Danh ngôn

“Thế giới này, như nó đang được tạo ra, là không chịu đựng nổi. Nên tôi cần có mặt trăng, tôi cần niềm hạnh phúc hoặc cần sự bất tử, tôi cần điều gì đó có thể là điên rồ nhưng không phải của thế giới này.”

“Ce monde, tel qu’il est fait, n’est pas supportable. J’ai donc besoin de la lune, ou du bonheur, ou de l’immortalité, de quelque chose qui ne soit dement peut-etre, mais qui ne soit pas de ce monde.”

(Albert Camus, Caligula)

“Tất cả chúng ta, để có thể sống được với thực tại, đều buộc phải nuôi dưỡng trong mình đôi chút điên rồ.”

“Nous sommes tous obligés, pour rendre la realite supportable, d’entretenir en nous quelques petites folies.”

(Marcel Proust, À l’ombre des jeunes filles en fleurs)

“Nghệ thuật và không gì ngoài nghệ thuật, chúng ta có nghệ thuật để không chết vì sự thật.”

“L’art et rien que l’art, nous avons l’art pour ne point mourir de la vérité.” (Friedrich Nietzsche, Le Crépuscule des Idoles)

“Mạng xã hội đã trao quyền phát ngôn cho những đạo quân ngu dốt, những kẻ trước đây chỉ tán dóc trong các quán bar sau khi uống rượu mà không gây hại gì cho cộng đồng. Trước đây người ta bảo bọn họ im miệng ngay. Ngày nay họ có quyền phát ngôn như một người đoạt giải Nobel. Đây chính là sự xâm lăng của những kẻ ngu dốt.”

“Social media danno diritto di parola a legioni di imbecilli che prima parlavano solo al bar dopo un bicchiere di vino, senza danneggiare la collettività. Venivano subito messi a tacere, mentre ora hanno lo stesso diritto di parola di un Premio Nobel. È l’invasione degli imbecilli.”

(Umberto Eco, trích từ bài phỏng vấn thực hiện tại Đại học Turin (Ý), ngày 10 tháng 6 năm 2015, ngay sau khi U. Eco nhận học vị Tiến sĩ danh dự ngành Truyền thông và Văn hoá truyền thông đại chúng. Nguyên văn tiếng Ý đăng trên báo La Stampa 11.06.2015)

10 bài thơ Hải Hạc

1. Lối thoát

Tôi sẽ chỉ cho bạn về lối thoát bí mật
Tôi đã cất giấu trong mùa hè
Nơi khu vườn của ngoại tôi, dưới gốc cây trứng cá
Những mùa hè êm đềm mắt nhung trong những chậu cây thược dược đỏ
Và những buổi sáng sương rưng rưng
Tôi rất nhớ những câu chuyện của ông lão mù hát rong
đã bị lấp vào ở đó
Theo gót chàng Asin tôi thở
Có cô bé cười giữa chấp chới gươm đao
Bầu trời lúc ấy có nhiều sao lắm là sao
Một ngôi sao ước
Một ngôi sao mơ
Một ngôi sao sợ
Một ngôi sao hãi
Một ngôi sao rụng
Một ngôi sao rời
Một ngôi sao rong chơi
Một ngôi sao thích đọc thần thoại rồi vụt sáng cười ngô nghê đến lạ
Rồi mất hút dưới gốc cây trứng cá

Bầu trời hôm nay không sao
Tôi sẽ chỉ cho bạn về lối thoát bí mật
Tôi đã cất giấu trong mùa hè

2. Chạm vào bóng tối

Xin em đừng chạm vào
Lời của ánh trăng kia yếu đuối
Giấc mơ đã ngủ trên võng nhện
Dài một thế kỷ chênh vênh

Xin em đừng chạm vào
Đôi tai của lão nghệ sỹ mù
Đang nuốt trọn khúc âm dương
Từ lời sương mù đang lắng
Từ lời Hải Hạc sầu bi

Xin em đừng
Chạm vào ngõ ngách phân ly
Lời tôi khô như mái ngói
liệt từng lớp đau thương
Xin em
Chạm vào mắt nhung
Vuốt giùm nỗi buồn tôi lần cuối
Xin em chạm vào bóng tối
Để hát
Vài lời bồng bềnh từ mái tóc khô

Xin em chạm vào bóng tối
Hát tôi nghe
Về giấc mơ của loài hoa hiên rực vàng đầy ngõ
Tôi làm sao nghe được
Tôi làm sao nuốt được
Như lão nghệ sỹ mù kia?
Tôi nghe rổn rảng
Khúc âm dương vỡ trên mái ngói
Trăng vỡ trên mái ngói
Giấc mơ hoa hiên vỡ trên mái ngói
Tôi rổn rảng
Rơi
Trên thế kỷ dài dài mắc nhện

3. Sự im lặng

Người đang truy điệu sự im lặng
của thế giới tôi
một bông hoa đang khát
không thể cất lên tiếng nói
người có truy điệu thế giới tôi
nhớ leo lên từng bậc tam cấp
ngước nhìn thế giới tôi
trước khi sự im lặng ngả màu

Có điều gì đó đang truy điệu
sự im lặng đang truy điệu tôi
tôi đang truy điệu sự sợ hãi
trước khi sự sợ hãi ngả màu
như củ khoai tây vừa gọt trong nhà bếp

Sự im lặng đang chảy ra từ ô cửa nhỏ
sự im lặng chảy ra từ những cái chuồng có những song chắn nhỏ
tôi không cấm được nụ cười
tôi không cấm được nước mắt
sao người truy điệu sự im lặng của tôi?

4. Thi sỹ

Khi nỗi cô độc đã không còn thú vị
đêm nay
sự cuồng nhiệt không còn treo trên ngọn trăng lạnh buốt
đêm nhấm nháp nhau
đuổi từng nỗi buồn chạy trốn
gã thi sỹ thôi không làm thơ
gã thi sỹ thôi không mộng mơ
duỗi dài bàn tay từng níu vào chợ tình mê điếng
bàn tay tê điếng
gã thi sỹ thôi không làm biếng
duỗi/co, co/duỗi từng con chữ từng dùng tán gái
ngày thi sỹ vật vờ ngủ ngái

Khi nỗi cô độc đã không còn thú vị
đêm nay
sự cuồng nhiệt không còn treo trên ngọn trăng lạnh buốt
gã thi sỹ thôi không còn nhìn đời dưới ánh trăng nghiêng nghiêng
gã thích thú song hành cùng đêm tối

Khi đêm tan chảy vào vạt áo gã điên
gã nhầm tưởng hạt sương rơi vỡ
gã níu vào đêm
hỏi phiên chợ tình được bắt đầu từ bao giờ
nơi ấy bây giờ có nhiều ánh mắt trẻ thơ
ánh trăng thôi không còn nghiêng nghiêng
gã thích thú song hành cùng với đêm tối

Như chiều nay gã đã không còn chờ đợi ánh trăng nằm nghiêng nghiêng
gã song hành cùng với đêm tối

5. Niềm tin

Khi bạn nói với tôi về niềm tin
Có thể điều đó được phát ra bằng thứ thanh âm của chiếc lưỡi
Một chiếc lưỡi làm bằng lý thuyết dẻo như mủ cao su đã được nấu lại
Những niềm tin đàn hồi

Tôi cũng thường nói với tôi về niềm tin
Trên chiếc lưỡi cứng như tấm tôn cắt vào thân cây cao su
Và mỗi đêm chiếc lưỡi chảy
Từng giọt lý thuyết sền sệt như thứ mủ trắng chưa kịp đông lại
Từng niềm tin đông cứng

Có thể bạn từng cho tôi niềm tin
Bằng những thanh âm trên chiếc lưỡi thật mềm
Có thể một ngày chiếc lưỡi biến dạng thành chiếc xẻng
Xúc niềm tin tôi mai táng
Nên khi tôi nói được với bạn về niềm tin
Là lúc chiếc lưỡi của tôi sẽ được đào lên từ nấm mộ

6. Đi tìm Mưa

Cô gái bước lên từng bậc thang âm
Nơi lầu Bình Yên gần cuối góc đường Đoàn Thị Điểm
Cô muốn ghi chép từng giọt cafe Mưa
trước khi mùa bông sầu đâu nở
Cô gái đi tìm mưa
Mưa ở đường phượng bay
Mưa trôi theo tiếng chuông Cyclo ra Thượng Tứ
Tháng ba này có mùi sương tang trắng
Mưa tách cô ra
Và ngửa cổ
Uống
Cô chui vào Mưa
Uống từng giọt nắng giấu trong chiếc áo ấm có màu be sáng
Thèm được chơi trò đuổi bóng
Mưa tách cô ra
Và ngửa cổ hát
Cô uống mưa
Tháng ba mùa này vẫn mùi tang trắng
Từng cái tên nằm trọn trong giọt mưa
Từng con số nằm trọn trong giọt mưa
Từng gương mặt xoay tròn trong giọt mưa
Thời gian nằm trọn trong giọt mưa
Rớt rớt
Mưa tách cô ra
Cô đi tìm Mưa
Mưa đi tìm cô
Uống từng giọt buồn giấu trong cuốn sổ cô vừa ghi chép

Mưa bước lên từng bậc thang âm
nơi góc lầu Bình Yên gần cuối đường Đoàn Thị Điểm
Như những kẻ thích đuổi bóng
Mưa tách cô ra
Giọt giọt
Từng sợi tóc
Tan
Trong màu Bình Yên cô hát

7. Chiều, màu cafe Rhum

Em cắm bông hồng thủy tinh trong chiếc ly màu cafe Rhum váng vất
phố say
em không đưa tay ngắt lá
mùa thu rụng mấy mươi năm
bữa qua mây không ghé đến đây ngồi
em không đưa tay hứng vội
những cảm xúc thủy tinh
những cảm xúc khô cứng
xin người đừng nói con đường xa hơn

Chiều màu cafe Rhum, lên men đến tối
từng vụn vỡ thủy tinh
bệt bệt bức tranh mang màu tóc người đàn bà đã cũ
từng sợi tóc màu đã cũ
người đàn ông không đưa tay hứng vội
mùa đông giọt mấy mươi năm
đang vơi trong ngón tay xoắn hình chuông gió
năm ba điều lợn cợn
năm ba điều váng vất từ hôm qua, phố, ai ngồi
từng sợi tóc màu có cũ
lời hát nhớ đến cháy khô

đừng bật đèn lên
sẽ nghe bạn, tôi đeo kính râm trong đêm ăn xin hạnh phúc(*)
tiễn biệt ngọn hồng vừa tắt
trong những chiếc ly hôm qua có mùi nồng chua
đêm không đưa tay hứng vội
mùa đông hôm nào đã cũ
giọt
từng vụn vỡ thủy tinh
từng sợi tóc màu đã cũ
chảy qua chiếc ghế trống không

(*)Ý thơ Ly Hoàng Ly

8. Không phải cho Giôn- xi

Khi bạn đã nhận ra, không phải điều sai lầm từ phía cửa sổ
không phải từ những nhánh cây thường xuân
không phải lời trong đôi mắt im lặng
không phải những thầm thì mọt rỗng
bạn sẽ thấy áo quần và đám đông
nhàu úa trong cơn mê sảng của lũ chuột
đi, đi
chúng đang đi và rất lả lướt
bạn sẽ thấy những lời nói ghì sát nhau, những màu sắc ôm lấy nhau
đi, đi
nhớp nháp trong bóng tối
bạn sẽ nghe được tiếng còi tàu lướt sóng đôi trên đường ray
vô tận
nếu bạn bẻ gãy
từng âm thanh sẽ vụn vỡ như tiếng kim đồng hồ
tích tắc
bạn sẽ phải quét dọn hàng ngày
những mẩu thời gian thừa thải

Và bạn đã nhận ra, không phải điều sai lầm từ phía cửa sổ
hãy để chúng tự do
như đôi mắt, đôi tai của chúng ta
đi băng qua mà không cần khép mở

9. Ăn Tóc

Cô gái không hề để ý gì về thời gian yên bình của mái tóc
Cho đến khi cô nhận ra
Cần phải cắt bỏ những chiếc vây cá mềm mại đang bơi trong cái chậu bằng thủy tinh
Bởi chúng quá hẹp và mắc vướng
Cô bắt đầu tập ăn tóc
Cô bắt đầu ăn từ những ngọn khô giòn quá lưng
Cô ăn mỗi ngày
Chúng có mùi vị của nắng cháy và rụm rụm của từng sợi buồn xào giòn
Chiều chiều cô lại tựa vào chiếc ghế cũ thong thả ngồi ăn nỗi buồn từ ngọn tóc chết
Chúng có mùi vị của tế bào quy tắc đóng hộp
Chúng có mùi vị của thời gian hơi chua
Thời gian đã hết hạn dùng từ bốn mươi năm trước
Khi cô đã bắt đầu biết ăn những sợi tóc máu từ trong bào thai mà mẹ cô chưa kịp cạo đi
Cô chẳng nhớ được gì
Nhưng cô nhớ rằng cô chẳng hàm ơn chúng điều gì
Bởi chúng có mùi vị mằn mặn, tanh tanh cứ mắc vào cuống họng
Và đau đến buồn nôn
Từng cơn buồn nôn khó chịu
Từng ngọn tóc đã rối và mắc vướng
Vào trong thớ thịt và đôi mắt mờ dần của mẹ
Cô vẫn đang ăn
Những sợi tóc có mùi vị hạnh phúc và bạc bẽo
Ăn mãi cho đến khi tóc sẽ không còn sợi nào bạc hơn
Cô vẫn đang ăn
Cho đến khi cô biến thành đất để được ăn tóc mãi mãi

10. Bên trong ấy có gì?

Trong ngôi nhà của nhà thơ
Những sợi chỉ thơ đang khâu từng con hẻm nhỏ vòng vèo để nới rộng mái nhà
Những sợi chỉ thơ đang khâu lại căn phòng nóng bức
Những bài thơ phồng rộp
Đang cố khâu lại màn hình điện thoại samsung bị vỡ nát
Rất nhiều mối tình đang chờ sự cảm ứng
Bên trong ấy có gì?
Những đôi môi phồng rộp
Làm thơ thật sốt ruột

Trong ngôi nhà của nhà thơ
Có ánh trăng lạnh vừa mới chết
Những ngọn đèn vừa đủ mờ
Để thấy
Bên trong ấy có gì?
Nhiều giấc mơ đang bị co rút
Nhiều giấc mơ bị rữa nát
Tôi ngồi cúi xuống hốt ánh trăng đổ vào tán lá
Từng bông trăng nở
Trắng như hoa nguyệt quế

Trong ngôi nhà của nhà thơ
Sáng nay
Có rất nhiều bài thơ đã bị chết cóng
Hôm qua bài thơ ấy nghĩ gì?