
- Trần Thắng
- Trần Thế Vĩnh
- Trần Thị Băng Thanh
- Trần Thị Diệu Tâm
- Trần Thị Lai Hồng
- Trần Thị Lam
- Trần Thị NgH.
- Trần Thị Nguyệt Mai
- Trần Thị Phương Phương
- Trần Thị Thanh Thoả
- Trần Thị Thu Hoài
- Trần Thị Trường
- Trần Thiện Đạo
- Trần Thùy Mai
- Trần Tiến
- Trần Tiễn Cao Đăng
- Trần Tiến Dũng
- Trần Tiễn Khanh
- Trần Tố Nga
- Trần Trọng Dương
- Trần Trọng Thức
- Trần Trọng Vũ
- Trần Trung Chính
- Trần Trung Đạo
- Trần Tuấn
- Trần Từ Mai
- Trần Vàng Sao
- Trần Văn Chánh
- Trần Văn Chung
- Trần Văn Đỉnh
- Trần Văn Khê
- Trần Văn Minh
- Trần Văn Nam
- Trần Văn Thọ
- Trần Văn Thủy
- Trần Văn Tý
- Trần Vấn Lệ
- Trần Việt Hà
- Trần Viết Ngạc
- Trần Vinh Dự
- Trần Vũ
- Trần Vũ Hải
- Trần Vương Thuấn
- Trần Vương Thuận
- Trần Wũ Khang
- Trần Xuân Hoài
- Trần Xuân Kiêm
- Trần Xuân Linh
- Trần Xuân Lĩnh
- Trần Xuân Thảo
- Trần Ý Dịu
- Trần Yên Hòa
- Trần Yên Nguyên
- Trên
- Trên Facebook
- Trên Facebook/Minds
- Trên kệ sách
- Trên trang diaCRITICS
- Trí Hiệu Dân
- Triều Anh
- Triều Hoa Đại
- Triêu Nhan
- Triều Sơn
- Triệu Tử Dương
- Trịnh Anh Tuấn
- Trịnh Bá Phương
- Trịnh Bách
- Trịnh Cao Hòa Thanh
- Trịnh Chu
- Trịnh Công Sơn
- Trịnh Cung
- Trịnh Duy Kỳ
- Trịnh Hữu Long
- Trịnh Kim Tiến
- Trịnh Lữ
- Trịnh Minh Tuấn
- Trịnh Sơn
- Trịnh Thanh Thủy
- Trịnh Thu Tuyết
- Trịnh Vĩnh Phúc
- Trịnh Xuân Thuận
- Trịnh Xuân Thủy
- Trịnh Y Thư
- Trọng Anh
- Trọng Phú
- Trọng Thành
- Tru Sa
- Trúc Giang
- Trúc Thông
- Trúc Ty
- Trump
- Trung Bảo
- Trung Dũng Kqd
- Trung Dũng Kqđ
- Trùng Dương
- Trung Đào
- Trung Trung Đỉnh
- Trư Sa
- Trường An
- Trương Anh Ngọc
- Trương Anh Thụy
- Trương Chính
- Trương Duy Nhất
- Trương Đăng Dung
- Trương Điện Thắng
- Trương Đình Phượng
- Trương Hồng Quang
- Trương Huy San
- Trường Minh
- Trương Ngọc Chương
- Trương Nguyên
- Trương Nguyện Thành
- Trương Nhân Tuấn
- Trương Phượng
- Trương Quang
- Trương Quang Đệ
- Trương Quang Nhuệ
- Trương Quang Vĩnh
- Trương Thanh Thuận
- Trương Thị An Na
- Trương Thị Ngọc Hân
- Trương Thiên Phàm
- Trương Thu Hiền
- Trương Tố Hoa
- Trương Trọng Nghĩa
- Trương Tửu
- Trương Văn Dân
- Trương Văn Vĩnh
- Trương Vũ
- Trương Xuân Thiên
- Tú Mỡ
- Tù Quốc Hoài
- Tù Sâm
- Tú Trung Hồ
- Tuấn Duy
- Tuấn Khanh
- Tuân Nguyễn
- Tuấn Thảo
- Tuệ Anh
- Tuệ Đăng
- Tuệ Nguyên
- Tuệ Nhân
- Tuệ Nhật
- Tuệ Sĩ
- Tuệ Sỹ
- Tùng Dương Cola
- Tung Nguyen
- Turner
- Túy Hồng
- Tuyết Nghi
- Tư
- Từ Dung
- Tư liệu
- Tử Linh
- Từ Mai Trần Huy Bích
- Từ Quốc Hoài
- Từ Sâm
- Từ Thức
- Tưởng
- Tương Lai
- Uejima Onitsura
- Umberto Eco
- Uông Tăng Kỳ
- Uông Triều
- Uyển Ca
- Uyên Nguyên
- Uyên Nguyễn
- Uyên Thao
- Uyên Vũ
- V. Erofiev
- Vàng A Giang
- Varlam Shalamov
- Vasco Gargalo
- Vasily Makarovich
- Vasyl Stus
- Văn
- Văn Biển
- Văn Cao
- Văn Chinh
- Văn Công Hùng
- Văn Giá
- Văn học
- Văn học Miền Nam 54-75
- Văn Như Cương
- Văn Quang
- Văn Tâm
- Văn Văn Của
- Văn Việt
- Văn;
- Văn.
- Vấn đề hôm nay
- Vận Động Ứng Cử Đại Biểu Quốc Hội 2016
- Vân Hạ
- Vân Phi
- Velcrow Ripper
- Veronica Melkozerova
- Vi Lãng
- Vi Trần
- Vi Yên
- Viet Thanh Nguyen
- Viên Linh
- Việt Bách
- Việt Bình
- Việt Dzũng
- Việt Khang
- Việt Lang
- Việt Phương
- Viktor Astafyev
- Viktor Maslov
- Vinh Anh
- Vĩnh Điện
- Vĩnh Hảo
- Vĩnh Quyền
- Virginia Heffernan
- Virginia Woolf
- Vladimir Nabokov
- Vladimir Voronov
- Võ An Đôn
- Võ Anh Minh
- Võ Anh Thơ
- Võ Bá Cường
- Võ Đắc Danh
- Võ Định Hình
- Võ Đức Phúc
- Võ Hồng
- Võ Huy Tâm
- Võ Hương Quỳnh
- Võ Kỳ Điền
- Võ Ngàn Sông
- Võ Phiến
- Võ Thị Hảo
- Võ Thị Thu Hằng
- Võ Tiến Cường
- Võ Tòng Xuân
- Võ Trí Hảo
- Võ Văn Quản
- Võ Văn Tạo
- Võ Văn Thôn
- Võ Xuân Quế
- Võ Xuân Sơn
- Volker Weidermann
- Volodymyr Vynnychenko
- Volodymyr Zelenskyy
- Vũ
- Vũ Bằng
- Vũ Biện Điền
- Vũ Cao Đàm
- Vũ Cát Tường
- Vũ Đình Hòe
- Vũ Đình Huỳnh
- Vũ Đình Liên
- Vũ Đình Phòng
- Vũ Đức Khanh
- Vũ Đức Phúc
- Vũ Đức Sao Biển
- Vu Gia
- Vũ Hà Văn
- Vũ Hạnh
- Vũ Hoàng Chương
- Vũ Hoàng Thư
- Vũ Hồng Ánh
- Vũ Huy Ngọc
- Vũ Huy Quang
- Vũ Khắc Hoè
- Vũ Khắc Khoan
- Vũ Kim Hạnh
- Vũ Kim Thu
- Vũ Lâm
- Vũ Lập Nhật
- Vũ My Lan
- Vũ Ngọc Giao
- Vũ Ngọc Hoàng
- Vũ Ngọc Tâm
- Vũ Ngọc Tiến
- Vũ Nho
- Vũ Oanh
- Vũ Quang Việt
- Vũ Quí Hạo Nhiên
- Vũ Quốc Ngữ
- Vũ Quỳnh Hương
- Vũ Quỳnh Nh.
- Vũ Thành Sơn
- Vũ Thanh Tâm
- Vũ Thanh Tùng
- Vũ Thành Tự Anh
- Vũ Thế Khôi
- Vũ Thị Hải
- Vũ Thị Nhuận
- Vũ Thị Phương Anh
- Vũ Thị Phương Lan
- Vũ Thị Thanh
- Vũ Thị Thanh Mai
- Vũ Thư Hiên
- Vũ Tiến Lập
- Vũ Trọng Khải
- Vũ Trọng Phụng
- Vũ Tuấn Hoàng
- Vũ Từ Trang
- Vũ Tường
- Vũ Viết Tuân
- Vũ Xuân Tửu
- Vương Bích Ngọc
- Vương Đan
- Vương Hỗ Ninh
- Vương Huy
- Vương Ngọc Minh
- Vương Tiểu Nhị
- Vương Trí Nhàn
- Vương Trọng
- Vương Trùng Dương
- Vương Trung Hiếu
- Vy Thảo
- W. H. Auden
- Wa Praong
- Walt Whitman
- Walter Isaacson
- Wayne Karlin
- Wells
- Wendy Barker
- Wiesiek Powaga
- Wilhelm Schmid
- Will Nguyen
- William Carlos Williams
- William Nee
- William Stafford
- William Stanley Merwin
- Winston Phan Đào Nguyên
- Wislawa Szymborska
- Władysław Reymont
- Wolf Biermann
- Wolfgang Borchert
- Wynn Gadkar Wilcox
- Xì Trum
- Xie Tao
- Xuân Ba
- Xuân Diệu
- Xuân Dương
- Xuân Đài
- Xuân Minh
- Xuân Phượng
- Xuân Sách
- Xuân Thọ
- Xuân Vũ
- Xương Văn
- Y Chan
- Ỷ Lan
- Ý Nhi
- Y Uyên
- Yanis Varoufakis
- Yasmine M’Barek
- Yevgeny Yevtushenko
- Yên Ba
- Yên Khắc Chính
- Yến Năng
- Yên San
- Yên San Thụy Miên
- Yên Thao
- Yiyun Li
- Yoko Ogawa
- Yōko Ogawa
- Yoko Tawada
- Yosano Akiko
- Young Sang Lee
- Yuliya Ilchuk
- Yuno Bigboi
- Yves Sintomer
- Yvette Tan
- Zac Herman
Bác sĩ trưởng khoa (kỳ 5)
Tiểu thuyết
Vũ Oanh
- Mày thiêng thế! Đêm qua tao vừa nằm mơ, hai đứa mình đi chơi với nhau, rất chi là xa và cảnh quan thì vô cùng đẹp. Chúng mình được một anh chàng chiêu đãi một bữa bún mắm tôm đậu rán và chanh ớt cực ngon!
Ngân Hà ôm chầm lấy Bảo Hiên liến thoắng ngay trước cửa căn hộ của mình. Nàng đã mơ và thành thực nói thế dù biết nhiều năm rồi bạn mình chỉ thích sơn hào hải vị.
- Thì buông ra! Để tao vào nhà đã nào!
Bảo Hiên vừa cười, vừa nói, vừa giãy giụa trong đôi cánh tay "võ sĩ" bạn mình.
Khi cả hai đã yên vị trên bộ ghế gỗ giả cổ trong phòng khách, Bảo Hiên hỏi:
- Mày đang có chuyện gì vui lắm, phải không?
- Lấy đâu ra những vui với sướng ở xứ sở này! Rồi tao kể sau. Mày về bao giờ?
- Hai ngày rồi. Nhưng tao phải ngủ bù. Lần nào chẳng thế. Cho thích nghi với múi giờ Việt Nam.
- Xa nhau biền biệt cả năm, Chủng không cho mày rời khỏi giường, chứ gì?
- Xuống máy bay, tao lên tắc xi, về ngay nhà chị Bảo Thục. Chứ có về nhà mình đâu.
- Mày trốn chồng; hẹn bồ à? Vẫn thằng cũ hay thằng mới đấy? - Không đợi Bảo Hiên trả lời, Ngân Hà tiếp ngay: - Mà quà của tao đâu?
- Đây, đây, đây! Gớm chết, khách đến nhà, ngồi chưa nóng chỗ. Cái gì tao đã hứa, thì bao giờ chẳng có? Mà chủ nhà đâu có cái loại chủ nhà, chưa mời khách được cốc nước lọc, đã nặc quà ngay được!
Trách cứ bạn như vậy, nhưng Bảo Hiên cười vui vẻ và mở ngay túi xách. Nàng lấy ra một lọ nước hoa:
- CHANEL số 5 của Pháp, đắt tiền đây. Đó là thứ nước hoa sang nhất thế giới. Chỉ đàn bà thuộc tầng lớp quý tộc mới có thể và đáng mặt dùng nó.
Dừng một lát, Bảo Hiên lấy ra món quà thứ hai, tờ 100 Dollar:
- Tờ xanh này, cho con bé. Nó không có mặt ở đây à?
- Chỉ khi nào tao ép. Nó kêu về đây buồn.
- Nó ngại chạm mặt những người đàn ông của mẹ đấy mà! - Bảo Hiên cười giòn: - Mày bảo con bé, cô Bảo Hiên thưởng nó thi đỗ đại học.
- Mày gửi cho con dâu tương lai chứ gì? Con Kim Thoa nó biết tính toán, chu đáo, khôn ngoan lắm nhé. Nó bảo, các trường kinh tế ở Việt Nam, đại học Thương mại dễ vào hơn cả. Nó thi trường đó, cho chắc ăn. Trường Ngoại thương danh giá. Thích đấy. Nhưng điểm vào cao quá. Thi Kinh tế quốc dân cũng có thể trượt vỏ chuối lắm.
Khi nào thằng cu nhà mày về nước chúng mình cho hai đứa gặp nhau.
- Con bé khôn ngoan thế, tao mừng cho mày. Đại học nào mà chẳng là đại học? Cứ có bằng đại học, trên đại học cái đã. Mọi chuyện khác, tính sau. Như tao, nếu cứ bám vào cái bằng đại học không thôi, có thể đến bây giờ vẫn còn là một con mụ "dân nghèo thành thị"; làm gì có tiền bằng những con mẹ bán rau, bán cá nhan nhản ở những cái chợ cóc thủ đô. Còn chuyện trai gái thời nay, chẳng cần bố mẹ phải dẫn dắt đâu. Cứ ngửi thấy mùi sex, thấy hơi tình ái, là chúng tìm đến nhau ngay ấy mà. Thế kỷ hai mốt, internet phổ cập rộng rãi... Trẻ con sớm biết mọi thứ.
- Tao nói với Kim Thoa, con học đâu cũng không bằng học cô Bảo Hiên!
- Thế hệ sau, bọn trẻ phải hơn chúng mình chứ! Thời phổ thông, học văn giỏi hơn tao, mà mày không nhớ câu: "Hậu sinh khả úy" à? Không đạt học vị tiến sĩ cũng phải động viên hai đứa chiếm kỳ được cái bằng thạc sĩ. Và phải dạy cho chúng nó sớm giỏi kiếm tiền. Chứ như tao và mày ngày xưa, khổ quá. Thằng cu nhà tao sắp tốt nghiệp rồi. Tao sẽ cho nó học tiếp cao học, ngay ở bên đó.
- Con trai mày thạc sĩ kinh tế Mỹ. Nhất rồi!
Bảo Hiên sinh ra trong một gia đình công nhân. Bố, thợ tiện nhà máy cơ khí Trần Hưng Đạo. Mẹ, nhân viên cửa hàng rau quả chợ Cửa Nam. Gia đình lao động giản đơn, địa vị thấp nhất xã hội, lại đông con. Cuộc sống thời niên thiếu và tuổi trẻ của Hiên không dễ chịu gì. Đôi bạn cùng tuổi và học cùng lớp, từ vỡ lòng tới hết phổ thông, rồi cả sáu năm đại học. Khi mới vào cấp ba, Bảo Hiên đã có một nhan sắc lộng lẫy. Bộ ngực to, cân đối và rất căng. Các đường nét trên khuôn mặt hài hoà. Da trắng, mỏng và mịn. Mũi thẳng và cao. Cặp mắt to lại sâu. Hai hàng mi rậm, dài, cong vút. Đôi mắt ấy mở ra, hay cụp xuống, đều làm xôn xao náo động tâm hồn những người đàn ông mơ mộng, si tình. Không ít người ngờ rằng, Bảo Hiên là con lai da trắng. Nhưng đôi mắt nàng không có màu xanh nước biển và mái tóc vàng lúa chín. Nhìn kỹ, thấy mắt nàng màu nâu và mái tóc vẫn là cái màu vàng gió nắng.
Ngân Hà thầm chịu thua khuôn mặt đẹp kiêu sa đột biến di truyền ấy. Là đứa lạc loài thế nào chứ, ngắm kỹ cả nhà ấy, nó có giống ai đâu? Hà luôn ngầm so sánh, mình đâu kém nó. Ngoài vẻ mặt xinh đẹp, nó không có cái tài nào cả. Ngân Hà hấp dẫn đàn ông theo hướng khác. Là ở cái dáng dấp mầu mỡ, phồn thực. Hà biết nói chuyện lôi cuốn, với từng loại đối tượng, lại có giọng hát hay. Bạn trai ai cũng dễ gần gụi. Những người đàn ông mới gặp, đều bị hút hồn vào cái thân hình và mùi hương gợi dục hừng hực, lộ liễu, mãnh liệt của Hà. Đôi môi Bảo Hiên, thật khó tả. Nhiều người khó cưỡng lại được những hành vi dại dột, khi ở gần nàng. Như một đoá hoa hàm tiếu với những con ong đói mồi. Nàng đã từng tát vào mặt hàng chục kẻ thô kệch, sỗ sàng. Những thằng đàn ông ngu xuẩn, lỗ mãng, dám sấn sổ...
Ngân Hà và Bảo Hiên cùng thi vào đại học y khoa Hà Nội. Cả hai cùng đủ điểm tựu trường đợt đầu. Rồi vẫn cùng lớp, cùng tổ. Ra trường, cặp bài trùng này lại cùng nhận được quyết định về công tác ở bệnh viện Hồng Phúc. Sau chuyến chung vốn đi buôn với Ngân Hà ở Sài Gòn nhớ đời ấy, Bảo Hiên xin đi làm chuyên gia y tế châu Phi. Cho đến nay, nàng vẫn còn ký tiếp những hợp đồng mới.
Tuổi của đôi bạn đều đã gần "đầu năm" cả rồi! Bảo Hiên vẫn còn đẹp với cái cổ cao và khuôn mặt thanh tú... Tuy da thịt đã sạm màu nắng gió, cát bụi châu Phi, mà các đường nét trên thân thể nàng vẫn rất gợi cảm, ưa nhìn. Người nàng tuy đã đẫy ra, vẫn còn cái mông cong veo, cái eo lưng thắt nhỏ và bộ ngực tràn đầy sinh lực. Cái duyên trần trụi phát tán đậm đặc, còn làm xốn xang, rối trí những người đàn ông đa tình. Dáng vẻ và tính cách Thị Mầu lẳng lơ, khát khao yêu đương không cùng, từ thời con gái bền dai tới tận bây giờ.
Thân xác Ngân Hà thì quá tệ. Mỗi năm một thêm sộ sệ. Nhưng rồi, như một sự may mắn tình cờ, nàng đọc được cuốn Êlizabét tự thú. Ngân Hà kiên trì ăn kiêng và tập thể hình theo phương pháp của bà ta. Trước khi bác sĩ Khang về bệnh viện Hồng Phúc, nàng đã lấy lại được cái thân hình khả ái.
- Căn hộ của tao ở đâu? - Bảo Hiên hỏi.
- Ngay trong chung cư này. Đẹp mà cái giá ấy là quá rẻ đấy. Mua vừa xong, đã có người đến trả lãi rồi. Tao đưa mày đến xem, ngay bây giờ nhé? Dạo ấy, nếu mày gửi nhiều tiền, tao mua thêm cho mấy căn. Thì có mà thắng to! Chơi chứng khoán bấp bênh, dễ trắng tay lắm. Có người mất lớn quá, đã nhảy lầu tự tử. Làm ăn ở Hà Nội hiện nay, béo bở lại an toàn nhất, là các quan chức và dân buôn bất động sản đấy.
- Đợt ấy, tiền đọng ở hàng hóa hết cả. Bây giờ, có nguồn nào mới, thì mày điện ngay cho tao.
Bảo Hiên tiếc đã tuột mất một cơ hội tốt, một món hời không nhỏ. Công việc trong bệnh viện và buôn bán ở châu Phi cũng đổ mồ hôi, sôi nước mắt. Chứ đâu phải ngồi mát ăn bát vàng, như chuyện mua căn hộ chung cư này? Nhưng bên châu Phi nhiều việc quá, Bảo Hiên sao nhãng việc đầu tư bất động sản ở Việt Nam. Càng muốn có nhiều tiền, càng mệt.
Từ thang máy bước ra, đôi bạn tiếp tục đi theo hướng tay trái, đến tận cùng hành lang tầng 19. Căn hộ của Bảo Hiên, số 1901. Một cái số không đẹp. Ngân Hà mua lại của một cán bộ ở văn phòng chính phủ. Ông ta được cấp, nhưng không dùng đến. Căn hộ rộng một trăm bốn mươi mét vuông, có một phòng khách, ba phòng ngủ, khu bếp và hai buồng tắm - vệ sinh. Từ Angola, Bảo Hiên gửi tiền về. Nội thất, Bảo Hiên cũng để tuỳ bạn mình mua sắm. Vừa mắt ta ra mắt người. Ngay sổ đỏ của căn hộ, cũng mang tên Ngô Thị Ngân Hà. Điều quan trọng nhất, với Bảo Hiên, là phải giữ được bí mật.
Sau khi đưa bạn xem khắp, Ngân Hà kéo Bảo Hiên vào phòng ngủ:
- Căn hộ này ở tầng cao, có ba mặt thoáng, lại tận cuối hành lang. Thế là tốt nhất. Mình đến, mình ở, mình đi, khách khứa ra vào... ít người để mắt.
Mày mua không phải để ở. Mục đích nghỉ ngơi chốc lát, trong những ngày về nước. Tao nghĩ, nội thất chỉ cần cái giường, bộ bàn ghế, phích nước, ấm chén tiếp khách. Mày nhìn thấy rồi đấy. Nhưng phương tiện để có thể nấu ăn, thì chưa. Mà mày đâu cần ăn uống ở đây? Thời gian đâu mà nấu nướng? Đi với thằng nào, no nê rồi mới đến nghỉ, chứ gì?
Bảo Hiên im lặng, như đang mải xem xét, ngắm nghía, đánh giá giá trị căn nhà mới của mình. Ngân Hà tiếp:
- Mà tao bảo này, làm tình là phải tiến hành lúc đói. Đói và khát, là lúc sex khỏe nhất. Khi cái dạ dày thằng đàn ông đã đầy ứ rượu thịt, dễ thất bại lắm. Tưởng là một điều đơn giản. Vậy mà, gần đây tao mới biết đấy!
- Thế ư? - Bảo Hiên cười. Rồi nàng nguýt thầm, cái con Ngân Hà suốt đời quen thói dạy khỉ leo cây!
- Đúng thế đấy. - Ngân Hà trả lời, ngây thơ.
Bảo Hiên mở to mắt, làm ra mặt ngỡ ngàng, để bạn nghĩ mình chưa biết cái điều quan trọng ấy; để cho nó tự hào, về cái đầu của mình lúc nào cũng thông minh, hiểu biết, vượt trội hơn người.
- Con gái mày và lão Khang có biết căn hộ này không?
- Đời nào! Tao bí mật tuyệt đối.
- Phải thế. Còn chuyện mày thế nào? Kể đi.
- Thời gian gần đây tao với lão Khang cãi nhau luôn.
- Lão mãn dục rồi chứ gì?
- Có thể chỉ mới là giai đoạn tiền mãn dục. Tuổi lão cao rồi.
- Cũng chưa nhiều. Lão Thân, bố con Kim Thoa hơn mày những hai mươi tuổi cơ mà?
- Có thể nhiều hơn. Hồ sơ lý lịch của lão khai vớ vẩn lắm!
Im lặng giây lát, Bảo Hiên hích bạn:
- Mày không mấy khi được thỏa mãn, phải không?
- Mày hỏi, với lão Thân hay Khang? Thân thì tao chẳng bõ bèn gì. Khang chỉ mới gần đây thôi... Lão không thất bại nhiều đâu. Nhưng tao cũng đã khó chịu lắm rồi!
- Ai bảo mày gắn bó với lão lâu thế!
- Tao cũng nghĩ đến điều ấy. Nhưng hoàn cảnh tao khác mày. Lão đã dày công giúp tao những vấn đề quan trọng, hiệu quả. Mà tao ở với lão những năm đầu rất chân thành. Xem ra, lão yêu thương tao cũng thật lòng.
Ngân Hà giấu kín, nàng không nói với bạn, đã nhiều lần ông Khang đề nghị hai người cần chia tay nhau.
- Cũng chính vì nghĩ tới tình cảm và công lao của Khang với mình, mà tao rất ân hận sau những lúc điên tiết đã nặng lời hoặc có những hành vi không phải với lão!
- Với tao, cái tuổi yêu đương "thơ mộng", "cao cả", "thiêng liêng", "đúng đắn", "chung thủy"... đã qua lâu rồi. Xa lắc xa lơ rồi. Khác mày, tao chẳng tội gì mà phải ân hận về một trường hợp nào cả. Từ lâu, tao không yêu với thương thằng cha nào hết. Yêu thật hay giả, đều không quan trọng. Vì đằng nào cũng chỉ cần sex thôi mà. Tao chỉ đắm đuối có mỗi anh Tiền! Càng nhiều "anh Tiền" càng mê mẩn tình. Với đàn ông, thích thì gọi. Được thỏa mãn tột đỉnh, thì gặp nhiều lần. Khi đã chán chường, chỉ một lần thất bại, là tao hê đi thật nhanh. Tóm lại, tình dục là một thứ hưởng thụ cao nhất của giống người. Tội gì!
- Lão Khang là một bác sĩ giỏi. Thực tài. Cư xử với mọi người đều tử tế, hiền lành. Tao nhờ lão mổ hay chữa trị cho người nhà, người quen những căn bệnh khó, đều có kết quả tốt đẹp. Vốn văn hóa chung của lão cũng rất cao. Thời buổi này, tìm được người như thế, là hiếm. Tao đã định đăng ký giá thú để ở hẳn với lão.
- Mày tốt. Mày tử tế hơn tao nhiều đấy!
- Nằm xuống! Ngồi mãi, mỏi chết được. - Ngân Hà vừa nói vừa kéo Bảo Hiên. Cả hai cùng lăn kềnh ra giường.
- Bây giờ, phải sống hiện đại một chút. Mày tốt thì tốt đấy, nhưng cổ điển quá. Đó là cái tốt, cái đẹp theo quan niệm đạo đức xưa đã lỗi thời. Quan hệ đàn ông đàn bà, quan trọng nhất và thực chất là sex, là hoạt động tình dục. Có khả năng sung mãn, thì hãy duy trì. Nếu không, thì dại gì mà không say good - bye to!
- Những năm trước, lão rất khỏe. Không mấy khi thất bại. Vài ba năm nay, bỗng nhiên... Mỗi lần như thế, tao điên cả người!
- Lâu rồi, mày bảo với tao là đã mãn kinh. Còn lão, thất bại thế nào?
- Mày mà cũng hỏi thất bại thế nào? Hình như lão suy giảm cảm xúc hay đã mất rung động giới tính?
- Quan trọng là cảm xúc của mày. Cái chính là mày có đạt được khoái cảm tột đỉnh không; để tâm làm gì những cảm xúc và rung động của lão!
Nói thế, nhưng Bảo Hiên biết chuyện ấy phần lớn là "lỗi" ở chính cái thể xác Ngân Hà. Bằng tuổi mình mà nó đã mãn kinh? Đàn bà mãn kinh là đã hết chất "đàn bà" rồi. Nói ra sợ nó tự ái và buồn. Bảo Hiên biết rõ tính bạn. Nó không chịu công nhận những cái không tốt, không hay của mình, dẫu là có thực mười mươi. Trường tình dục của Ngân Hà không còn hấp dẫn lão Khang nữa. Khả năng cuốn hút ân ái của Hà đã suy giảm nặng. Ngân Hà không nhận ra những biến đổi ngay trong thể xác mình? Nội tiết tố sinh dục nữ, chắc đã xuống thấp. Làm một cái xét nghiệm sinh hoá máu là rõ ngay. Nó cũng biết đấy, nhưng không muốn khám xét, giấy trắng mực đen... Như nhiều người khác, nó sợ sự thật. Nó sợ những bằng chứng về sự già nua của chính mình. Sự thật bao giờ chẳng nghiệt ngã, phũ phàng! Nó không muốn xác định bản thân đã thật sự trở thành một con mụ già? Người đàn bà già thì dịch sinh lý thay đổi về tỷ lệ nước, prôtêin, điện giải và chất nội tiết. Tất cả, cứ mỗi ngày một giảm dần, rồi đến một ngày nào đó cạn kiệt! Cấu trúc giải phẫu cũng biến đổi theo hướng suy thoái, ngừng hoạt động. Điều đó, tự nó làm cho đàn ông thấy không còn khoái cảm, và họ mất dần ham muốn. Phái mạnh, trời ưu đãi cho cái khoản sinh lý tình dục quá dài. Tám mươi tuổi họ còn có con được cơ mà. Nhưng những ai còn ân ái với một bà già, là cố chiều lòng vợ, lấy lòng người tình đấy thôi. Nhìn lại một số vùng nông thôn Việt Nam thời phong kiến cũng rõ. Khi đã hết tuổi sinh đẻ, người phụ nữ trong những gia đình khá giả thường tự mình đi tìm vợ bé cho chồng.
Nhiều lần Bảo Hiên lý giải, Hà khao khát ân ái là do thói quen, do cái "phản xạ có điều kiện" của Pavlov đấy thôi. Tính tình Ngân Hà đánh giá thế nào cho chính xác nhỉ? Nó mắc chứng cuồng hay là cơ địa? Có chăng, Ngân Hà phải đến với những thằng đàn ông khác nghề. Bọn không hiểu biết gì về giải phẫu và sinh lý người, thì như trâu mộng, như dê già cả. Những kẻ ít văn hoá, nhiều bản năng, giầu thú tính mới phù hợp với nó. Bọn đàn ông sống đày ải ngoài khơi, ở lâu ngày trên những hòn đảo xa, trên những con tầu viễn dương, lũ đực khoẻ mạnh và nhiều ham hố nhục dục ấy. Đúng! Bọn ấy thì may ra... Có điều, bọn ấy không thể là bạn, càng không thể là chồng. Giá trị của họ chỉ như một thứ đồ chơi. Khổ cho con Hà, lão Khang lại là bác sĩ giỏi. Đương nhiên lão hiểu biết đầy đủ và sâu sắc về giải phẫu và sinh lý người. Là người có văn hoá và lịch lãm, chắc lão Khang không nói với Ngân Hà những điều ấy? Ngay mình, là bạn gái, lại thân thiết từ nhỏ mà cũng còn không muốn. Nó vẫn khoe là mình trẻ hơn những người cùng tuổi. Nó dùng thuốc nội tiết sinh dục, thuốc tăng cường khả năng hoạt động tình dục, hay mắc cái bệnh tự huyễn hoặc mình?
Đôi bạn nằm im lặng khá lâu. Rồi Ngân Hà thở dài:
- Gần nửa đời công tác, tao mang cái danh bác sĩ, mà không đủ sống bằng lương. Mày cũng biết đấy, tay tao làm đủ mọi nghề: Việc to là phụ thầu xây dựng, việc nhỏ hơn là làm con buôn. Nhỏ nữa, là phe xe máy, phiếu vải, tem phiếu lương thực, thực phẩm, hàng hoá xách tay. Vặt vãnh, thì làm bánh tẻ, bánh nếp, bánh rán, kẹo lạc... giao cho các quán nước vỉa hè. Ngày nào cũng phải ngửi cái mùi tanh lộn mửa của một đùm phôi người và rau thai nhi giấu kín trong túi xách tay mang về nuôi lợn, chó, gà, ngan, vịt!
Xoay xỏa những bấy nhiêu công việc, mà chi dùng trong nhà vẫn phải tùng tiệm, phải tính từng xu.
Từ khi có lão giúp đỡ, kèm cặp về chuyên môn... tao mới được sống hoàn toàn bằng nghề thầy thuốc của mình. Chính nhờ lão Khang mà đời tao thay đổi, giống như Châu Phi với mày vậy. Bây giờ lão lại đang là bác sĩ trưởng khoa. Tao phải gắn bó với lão để phát huy hiệu quả công việc ở bệnh viện và nỗ lực làm thêm bên ngoài. Tao cố dành cho con Kim Thoa ít nhiều, để sau này nó không phải vất vả, khổ nhục như mình ngày trước. Bà cụ tao cũng đã già yếu, mình cũng phải góp với các anh, các chị, chăm sóc mẹ nữa chứ. Nhớ những ngày cụ ông ốm nặng rồi đi... Tuy cụ chẳng thiếu thốn gì, nhưng mình không có xu nào thêm vào để phụng dưỡng cha, đến nay, nhiều đêm mất ngủ, tao vẫn phải nằm khóc một mình.
- Mày vì ân nghĩa, tao chịu. Nhưng cũng phải lo trước cho mình về lâu về dài.
- Ừ, thì tao cũng đã gặp lại mấy thằng bạn cũ.
- Thế lão Khang có à ơi với con nào không?
- Sức đâu! Mình tao, lão đã phờ râu trê ra rồi! Khi chuyện bại dục nhiều lên, tao cũng tưởng lão đã có một con bồ nhí nào đó. Cách đây mấy năm, lão quen một bác sĩ trẻ, tên Khương. Lâu rồi, không thấy con bé ấy đến nữa. Thái độ và lời nói khi gặp nhau của cả hai đều chừng mực. Chắc không có chuyện gì đen tối. Rồi lại nghĩ, hay lão đi với lũ cave? Nhưng tao cho bọn đàn em theo dõi thì thấy không phải. Lão không có cái tư cách thấp hèn ấy. Có lẽ lão đã đến tuổi...
- Già thì lão chưa già. Có thể... - Bảo Hiên suýt bật nói ra, suy nghĩ của mình về những thay đổi giải phẫu và sinh lý thời kỳ mãn kinh của bạn mình.
- Xét nghiệm nội tiết tố nam testosteron của lão, chỉ còn ở giới hạn tối thiểu. Lão sắp đến tuổi hưu rồi còn gì! Tao đã đến hỏi giáo sư tiến sĩ Trần Quán Anh. Thầy cười bảo, trường hợp bác sĩ Khang chưa có gì đáng phải lo ngại. Cô chỉ cần nhắc Khang làm việc điều độ, ăn uống hợp lý và tập thể dục tốt là được. Thầy dặn đi dặn lại, nhớ uống thêm sâm Alipas nhé. Mà phải uống một thời gian dài. Giáo sư cũng tinh tế đấy. Nghe thầy vậy, nhưng tao giục lão đi tìm nội tiết tố nam và thuốc hỗ trợ... Chắc chắn những thứ đó mạnh, giá trị hơn sâm Alipas của thầy rồi. Đến khám ở trung tâm nam học của thầy Quán Anh, đầy thằng mới ba bốn mươi cũng đã liệt dương hoàn toàn!
- Bạn cũ mày... Những thằng nào thế?
- Thì mày biết cả.
- Ai?
- Thằng Đào Thức, giáo sư toán học. Thằng Hào phó giáo sư, tiến sĩ trường kiến trúc. Thằng thạc sĩ Chu Nhạc, giám đốc một xí nghiệp giao thông.
Bảo Hiên vỗ đánh đét vào đùi bạn:
- Tất cả bốn thằng một lúc? Cái con Ngân Hà này, mày cũng ghê thật! À, mày còn mấy thằng ca sĩ nửa mùa và mấy nhà thơ phường, nhà thơ quận và câu lạc bộ nữa?
- Mấy thằng anh em ấy rất tốt. Khi tao gọi có việc, thằng nào cũng nhiệt tình! Tính cách nghệ sĩ, hảo hán, quân tử, trọng nghĩa khinh tài, hay lắm! Họ đã giúp tao vượt qua những ngày tháng lao đao nhất.
Nhắm nghiền mắt lại, Ngân Hà ôm chặt lấy Bảo Hiên:
- Đã ăn thua gì! Mày đọc Võ Tắc Thiên rồi chứ gì? Sống như con mụ ấy, mới thật đáng sống!
Ngân Hà và Bảo Hiên cùng im lặng, nằm ôm lấy nhau. Cả hai cùng nghĩ đến những cuộc tình của mình; và chuyện hoạt động tình dục mạnh mẽ, hiếm có, trong cuộc đời khá dài của người đàn bà bạo chúa bên Tầu. Cả hai đều nhớ, mụ Võ đã giết chồng, giết cả con đẻ và tuyển vào cung biết bao đàn ông khoẻ mạnh để thỏa mãn nhục dục. Số đó có cả những đạo sĩ và các nhà sư. Tất cả đều được nuôi vỗ theo hướng bổ thận tráng dương, tăng cường khả năng cho cái thú hoan lạc. Một lúc sau, Ngân Hà hỏi:
- Đàn ông Châu Phi khỏe lắm, phải không?
- Chúng nó như dê cụ, đực cái liên tục! Này, tao bảo, bọn đàn ông đi biển, những người bốc vác, nhất là bọn sống lâu ngày ở các đảo xa, khoẻ vô địch. Hết chê!
Sống ở Việt Nam, lang chạ lộ liễu thì dư luận ầm ỹ, sượng mặt lắm. Sang châu Phi, mày muốn thành Võ Tắc Thiên được ngay! Người ta coi đực cái như chuyện cơm ăn, nước uống. Mà sống ở Việt Nam, tao thấy mày đích thị con cháu mụ Võ rồi còn gì. Chứ kém cạnh à?
- Mày quá đáng thế! - Ngân Hà chống tay xuống giường, nhổm hẳn người lên: - Đàn bà da đen nạo phá nhiều không?
- Tình dục bừa bãi. Họ đẻ rất nhiều. Nạo phá cũng lắm. Bác sĩ chuyên khoa sản như mày, sang bên ấy, cứ là ngày đêm chỉ ngồi dạng chân ra mà nạo vét... tiền. Bệnh viện họ trả lương bác sĩ sản khoa rất cao. Phá thai ngoài giờ, tiền như nước chảy chỗ trũng: Nạo cái thai một tháng, một trăm Đô. Thai hai tháng hai trăm, ba tháng ba trăm... Cứ mỗi tháng lại tăng thêm... Mỗi ngày, mày xử trí một vài chục ca! Mới tính qua, đã thấy cả đống tiền rồi!
Mày sang bên đó với tao đi! Làm ăn bên Angola có mấy cái sướng. Đã nhiều tiền, công việc trong bệnh viện lại rất nhẹ nhàng. Bệnh nhân chết do bệnh nặng đến muộn, do mổ lỗi hay điều trị sai đều hòa cả làng! Việt Nam mình, chỉ sơ ý một chút đã rách việc ngay! Ngoài chuyện người nhà bệnh nhân có thể hành hung, bắn giết, kiện cáo, báo chí lại chõ mõm vào... Tất cả phải trái, đổ hết lên đầu bác sĩ!
Tình cảm của người da đen rất lạ. Người thân chết, họ khóc hu hu một lúc, rồi lại toe toét nói cười, vui vẻ ngay được.
Các bác sĩ Việt Nam đi làm chuyên gia, muốn có nhiều tiền, đều phải đi buôn. Hầu hết mua đi bán lại, đủ loại hàng hóa. Trở hành những con, những thằng phe phẩy, chạy mánh hết cả. Và trong cái thời đại bồ bịch này, cũng không có mấy ai chịu sống một mình. Buôn bán mệt đấy. Phải làm việc và suy nghĩ ngày đêm. Mày có sang bên đó, chỉ nên hành nghề "nạo phá" thôi, là nhẹ đầu hơn cả. Chuyên khoa sản giỏi, thì cũng không còn thời gian rỗi rãi đâu. Tao chuyên khoa nội tim mạch, nên không làm thêm y tế ngoài giờ. Tim phổi dân bản sứ ít bệnh tật. Họ như vâm cả một lũ. Nên ngoài làm việc ở bệnh viện, phải buôn bán kiếm tiền. Thu nhập từ việc ấy lại là nguồn chính. Tao có bốn cửa hàng: vàng, quần áo, làm đẹp và chụp ảnh liền kề nhau. Tiện cai quản lắm.
Bảo Hiên đang phải thuê người làm. Hiên rủ Hà sang châu Phi, là để có bạn cho vui và cũng là có thêm người giúp mình khi cần.
- Tiếc thật! Tao vướng con Kim Thoa. - Ngân Hà quay lại, nhìn vào mặt bạn và đưa tay vuốt đi vuốt vào đôi lông mày đã cong lại dài của Bảo Hiên.
Hà biết, bây giờ sống xa nhau, thì vui vẻ đấy; khi ở gần, liên quan hay ảnh hưởng về kinh tế, mới phát sinh mâu thuẫn. Nên dù thích, Hà vẫn phải suy tính. Lúc này, nàng nghĩ đến tình dục nhiều hơn tiền bạc. Nó sướng thật, vàng nâu đen trắng đủ hạng. Mình thì hạn chế quá! Nó bảo, đàn ông vùng biển, hoặc những người sống lâu năm ngoài các đảo xa đực cái vô địch? Mới chỉ suy luận, cũng thấy nó nói đúng. Vì họ phải lao động nặng nhọc... Người ăn ở trên biển đảo là phải chịu một cuộc sống khắc nghiệt, đầy thử thách cam go. Họ được rèn luyện thể lực bắt buộc và thường xuyên. Hơn nữa, lao động chân tay đơn giản, thì cái đầu không mệt. Chẳng cần tư duy. Chẳng sử dụng trí tuệ làm gì. Mà họ có đâu những trí tuệ với cả tư duy! Sức lực dồn cả vào bản năng tình dục. Thế lại chẳng mạnh cái chuyện đực cái! Hôm nay, Ngân Hà mới hiểu vì sao Bảo Hiên không thèm ỏ ê gì đến phó giáo sư tiến sĩ Nguyễn Chủng, chồng mình.
- Con Kim Thoa lớn rồi. Nó lại ngoan. Chỉ cần mày gửi tiền về. - Bảo Hiên nói, ý muốn giải toả những vướng mắc, ngần ngại của bạn.
Hà biết mấy cặp vợ chồng đi làm ăn ở nước ngoài. Con cái họ ở nhà, hầu hết còn học phổ thông đã yêu đương, nạo phá thai lung tung và nghiện ma túy. Có đứa còn cờ bạc, cá độ... nợ một vài ba chục tỷ. Bố mẹ kiếm tiền nhiều mấy cũng không đủ. Của thiên trả địa. Dễ dàng mất cả chì lẫn chài... Hà giấu kín những suy nghĩ ấy:
- Tao chỉ lo con bé...
- Con bé khôn ngoan, lại chăm học. Mày cứ lo bò trắng răng! Hay mày trả lại cho bố nó? - Vừa nói, Bảo Hiên vừa cởi cúc áo Ngân Hà, nàng ngắm và vê vê cả hai núm vú xinh xinh và hồng hào của bạn.
- Lão Thân có vợ mới rồi. Không đăng ký hay cưới xin gì cả. Mà thằng cha coi con Thoa như kẻ thù. Không hẳn lão nghi ngờ con bé là con người khác. Lạ thế! Mày không biết đâu, từ khi chưa ly dị tao, với con bé lão đã thế rồi. Không ẵm bế. Không trò chuyện. Không chăm sóc gì hết. Hôm ra tòa ly hôn, lão la lối như một thằng điên, rằng Kim Thoa không phải con mình. Nhưng làm sao lão thắng được tao? Thẩm phán, tao đã mua từ khi đến nộp hồ sơ cơ mà. Tao lại chuẩn bị trước cái xét nghiệm ADN, bằng chứng Kim Thoa là con lão. Tòa bắt mỗi tháng lão phải góp nuôi con hai trăm hai mươi nghìn đồng. Bồi thẩm đề nghị làm tròn hai trăm rưởi. Nhưng lão khăng khăng làm tròn hai trăm. Nhiều người chửi. Cái mặt lão vẫn trơ như cái mặt gỗ!
Cuối mỗi tháng, lão đều quát con bé: “Có cần tiền không?” Con bé không bao giờ nói một lời với bố. Nhưng tiền thì nó vẫn lấy đưa mẹ. Tháng vừa rồi, ngoài câu nạt cũ, lão thêm: “Tháng sau, mày tròn mười tám tuổi. Tao hết trách nhiệm!”
- Thằng bố con gái mày, có một không hai trên thế giới này. Lão Thân keo bẩn khủng khiếp thật. Nguyễn Quý Thân! Người đặt tên cho lão tài thật. Cái tên, đúng bản chất con người. Chủng nhà tao được cái yêu con.
- Đúng là lão Thân chỉ yêu quý cái thân xác mình thôi. Chủng khác. Tao thấy Chủng có công lớn trong việc nuôi dạy thằng Đức Chung đấy chứ? Mày đi biền biệt, từ khi nó còn bé tí tẹo. Một mình Chủng với thằng bé ở cái thành phố đầy rẫy tệ nạn xã hội này, mà nó không bỏ học, không nghiện ma túy. Thế là Chủng giỏi quá. Công Chủng lớn đấy.
- Nhưng Chủng mới có vấn đề. Chốc ta cùng bàn cách xử lý. Nói nốt chuyện của mày đã. Có phải vì chuyện con cái mà mày bỏ lão Thân đâu?
- Đúng thế.
- Ngày đó, tại mày cặp với thằng Đào Thức, hay thằng Chu Nhạc?
- Mày quên à? Vì cái con Tư Ô Sin. Thật ra, chuyện lão với con Tư cũng chỉ là cái cớ thôi. Tao chán lão từ lâu lắm rồi! Nói chính xác, tao ớn thằng cha ấy, ngay từ đêm tân hôn kia. Rồi năm qua năm, lão chỉ có mỗi đồng lương còm. Làm sao đủ nuôi bản thân với cả hai người già đẻ ra lão nữa? Nhưng lão lười vô cùng. Lười tính toán làm việc kiếm tiền; lười việc nhà, lười cả tắm rửa. Mày bảo, người thế thì còn làm được gì? Thân thể lão lúc nào cũng hôi mùi cứt gián. Là bác sĩ, nhưng lão vẫn giữ thói quen ở bẩn, gần như không biết gì về vệ sinh, cũng như sinh lý tình dục. Cứ hùng hục, hùng hục như trâu húc mồ. Hùng hục mà dai sức cơ, thì mình lại chấp nhận tốt. Đằng này, hùng hục mà chỉ vài ba phút... Quan hệ vợ chồng với lão, không bõ cái công tao cởi quần!
- Phó giáo sư, tiến sĩ Nguyễn Chủng cũng thế. Còn không được ba phút ý!
Con Tư Ô sin nhà mày, mặt mũi xấu như Thị Nở tái sinh. Được cái nó còn ít tuổi. Bọn đàn ông tuổi cao đều thích cái thể xác của những đứa con gái trẻ; quan trọng là cái... dưới thôi. Còn khuôn mặt, dù có môi sứt, răng sún, mắt toét cũng không can hệ gì! Nó chùm khăn kín đi là được. Cũng như cave, có phải yêu đương cao quý gì đâu mà chúng cần hôn hít?
- Thì nó mới có mười tám tuổi. - Ngân Hà nói và nghĩ, Bảo Hiên quá hiểu đàn ông.
- Nhà quê ra, lại xấu xí, chắc con Tư còn trinh đấy?
- Của đâu thế! Nhà quê bây giờ chúng nó cũng cáo lắm, mày ạ. Chuyên khoa sản, tao biết. Chúng nó yêu đương từ tuổi học sinh trung học cơ sở. Nhiều hơn là bọn con gái trung học phổ thông. Trước khi lang chạ, chúng nó cũng biết bán cái trinh đi, kiếm vài ba chục triệu. Tội gì. Bọn đại gia không sá cả trăm triệu một đêm với gái còn trinh. Những đứa ma mãnh, sành sỏi, bán trinh nhiều lần. Có đứa nhanh chóng giầu to.
- Mày bảo có đứa bán trinh nhiều lần, là sao?
- Sau mỗi lần có khách mua phá trinh, nó lại đến gặp tao...
- Mày khâu vá chỉnh hình, tạo hình? - Bảo Hiên hỏi và hai mắt mở to.
- Thôi, chuyện tế nhị...
- Con này ghê thật. Mày làm ăn khủng khiếp hơn cả con mụ Tú Bà!
Bảo Hiên nhích người xa ra, để ngắm lại khuôn mặt người bạn thân thiết từ ngày thơ ấu, như thể muốn nhìn cho thật rõ một cái gì lạ lẫm, rồi mới hỏi thêm:
- Còn Mã Giám Sinh là thằng nào thế?
- Cái con ranh này! Mày nỡ...
- Thế bây giờ lão Thân sống thế nào?
- Nó đến ở với cái con giáo viên cấp một mồ côi chồng. Lại mang theo cả bà cụ nữa. - Ngân Hà ngồi dậy, như muốn nói chuyện quan trọng hơn:
- Mỗi tuần lão về ngủ ở nhà một vài tối. Sợ tao chiếm mất cả cái nhà ấy. Một hôm lão treo áo ở bên tường; túi ngực có cái hóa đơn thanh toán viện phí đẻ của con vợ gõ đầu trẻ ấy. Cả cái giấy chứng sinh thằng con trai nữa.
- Mày đừng quan tâm đến chuyện lão Thân nữa. Cũng quên luôn cả Khang đi cho rồi. Tóm lại, đi với tao sang châu Phi kiếm tiền. Lúc nào thích, thiếu gì đàn ông? Mày sang Angola ấy à, đầy thằng mới chỉ nhìn thấy đã thèm nhỏ dãi! Mà chúng nó trẻ, khỏe. Trắng, đen, nâu, đỏ, vàng, lai, đủ cả. Tha hồ.
- Để tao nghĩ thêm.
Ngân Hà nói với Bảo Hiên thế, nhưng nàng không nghĩ thêm việc có đi châu Phi hay không gì cả. Hà biết cuộc sống tha hương là quá gian truân. Lại buồn. Có khi còn nhục nhã nữa. Thân đã kể, và nàng cảm nhận được sâu sắc hơn những lời ông nói rất nhiều. Điều nàng trăn trở lâu nay, là làm thế nào để trở thành cán bộ lãnh đạo? Có người bảo, Hà thấy rất đúng: “Cán bộ trong các cơ quan nhà nước, phải phấn đấu để tiến bộ. Tiến bộ, có nghĩa là vào đảng. Là đảng viên rồi, phải trở thành cán bộ lãnh đạo”. Hà thấy quá chuẩn. Có trở thành lãnh đạo, mới có thế làm ăn lớn. Đảng viên mà vẫn là kẻ bị lãnh đạo thì nước non gì? Lãnh đạo, ai cũng giầu! Nói đâu xa, xưa kia Cường quá nghèo. Cứ động tới việc cần tiền, là phải đi vay. Hà không nhớ đã bao nhiêu lần mình phải vất vả ngược xuôi vay mượn giúp. Thế mà khi dính vào con kế toán, thằng cha phủi mình ngay được! Được đề bạt giám đốc vài năm, đã thấy giàu sang, bệnh viện Hồng Phúc thử hỏi ai bằng? Giám đốc ở thời buổi này, nhờ cơ chế mới, trở thành người đặc quyền đặc lợi. Nhận nhân viên mới, và người thuyên chuyển... Có lẽ chỉ mình lão Khang là người không chịu nộp cái "lệ phí thời đại" mà thôi. Rồi các dự án, lại mua sắm trang thiết bị, thuốc men... Đi bất cứ đâu, trong cũng như ngoài nước, Cường cũng cặp kè với con kế toán trưởng, như nhân tình, như chồng vợ! Vợ Cường có lúc ghen tuông, phát cuồng, phát điên. Tôi là giám đốc, chủ tài khoản đi công tác, thì phải có kế toán đi cùng chứ! Cô đi hỏi xem, có đúng cả nước này như vậy không? Con mụ vợ Cường tai nghe chồng thanh minh, tay cầm cả nắm tiền lớn, không còn biết nói gì nữa. Hòn sôi đấm miệng mất rồi!
Không đi đâu hết. Mình cứ làm việc ở Việt Nam. Và sẽ tính toán, bày binh bố trận... Nhất định phải phấn đấu, để làm lãnh đạo. Phải trở thành cán bộ lãnh đạo!
Ngân Hà hỏi bạn:
- Mày bảo Chủng mới có chuyện gì?
Đôi bạn gái thân thiết thầm thì đến quá trưa. Bảo Hiên nói với Ngân Hà về kẻ phản bội, chồng mình, phó giáo sư Nguyễn Chủng, người có ba cái bằng tiến sĩ: xã hội học, triết học và mỹ học.
- Mày cứ yên tâm. Việc của mày cũng là của tao.
Ngân Hà nói ngay, giọng nhỏ và lạnh lùng về kế hoạch hành động.
Nghe xong, Bảo Hiên ngồi phắt dậy, vỗ tay:
- Hay quá! Tóm lại, cứ làm thế nhé. Mày giỏi hơn cả những chuyên gia thanh trừng, lật đổ quốc tế. Mày phải giúp tao, cho hai đứa nó ra bã thì tao mới hả cái cơn giận ngút trời này!
Thằng Chủng đã đệ đơn lên toà án quận để ly dị tao. Nó muốn sống với con cave công sở ấy đấy.
V.O.