Danh ngôn
“Thế giới này, như nó đang được tạo ra, là không chịu đựng nổi. Nên tôi cần có mặt trăng, tôi cần niềm hạnh phúc hoặc cần sự bất tử, tôi cần điều gì đó có thể là điên rồ nhưng không phải của thế giới này.”
“Ce monde, tel qu’il est fait, n’est pas supportable. J’ai donc besoin de la lune, ou du bonheur, ou de l’immortalité, de quelque chose qui ne soit dement peut-etre, mais qui ne soit pas de ce monde.”
(Albert Camus, Caligula)
.
“Tất cả chúng ta, để có thể sống được với thực tại, đều buộc phải nuôi dưỡng trong mình đôi chút điên rồ.”
“Nous sommes tous obligés, pour rendre la realite supportable, d’entretenir en nous quelques petites folies.”
(Marcel Proust, À l’ombre des jeunes filles en fleurs)
.
“Nghệ thuật và không gì ngoài nghệ thuật, chúng ta có nghệ thuật để không chết vì sự thật.”
“L’art et rien que l’art, nous avons l’art pour ne point mourir de la vérité.” (Friedrich Nietzsche, Le Crépuscule des Idoles)
.
“Mạng xã hội đã trao quyền phát ngôn cho những đạo quân ngu dốt, những kẻ trước đây chỉ tán dóc trong các quán bar sau khi uống rượu mà không gây hại gì cho cộng đồng. Trước đây người ta bảo bọn họ im miệng ngay. Ngày nay họ có quyền phát ngôn như một người đoạt giải Nobel. Đây chính là sự xâm lăng của những kẻ ngu dốt.”
“Social media danno diritto di parola a legioni di imbecilli che prima parlavano solo al bar dopo un bicchiere di vino, senza danneggiare la collettività. Venivano subito messi a tacere, mentre ora hanno lo stesso diritto di parola di un Premio Nobel. È l’invasione degli imbecilli.”
(Umberto Eco, trích từ bài phỏng vấn thực hiện tại Đại học Turin (Ý), ngày 10 tháng 6 năm 2015, ngay sau khi U. Eco nhận học vị Tiến sĩ danh dự ngành Truyền thông và Văn hoá truyền thông đại chúng. Nguyên văn tiếng Ý đăng trên báo La Stampa 11.06.2015)
Ban Biên tập
Địa chỉ liên lạc:
1. Thơ
tho.vanviet.vd@gmail.com
2. Văn
vanviet.van14@gmail.com
3. Nghiên cứu Phê Bình
vanviet.ncpb@gmail.com
4. Vấn đề hôm nay
vanviet.vdhn1@gmail.com
5. Thư bạn đọc
vanviet.tbd14@gmail.com
6. Tư liệu
vanviet.tulieu@gmail.com
7. Văn học Miền Nam 54-75
vanhocmiennam5475@gmail.com
Tra cứu theo tên tác giả
- A. A. Fadeev
- A. Puskin
- A. T.
- Abdulrazak Gurnah
- Abraham F. Lowenthal
- Ace Le
- Ace Lê
- Adam Gopnik
- Adonis
- Adrian Horton
- Agi Mishol
- Ái Điểu
- Ajar
- Akiko Miki
- Alain Guillemin
- Alan Phan
- Alăng Văn Gáo
- Alăng Văn Giáo
- Albert Camus
- Aldous Huxley
- Aleksandr Griboedov
- Alesandr Blok
- Alex Marshall
- Alex Smith
- Alex Thai
- Alex-Thái Đình Võ
- Alexander Fadeev
- Alexander Solzhenitsyn
- Alexandra Alter
- Alexandre FERON
- Alice Munro
- Alina Lesik
- Alison Flood
- Allen Ginsberg
- Amanda Gorman
- Amartya Sen
- Amelia Glaser
- Amos Oz
- An Nam
- Anatole France
- Anatoly Gavrilov
- Anders Olsson
- André Breton
- André Menras
- André Menras – Hồ Cương Quyết
- André Menras Hồ Cương Quyết
- Andrea Hoa Pham
- Andrea Kendall-Taylor
- Andreas Bernard
- Andreas Fulda
- Andreas Wimmer
- Andrew Postman
- Andy Cao
- Anh Anh
- Anh Hồng
- Anh Hồng (nhà thơ)
- Ánh Liên
- Anh Nhi
- Anh Văn
- Anika Zeller
- Anna Akhmatova
- Anna Maria Bracale Ceruti
- Anna Mitchell
- Anna Schmid
- Anne Carson
- Anne Cazaubon
- Anne Hébert
- Anne Henochowicz
- Anne Nguyễn
- Annie Ernaux
- António Jacinto
- Antôn Nguyễn Trường Thăng
- Archimedes L.A. Patti
- Arlette Quỳnh Anh Trần
- Arnold Schwarzenegger
- Artem Sakharov
- Arthur Koestler
- Arty Abel
- Arvind Subramanian
- Augustina
- Aurélie Coulon
- Aurelien Breeden
- Ba Đâu Thảo
- Ba Sàm
- Bá Thụ Đàm
- Bạch Cúc
- Bạch Hoàn
- Bách Mỵ
- Bách Thân
- Bạch X. Phẻ
- Bạch Xuân Phẻ
- Badiucao
- Bakhtin
- Ban Mai
- Bàn Văn Thòn
- Ban Vận động Văn đoàn Độc lập Việt Nam
- Bảo Chân
- Bảo Huân
- Bảo La
- Bảo Nhi Lê
- Bảo Ninh
- Bảo Phác
- Bảo Tích
- Bão Vũ
- Bảo Yến
- Barbara Demick
- Bashô
- Bạt Xứ
- Batrioldman
- Bauxite Việt Nam
- Bắc Đảo
- Bắc Phong
- Bằng Việt
- BB Ngô
- Bei Dao
- Benjamin Péret
- Benjamin Ramm
- Bertolt Brecht
- Bertrand Russell
- Bettina Rheims
- Bích Ngân
- Biếm họa
- Biên Cương
- Biệt Hiệu
- Bilahari Kausikan
- Bill Hayton
- Billy Collins
- Bình Nguyên Lộc
- Brahma Chellaney
- Branko Milanovic
- Brett Reilly
- Brian Pascus
- Brian Wu
- Brice Pedroletti
- Brodsky
- Bryan
- Bùi An
- Bùi Bảo Trúc
- Bùi Bắc
- Bùi Bích Hà
- Bùi Chát
- Bùi Chí Trung
- Bùi Chí Vinh
- Bùi Công Thuấn
- Bùi Công Trực
- Bùi Đức Lại
- Bùi Giáng
- Bùi Hải Quảng
- Bùi Hoàng Tám
- Bùi Hoằng Vị
- Bùi Huệ Chi
- Bùi Huy
- Bui Huy Hoi Bui
- Bùi Mai Hạnh
- Bùi Mạnh Hùng
- Bùi Mẫn Hân
- Bùi Minh Quốc
- Bùi Ngọc Tấn
- Bùi Quang Thắng
- Bùi Suối Hoa
- Bùi Thanh Hiếu
- Bùi Thanh Phương
- Bùi Thanh Tuấn
- Bùi Thụy Băng
- Bùi Tiến An
- Bùi Trân Phượng
- Bùi Trọng Hiền
- Bùi Văn Kha
- Bùi Văn Nam Sơn
- Bùi Việt Sỹ
- Bùi Vĩnh Phúc
- Bùi Xuân Bách
- Bùi Xuân Đính
- Bùi-Viết Văn Đức
- Bulgakov
- Bửu Chỉ
- C.D.
- Cái Lư Hương
- Cái Trọng Ty
- Cam Ly
- Cameron Shingleton
- Cảnh Chánh
- Cao Bảo Vân
- Cao Bình Minh
- Cao Chi
- Cao Gia An
- Cao Hành Kiện
- Cao Huy Thuần
- Cao Kim Ánh
- Cao La
- Cao Quang Nghiệp
- Cao Tần
- Cao Thị Hồng
- Cao Thu Cúc
- Cao Tự Thanh
- Cao Việt Dũng
- Cao Xuân Hạo
- Cao Xuân Huy
- Carl Bildt
- Carl O. Schuster
- Carlos Assunção
- Carolyn Mary Kleefeld
- Cát Linh
- Cẩm Tú
- Cấn Thị Thêu
- Chan Phuong
- Chanh Tam
- Charles Bo
- Charles Bukowski
- Charles S. Kraszewski
- Charles Simic
- ChatKP
- Chau Doan
- Châm Khanh
- Chân Minh
- Chân Pháp Xa
- Chân Phương
- Chân Xuân Tản Viên
- Châu Diên
- Châu Hải Đường
- Châu Hồng Thủy
- Châu Hữu Quang
- Chenn
- Chế Diễm Trâm
- Chế Lan Viên
- Chi Mai
- Chi Phương
- Chiêu Dương
- Chiêu Khiêm
- Chiharu Shiota
- Chim Hải
- Chim Trắng
- Chinh Ba
- Chính Tâm
- Chính Vĩ
- Chinua Achebe
- Chơn Không Cao Ngọc Phượng
- Christian Gampert
- Christian Welzel
- Christina Mary Hjortlund
- Christoph Giesen
- Christoph Sator
- Christopher Balding
- Christopher Goscha
- Christy Wampole
- Chu Dương
- Chu Hảo
- Chu Hoạch
- Chu Kim
- Chu Mộng Long
- Chu Quang Tiềm
- Chu Tử
- Chu Văn Lễ
- Chu Văn Sơn
- Chu Vĩnh Hải
- Chu Vương Miện
- Chu Xuân Diên
- Chung Le
- Claire Simon
- Claus Hecking
- Clay Phạm
- Clément Ghys
- Concepcion de Leon
- Connie Hoàng
- Cora Engelbrecht
- Costica Bradatan
- Cổ Ngư
- Công Nguyễn
- Cù An Hưng
- Cù Huy Hà Vũ
- Cù Mai Công
- Cù Tuấn
- Cung Minh Huân
- Cung Tích Biền
- Cung Trầm Tưởng
- Cư sĩ Minh Đạt
- D. S. Likhachev
- Da Màu
- Dạ Ngân
- Dạ Thảo Phương
- Dã Tượng
- DAD
- Dadolin Murak
- Damien Cave
- Damien Keown
- Dan Bilefsky
- Dan Slater
- Dana Gioia
- Danh ngôn
- Dani Rodrik
- Daniel Halpern
- Daniel Hautzinger
- Daron Accemoglu
- David Brown
- David Gascoyne
- David Marchese
- David Weinberger
- Ðặng Thơ Thơ
- Demetrio Paparoni
- DEUTSCHE WELLE
- Di
- Di Li
- Diêm Liên Khoa
- Diễm Thi
- Diễm Tường
- Diễn đàn Thế kỷ
- Diệp Duy Liêm
- Diệp Huy
- Ðinh Cường
- Dino Buzatti
- Dipanjan Roy Chaudhury
- Dmitri Prokofyev
- Dmitry Burago
- Dmitry Muratov
- Dmitry Tsyganov
- Doãn Cẩm Liên
- Doãn Mạnh Dũng
- Doãn Mẫn
- Doãn Quốc Sỹ
- Dominique Lemieux
- Donald Inglehart
- Donna Ashworth
- Ðỗ Quang Nghĩa
- Ðỗ Quyên
- Du Tử Lê
- Dung Nguyễn
- Dũng Phan
- Dũng Trung Kqd
- Dũng Vũ
- Duy Lam
- Duy Tân
- Duy Thanh
- Duy Thông
- duyên
- Duyên Anh
- Duyên Khánh
- Dư Hoa
- Dư Kiệt
- Dư Thị Hoàn
- Dư Thu Vũ
- Dương Đại Triều Lâm
- Dương Đình Giao
- Dương Khánh Phương
- Dương Kiền
- Dương Ngạn
- Dương Nghiễm Mậu
- Dương Ngọc Thái
- Dương Như Nguyện
- Dương Phương Vinh
- Dương Thắng
- Dương Thiệu Tước
- Dương Thu Hương
- Dương Thuấn
- Dương Tú
- Dương Tường
- Dương Văn Ba
- Dương Vân
- Dylan Suher
- Đa Mi
- Đà Văn
- Đàm Hà Phú
- Đàm Hách Thành
- Đào An Khánh
- Đào Anh Kha
- Đào Công Tiến
- Đào Duy Anh
- Đào Hiếu
- Đào Lê Na
- Đào Ngọc Chương
- Đào Nguyên
- Đào Nguyễn
- Đào Nguyên Phương Thảo
- Đào Như
- Đào Phương Liên
- Đào Quang Toản
- Đào Tấn Phần
- Đào Thái Tôn
- Đào Thị Hương
- Đào Tiến Thi
- Đào Trung Đạo
- Đào Trường Phúc
- Đào Tuấn
- Đào Tuấn Ảnh
- Đào Văn Bình
- Đào Văn Thuỵ
- Đào Văn Tiến
- Đào Vũ Anh Hùng
- Đạt Nguyễn
- Đặng Anh Đào
- Đặng Bích Phượng
- Đặng Chương Ngạn
- Đặng Đình Cung
- Đặng Đình Mạnh
- Đặng Hà
- Đặng Hải Sơn
- Đặng Hoàng Giang
- Đặng Hồng Nam
- Đặng Hùng Võ
- Đặng Hương Giang
- Đặng Hữu
- Đặng Lưu
- Đặng Mai Lan
- Đặng Mậu Tựu
- Đăng Nguyên
- Đặng Phùng Quân
- Đặng Quốc Thông
- Đặng Sơn Duân
- Đặng Thái
- Đăng Thành
- Đặng Thân
- Đặng Thị Hảo
- Đặng Thơ Thơ
- Đặng Tiến
- Đặng Tiến (Thái Nguyên)
- Đặng Trung Nghĩa
- Đặng Túy
- Đặng Văn Dũng
- Đặng Văn Hùng
- Đặng Văn Ngữ
- Đặng Văn Sinh
- Đặng Vũ Vương
- Đặng Xuân Thảo
- Đặng Xuân Xuyến
- Đằng-Giao
- Điểm Thọ
- Đinh Bá Anh
- Đinh Cường
- Đinh Hoàng Thắng
- Đinh Hùng
- Đình Kính
- Đinh Lê Vũ
- Đinh Linh
- Đinh Ngọc Thu
- Đinh Phương
- Đinh Phương Thảo
- Đinh Quang Anh Thái
- Đinh Thanh Huyền
- Đinh Thị Như Thúy
- Đinh Trường Chinh
- Đinh Từ Bích Thuý
- Đinh Từ Bích Thúy
- Đinh Văn Đức
- Đinh Vũ Hoàng Nguyên
- Đinh Ý Nhi
- Đinh Yên Thảo
- Đoàn Ánh Thuận
- Đoàn Bảo Châu
- Đoàn Cầm Thi
- Đoàn Công Lê Huy
- Đoàn Hồng Lê
- Đoàn Huy Giao
- Đoàn Huyền
- Đoàn Khắc Xuyên
- Đoàn Lê Giang
- Đoàn Nhã Văn
- Đoàn Thanh Liêm
- Đoan Trang
- Đoàn Tùng Nguyễn
- Đoàn Tử Huyến
- Đoàn Việt Hùng
- Đoàn Xuân Kiên
- Đỗ Anh Hoa
- Đỗ Anh Tuấn
- Đỗ Bích Thuý
- Đỗ Cao Bảo
- Đỗ Duy Ngọc
- Đỗ Đức
- Đỗ Đức Đông Ngàn
- Đỗ Đức Hiểu
- Đỗ Hòa
- Đỗ Hoàng Diệu
- Đỗ Hồng Ngọc
- Đỗ Hồng Nhung
- Đỗ Hữu Chí
- Đỗ Kh
- Đỗ Kh.
- Đỗ Khiêm
- Đỗ Kim Thêm
- Đỗ Lai Thuý
- Đỗ Lai Thúy
- Đỗ Lê Anh Đào
- Đỗ Mạnh Hoàng
- Đỗ Minh Tuấn
- Đỗ Nghê
- Đỗ Ngọc
- Đỗ Ngọc Thống
- Đỗ Quang Nghĩa
- Đỗ Quang Vinh
- Đỗ Quý Toàn
- Đỗ Quyên
- Đỗ Quỳnh Dao
- Đỗ Thái Bình
- Đỗ Thắng Cảnh
- Đỗ Thị Thu Trà
- Đỗ Thiên Anh Tuấn
- Đỗ Trí Vương
- Đỗ Trọng Khơi
- Đỗ Trung Quân
- Đỗ Trường
- Đỗ Tuyết Khanh
- Đồng Chuông Tử
- Đông Hoài
- Đông Hồ
- Đông Kha
- Đông Ngàn Đỗ Đức
- Đông Nghi
- Đức Ban
- Đức Đàm
- Đức Flying Bay
- Đức Hoàng
- Đức Lê
- Đức Phổ
- Đức Tâm
- Đức Tiến
- E. M. Forster
- E.E. Cummings
- E.M. Chernoivanenko
- Eamonn Butler
- Eckart Kleßmann
- Eduardo Galeano
- Edward Hirsch
- Elena Pucillo Truong
- Elias Canetti
- Ellen Bass
- Eloisa Amezcua
- Emiel Roothooft
- Emma Loffhagen
- Emmanuelle Jardonnet
- Eric Henry
- Eric Weiner
- Erica Frantz
- Erik Harms
- Erik Korling
- Euan Ward
- Evgheni Dobrenko
- F.N.
- Federico García Lorca
- Feliks Kuznesov
- Filip Lech
- Flanny O’Connor
- Florence Noiville
- Florian Altenhöner
- Francis Fukuyama
- Francis Fukuyma
- François Guillemot
- Frank Dikötter
- Frank O'Hara
- Frankfurt
- Fred Hiatt
- Friedrich Dürrenmatt
- Friedrich Nietzsche
- Friedrich Wilhelm Graf
- Fritz J. Raddatz
- Gã Khờ
- Gabriel García Márquez
- Gabriel Josipovici
- Gaither Stewart
- Gaiutra Bahadur
- Gary Leupp
- Gavin Butler
- Gặp gỡ và trò chuyện
- Georg Bönisch
- Georg Trakl
- George Burchett
- George Orwell
- George Perreault
- George Siemens
- Georges Condominas
- Gerhard Will
- Germain Droogenbroodt
- Giang Dang
- Giang Lại Đức
- Giang Nam
- Giáng Vân
- Giao Nguyễn
- Giáp Văn Dương
- Gideon Rachman
- Giuse Lê Công Đức
- Goethe
- Gonçalo Fernandes
- Gottfried Benn
- Graham Allison
- Grigory Yudin
- Günter Kunert
- Gyảng Anh Iên
- Hà Duy Phương
- Hà Dương Tuấn
- Hà Dương Tường
- Hà Đình Nguyên
- Hạ Đình Nguyên
- Hà Huy Khoái
- Hà Huy Sơn
- Hà Hương
- Hà Lệ Minh
- Hà Ngọc Hòa
- Hạ Nguyên
- Hà Nguyên Du
- Hà Nhân
- Hà Nhật
- Hà Phạm Phú
- Hà Quang Vinh
- Hà Sĩ Phu
- Hà Thanh Vân
- Hà Thế
- Hà Thị Minh Đạo
- Hà Thúc Sinh
- Hà Thủy Nguyên
- Hà Tùng Long
- Hà Tùng Sơn
- Hà Văn Thịnh
- Hà Văn Thùy
- Hà Vũ Trọng
- Hagi Kenaan
- Hai An Vu
- Hải Hạc
- Hải Ngọc
- Hai Thanh
- Hàm Anh
- Han Dang
- Hàn Giang
- Han Kang
- Hàn Vĩnh Diệp
- Hạnh Diễm
- Hạnh Nguyên
- Hạnh Phước
- Hạnh Viên
- Hannah Beech
- Hào Thiện Nhân
- Hari Kunzru
- Haruki Murakami
- Hân Hương
- Heiko Buschke
- Heinrich Heine
- Henri Michaux
- Henry David Thoreau
- Henry Wadsworth Longfellow
- Heriberto Araújo
- Hermann Hesse
- Hiền Trang
- Hiệp Ikaria
- Hiệu Minh
- Hiếu Tân
- Ho Lai-Ming
- Hòa Bình Lê
- Hoa Níp
- Hoài Hương
- Hoài Nam
- Hoài Phương
- Hoài Thanh
- Hoài Việt
- Hoài Ziang Duy
- Hoan Doan
- Hoàn Nguyễn
- Hoàng Ánh
- Hoàng Anh Tuấn
- Hoàng Cát
- Hoàng Cầm
- Hoàng Chí Hiếu
- Hoàng Chính
- Hoàng Cường Long
- Hoàng Dũng
- Hoàng Dương Tuấn
- Hoàng Đăng Khoa
- Hoàng Đỗ
- Hoàng Đông
- Hoàng Đức Truật
- Hoàng Hà
- Hoàng Hải Thủy
- Hoàng Hải Vân
- Hoảng Hãn
- Hoàng Hôn
- Hoàng Hưng
- Hoàng Khởi Phong
- Hoàng Kim Oanh
- Hoàng Lại Giang
- Hoàng Lan
- Hoàng Lan Anh
- Hoàng Lan Chi
- Hoàng Lê
- Hoàng Lệ
- Hoàng Linh
- Hoàng Long
- Hoàng Mai Ðạt
- Hoàng Mạnh Hải
- Hoàng Minh Trí
- Hoàng Minh Tường
- Hoàng Nam
- Hoàng Nga
- Hoàng Ngọc Biên
- Hoàng Ngọc Hiến
- Hoàng Ngọc Nguyên
- Hoàng Ngọc Tuấn
- Hoàng Nguyễn
- Hoàng Nguyên Vũ
- Hoàng Nhơn
- Hoàng Nhuận Cầm
- Hoàng Phong Tuấn
- Hoàng Phủ Ngọc Tường
- Hoàng Quân
- Hoàng Quốc Dũng
- Hoàng Quốc Hải
- Hoàng Thị Hường
- Hoàng Thị Thu Thủy
- Hoàng Thu Phố
- Hoàng Thúy
- Hoàng Thuỵ Anh
- Hoàng Tiến
- Hoàng Trung Thông
- Hoàng Tuấn Công
- Hoàng Tuấn Phổ
- Hoàng Tùng
- Hoàng Tuỵ
- Hoàng Tư Giang
- Hoàng Văn Sơn
- Hoàng Việt
- Hoàng Vũ Sơn
- Hoàng Vũ Thuật
- Hoàng Xuân Phú
- Hoàng Xuân Sơn
- Hoàng Xuân Tuyền
- Hoàng Yến
- Horst Bienek
- Howard Gardner
- Hồ Anh Thái
- Hồ Bạch Thảo
- Hồ Bất Khuất
- Hồ Diệu Vân
- Hồ Dzếnh
- Hồ Đắc Vũ
- Hồ Đình Nghiêm
- Hồ Hải Thụy
- Hồ Hữu Tường
- Hồ Minh Tâm
- Hồ Ngọc Đại
- Hồ Như
- Hồ Phú Bông
- Hồ Tịnh Tình
- Hồ Trường An
- Hồ Tú Bảo
- Hội những người ủng hộ GS. Chu Hảo
- Hồng Anh
- Hồng Hoang
- Hồng Lê Thọ
- Hồng Phú
- Huệ Hương Hoàng
- Huguette Bertrand
- Huong Nguyen
- Huy Bảo
- Huy Cận
- Huy Đức
- Huy Tưởng
- Huyền Thương
- Huỳnh Duy Lộc
- Huỳnh Hoa
- Huỳnh Hữu Uỷ
- Huỳnh Hữu Ủy
- Huỳnh Kim Báu
- Huỳnh Kim Quang
- Huỳnh Lê Nhật Tấn
- Huỳnh Liễu Ngạn
- Huỳnh Ngọc Chênh
- Huỳnh Như Phương
- Huỳnh Sơn Phước
- Huỳnh Tấn Mẫm
- Huỳnh Thế Du
- Huỳnh Thục Vy
- Huỳnh Trọng Khang
- Huỳnh Tuấn Anh
- Hứa Chương Nhuận
- Hứa Lập Chí
- Hương Lan
- Hường Thanh
- Hương Thủy
- Hữu Danh
- Hữu Đông
- Hữu Loan
- Hữu Mai
- Hữu Phương
- Ian Bui
- Ian Johnson
- Igor Poglazov
- Iio Sōgi
- Ilza Burchett
- Inrasara
- Iris Radisch
- Isabella Kwai
- Issa
- Issac Bashevis Singer
- Italo Calvino
- Iya Kiva
- J. M. Lotman
- J.B Nguyễn Hữu Vinh
- Jacques Attali
- Jacques Prévert
- Jake Johnson
- James Borton
- James Daniel Spears
- James G. Zumwalt
- James Grossman
- James Joyce
- James Poniewozik
- James Stavridis
- James WrightJuan Felipe Herrera
- Jang Kều
- Janos Kornai
- Jared Carters
- Jason Lopata
- Jason Morris-Jung
- Jay Nordlinger
- Jaya K.
- Jean Chesnaux
- Jean d'Ormesson
- Jean Piaget
- Jean Przyluski
- Jean Toomer
- Jean-Jacques Brochier
- Jean-Jacques Roth
- Jean-Louis Rocca
- Jean-Luc Chalumeau
- Jean-Marc Roberts
- Jean-Patrick Géraud
- Jean-Paul Sartre
- Jefferson Cowie
- Jeffrey Hanfover
- Jeffrey Nall
- Jessica Swoboda
- Jessie Yeung
- Jiayang Fan
- Jimmy Carter
- Joan Hua
- João Guimarães Rosa
- Joaquin Nguyễn Hòa
- Johann Grolle
- John Ashbery
- John Barrow
- John Cheever
- John D. Howard
- John Freeman
- John Keane
- John McCain
- Jon Fosse
- Jonathan Dee
- Jonathan London
- Jonathan Scott Holloway
- Jörg Wischermann
- Jorge Amado
- Jorge Luis Borges
- Joschka Fischer
- Josée Lapointe
- Joseph Wong
- Joseph Wright
- Josh Rogin
- Joshua Rothman
- Juan Pablo Cardenal
- Juan Pablo Cardenal & Heriberto Araújo
- Julia Cagé
- Julio Cortázar
- Jun’ichiro Tanizaki
- Kahil Gibral
- Kai Hoàng
- Kale
- Kalynh Ngô
- Kamel Daoud
- Kao Phú
- Kap Seol
- Karel Appel
- Karen Tongson
- Kate Chopin
- Katie Razzall
- Kazuo Shiraga
- Kenneth Nguyen
- Kenzaburo Oe
- Keorapetse Kgositsile
- Kerstin Holm
- Kều Jang
- Kha Lương Ngãi
- Kha Tiệm Ly
- Khải Đơn
- Khái Hưng
- Khaled Juma
- Khaly Chàm
- Khang Quốc Ngọc
- Khánh
- Khánh Bình
- Khánh Duy
- Khánh Ly
- Khánh Mai
- Khanh Nguyen
- Khanh Pham
- Khánh Phương
- Khánh Trâm
- Khánh Trường
- Khét
- Khế Iêm
- Khiêm Nhu
- Khổng Đức Thiêm
- Khuất Đẩu
- Khuất Thu Hồng
- Khuê Minh Nguyệt
- Khuê Phạm
- Khuyết Thư
- Kiệm Hoàng
- Kiến Văn
- Kiệt Anh Hùng
- Kiệt Tấn
- Kiều Duy Vĩnh
- Kiều Loan
- Kiều Mai Sơn
- Kiều Maily
- Kiều Phong
- Kiều Thị An Giang
- Kim Ân
- Kim Chi
- Kim Dung
- Kim Hạnh
- Kim Thúy
- Kim Trần
- Kim Yi-deum
- Kinh Bắc
- Kính Hòa
- Klaus Wiegerefe
- Kobayashi Issa
- Kúm
- Kumar Vikram
- Kurt-Martin Mayer
- Kỳ Duyên
- Kyoko Numano
- L. N. Tolstoy
- L. V. H.
- La Khắc Hoà
- La Khắc Hòa
- Lã Nguyên
- Lại Nguyên Ân
- Lam Điền
- Lam Hạnh
- Lam Ngọc
- Lam Thái Hòa
- Lan Nguyên
- Lang Anh
- Langston Hughes
- LAP
- Larry Diamond
- Lars Vargö
- László Krasznahorkai
- Laura Cappelle
- Laurent Sagalovitsch
- Lawrence Ferlinghetti
- Lâm Chương
- Lâm Duyên
- Lâm Hạnh
- Lâm Lê
- Lâm Ngân Mai
- Lâm Quang Mỹ
- Lâm Thị Mỹ Dạ
- Lenin
- Leon Trotsky
- Leonard Cohen
- Leonardo da Vinci
- Lê An Thế
- Lê Anh Hoài
- Lê Anh Hùng
- Lê Ân
- Lê Bá Đảng
- Lê Bảo Nhi
- Lê Bích Vượng
- Lê Chiều Giang
- Lê Công Định
- Lê Công Giàu
- Lê Công Tư
- Lê Ðình Nhất Lang
- Lê Dũng
- Lê Duy Nam
- Lê Đạt
- Lê Đăng Doanh
- Lê Đình Cai
- Lê Đình Khẩn
- Lê Đình Thắng
- Lê Đỗ Huy
- Lê Đức Dục
- Lê Đức Thôn
- Lê Giang Trần
- Lê Hải
- Lệ Hằng
- Lê Hiệp
- Lê Hoài Nguyên
- Lê Hoàng Diễm Trang
- Lê Hoàng Lân
- Lê Học Lãnh Vân
- Lê Hồ Quang
- Lê Hồng Hà
- Lê Hồng Hiệp
- Lê Hồng Lâm
- Lê Hùng
- Lê Hùng Vọng
- Lê Huy Hòa
- Lê Huyền Ái Mỹ
- Lê Huỳnh Lâm
- Lê Hữu
- Lê Hữu Khoá
- Lê Hữu Khóa
- Lê Hữu Nam
- Lê Kế Lâm
- Lê Khải
- Lê Kim Duy
- Lê Ký Thương
- Lê Lạc Giao
- Lê Luân
- Lê Mã Lương
- Lê Mai
- Lê Mai Lĩnh
- Lê Mạnh Chiến
- Lê Mạnh Đức
- Lê Minh
- Lê Minh Chánh
- Lê Minh Hà
- Lê Minh Hiền
- Lê Minh Khuê
- Lê Minh Phong
- Lê Ngân Hằng
- Lê Ngọc Luân
- Lê Ngọc Sơn
- Lê Nguyễn
- Lê Nguyễn Duy Hậu
- Lê Nguyễn Hương Trà
- Lê Nguyên Long
- Lê Nguyên Vỹ
- Lê Như Bình
- Lê Oa Đằng
- Lê Phan
- Lê Phú Khải
- Lê Quang
- Lê Quang Đức
- Lê Quảng Hà
- Lê Quang Hợp
- Lê Quang Thành
- Lê Quân
- Lê Quốc Anh
- Lê Quỳnh
- Lê Quỳnh Mai
- Lê Sa Long
- Lê Si Na
- Lê Sơn
- Lê Tất Đạt
- Lê Tất Điều
- Lê Thanh Dũng
- Lê Thanh Hải
- Lê Thanh Phong
- Lê Thanh Trường
- Lê Thân
- Lê Thế Thắng
- lê thi diem thuý
- Lê Thị Hồng Minh
- Lê Thị Huệ
- Lê Thị Hường
- Lê Thị Oanh
- Lê Thị Thanh Tâm
- Lê Thị Thấm Vân
- Lê Thiết Cương
- Lê Thiếu Nhơn
- Lê Thọ Bình
- Lê Thời Tân
- Lê Thời Thôi
- Lê Thu Hiền
- Lê Thúy Bảo Liên
- Lê Tiên Long
- Lê Trí Tuệ
- Lê Trinh
- Lê Trọng Nghĩa
- Lê Trọng Nguyễn
- Lê Trung Tĩnh
- Lê Trường Thanh
- Lê Tuấn Huy
- Lê Tuyết Hạnh
- Lê Văn Bỉnh
- Lê Văn Hảo
- Lê Văn Hiếu
- Lê Văn Hòa
- Lê Văn Hùng Vĩ
- Lê Văn Luân
- Lê Văn Sơn
- Lê Văn Trung
- Lê Văn Tùng
- Lê Vĩnh Tài
- Lê Vĩnh Triển
- Lê Vũ Trường Giang
- Lê Xuân Khoa
- Lê Xuyên
- Li Edelkoort
- Li Tana
- Li Zhongqin
- Liêu Diệc Vũ
- Liêu Thái
- Liễu Trương
- Linh Nguyên
- Linh Phạm
- Linh Văn
- Linh Vân
- Linh-Chân Brown
- LKH
- Lorca
- Louis Aragon
- Louise Glück
- Lộc Vàng
- Lợi Phan Mai
- Luân Hoán
- Ludwig von Mises
- Luke Hunt
- Luke Turner
- Lữ Kiều
- Lữ Quỳnh
- Lương Đào
- Lương Thiệu Quân
- Lương Thư Trung
- Lưu Á Châu
- Lưu Bình Nhưỡng
- Lưu Diệu Vân
- Lưu Đình Long
- Lưu Đức Trung
- Lưu Hà
- Lưu Hiểu Ba
- Lưu Khánh Thơ
- Lưu Mê Lan
- Lưu Minh Hải
- Lưu Na
- Lưu Nhi Dũ
- Lưu Quang Vũ
- Lưu Thuỷ Hương
- Lưu Thủy Hương
- Lưu Trọng Tưởng
- Lưu Trọng Văn
- Lưu Uyên Khôi
- Lý Đợi
- Lý Gia Trung
- Ly Hoàng Ly
- Lý Ngang
- Ly Phạm
- Lý Quang Hoàn
- Lý Thanh
- Lý Tiến Dũng
- Lý Toàn Thắng
- Lý Trực Dũng
- Lý Xuân Hải
- Lydia Davis
- Lynh Bacardi
- LysP
- M. Gorky
- M. Trần
- M.L. Gasparov
- Mạc Phong Tuyền
- Mạc Văn Trang
- Mạc Việt Hồng
- Mạch Nha
- Mạch Quang Thắng
- Madeleine Riffaud
- Madlovics Bálint
- Magyar Bálint
- Mahmoud Darwish
- Mai An Nguyễn Anh Tuấn
- Mai Anh Tuấn
- Mai Bá Ấn
- Mai Bá Kiếm
- Mai Chanh
- Mai Đỗ
- Mai Hiền
- Mai Khôi
- Mai Kim Ngọc
- Mai Lý
- Mai Nhật
- Mai Ninh
- Mai Quốc Ấn
- Mai Quỳnh
- Mai Quỳnh Nam
- Mai Sơn
- Mai Thái Lĩnh
- Mai Thanh Sơn
- Mai Thảo
- Mai Tú Ân
- Mai Văn Hoan
- Mai Văn Phấn
- Mai Văn Tính
- Maki Starfield
- Mamleev
- Mạnh Kim
- Manuel Casimiro
- Mão Xuyên
- Marc Andrus
- Marcel Reich-Ranicki
- Marci Shore
- Marco Ferrarese
- Margarita Lyutova
- Marguerite Duras
- Maria Donovan
- Maria Ressa
- Marie Lê Thị Hoa
- Mario Vargas Llosa
- Marion Hennebert
- Mark B. Hamilton
- Mark Binelli
- Mark Frankland
- Mark Osaki
- Mark Strand
- Marta Hillers
- Martin Jankowski
- Martin Kulldorff
- Marty Robbins
- Mary Morose
- Mary Walsh
- Masaoka Shik
- Matei Vişniec
- Mathias Mayer
- Matthew Clayfield
- Matthew Crawford
- Maurice Blanchot
- Maximilian Steinbeis
- May
- Maya Angelou
- Mặc Đỗ
- Mặc Lâm
- Mân Côi
- McAmmond Nguyễn Thị Tư
- Media Văn Việt
- Mia Pluger
- Michael Burawoy
- Michael Scammell
- Miêng
- Mike Ives
- Mikhail Shishkin
- Mikhail Sholokhov
- Mikhail Viktorovich Zygar
- Milan Kundera
- Mimmi Diệu Hường Bergström
- MInh Anh
- Minh Huệ
- Minh Hùng
- Minh Luật
- Minh Phúc
- Minh Quang – Lê Chiên
- Minh Quang Ho
- Minh Tâm
- Minh Thùy
- Minh Thư
- Minh Toàn
- Minh Tuấn
- Minh Tự
- Mireille Sacotte
- Miura Chora
- Monica Berlin
- Mường Mán
- Mỹ Hằng
- Mỹ Lan
- N. S. Khrushchev
- Nadine Murtaja
- Nam Dao
- Nam Dao Nguyễn Mạnh Hùng
- Nam Đan
- Nam Đông
- Nam Nguyên
- Nam Sơn
- Naowarat Pongpaiboon
- Natalia lacovelli
- Nataliya Zhynkina
- Natsume Sōseki
- Nay Aung
- ng. anhanh
- Ng.Uyển Nicole Dương
- Ngải Vị VỊ
- Ngân Xuyên
- Nghệ thuật
- Nghĩa Đặng
- Nghiêm Lương Thành
- Nghiêm Phương Mai
- Nghiêm Thanh Hương
- Nghiêm Xuân Hồng
- Nghiên Cứu Phê Bình
- Ngo Thu
- Ngọc Anh
- Ngọc Duy Phan
- Ngoc Hien Bui
- Ngọc Linh
- Ngô Anh Tuấn
- Ngô Bảo Châu
- Ngô Đình Thẩm
- Ngô Đồng
- Ngô Hương Giang
- Ngô Khắc Tài
- Ngộ Không Phí Ngọc Hùng
- Ngô Kim Khôi
- Ngô Kim-Khôi
- Ngô Liêm Khoan
- Ngô Lực
- Ngô Mai Phong
- Ngô Mạnh Hùng
- Ngô Minh
- Ngô Minh Khôi
- Ngô Ngọc Loan
- Ngô Ngọc Trai
- Ngô Nguyên Dũng
- Ngô Nhật Đăng
- Ngô Quốc Phương
- Ngô Quốc Thịnh
- Ngô Thế Vinh
- Ngô Thị Kim Cúc
- Ngô Thị Thanh Lịch
- Ngô Thị Thu Ngần
- Ngô Tùng Phong
- Ngô Tự Lập
- Ngô Văn
- Ngô Văn Giá
- Ngô Viết Nam Sơn
- Ngô Viết Trọng
- Ngô Việt Trung
- Ngô Vĩnh Long
- Ngô Xuân Hội
- Ngô Xuân Phúc
- Ngô Xuân Thảo
- Ngu Yên
- Nguyen Duc Thanh
- Nguyễn Hải Hoành
- Nguyễn Anh Dũng
- Nguyễn Anh Tuấn
- Nguyễn Anh Tuấn - đạo diễn
- Nguyễn Bá Chung
- Nguyễn Bách Việt
- Nguyễn Bảo Chân
- Nguyễn Bắc Sơn
- Nguyên Bình
- Nguyễn Bính
- Nguyễn Cảnh Bình
- Nguyên Cầm
- Nguyên Cẩn
- Nguyên Chánh
- Nguyễn Chí Hoan
- Nguyễn Chí Thuật
- Nguyễn Chí Trung
- Nguyễn Chí Tuyến
- Nguyễn Chinh Trung
- Nguyễn Cung Thông
- Nguyễn Cường
- Nguyễn Danh Bằng
- Nguyễn Danh Huế
- Nguyễn Danh Lam
- Nguyễn Ðăng Thường
- Nguyễn Duy
- Nguyễn Dương Quang
- Nguyễn Đạt
- Nguyễn Đắc Kiên
- Nguyễn Đắc Xuân
- Nguyễn Đăng Điệp
- Nguyễn Đăng Hưng
- Nguyễn Đăng Khoa
- Nguyễn Đăng Mạnh
- Nguyễn Đăng Na
- Nguyễn Đăng Quang
- Nguyễn Đăng Thường
- Nguyễn Đình Ấm
- Nguyễn Đình Bin
- Nguyễn Đình Bổn
- Nguyễn Đình Chú
- Nguyễn Đình Cống
- Nguyễn Đình Đăng
- Nguyễn Đình Huỳnh
- Nguyễn Đình Phượng Uyển
- Nguyễn Đình Thắng
- Nguyễn Đình Thi
- Nguyễn Đình Toàn
- Nguyễn Đông A
- Nguyễn Đổng Chi
- Nguyễn Đông Thức
- Nguyễn Đức
- Nguyễn Đức Dương
- Nguyễn Đức Hiệp
- Nguyễn Đức Lộc
- Nguyễn Đức Mậu
- Nguyễn Đức Sơn
- Nguyễn Đức Thắng
- Nguyễn Đức Tiến
- Nguyễn Đức Tùng
- Nguyễn Đức Tường
- Nguyễn Gia Trí
- Nguyên Giác
- Nguyên Giác Phan Tấn Hải
- Nguyễn Hà Luân
- Nguyễn Hải Hoành
- Nguyễn Hải Yến
- Nguyễn Hàn Chung
- Nguyễn Hiến Lê
- Nguyễn Hoa Lư
- Nguyễn Hoài Nam
- Nguyễn Hoài Văn
- Nguyễn Hoài Vân
- Nguyễn Hoàn
- Nguyễn Hoàn Nguyên
- Nguyễn Hoàng Ánh
- Nguyễn Hoàng Anh Thư
- Nguyễn Hoàng Diệu Thủy
- Nguyễn Hoàng Diệu Thúy
- Nguyễn Hoàng Giao
- Nguyễn Hoàng Linh
- Nguyễn Hoàng Trung
- Nguyễn Hoàng Văn
- Nguyễn Hồ Quân
- Nguyễn Hồng Anh
- Nguyễn Hồng Giao
- Nguyễn Hồng Hưng
- Nguyễn Hồng Lam
- Nguyễn Hồng Nhung
- Nguyễn Hồng Thục
- Nguyễn Huệ Chi
- Nguyễn Hùng
- Nguyễn Huy Hoàng
- Nguyễn Huy Thiệp
- Nguyễn Huy Vũ
- Nguyên Hưng
- Nguyễn Hưng Quốc
- Nguyễn Hương
- Nguyễn Hữu Đễ
- Nguyễn Hữu Hồng Minh
- Nguyễn Hữu Liêm
- Nguyễn Hữu Nhật
- Nguyễn Hữu Sơn
- Nguyễn Hữu Thiết
- Nguyễn Hữu Việt Hưng
- Nguyễn Hữu Vinh
- Nguyễn kc Hậu
- Nguyễn Khải
- Nguyễn Khánh Duy
- Nguyễn Khánh Trường
- Nguyễn Khắc An
- Nguyễn Khắc Bình
- Nguyễn Khắc Mai
- Nguyễn Khắc Ngân Vi
- Nguyễn Khắc Phê
- Nguyễn Khắc Phi
- Nguyễn Khắc Phục
- Nguyễn Khiêm
- Nguyễn Khôi
- Nguyễn Kiến Phước
- Nguyễn Kiều Dung
- Nguyễn Kiều Hưng
- Nguyễn Kim Hưng
- Nguyên Lạc
- Nguyễn Lam Điền
- Nguyễn Lãm Thắng
- Nguyễn Lan Phương
- Nguyễn Lâm Cẩn
- Nguyễn Lân Bình
- Nguyễn Lân Thắng
- Nguyễn Lê Hồng Hưng
- Nguyễn Lê Tuyên
- Nguyễn Lệ Uyên
- Nguyễn Linh Giang
- Nguyễn Linh Quang
- Nguyễn Lộ Trạch
- Nguyễn Luận
- Nguyễn Lương Hải Khôi
- Nguyễn Lương Ngọc
- Nguyễn Lương Thịnh
- Nguyễn Lương Vỵ
- Nguyễn Mai
- Nguyễn Man Nhiên
- Nguyễn Mạnh An Dân
- Nguyễn Mạnh Côn
- Nguyễn Mạnh Đẩu
- Nguyễn Mạnh Tiến
- Nguyễn Manh Trinh
- Nguyễn Mạnh Trinh
- Nguyễn Mạnh Tuấn
- Nguyễn Mạnh Tường
- Nguyễn Minh Anh
- Nguyễn Minh Hòa
- Nguyễn Minh Kính
- Nguyễn Minh Nhị
- Nguyễn Minh Nhựt
- Nguyễn Minh Thuyết
- Nguyễn Mộng Giác
- Nguyên Ngọc
- Nguyễn Ngọc Chu
- Nguyễn Ngọc Đức
- Nguyễn Ngọc Giao
- Nguyễn Ngọc Hoa
- Nguyễn Ngọc Lanh
- Nguyễn Ngọc Liễm
- Nguyễn Ngọc Lung
- Nguyễn Ngọc Phương
- Nguyễn Ngọc Tâm
- Nguyễn Ngọc Thiện
- Nguyễn Ngọc Tú Anh
- Nguyễn Ngọc Tư
- Nguyên Nguyên
- Nguyễn Nguyên
- Nguyễn Nguyên Bình
- Nguyễn Nguyệt Cầm
- Nguyễn Nhật Lệ
- Nguyễn Nhật Tín
- Nguyên Nhi
- Nguyễn Như Huy
- Nguyễn Như Mây
- Nguyễn Phạm Hùng
- Nguyễn Phan Quế Mai
- Nguyễn Phú Yên
- Nguyễn Phúc Vĩnh Ba
- Nguyễn Phượng
- Nguyễn Phương Đình
- Nguyễn Phương Mai
- Nguyễn Phương Mạnh
- Nguyễn Quang
- Nguyễn Quang A
- Nguyễn Quang Bình
- Nguyễn Quang Duy
- Nguyễn Quang Dy
- Nguyễn Quang Đồng
- Nguyễn Quang Hồng
- Nguyễn Quang Hưng
- Nguyễn Quang Lập
- Nguyễn Quang Thạch
- Nguyễn Quang Thân
- Nguyễn Quang Thiều
- Nguyễn Quang VInh
- Nguyễn Quân
- Nguyễn Quốc Bảo
- Nguyễn Quốc Chánh
- Nguyễn Quốc Chính
- Nguyễn Quốc Lâm
- Nguyễn Quốc Tấn Trung
- Nguyễn Quốc Thái
- Nguyễn Quốc Toàn
- Nguyễn Quốc Trụ
- Nguyễn Quốc Tuấn
- Nguyễn Quốc Vương
- Nguyễn Quỳnh Hương
- Nguyên Sa
- Nguyễn Sĩ Dũng
- Nguyễn Sơn Hùng
- Nguyễn Sơn Lâm
- Nguyễn Sỹ Phương
- Nguyễn Sỹ Tế
- Nguyễn Tà Cúc
- Nguyễn Tài Cẩn
- Nguyễn Tấn Cứ
- Nguyễn Tất Nhiên
- Nguyễn Thạch Giang
- Nguyễn Thái Hòa
- Nguyễn Thái Hợp
- Nguyễn Thái Sơn
- Nguyễn Thái Tuấn
- Nguyễn Thanh Bình
- Nguyễn Thanh Châu
- Nguyễn Thanh Giang
- Nguyễn Thanh Hiện
- Nguyễn Thanh Hùng
- Nguyễn Thanh Huy
- Nguyễn Thanh Huyền
- Nguyễn Thanh Mỹ
- Nguyễn Thành Nam
- Nguyễn Thanh Nghị
- Nguyễn Thanh Nguyệt
- Nguyễn Thành Phong
- Nguyễn Thanh Sơn
- Nguyễn Thành Sơn
- Nguyễn Thanh Tâm
- Nguyễn Thành Thi
- Nguyễn Thanh Tuyền
- Nguyễn Thanh Văn
- Nguyễn Thanh Việt
- Nguyễn Thế Hùng
- Nguyễn Thế Thanh
- Nguyễn Thị Ái Tiên
- Nguyễn Thị Bích Hậu
- Nguyễn Thị Bích Ngà
- Nguyễn Thị Bình
- Nguyễn thị Cỏ May
- Nguyễn Thị Dư Khánh
- Nguyễn Thị Hải
- Nguyễn Thị Hậu
- Nguyễn Thị Hiền
- Nguyễn Thị Hoàng
- Nguyễn Thị Hoàng Bắc
- Nguyễn Thị Hồng
- Nguyễn Thị Khánh Minh
- Nguyễn Thị Khánh Trâm
- Nguyễn Thị Kim Chi
- Nguyễn Thị Kim Phụng
- Nguyễn Thị Kim Thoa
- Nguyễn Thị Minh Ngọc
- Nguyễn Thị Minh Thái
- Nguyễn Thị Minh Thương
- Nguyễn Thị Ngọc Hải
- Nguyễn Thị Ngọc Nhung
- Nguyễn Thị Oanh
- Nguyễn Thị Phước
- Nguyễn Thị Thanh Bình
- Nguyễn Thị Thanh Hải
- Nguyễn Thị Thanh Lưu
- Nguyễn Thị Thanh Xuân
- Nguyễn Thị Thanh Yến
- Nguyễn Thị Thảo An
- Nguyễn Thị Thúy Hạnh
- Nguyễn Thị Thùy Linh
- Nguyễn Thị Thụy Vũ
- Nguyễn Thị Thuyền
- Nguyễn Thị Tịnh Thy
- Nguyễn Thị Từ Huy
- Nguyễn Thị Vinh
- Nguyễn Thiện Tống
- Nguyễn Thiện Tơ
- Nguyễn Thói Đời
- Nguyễn Thông
- Nguyễn Thu Quỳnh
- Nguyễn Thu Trang
- Nguyễn Thụy Anh
- Nguyễn Thùy Dương
- Nguyễn Thúy Hạnh
- Nguyễn Thụy Long
- Nguyễn Thuỵ Phương
- Nguyễn Thùy Song Thanh
- Nguyễn Thỵ
- Nguyễn Thy Anh
- Nguyễn Tiến Dũng
- Nguyễn Tiến Lập
- Nguyễn Tiến Trung
- Nguyễn Tiến Văn
- Nguyễn Trần Bạt
- Nguyễn Tri Phương Đông
- Nguyễn Triệu Nam
- Nguyễn Trọng Bình
- Nguyễn Trọng Chức
- Nguyễn Trọng Huân
- Nguyễn Trọng Khôi
- Nguyễn Trọng Tạo
- Nguyễn Trung
- Nguyễn Trung Bảo
- Nguyễn Trung Dân
- Nguyễn Trung Hiếu
- Nguyễn Trung Kiên
- Nguyễn Trung Thuần
- Nguyễn Trường Giang
- Nguyễn Trường Huy
- Nguyễn Trường Uy
- Nguyễn Tuấn
- Nguyễn Tuấn Anh
- Nguyễn Tuấn Khoa
- Nguyễn Tùng
- Nguyễn Tùng Linh
- Nguyễn Tuyết Lan
- Nguyễn Tuyết Lộc
- Nguyễn Tư Nghiêm
- Nguyễn Tử Siêm
- Nguyễn Tường Bách
- Nguyễn Tường Thiết
- Nguyễn Tường Thụy
- Nguyễn Ước
- Nguyễn Vạn An
- Nguyễn Vạn Phú
- Nguyễn Văn
- Nguyễn Văn Ba
- Nguyễn Văn Chính
- Nguyễn Văn Ðậu
- Nguyễn Văn Dũng
- Nguyễn Văn Đài
- Nguyễn Văn Gia
- Nguyễn Văn Hạnh
- Nguyễn Văn Hiệp
- Nguyễn Văn Hòa
- Nguyễn Văn Hùng
- Nguyễn Văn Huyên
- Nguyễn Văn Lợi
- Nguyễn Văn Lục
- Nguyễn Văn Miếng
- Nguyễn Văn Nghệ
- Nguyễn Văn Nho
- Nguyễn Văn Phong
- Nguyễn Văn Phú
- Nguyễn Văn Phước
- Nguyễn Văn Sâm
- Nguyễn Văn Sơn
- Nguyễn Văn Tao
- Nguyễn Văn Thiệu
- Nguyễn Văn Thọ
- Nguyễn Văn Trọng
- Nguyễn Văn Trung
- Nguyễn Văn Tuấn
- Nguyễn Văn Vĩnh
- Nguyễn Văn Xuân
- Nguyễn Vi Khải
- Nguyễn Vi Yên
- Nguyễn Viện
- Nguyên Việt
- Nguyễn Việt Anh
- Nguyễn Việt Chiến
- Nguyễn Viết Dũng
- Nguyễn Viết Lãm
- Nguyễn Viết Sáng
- Nguyễn Vĩnh Nguyên
- Nguyễn Vũ Hiệp
- Nguyễn Vũ Tiềm
- Nguyễn Vỹ
- Nguyễn Vy Khanh
- Nguyễn Xuân Diện
- Nguyễn Xuân Hằng
- Nguyễn Xuân Hoàng
- Nguyễn Xuân Hưng
- Nguyễn Xuân Khánh
- Nguyễn Xuân Khoát
- Nguyễn Xuân Nghĩa
- Nguyễn Xuân Nha
- Nguyễn Xuân Quang
- Nguyễn Xuân Thiệp
- Nguyễn Xuân Thọ
- Nguyễn Xuân Tiệp
- Nguyễn Xuân Tường Vy
- Nguyễn Xuân Vượng
- Nguyễn Xuân Xanh
- Nguyễn Ý Thuần
- Nguyên Yên
- Nguyễn-Chương Mt
- Nguyễn-hòa-Trước
- Nguyệt Chu
- Nguyệt Quỳnh
- Nguyệt Vi
- Ngự Thuyết
- Người Buôn Gió
- Ngyễn Trung Bảo
- Nh. Tay Ngàn
- Nhã
- Nhã Ca
- Nhã Duy
- Nhã Thuyên
- Nhan Do Thanh
- Nhân Hồng
- Nhật Chiêu
- Nhật Lệ
- Nhất Linh
- Nhật Thanh
- Nhật Tiến
- Nhật Tuấn
- Nhất Uyên
- Nhị Linh
- Nhị Ngã
- Nhóm Vì một Hà Nội xanh
- Như Huy
- Như Không
- Như Quỳnh
- Như Quỳnh de Prelle
- Như Ý
- Nhược Thủy
- Niall Ferguson
- Nick Hilden
- Nicolas Casey
- Nikulin
- Nina McPherson
- Ninh Dương
- Ninh Kiều
- Nobert Hummelt
- Norbert Seitz
- Nông Hồng Diệu
- NP Phan
- Obama
- Ocean Vương
- Octavio Paz
- Ogden Nash
- Oksana Zabuzhko
- Oleg Kashin
- Olga Berggolts
- Ondrej Slowik
- onggiaolang
- Orlando Figes
- Orwell
- Oscar Salemink
- Oscar Wilde
- Pablo Neruda
- Pablo Picasso
- Palmer
- Pamela N. Corey
- Patrick Frater
- Patrick Lodge
- Paul Auster
- Paul Celan
- Paul Éluard
- Paul Hoover
- Paul Mendez
- Paul Mozur
- Paul Theroux
- Paul-François Paoli
- Paulus Lê Sơn
- Pavel Basinsky
- Pavel Basynski
- Pavlo Vyshebaba
- Paweł Kubiak
- Pawel Kuczynski
- Paweł Łepkowski
- Percy Mabandu
- Pervez Hoodbhoy
- Peter B. Zinoman
- Peter Bradshaw
- Peter Hansen
- Peter Harvey
- Peter Kleiner
- Peter Singer
- Phạm Anh Tuấn
- Phạm Biểu Tâm
- Phạm Cảnh Thượng
- Phạm Cao Hoàng
- Phạm Châu
- Phạm Chí Dũng
- Phạm Chi Lan
- Phạm Chu Sa
- Phạm Công Luận
- Phạm Công Thiện
- Phạm Công Trứ
- Phạm Công Út
- Phạm Duy
- Phạm Duy Nghĩa
- Phạm Đình Chương
- Phạm Đình Trọng
- Phạm Đình Vy
- Phạm Đoan Trang
- Phạm Hải Anh
- Phạm Hải Âu
- Phạm Hiền Mây
- Phạm Hoàng Quân
- Phạm Hồng Sơn
- Phạm Hùng Việt
- Phạm Huy Thông
- Phạm Khánh Duy
- Phạm Khiêm Ích
- Phạm Kiều Tùng
- Phạm Kỳ Đăng
- Phạm Lệ Quyên
- Phạm Lê Vương Các
- Phạm Linh
- Phạm Lưu Vũ
- Phạm Minh Hoàng
- Phạm Minh Ngọc
- Phạm Minh Quân
- Phạm Minh Trung
- Phạm Ngọc
- Phạm Ngọc Lư
- Phạm Ngọc Thái
- Phạm Ngọc Tiến
- Phạm Nguyên Trường
- Phạm Ngữ
- Phạm Phan Long
- Phạm Phú Cường
- Phạm Phú Hải
- Phạm Phú Minh
- Phạm Phú Phong
- Phạm Phú Thứ
- Phạm Phú Viết
- Phạm Phúc Thịnh
- Phạm Phương
- Phạm Quang Ái
- Phạm Quang Long
- Phạm Quang Trung
- Phạm Quang Tuấn
- Phạm Sỹ Sáu
- Phạm Tăng
- Phạm Thành
- Phạm Thành Hưng
- Phạm Thanh Nghiên
- Phạm Thảo Nguyên
- Phạm Thế Cường
- Phạm Thị
- Phạm Thị Anh Nga
- Phạm Thị Điệp Giang
- Phạm Thị Hoài
- Phạm Thị Hồng Ân
- Phạm Thị Kiều Ly
- Phạm Thị Ngọc
- Phạm Thị Phương
- Phạm Thiên Ân
- Phạm Thiên Thư
- Phạm Tín An Ninh
- Phạm Toàn
- Phạm Trần
- Phạm Trọng Chánh
- Phạm Trung Nghĩa
- Phạm Tuấn
- Phạm Tư Thanh Thiện
- Phạm Tường Vân
- Phạm Văn
- Phạm Văn Khoái
- Phạm Văn Quang
- Phạm Văn Tình
- Phạm Văn Vũ
- Pham Viem Phuong
- Phạm Viêm Phương
- Phạm Viết Đào
- Phạm Việt Hưng
- Phạm Vũ Lửa Hạ
- Phạm Xuân Đài
- Phạm Xuân Hùng
- Phạm Xuân Nguyên
- Phạm Xuân Trường
- Phan An Sa
- Phan Ba
- Phan Bội Châu
- Phan Cẩm Thượng
- Phan Châu Thành
- Phan Cự Đệ
- Phan Dương Hiệu
- Phan Đan
- Phan Đạo
- Phan Đắc Lữ
- Phan Đình Diệu
- Phan Độc Lập
- Phan Hải-Đăng
- Phan Hồng Giang
- Phan Huy Chú
- Phan Huy Dũng
- Phan Huy Đường
- Phan Huy Lê
- Phan Huyền Thư
- Phan Kế Toại
- Phan Khôi
- Phan Kim Hổ
- Phan Lặng Yên
- Phan Mạnh Quỳnh
- Phan Nam Sinh
- Phan Ngọc
- Phan Nguyên
- Phan Nhật Nam
- Phan Nhiên Hạo
- Phan Ni Tấn
- Phan Phương Đạt
- Phan Quang
- Phan Quỳnh Trâm
- Phan Tấn Hải
- Phan Tấn Uẩn
- Phan Thanh Bình
- Phan Thanh Sơn Nam
- Phan Thanh Tâm
- Phan Thắng
- Phan Thế Hải
- Phan Thị Hà Dương
- Phan Thị Kim Phúc
- Phan Thị Trọng Tuyển
- Phan Thị Vàng Anh
- Phan Thu Vân
- Phan Thuý Hà
- Phan Thúy Hà
- Phan Trang Hy
- Phan Trí Đỉnh
- Phan Trọng Hoàng Linh
- Phan Trọng Văn
- Phan Văn Giưỡng
- Phan Văn Song
- Phan Văn Thắng
- Phan Vũ
- Phan Xine
- Phan Xuân Sinh
- Phannguyên Psg
- Phanxipăng
- Phaolô VI
- phap
- Pháp Hoan
- Pháp Vân
- Phapxa Chan
- Phát biểu nhận giải Văn Việt
- Phi Hà
- Phil Caputo
- Philip Larkin
- Philip Roth
- Philipp Felsch
- Phong Âm
- Phong Linh
- Phong Nguyen
- Phong Quang
- Phố Văn
- Phú Quang
- Phù Sa
- Phúc Lai GB
- Phúc Tiến
- Phunchok Stobdan
- Phùng Anh Kiệt
- Phùng Hi
- Phùng Hoài Ngọc
- Phùng Học Vinh
- Phùng Khắc Khoan
- Phùng Ngọc Kiên
- Phùng Nguyễn
- Phùng Quán
- Phùng Thành Chủng
- Phùng Thị Hạ Nguyên
- Phùng Thị Như Hà
- Phuong Ta
- Phương Chi
- Phương Hương
- Phương Phương
- Phương Thảo
- Phương Thuý
- Phương Uy
- Phương Xích Lô
- Pierre Bayard
- Pierre Darriulat
- Pierre Lemieux
- Prashanth Parameswaran
- Qladimir Pyljow
- Quách Cường
- Quách Hạo Nhiên
- Quách Tấn
- Quách Thoại
- Quảng Diệu Trần Bảo Toàn
- Quang Dũng
- Quang Đức
- Quang Minh
- Quang Phan
- Quảng Tánh Trần Cầm
- Quậy Nguyễn
- Quế Hương
- Quốc Dũng
- Quốc Phương
- Quốc Toản
- Quyên Di
- Quyên Hoàng
- Quỳnh Dao
- Quỳnh Hợp
- Quỳnh Iris de Prelle
- Quỳnh Vi
- Rabindranath Tagore
- Rachel Adams
- Rainer Maria Rilke
- Ralph Chaplin
- Rebecca Mead
- Rebecca Solnit
- Reiner Traub
- Remo Verdickt
- Riccardo Gazzaniga
- Richard C. Paddock
- Richard Millet
- Richard Serra
- Richard Seymur
- Robert Desnos
- Robert McCrump
- Roger Vu
- Roger-Pol Droit
- Roland Barthes
- Romain Rolland
- Ronald F. Inglehart
- Rory O’Sullivan
- Ruben David Gonzalez Gallego
- Russell Edson
- Ruth Ingram
- Ryszard Legutko
- Saint-John Perse
- Salman Rushdie
- Salvatore Babones
- Sam Dresser
- Sạn chữ
- San Phi
- Sandra Kerschbaumer
- Sara Teasdale
- Sarah Pulliam Bailey
- Sarah Thornton
- Sáu Nghệ
- Sergio Bitar
- Shaimaa El Sabbagh
- Shakespeare
- Shannon Van Sant
- Sheikha A
- Sheila Fischman
- Sheila Ngoc Pham
- Sheri Berman
- Shigeeda Yutaka
- Shirin Ebadi
- Shukshin
- Silke Fokken
- Simon Book
- Simon Johnson
- Sire Apm Lukwesa
- Slavoj Žižek
- Sohaniim
- Son Kieu Mai
- Song Chi
- Song Hà
- Song Nguyễn
- Song Phạm
- Song Phan
- Song Thao
- Sophie Trịnh
- Số đặc biệt
- Sơn Ca
- Sơn Hoàng Liên
- Sơn Kiều Mai
- Sơn Nam
- Stalin
- Stefan Dege
- Stefano Harney
- Stephan Koester
- Stephen B. Young
- Steve Earle
- Susan Sontag
- Suzuki Katsuhiko
- Sương Nguyệt Minh
- Sương Quỳnh
- Svetlana Alexievich
- Svetlana Alexievitch
- Svetlana Alexiévitch
- Sylvia Plath
- T. Đ.
- T.Vấn
- Tạ Anh Thư
- Tạ Chí Đại Trường
- Tạ Duy Anh
- Tạ Tỵ
- Tạ Văn Tài
- Tạ Văn Thông
- Tạ Xuân Hải
- Tadeusz Rósewicz
- Taigu Ryōkan
- Tam Ích
- Tamarchenko
- Tàn Tuyết
- Tanaami Keiichi
- Taras Shevchenko
- Tarik Khaldi
- Tawada Yoko
- Tawfiq Zayyad
- Tăng Quang
- Tâm An
- Tâm Bình
- Tâm Chánh
- Tâm Don
- Tâm Thường Định
- Tâm Việt
- Tấn An
- Teolinda Gersão
- Teresa Mỹ Chúc
- Thạch Đạt Lang
- Thạch Quỳ
- Thạch Thảo
- Thái Bá Tân
- Thái Bá Vân
- Thái Bảo
- Thái Hà
- Thái Hạo
- Thái Kế Toại
- Thái Kim Lan
- Thái Mai Lan
- Thái Ngọc San
- Thái Phan Vàng Anh
- Thái Sinh
- Thái Thanh
- Thái Thanh Sơn
- Thái Thăng Long
- Thái Tuấn
- Thái Văn
- Thái Văn Đào
- Thái Vũ
- Thanh Chung
- Thạnh Đà
- Thanh Hằng
- Thanh Hằng - Anh Khoa
- Thành Lộc
- Thanh Nam
- Thanh Ngọc
- Thanh Phương
- Thanh Tâm Tuyền
- Thanh Thảo
- Thanh Thuỷ
- Thanh Trúc
- Thanh Tùng
- Thanh Xuân
- Thanhhà Lại
- Thảo Dân
- Thao Dinh
- Thảo luận
- Thảo Nguyên
- Thảo Trường
- Thảo Vy
- Thẩm Đống
- Thẩm Hoàng Long
- Thận Nhiên
- Thân Trọng Mẫn
- Thân Trọng Sơn
- Thế Dũng
- Thế Giang
- Thế Quân
- THẾ THANH
- Thế Uyên
- Thi Hoàng
- Thi Nguyên
- Thi sỹ ỦA
- Thi Vũ
- Thích Nhất Hạnh
- Thích Nữ Chân Không
- Thích Phước An
- Thích Quảng Độ
- Thierry Leclère
- Thierry Lentz
- Thiên Di
- Thiên Điểu
- Thiền Lâm
- Thiền Nguyễn
- Thiên Thai
- Thiện Tùng
- Thiện Ý
- Thiền Zen Paul Vân Thuyết
- Thiết Thạch
- Thiếu Khanh
- Thiều Mai Lâm
- Tho Nguyen
- Thọ Nguyễn
- Thomas A. Bass
- Thomas Bo Pedersen
- Thomas Mahler
- Thomas S. Mullaney
- Thomas Schmid
- Thông Đặng
- Thơ
- Thơ Marie Howe
- Thụ Nguyên
- Thu Phong
- Thu Vàng
- Thuận
- Thuần Ngô
- Thuận Paris
- Thuận Thiên
- Thục Quyên
- Thụy An
- Thùy Dung
- Thụy Khuê
- Thùy Linh
- Thụy My
- Thủy Tiên
- Thư Bạn Đọc
- Thường Quán
- Thy An
- Tịch Ru
- Tiet Hung Thai
- Tiền Giang
- Tiêu Dao Bảo Cự
- Tiêu Kiện Sinh
- Tiêu Toàn
- Tiểu Tử
- Tiểu Vũ
- Tillman Miller
- Timothy Brennan
- Timothy Garton Ash
- Timothy Snyder
- Tina Hà Giang
- Tino Cao
- Tobi Trần
- Tobias Rapp
- Tom Fawthrop
- Tomas Tranströmer
- Tô Đăng Khoa
- Tô Hà Lâm
- Tô Hải
- Tô Hoàng
- Tố Hữu
- Tô Lan Hương
- Tô Lê Sơn
- Tô Ngọc Vân
- Tô Thẩm Huy
- Tô Thùy Yên
- Tô Văn Trường
- Tôi Đây
- Tôn Thất Thông
- Tôn Thất Tùng
- Tống Văn Công
- Trà Bình
- Trà Đóa
- Trà Nhiên
- Tracy K. Smith
- Tran Dinh Dung
- Tran Nam Dung
- Trang Châu
- Trang Hạ
- Trang Thanh
- Trang Thế Hy
- Trangđài Glassey Trầnguyễn
- Trangđài Glasssey-Trầnguyễn
- Trao đổi
- Trầm Tử Thiêng
- Trần Anh Hùng
- Trần Bá Đại Dương
- Trần Bang
- Trần Bình Nam
- Trần C. Trí
- Trần Cao Lĩnh
- Trần Cao Tường
- Trần Công Tâm
- Trần Công Tín
- Trần Dạ Từ
- Trần Dần
- Trần Doãn Nho
- Trần Dũng Thanh Huy
- Trần Duy
- Trần Duy Phiên
- Trần Duy Trung
- Trần Đăng Khoa
- Trần Đăng Tuấn
- Trần Đĩnh
- Trần Đình Bút
- Trần Đình Hoành
- Trần Đình Lương
- Trần Đình Sơn Cước
- Trần Đình Sử
- Trần Đình Thắng
- Trần Đình Triển
- Trần Đình Trợ
- Trần Độ
- Trần Đồng Minh
- Trần Đức Anh Sơn
- Trần Đức Nguyên
- Trần Đức Thảo
- Trần Đức Tiến
- Trần Đức Tín
- Trần Đức Toản
- Trần Gia Huấn
- Trần Gia Ninh
- Trần Hà Linh
- Trần Hạ Tháp
- Trần Hạ Vi
- Trần Hải
- Trần Hạnh
- Trần Hậu
- Trần Hoài Anh
- Trần Hoài Thư
- Trần Hoàng Phố
- Trần Hoàng Trúc
- Trần Hoàng Vy
- Trần Hùng
- Trần Huy Bích
- Trần Huy Mẫn
- Trần Huy Minh Phương
- Trần Huy Quang
- Trần Huyền Sâm
- Trần Huỳnh Duy Thức
- Trần Hữu Dũng
- Trần Hữu Khánh
- Trần Hữu Quang
- Trần Hữu Tá
- Trần Hữu Thục
- Trần Khánh Triệu
- Trần Kiêm Đoàn
- Trần Kiêm Trinh Tiên
- Trần Kim Trắc
- Trần Kỳ Trung
- Trần Lam
- Trần Lê Hoa Tranh
- Trần Lê Sơn Ý
- Trần Lương
- Trần Lý Trí Tân
- Trần Mạnh Hảo
- Trần Mạnh Tuấn
- Trần Minh Phi
- Trần Minh Quốc
- Trần Mộng Tú
- Trần Nam Anh
- Trần Nam Bình
- Trần Ngân Hà
- Trần Nghi Hoàng
- Trần Ngọc Cư
- Trần Ngọc Hiếu
- Trần Ngọc Tuấn
- Trần Ngọc Vương
- Trần Nguyên Đán
- Trần Nhã Thụy
- Trần Nhương
- Trần Phong Giao
- Trần Phong Vũ
- Trần Quang Đức
- Trần Quang Lộc
- Trần Quốc Anh
- Trần Quốc Nam
- Trần Quốc Thuận
- Trần Quốc Toàn
- Trần Quốc Trọng
- Trần Quốc Vượng
- Trần Quyết Thắng
- Trân Sa
- Trần Song Hào
- Trần Thành
- Trần Thanh Ái
- Trần Thanh Cảnh
- Trần Thanh Huy
- Trần Thanh Vân
- Trần Thắng
- Trần Thế Vĩnh
- Trần Thị Băng Thanh
- Trần Thị Diệu Tâm
- Trần Thị Lai Hồng
- Trần Thị Lam
- Trần Thị NgH.
- Trần Thị Nguyệt Mai
- Trần Thị Phương Phương
- Trần Thị Thanh Thoả
- Trần Thị Thu Hoài
- Trần Thị Trường
- Trần Thiện Đạo
- Trần Thùy Mai
- Trần Tiến
- Trần Tiễn Cao Đăng
- Trần Tiến Dũng
- Trần Tiễn Khanh
- Trần Tố Nga
- Trần Trọng Dương
- Trần Trọng Thức
- Trần Trọng Vũ
- Trần Trung Chính
- Trần Trung Đạo
- Trần Tuấn
- Trần Từ Mai
- Trần Vàng Sao
- Trần Văn Chánh
- Trần Văn Chung
- Trần Văn Đỉnh
- Trần Văn Khê
- Trần Văn Minh
- Trần Văn Nam
- Trần Văn Thọ
- Trần Văn Thủy
- Trần Văn Tý
- Trần Vấn Lệ
- Trần Việt Hà
- Trần Viết Ngạc
- Trần Vinh Dự
- Trần Vũ
- Trần Vũ Hải
- Trần Vương Thuấn
- Trần Vương Thuận
- Trần Wũ Khang
- Trần Xuân Hoài
- Trần Xuân Kiêm
- Trần Xuân Linh
- Trần Xuân Lĩnh
- Trần Xuân Thảo
- Trần Ý Dịu
- Trần Yên Hòa
- Trần Yên Nguyên
- Trên
- Trên Facebook
- Trên Facebook/Minds
- Trên kệ sách
- Trên trang diaCRITICS
- Trí Hiệu Dân
- Triều Anh
- Triều Hoa Đại
- Triêu Nhan
- Triều Sơn
- Triệu Tử Dương
- Trịnh Anh Tuấn
- Trịnh Bá Phương
- Trịnh Bách
- Trịnh Cao Hòa Thanh
- Trịnh Chu
- Trịnh Công Sơn
- Trịnh Cung
- Trịnh Duy Kỳ
- Trịnh Hữu Long
- Trịnh Kim Tiến
- Trịnh Lữ
- Trịnh Minh Tuấn
- Trịnh Sơn
- Trịnh Thanh Thủy
- Trịnh Thu Tuyết
- Trịnh Vĩnh Phúc
- Trịnh Xuân Thuận
- Trịnh Xuân Thủy
- Trịnh Y Thư
- Trọng Anh
- Trọng Phú
- Trọng Thành
- Tru Sa
- Trúc Giang
- Trúc Thông
- Trúc Ty
- Trump
- Trung Bảo
- Trung Dũng Kqd
- Trung Dũng Kqđ
- Trùng Dương
- Trung Đào
- Trung Trung Đỉnh
- Trư Sa
- Trường An
- Trương Anh Ngọc
- Trương Anh Thụy
- Trương Chính
- Trương Duy Nhất
- Trương Đăng Dung
- Trương Điện Thắng
- Trương Đình Phượng
- Trương Hồng Quang
- Trương Huy San
- Trường Minh
- Trương Ngọc Chương
- Trương Nguyên
- Trương Nguyện Thành
- Trương Nhân Tuấn
- Trương Phượng
- Trương Quang
- Trương Quang Đệ
- Trương Quang Nhuệ
- Trương Quang Vĩnh
- Trương Thanh Thuận
- Trương Thị An Na
- Trương Thị Ngọc Hân
- Trương Thiên Phàm
- Trương Thu Hiền
- Trương Tố Hoa
- Trương Trọng Nghĩa
- Trương Tửu
- Trương Văn Dân
- Trương Văn Vĩnh
- Trương Vũ
- Trương Xuân Thiên
- Tú Mỡ
- Tù Quốc Hoài
- Tù Sâm
- Tú Trung Hồ
- Tuấn Duy
- Tuấn Khanh
- Tuân Nguyễn
- Tuấn Thảo
- Tuệ Anh
- Tuệ Đăng
- Tuệ Nguyên
- Tuệ Nhân
- Tuệ Nhật
- Tuệ Sĩ
- Tuệ Sỹ
- Tùng Dương Cola
- Tung Nguyen
- Turner
- Túy Hồng
- Tuyết Nghi
- Tư
- Từ Dung
- Tư liệu
- Tử Linh
- Từ Mai Trần Huy Bích
- Từ Quốc Hoài
- Từ Sâm
- Từ Thức
- Tưởng
- Tương Lai
- Uejima Onitsura
- Umberto Eco
- Uông Tăng Kỳ
- Uông Triều
- Uyển Ca
- Uyên Nguyên
- Uyên Nguyễn
- Uyên Thao
- Uyên Vũ
- V. Erofiev
- Václav Havel
- Vàng A Giang
- Varlam Shalamov
- Vasco Gargalo
- Vasily Makarovich
- Vasyl Stus
- Văn
- Văn Biển
- Văn Cao
- Văn Chinh
- Văn Công Hùng
- Văn Giá
- Văn học
- Văn học Miền Nam 54-75
- Văn Như Cương
- Văn Quang
- Văn Tâm
- Văn Văn Của
- Văn Việt
- Văn;
- Văn.
- Vấn đề hôm nay
- Vận Động Ứng Cử Đại Biểu Quốc Hội 2016
- Vân Hạ
- Vân Phi
- Velcrow Ripper
- Veronica Melkozerova
- Vi Lãng
- Vi Trần
- Vi Yên
- Viet Thanh Nguyen
- Viên Linh
- Việt Bách
- Việt Bình
- Việt Dzũng
- Việt Khang
- Việt Lang
- Việt Phương
- Viktor Astafyev
- Viktor Maslov
- Vinh Anh
- Vĩnh Điện
- Vĩnh Hảo
- Vĩnh Quyền
- Virginia Heffernan
- Virginia Woolf
- Vladimir Nabokov
- Vladimir Voronov
- Võ An Đôn
- Võ Anh Minh
- Võ Anh Thơ
- Võ Bá Cường
- Võ Đắc Danh
- Võ Định Hình
- Võ Đức Phúc
- Võ Hồng
- Võ Huy Tâm
- Võ Hương Quỳnh
- Võ Kỳ Điền
- Võ Ngàn Sông
- Võ Phiến
- Võ Thị Ánh Ngọc
- Võ Thị Hảo
- Võ Thị Thu Hằng
- Võ Tiến Cường
- Võ Tòng Xuân
- Võ Trí Hảo
- Võ Văn Quản
- Võ Văn Tạo
- Võ Văn Thôn
- Võ Xuân Quế
- Võ Xuân Sơn
- Volker Weidermann
- Volodymyr Vynnychenko
- Volodymyr Zelenskyy
- Vũ
- Vũ Bằng
- Vũ Biện Điền
- Vũ Cao Đàm
- Vũ Cát Tường
- Vũ Đình Hòe
- Vũ Đình Huỳnh
- Vũ Đình Liên
- Vũ Đình Phòng
- Vũ Đức Khanh
- Vũ Đức Phúc
- Vũ Đức Sao Biển
- Vu Gia
- Vũ Hà Văn
- Vũ Hạnh
- Vũ Hoàng Chương
- Vũ Hoàng Thư
- Vũ Hồng Ánh
- Vũ Huy Ngọc
- Vũ Huy Quang
- Vũ Khắc Hoè
- Vũ Khắc Khoan
- Vũ Kim Hạnh
- Vũ Kim Thu
- Vũ Lâm
- Vũ Lập Nhật
- Vũ My Lan
- Vũ Ngọc Giao
- Vũ Ngọc Hoàng
- Vũ Ngọc Tâm
- Vũ Ngọc Tiến
- Vũ Nho
- Vũ Oanh
- Vũ Quang Việt
- Vũ Quí Hạo Nhiên
- Vũ Quốc Ngữ
- Vũ Quỳnh Hương
- Vũ Quỳnh Nh.
- Vũ Thành Sơn
- Vũ Thanh Tâm
- Vũ Thanh Tùng
- Vũ Thành Tự Anh
- Vũ Thế Khôi
- Vũ Thị Hải
- Vũ Thị Nhuận
- Vũ Thị Phương Anh
- Vũ Thị Phương Lan
- Vũ Thị Thanh
- Vũ Thị Thanh Mai
- Vũ Thư Hiên
- Vũ Tiến Lập
- Vũ Trọng Khải
- Vũ Trọng Phụng
- Vũ Tuấn Hoàng
- Vũ Từ Trang
- Vũ Tường
- Vũ Viết Tuân
- Vũ Xuân Tửu
- Vương Bích Ngọc
- Vương Đan
- Vương Hỗ Ninh
- Vương Huy
- Vương Ngọc Minh
- Vương Tiểu Nhị
- Vương Trí Nhàn
- Vương Trọng
- Vương Trùng Dương
- Vương Trung Hiếu
- Vy Thảo
- W. H. Auden
- Wa Praong
- Walt Whitman
- Walter Isaacson
- Wayne Karlin
- Wells
- Wendy Barker
- Wiesiek Powaga
- Wilhelm Schmid
- Will Nguyen
- William Carlos Williams
- William Nee
- William Stafford
- William Stanley Merwin
- Winston Phan Đào Nguyên
- Wislawa Szymborska
- Władysław Reymont
- Wolf Biermann
- Wolfgang Borchert
- Wulf Noll
- Wynn Gadkar Wilcox
- Xang Hứng
- Xì Trum
- Xie Tao
- Xuân Ba
- Xuân Diệu
- Xuân Dương
- Xuân Đài
- Xuân Minh
- Xuân Phượng
- Xuân Sách
- Xuân Thọ
- Xuân Vũ
- Xương Văn
- Y Chan
- Ỷ Lan
- Ý Nhi
- Y Uyên
- Yanis Varoufakis
- Yasmine M’Barek
- Yevgeny Yevtushenko
- Yên Ba
- Yên Khắc Chính
- Yến Năng
- Yên San
- Yên San Thụy Miên
- Yên Thao
- Yiyun Li
- Yoko Ogawa
- Yōko Ogawa
- Yoko Tawada
- Yosano Akiko
- Young Sang Lee
- Yuliya Ilchuk
- Yuno Bigboi
- Yves Sintomer
- Yvette Tan
- Zac Herman
Giới hạn của khí trời
Hạnh Nguyên là bút hiệu- tên thật của Di, tác giả trẻ đã từng đăng một số truyện trên Văn Việt. Trong một năm du học ở Canada, Hạnh Nguyên đã viết một số truyện mới. Có thể thấy rõ những khác biệt trong các truyện mới này so với những truyện ký tên Di, khi Hạnh Nguyên còn là một nữ sinh trung học ở Hà Nội.
Văn Việt xin giới thiệu một trong những truyện ngắn mới của Hạnh Nguyên.
Truyện Hạnh Nguyên
Tôi đứng dưới vòi sen rất lâu sau khi trở về từ căn hộ của Sami. Mùi sữa tắm trẻ em tôi mua tối qua không làm tôi hứng thú lắm, song những bọt xà phòng và chất lỏng đặc sệt màu hồng là lí do chính khiến tôi nhặt cái lọ này giữa một đống hằng hà sa số các loại sữa tắm khác nhau. Đúng vậy, tôi là mẫu người điển hình của việc trông mặt mà bắt hình dong. Nếu trên đời này buộc phải phân loại con người theo sở thích, và nếu tôi có thể nhặt nhạnh đàn ông đàn bà trẻ em người già như các món hàng hóa trong siêu thị, thì chắc chắn tôi sẽ chỉ chọn những kẻ mặt đẹp mà thôi. Tiêu chuẩn đẹp của tôi cũng không giống mọi người, thực ra thì mỗi cá nhân đều có một tiêu chí riêng. Công bằng mà nói, có những khuôn mặt trông qua thì rất đẹp, loại mặt mũi có thể dễ dàng bắt gặp trên tạp chí thiếu nữ ấy, song chưa chắc tôi đã liếc qua chúng mà bỏ vào giỏ hàng. Tôi luôn nhận ra những khuôn mặt cổ quái, có phần khác biệt so với tiêu chuẩn đánh giá của những người xung quanh, ví dụ như cô gái này tôi thấy thu hút trong khi với một người đàn ông thì cô ta quá kỳ cục với hai búi tóc và khuôn miệng hơi thô. Nói tóm lại, tôi là kẻ hết sức nông cạn khi xét đến việc lựa bạn mà chơi này nọ, vì như đã nói ở trên đấy, tôi đánh giá người khác chủ yếu là qua vẻ bề ngoài.
Đến đây thì dĩ nhiên người đọc sẽ hình dung Sami là một người quen của tôi, một người thân thiết đến mức tôi có thể tới nhà và ngủ lại. Sami có lẽ là một cô gái xinh đẹp với bộ ngực nở nang cùng cái hông nhỏ nhắn, hay nếu Sami là một anh chàng thì anh ta sẽ rất đáng yêu, không để râu và mái tóc đen lúc nào cũng bù xù kiểu cách. Ban đầu tôi luôn mơ mộng rằng tôi sẽ chỉ dành thời gian để đi tới căn phòng của những người như vậy, để ngủ lại, hay ngồi trên giường hoặc ghế xô pha, chuyện gẫu với họ ngày này qua ngày khác. Chúng tôi có thể làm tình thoải mái trên sàn nhà, tôi không ngại, quần áo vứt lung tung chồng chéo phía đằng xa, ánh sáng buổi chiều nhạt nhòa trải đều lên những bức tường trong căn phòng một lớp sơn xanh nhạt đặc trưng không thể lẫn vào đâu được. Nhưng thực tế thì không được như vậy. Một phần cũng không. Chẳng có bất cứ điều gì ở Sami, cả ngoại hình lẫn tính cách, lại giống những gì tôi từng tưởng tượng. Có thể nói, Sami là một tập hợp thất bại của những sản phẩm tôi lựa chọn trong cái giỏ đựng hàng của mình. Tôi tạm thời không thể nói được tôi đã nhặt Sami ở đâu trong siêu thị. Có thể là ở quầy thịt đông lạnh, hoặc quầy sữa và trứng, hay là quầy đồ ăn vặt giảm giá, và quầy quần áo cho trẻ em. Nhưng hẳn là không, Sami là một phần của siêu thị.
Sami là một lão già to béo làm việc ở tiệm cắt tóc bình dân nằm gần lối ra của siêu thị nơi tôi sống. Một người đàn ông trung niên, tôi không biết ông ta là người mexico hay tây ban nha, mà dù sao thì cũng chẳng quan trọng. Tôi gặp Sami lần đầu tiên khi tới tiệm để cắt tóc. Lần đó tôi không có quá nhiều ấn tượng về Sami, vì ông ta không cắt tóc cho tôi mà đứng quan sát khách hàng từ sau quầy thanh toán. Sau đó tôi có trở lại để cắt tóc lần thứ hai. Lần này là vào chủ nhật, khi đó mùa đông vừa mới bắt đầu được ít lâu và tuyết đã lác đác rơi được một lát từ khi tôi ngủ dậy. Vào chủ nhật tiệm cắt tóc mở cửa trễ hơn các ngày trong tuần khoảng một giờ, còn tôi thì dĩ nhiên là chẳng biết điều đó. Vậy là tôi tới siêu thị từ rất sớm, ngó qua ngó lại khu vực đã bị đóng cửa và tối thui của cửa tiệm, rồi quyết định là mình sẽ đi loanh quanh ngắm nghía các thứ trong lúc chờ. Tôi đi qua các dãy bán thực phẩm, xem xét chỉ số dinh dưỡng của các loại bánh trái và rau cỏ, sữa chua, định bụng sẽ mua mấy thứ để dự trữ sau khi cắt tóc. Khi tôi quay trở lại, Sami đã nghiêm chỉnh đứng ở quầy thanh toán. Có lẽ vì là chủ nhật, chẳng có nhân viên nào ở đó ngoại trừ Sami. Ông ta hỏi ngay khi tôi bước vào rằng có phải tôi muốn cắt tóc không và tôi nói đúng rồi. Chúng tôi trò chuyện một chút trong khi Sami chỉnh sửa cái đầu của tôi, đôi khi tôi nhìn xuống bên dưới và nhận thấy khóa quần của Sami chưa được kéo. Tôi không nhắc ông ta, hẳn rồi, chẳng ai muốn nhắc thợ làm đầu của mình rằng khóa quần của ông ta đang mở toang hoang cả. Ai mà biết được tin tức đó có làm họ cắt vào tai mình hay không, và hẳn là cuộc hội thoại sẽ trở nên vô cùng gượng gạo. Bởi thế tôi giữ im lặng, tập trung vào những chuyện linh tinh khác, nói gì đó tầm xàm bá láp giết thời gian. Sami cắt rất khéo, tôi thích cái đầu của mình ngay lập tức nếu trước đó có mảy may thù ghét nó. Cứ mỗi lần Sami cắt xong tôi lại nài nỉ ông ta chỉnh sửa chỗ này chỗ nọ thêm một tí cho ngay ngắn. Sami luôn đáp ứng các yêu cầu vặt vãnh nhỏ mọn của tôi hết sức nhanh chóng và hài lòng. Tôi không biết lúc đó mình đã nghĩ gì, tôi chỉ muốn làm cái đầu bủn xỉn của mình trông khá khẩm hơn một chút mà chẳng hề đoái hoài đến việc tôi đang lạm dụng việc “chỉ sửa lại phần tóc mái thôi” lúc đầu thành “hãy sửa bất kì chỗ nào tôi muốn”. Nhưng Sami rất tốt, ông ta chỉ lấy đúng số tiền cho việc sửa mái và bảo tôi rằng khi nào tóc mái dài ra thì hãy quay trở lại. Rồi Sami đưa cho tôi một cây kẹo mút màu đỏ, loại kẹo chẳng có bao bì gì mà chỉ được bọc bằng một lớp vỏ trong suốt, miễn phí, kèm danh thiếp của ông ta. Một tuần sau đó, chẳng có việc gì làm và tuyết đã rơi suốt hàng chục tiếng đồng hồ, tôi moi cái danh thiếp từ túi quần ra bấm số cho Sami. Và rồi thì, bạn biết đấy, tôi tới căn hộ của ông ta bằng xe bus, phải đổi chuyến hai lần cả thảy, để nằm lên cái giường hôi mùi bia và thịt xông khói của Sami, trong căn phòng có những bức tường dán giấy màu tím sẫm không thể phản chiếu được ánh sáng, cửa sổ kéo kín rèm nhìn ra bầu trời trắng đục mà tôi chưa từng thấy ở miền nhiệt đới, để ông ta cởi bỏ quần áo của tôi chậm rãi như đang cắt cỏ ở ngoài sân vào một buổi chiều hè. Tôi ngủ với Sami, tôi cho ông ta lần đầu tiên của mình. Khi tôi nói cho Sami biết điều đó, ông ta liền vội vã hỏi tuổi của tôi. Tất nhiên, tôi nói mình đã lớn quá nhanh để làm việc ấy.
Vậy là giờ thì tôi ở đây, dứng dưới vòi sen trong phòng tắm của khu ký túc xá, trong căn phòng tôi ở chung với đứa trẻ người bản địa. Cô ta kém tuổi tôi và có nhiều bạn bè hơn tôi. Họ thường tụ tập vào các tối cuối tuần và nhậu nhẹt. Họ bày bừa đủ thứ từ bỏng ngô, cốc nhựa, vỏ chai rượu, giấy ăn khắp mọi nơi, và lúc nào tôi cũng là người phải dọn dẹp sau khi họ kéo nhau biến mất vào đêm tối. Mà hãy quay lại chuyện của tôi đi đã. Đại khái là, tôi muốn nói rằng tôi đã ngủ với một lão già trung niên làm thợ cắt tóc gần như suốt cả đời mình ở một góc nhỏ trong siêu thị, một người đàn ông hòa nhã đã từng có vợ và con cái, cháu chắt. Khi chúng tôi nằm trên giường, Sami hỏi tôi có muốn uống gì không. Tôi nói không, thế rồi ông ta đi vào bếp lấy một chai bia và vừa mở nắp ông ta vừa lẩm bẩm gì đó rằng tôi rất giống đứa con gái của ông ta, cô bé không thích uống bia và cũng không thích bố mình uống bia. Vì thế mà họ đã bỏ rơi tôi, Sami quay lại với chai bia, nằm đè lên cái gối và mân mê mái tóc của mình. Sami không kể lể nhiều thứ với tôi lắm, cũng không hỏi chuyện tôi. Chúng tôi chỉ im lặng nằm cạnh nhau, nhìn chăm chăm lên cái trần nhà đã bị ố do ngấm nước, thi thoảng nhìn ra cái cửa sổ đã đóng kín rồi hình dung về một thế giới nào đó không thể chia sẻ được cho ai. Khoảng sáu giờ, tôi ngồi dậy mặc quần áo, bảo rằng mình phải về vì sắp đến giờ kiểm tra thẻ ra vào của sinh viên. Tôi đã quên cái thẻ mắc dịch đó khi ra khỏi nhà hồi sáng nên buộc phải quay về trước khi họ kê cái bàn trước cửa và yêu cầu xem cái mặt tôi trông ngu hết sức in trên tấm nhựa màu xanh. Sami đưa tôi về bằng ô tô, tất nhiên, người đàn ông nào cũng nên đưa người phụ nữ mà họ đã ngủ cùng về vào lần đầu tiên. Ý tôi là, cô ta đã giữ mình gần hai mươi năm cuộc đời chỉ để gặp anh, trách nhiệm của anh là chăm sóc cho cô ấy một chút, đừng để cô ả phải lê lết chờ xe bus ở cái bến khỉ ho cò gáy giữa mùa đông. Trên xe Sami không hỏi tôi mà tự ý mở nhạc trên radio, chương trình ca nhạc buổi chiều đang phát một bản tình ca nào đó rất dễ chịu. Trong xe rất ấm, có mùi của đàn ông cô độc trung niên và điều đó tự nhiên làm tôi thấy hạnh phúc. Trước khi ra khỏi xe, tôi nói sẽ gọi lại cho Sami khi nào rảnh rỗi và Sami nói ông ta sẽ đến đón tôi nếu tôi muốn, vào cuối tuần, đi ăn tối hoặc đi xem phim. Sami rất tử tế, làm tôi có cảm giác ông ta là một người cha già nua trở về từ chiến tranh và mặc dù hơi vụng về, song rất chân thành quan tâm đến đứa con gái chưa bao giờ gặp mặt.
Ngay khi vừa về đến phòng, tôi đi thẳng vào buồng tắm và đứng dưới vòi sen rất lâu, kì cọ tỉ mỉ từng phân một trên cơ thể và xát xà phòng đến mức da tấy đỏ. Tôi không lý giải được mình đang cố tẩy xóa điều gì, vì thế tôi vừa chăm chú làm vừa suy nghĩ. Bước ra khỏi phòng tắm hãy còn bốc hơi nước, tôi nằm dài trên giường châm thuốc và đọc một cuốn tiểu thuyết của Murakami. Khi gói ghém hành lý đi sang đất nước này, tôi nhất quyết không chịu bỏ đống sách lại. Mẹ tôi cằn nhằn rất nhiều vì như thế sẽ không có chỗ mà nhét áo len hay bít tất, và như thế con gái bà sẽ chết cóng ở phía bên kia của bán cầu. Dĩ nhiên tôi không chết vì lạnh, tôi chỉ chết nếu không có sách để đọc thôi. Lúc đó là chạng vạng của một ngày chủ nhật bình thường vào tháng mười một, nếu bỏ qua sự thật là tôi vừa ngủ với một gã đàn ông thô kệch kềnh càng đáng tuổi bác tôi thì mọi chuyện vẫn diễn ra đều đều theo cái nhịp ngái ngủ dễ thương của nó. Thành thực mà nói, làm tình hay không thì cảm giác của tôi về mọi thứ vẫn không thay đổi. Ý tôi là, không có gì tác động được lên tình trạng hiện giờ của tôi. Đôi khi tôi thấy bức bối, giống như có một cái phòng nhỏ trống rỗng gắn cố định trong cơ thể mình, và bằng mọi cách tôi buộc phải vào trong căn phòng đó rồi lấp đầy nó, mà có cố bao nhiêu tôi cũng không làm được. Sự bất lực cô quạnh đó đến cùng mùa đông, và khi tuyết bắt đầu rơi, khi những ngón tay của tôi đông cứng lại như xúc xích để lâu ngày trong tủ đá, cái căn phòng chết tiệt đó cũng dần trở nên thật lạnh. Lạnh đến độ dù có một thân thể ấm áp ở kề bên, ôm lấy tôi, che chở tôi thì cũng không có cách nào dịu lại. Tôi nghĩ rằng xung động khiến tôi đi đến quyết định gọi cho Sami vào ngày chủ nhật đó là bởi nỗi sợ hãi bị bưng kín lâu ngày bỗng chốc nở bùng ra, như thể có một loài hoa bí mật đã âm thầm bám rễ trong tim tôi đột nhiên nảy mầm, đâm chồi rồi xuyên qua da thịt. Nỗi đau đớn lặng lẽ đó tràn đến tựa một trận thủy triều vui nhộn, ầm ào và náo nhiệt, khi người ta đi dọc bãi cát và nhìn ngắm bầu trời hoàng hôn. Tôi không phân biệt được nỗi sợ và sự cô đơn, có lẽ vì thế tôi đã chạy trốn nó khi thời cơ đến.
Sami nhắn tin cho tôi vào lúc tám giờ tối. Tôi nghe thấy tiếng báo tin nhắn từ phòng ngủ khi đang lấy nước từ vòi để đun. Trời tối luôn làm tôi muốn uống một cốc trà nóng, không phải sô cô la như những người ở đây vẫn thường làm. Tôi cũng thích sô cô la, và kẹo dẻo các thứ, song trà nóng mới là thứ tôi cần. Ngòn ngọt, khi đưa lên đầu lưỡi thì tê bỏng, trôi qua cổ họng lại nếm được mùi vị rất thanh và mềm mại. Trong tin nhắn Sami viết, ông ta thấy vui vì tôi đã gọi điện cho ông ta. Tin nhắn chỉ vỏn vẹn có mấy chữ, làm tôi thấy buồn cười vì đàn ông trung niên bây giờ đâu có còn nhắn tin như bọn mới lớn, một phần lại thấy chán chường chẳng có lí do gì. Tôi nhìn tin nhắn một hồi lâu, khi bình đun nước báo hiệu đã xong bằng một tiếng tách nhỏ, tôi không trả lời và tắt nguồn. Tôi vẫn muốn gặp lại Sami, vẫn muốn được ngồi trong chiếc xe màu đen của ông ta và đi dưới trời bão tuyết, nghe nhạc trên radio, chẳng cần nói về điều gì cả. Tôi yêu bầu không khí của cái xe nhỏ đó ngay khi mở cửa bước vào. Chưa bao giờ tôi thực sự thích một cái ô tô, khi còn nhỏ tôi bị say xe nặng nên dù sau này đã quen, tôi vẫn chẳng bao giờ ưa cho nổi. Vậy mà tôi đã mến cái xe của Sami ngay lập tức, và thấy yêu nó hơn mỗi lần nhớ lại.
Nằm trên giường tôi nghĩ về việc mình đã cảm thấy những gì khi tới thành phố này lần đầu tiên. Trước đây mỗi khi đến một nơi xa xôi nào đó, tôi hoặc sẽ thấy thích thú hưng phấn hoặc tôi sẽ thấy nhàm chán đến độ muốn bỏ đi. Song thật kỳ lạ, cái điều mà đến bây giờ tôi vẫn cố lý giải ấy, rằng tôi thấy thật quen thuộc khi bước xuống sân bay và đi một chặng đường dài ba mươi phút để hòa mình vào một môi trường mới. Ý tôi là, bạn biết không, tôi thấy giống như được về nhà. Tôi đã thấy như vậy ngay, thứ chất lỏng bình yên tuôn chảy trong cơ thể tôi, trái tim của tôi đang co bóp đều đều và chậm rãi, nó không kích động hay phấn khích hay bất cứ một điều gì mà đáng lẽ nó phải làm như những lần trước đây. Trái tim của tôi chỉ yên lặng và thoải mái đập nhịp nhàng trong lồng ngực khi tôi ngắm nhìn những cột đèn giao thông, những khúc quanh của con đường cao tốc, các tên địa danh trên bảng hiệu chỉ đường, người đàn ông là bạn của bố mẹ tôi đang giải thích gì đó về thành phố này cùng mùa đông khắc nghiệt của nó. Tôi lắng nghe tất cả, tôi thu nạp tất cả vào đầu và để chúng ở đó không cần suy xét, hay cân đo đong đếm mà chỉ bỏ chúng vào một ngăn kéo mà tôi biết rõ nằm ở đâu. Tôi cho rằng mình biết thành phố này như thể tôi đã sống ở đây từ kiếp trước, là một cư dân ở đây bởi tôi chẳng thấy ngạc nhiên trước bất cứ điều gì. Tôi cứ thế sống và hít thở bầu không khí xa lạ của nó một cách dễ dàng, để mặc cuộc sống sinh viên đang dần trở nên đơn điệu của tôi biến thành một vòng quay của thói quen tuần tự. Bố mẹ liên tục gọi cho tôi khoảng một tháng đầu khi tôi mới tới. Họ tỏ ra lo lắng về tôi, ví như tôi có thích nghi được với mọi thứ hay không, và chúng thật xa lạ với họ nên lẽ đương nhiên cũng phải xa lạ với tôi nữa, và rằng tôi có thấy nhớ nhà không, có nhớ con người ở thành phố cũ kỹ quen thuộc mà tôi đã sinh ra và lớn lên và khóc và cười, có bạn bè và từng cái cây đều là của tôi. Tôi luôn trả lời không, cố gắng khiến bố mẹ tôi tin một cách chắc chắn vào sự thật rằng tôi không có những cảm xúc trên, và thực ra tôi không hề cảm thấy gì hết. Giống như là tôi vẫn còn ở nhà, và chỉ cần bước ra khỏi phòng tôi có thể gặp được mọi người ngay. Song bố mẹ tôi không hiểu, bạn biết đấy, cũng thật khó mà giải thích được rằng bạn có cảm nhận hoàn toàn khác so với tất cả những gì mà bố mẹ bạn từng biết được từ trước đến nay. Vậy là tôi chỉ trấn an họ mỗi khi nói chuyện điện thoại, qua thư điện tử, qua các tin nhắn không dài quá ba dòng, tôi nói là tôi ổn và họ không cần phải lo. Lâu dần bố mẹ tôi cũng thôi không hỏi nữa, mặc dù tôi biết họ vẫn thấy bất an trong lòng.
Có thể nói, sự khác biệt thực ra không đến từ môi trường xung quanh. Các tác động ngoại cảnh không có áp lực lên tôi hay nói cách khác, tôi không thực sự tồn tại trong khung cảnh xã hội này. Chính vì thế, dù có để tôi ở đâu thì cũng không khác biệt. Từ rất lâu tôi đã biết rằng mình có một thế giới riêng biệt lập, và rằng không một ai có thể tiếp cận được thế giới ấy ngoại trừ họa hoằn lắm là một, hai người. Lợi ích của việc sống trong đầu mình là bạn chẳng cần phải thay đổi gì nhiều khi người ta chuyển bạn đến một thành phố khác, bạn chỉ cần làm những việc mà bạn đã từng làm từ trước đến nay, luôn cố gắng thích nghi với mọi thứ rất nhanh và không cần phải tỏ ra bị lạc lõng. Vì sự thực là tôi lúc nào cũng lạc lõng. Tựa như một lớp vỏ bao bọc một cái nhân cứng, dù cái vỏ có thay đổi ra sao, theo chiều hướng nào, tốt hay xấu thì lớp nhân bên trong cũng chẳng hề mảy may suy suyển. Đáng lẽ tôi nên vẽ tranh minh họa cho bố mẹ tôi, để nói với họ gọn gàng hơn và giúp họ hiểu, rằng tôi lúc nào cũng bất ổn và chính bởi thế mà tôi luôn ở trong trạng thái ổn định vô cùng.
Tôi có thể cân bằng mọi thứ khá tốt, nếu tự đánh giá thì là thế, song cũng có đôi lúc tôi rơi vào tình cảnh bấp bênh. Ví dụ như có một hôm tôi tỉnh dậy và thấy mọi sức lực trong cơ thể bị rút kiệt, như thể có ai đó nhân lúc tôi ngủ say đã tháo bỏ một cái chốt đặc biệt nào đó. Tôi nằm bẹp trên giường chẳng khác nào một con cá chết bị quăng lên bãi cát, đôi mắt không thể nhắm lại thi thoảng phản quang ánh sáng từ bầu trời rồi biến thành những dải màu nhiễu loạn. Thông thường những ngày như vậy tôi không có cách đối phó hay chuẩn bị sẵn sàng cho chúng. Chúng diễn ra theo một thứ tự nhất định, bắt đầu bằng việc cảm thấy buồn bã và mọi thứ đều vô nghĩa, kế tiếp là tìm cách nào để làm đau các bộ phận trên cơ thể, bằng cách này tôi có thể đánh thức các giác quan đang tê liệt trì trệ và khôi phục chúng, rồi sau đó tôi thấy bồn chồn và nhớ ra tôi còn có cả tá việc phải làm. Cũng có khi chúng không tuân theo trình tự nào mà nháo nhào hết cả lên như một con chuột nhỏ cứ thích chạy lung tung theo nhiều đường vô định. Khi đó tôi hút sạch số thuốc có trong bao, không ăn gì và phần lớn thời gian đều cảm thấy buồn nôn khủng khiếp. Dĩ nhiên là rồi thì cũng hết, khi đêm xuống hay khi bình minh lên, nhưng mỗi lần trải qua đều làm tôi kiệt quệ. Tôi không thể hình dung nổi vì sao con người vẫn có thể vui cười và sống một cuộc đời vô nghĩa như vậy, trong khi có những cá nhân khác lại phải chịu đựng những điều này. Cái thứ cảm xúc không cân bằng và thay đổi thất thường quay tôi như chong chóng, làm gián đoạn các đầu mục trong cuộc sống của tôi, rồi có khi chúng lôi tôi xuống tận đáy cùng của tuyệt vọng. Thi thoảng khi đang cứa lên một chỗ nào đó trên người, thế rồi máu bắt đầu chảy và tôi bỗng phát hoảng đến run rẩy, một tín hiệu cảnh báo vang lên khiến toàn thân tôi nhận thức rất rõ ràng rằng tôi rất có thể sẽ đi xa hơn nữa. Tôi có thể làm những điều rất khủng khiếp với bản thân và tôi không muốn thế. Có những lúc mà chính chúng ta dù muốn hay không cũng đều rơi vào tình huống tương tự, không thể làm chủ một phần quan trọng của chính mình và để mặc chúng tự tung tự tác. Họ nép vào một góc nhỏ nào đó và dần dần mất kiểm soát, chính lúc đó bộ phận hiểm ác kia sẽ nhen nhóm lên rồi thống trị. Chúng ta sẽ nhanh chóng bị hủy hoại và điều đó làm tôi sợ hãi, đôi khi bật dậy trong bóng đêm để rồi không thể nào ngủ lại. Một lúc nào đó khi những cực cảm đau buồn kia lại đến, biết đâu tôi sẽ chẳng còn tỉnh táo để mà ngăn cản chính mình. Để khỏi làm những điều mà tôi sẽ hối tiếc, ấy là nếu tôi còn sống để mà tiếc nuối này nọ. Sau đó, Sami đã đến.
Tôi tìm đến ông ta khi mọi thứ bắt đầu. Tôi đang ngồi trên giường xem phim, và nó đến. Chúng luôn đến theo kiểu đánh úp, rất khôn ngoan và độc ác đến đáng sợ. Chẳng bao giờ tôi phòng bị kịp hay chuẩn bị kế sách đối phó với những đợt xuống dốc như vậy. Thế là tôi nhanh chóng gọi điện cho Sami, lúc này có lẽ ông ta đang ngồi đọc báo sau quầy thanh toán của tiệm cắt tóc, chẳng có khách hàng nào và tôi biết Sami chuẩn bị rời ghế để đi ăn trưa. Tôi gọi ông ta, Sami nhấc máy sau hai hồi chuông. Ông ta đã nhờ ai đó trông cửa hàng rồi mau mắn đi tới khu ký túc nơi tôi đang sống. Chúng tôi ngủ với nhau ngay khi Sami bước vào phòng. Không có hôn môi, hay nắm tay nhau, hoặc những bước dạo đầu mà đáng lẽ một cặp đôi sẽ làm để thể hiện tình yêu và nhung nhớ. Chúng tôi chẳng làm bất kỳ cái gì trong số đó cả. Khi Sami đến tôi đã trần truồng, cuốn chặt ông ta và mở tung mớ quần áo nặng trịch mà cha nội đã quấn lên người nhằm tránh rét. Để tôi nói cho bạn biết, chỉ mất đúng mười hai giây để kết thúc mọi việc. Rất nhanh chóng, Sami đốt thuốc cho cả hai, mặc lại quần áo rồi trở về siêu thị trước khi giờ ăn trưa kết thúc. Và phải rồi, Sami chu đáo luôn mang cho tôi thứ gì đó để ăn, một cái bánh nhỏ, một cây kẹo ngậm vị bạc hà, hoặc một hộp sữa đã được làm ấm trong lò vi sóng. Tôi ngày càng thích Sami vì những điều nhỏ nhặt ông ta làm cho tôi, giống như yêu quý một con thú nhồi bông và lúc nào cũng phải ôm nó nếu không sẽ chẳng thể nào ngủ được. Xét đi xét lại, tôi và Sami đã ở cạnh nhau chừng một tháng gì đó, tôi nghĩ cũng khoảng đó, khoảng thời gian đủ lâu và đủ lạnh để tôi nói với Sami về những vấn đề của mình. Ông ta luôn hào phóng giúp đỡ tôi, không tỏ ra quá nhiệt tình và cũng chẳng hề lãnh đạm, Sami cư xử như một lão già đang hành việc thiện nguyện đi quyên tiền cho những đứa bé mồ côi. Tôi là đứa trẻ của Sami. Một đứa nhỏ được nuông chiều, không bao giờ khóc.
Khi tuyết bắt đầu rơi dày hơn, một anh chàng trong lớp xã hội học để ý đến tôi. Tôi luôn ngồi phía sau anh ta, và ngay từ ngày đầu tiên bước vào lớp tôi đã để mắt tới anh chàng này. Anh ta lúc nào cũng ngồi bàn đầu, tóc đỏ, khuôn mặt nhìn nghiêng rất đẹp, có nét thân thuộc dễ thương của những đứa bé sống cận kề trong cùng một khu phố. Khi nhìn chính diện thì lại khác. Khác hoàn toàn như nến và cây. Tôi đã thấy anh ta khi chúng tôi đi ngược chiều nhau trên hành lang. Hai hốc mắt trũng sâu như thể đôi mắt đã bị kéo vào một vũng lầy ngập đầy bóng tối, luôn luôn nhìn xuống, hai tay đút túi quần. Với một kẻ lúc nào cũng bận tâm đến vẻ bề ngoài như tôi, các lựa chọn gần đây luôn làm tôi khó chịu. Ban đầu là Sami, sau đó là anh chàng trong lớp xã hội học. Kì quái làm sao, những kẻ này thu hút tôi đến độ thật là khó cưỡng để không nhặt họ mà bỏ vào giỏ hàng. Tôi tiếp tục ngắm lưng anh ta trong khoảng hai hay ba tháng gì đó, trước khi chúng tôi thực sự có một cuộc trò chuyện nghiêm túc với nhau trong thư viện.
Tôi lên thư viện khá thường xuyên, một phần vì tôi thích ngồi cả ngày tại khu vực học tập và nghịch các thứ trên máy tính, một phần là vì tôi thích đi lang thang quanh các giá sách và nhìn chăm chú như đang mải kiếm một đầu sách gì. Song tôi chỉ đi quanh quẩn vậy thôi, nhặt cuốn này lên bỏ cuốn kia xuống, đọc các tựa đề mà tôi thấy hứng thú rồi lại nhét trả về chỗ cũ. Tôi mê các loại thư viện vì sách thật đặc biệt, chúng thuộc về tất cả mọi người nhưng không phải ai cũng thuộc về chúng. Khi tôi đọc một cuốn sách, cuốn sách thuộc về tôi nếu xét về mặt vật chất, và đồng thời tôi cũng thuộc về nó, về mặt tinh thần. Tôi cho rằng điều này là rất quan trọng vì bạn không thể thực sự sở hữu một cuốn sách nếu cuốn sách đó không sở hữu bạn. Nó phải nắm giữ một phần trong bộ nhớ của bạn, nó có thể buộc bạn nhớ lại nó bất cứ lúc nào cùng các chi tiết nhỏ lẻ mà bạn tường chừng rất dễ bỏ qua, nó biến bạn thành người bảo hộ và kiểm soát cuộc đời bạn từ này về sau cho đến khi bạn chết. Nó trở thành một phần của bạn, và có thể mọi hành động của bạn sau này đều phụ thuộc vào nó. Thật kỳ diệu và nhiệm màu làm sao khi tôi có thể bước dọc ngang hàng giờ giữa một đại dương toàn sách, thứ mùi ẩm mốc và cũ kỹ của bìa bọc bằng da, sự tiếp giáp sần sùi thô nhám của những lớp vỏ bọc vải, các con chữ bị thời gian làm mờ vẫn chứa bên trong những ý nghĩa và câu chuyện mới nguyên cho những ai lần đầu được đọc. Khi gặp cái anh chàng kia, tôi đang đọc cuốn Đôn Ki hô tê, dãy thứ ba bên tay phải. Anh ta cũng muốn mượn cuốn sách tôi đang đọc, vì thế tôi thỏa thuận là để tôi đọc xong chương cuối cùng thì sẽ đến lượt anh ta. Chúng tôi ngồi ở cái bàn tròn trong góc, trong lúc tôi đọc sách anh ta làm gì đó trên máy tính xách tay. Anh chàng này luôn làm gì đó trên máy tính, ngồi từ phía sau nên tôi có thể dễ dàng thấy được. Thay vì chú mục vào bài giảng anh ta luôn hí hoáy với cái máy tính, thi thoảng ngẩng đầu lên nhìn vị giáo sư rồi gật đầu đồng tình với một điều gì đó mà tôi không chắc là anh ta có hiểu. Vậy là chúng tôi ngồi đó, yên lặng và rong chơi ở các chốn khác nhau. Thật hay và cô độc khi hai người ngồi liền kề bên nhau, có thể giao tiếp với nhau song vẫn đi lang thang trong thế giới nhỏ của riêng mình. Tôi hoàn toàn chẳng đọc được chữ nào, thay vào đó tôi quan sát anh ta làm việc. Một hồi lâu, tôi không rõ là bao lâu, anh ta ngẩng lên và gập máy tính lại. Tôi đã gấp sách từ trước đó rồi. Hai chúng tôi khởi sự nói chuyện về lớp học, dĩ nhiên, điểm chung đầu tiên cần phải được khai thác triệt để. Khi đã hết cái để nói về trường lớp, tôi hỏi anh ta về sở thích nghe nhạc, cuốn sách thích đọc, bộ phim thích xem, những món ăn anh ta thích và ghét, khi lớn lên muốn trở thành gì. Anh ta vừa trả lời vừa hỏi lại tôi, đan xen một số dữ kiện mà chúng tôi nhận thấy là giống nhau đến quái lạ. Ví dụ như anh ta thích nghe nhạc Brian Crain, tôi chẳng biết thằng nào ở độ tuổi này thích nghe nhạc của Crain hết. Hoặc, khi tôi nói tôi thích ngồi lại trong phòng chiếu phim ngay cả khi phim đã hết, anh ta liền nói ngay rằng anh ta cũng vậy. Và lúc đó tôi biết, cái lí do diễn giải cho việc thích ngồi lại thật lâu đến mức nhân viên phải đuổi đi ấy không cần phải nói ra thành lời thêm nữa, cả hai chúng tôi đều đã tự biết rồi. Khi nhìn vào mắt anh ta, tôi bỗng thấy căn phòng cố định trống rỗng đó đột nhiên thu hẹp lại. Dù chỉ là một chút thôi nhưng các bức tường của nó không còn đè lên trái tim tôi nữa. Lần đầu tiên kể từ khi chuyển tới đây, tôi mới thực sự thấy nhẹ nhõm và hoàn toàn thả lỏng không đề phòng. Tôi không biết vì sao mà sự cảnh giác tôi thiết lập nên bỗng hốt nhiên trở nên vướng víu khi tôi ở cạnh anh ta. Tôi gỡ chúng dần dần khi chúng tôi trò chuyện, hay khi chúng tôi hẹn gặp nhau trước khi lớp học bắt đầu để đi uống cà phê, hoặc chẳng làm gì chỉ đứng dưới trời tuyết và nhìn ngắm những cành cây đang trĩu xuống. Có đôi lần chúng tôi nắm tay nhau, anh ta mỉm cười với tôi khi làm thế, một nụ cười bẽn lẽn và chậm rãi như bị nghẹn lại từ rất nhiều năm trước đây khi anh ta hãy còn là một đứa trẻ. Và trái tim của tôi. Đúng vậy, trái tim của tôi đang đập mạnh. Trên tất cả, có lẽ cái nhân cứng bên trong vỏ bọc này đang tan ra hay sao, hoặc có lẽ nó đang cựa quậy như một con thú nhỏ trong cái kén bị ủ kín lâu ngày. Khi tôi siết những ngón tay chặt hơn, anh ta cũng nắm lấy tay tôi, ngấu nghiến nó bằng sự thèm khát được chạm vào nhau ở một chốn không người. Song khi đó, tôi đã nghĩ về Sami.
Sami không biết về sự hiện diện của anh chàng trong lớp xã hội học. Tôi không kể lể quá nhiều về đời tư của mình cho Sami, chúng tôi chỉ gặp nhau khi tôi rơi vào trạng thái bế tắc. Mặc dù Sami từng nói sẽ đưa tôi đi ăn hay đi xem phim vào những dịp cuối tuần, nhưng tôi chưa bao giờ gọi cho Sami để hỏi về những điều như thế cả. Thật vậy, chúng tôi chỉ gặp nhau khi muốn làm tình mà thôi. Hay đúng hơn, chỉ khi nào tôi muốn mà thôi. Sami không chủ động bao giờ. Tôi biết rằng cái có giữa chúng tôi không gì hơn là một tình bạn đơn thuần, giữa một người đàn ông trung niên cô đơn và một đứa bé gái thích được làm người lớn. Đôi khi Sami nói với tôi về những con mèo mà ông ta thấy ở gần nhà, khi nằm từ trên giường và nhìn ra bên ngoài cửa sổ, những con mèo hoang to lớn đi lại trên bức tường gạch che lấp mất một nửa bầu trời. Chúng cứ đi về phía trước, con này con nọ nối đuôi nhau và kì lạ là Sami chưa từng thấy một con nào trở lại. Chúng đi đâu được nhỉ, Sami thắc mắc, chúng có thể đi đến đâu giữa tiết trời lạnh giá như thế. Tôi hỏi Sami liệu ông ta đã bao giờ thử đi tìm những con mèo đó chưa, Sami nói là chưa, rằng ông ta đã định làm như thế song đều quên đi mất. Mùa đông quá khắc nghiệt và sau khi trở về nhà từ chỗ làm, Sami chẳng muốn gì ngoài một cốc bia, xem bộ phim truyền hình dài tập trên ti vi rồi đi ngủ. Ông không thực sự quan tâm đến bọn mèo, chúng cứ đi qua đời ông như thế mà ông còn chẳng thèm giữ chúng lại hay đi tìm chúng, một lần tôi nói, vì chẳng còn cái gì để nói tôi lôi mấy con mèo ra tận dụng. Tôi có quan tâm đến chúng chứ, Sami đáp, mân mê cái bụng tròn của ông ta rồi đặt tay tôi lên đó, nhưng chúng thậm chí còn chẳng bao giờ nhận ra sự có mặt của tôi. Chúng chỉ bước thật nhanh và uyển chuyển trên bức tường gạch kia để đi tới một nơi xa xôi nào đó tôi không đến được. Tôi nghĩ rằng ngay cả khi tôi có tìm ra chúng đi chăng nữa thì cũng chẳng để làm gì, vì chúng sẽ không trở về chỉ vì tôi, Sami nói rồi yên lặng. Chúng tôi yên lặng như một thói quen, một quy ước ngầm, rằng không cần ngôn từ khi chúng ta ở cạnh nhau. Chỉ cần như vậy thôi, duy trì bầu không khí chúng ta đang cùng nhau hít thở, cảm nhận hơi ấm của nhau, và cho dù hơi ấm đó có sưởi ấm chúng ta hay không đi chăng nữa, thì ít ra vào lúc này đây chúng ta cũng không hề đơn độc.
Tôi qua lại với anh chàng xã hội học được đôi lần, đi ăn hoặc đi tới thư viện trước khi tôi dẫn anh ta về phòng và cho phép anh ta thích làm gì cũng được. Anh chàng chính ra lại khá ngờ nghệch trong chuyện này, vì thế tôi quyết định mở một phim khiêu dâm và chúng tôi cùng xem. Tôi tua chậm cảnh làm tình trong phim, hướng dẫn anh ta chỗ nào trên cơ thể tôi là điểm nhạy cảm, phải đẩy hông như thế nào để không bị đau và đừng có mà nhanh quá, tôi thích làm chậm rãi để tận hưởng như một con người chứ không phải một cỗ máy tình dục. Trong khi anh ta chăm chú xem phim, tôi đi ra ngoài đun nước pha trà. Đợi nước sôi mất chừng mười lăm phút, vì thế tôi mở tủ lạnh xem có cái gì ăn được không. Tôi thấy cái kẹo mà Sami đã đưa cho tôi vào lần thứ hai chúng tôi gặp mặt. Thực tình tôi không mê kẹo mút lắm, tôi chỉ bỏ nó ở đó để không bị chảy nước cũng không nỡ quăng đi. Tự nhiên tôi khóc. Nước mắt kéo thành vệt tạo thành một đường thẳng khô quánh trên má tôi, khi cái lạnh ngấm vào tôi chỉ thấy mát rượi. Tựa như ngọn gió mùa hè trên thảo nguyên mà tôi chưa từng được đến, âm thanh của một cái radio nhiễu sóng đang phát đi phát lại những bản tình ca, và mùi ẩm thấp của một chiếc xe lỗi thời cà tàng đã từng làm cõi lòng tôi dịu lại. Nước mắt của tôi không nhiều, chúng chỉ rơi đôi chút tựa như một cơn mưa bóng mây, lất phất nhè nhẹ để người ta biết được mà không hề bị ướt. Tôi bỏ bình nước đang đun đấy, đi vào phòng và bảo anh ta thôi xem phim được rồi và làm gì với tôi thì làm đi. Lần đầu tiên xem ra cũng không quá tệ. Anh ta học khá nhanh, tuy vẫn phải lọ mọ mất một lát mới đưa vào được. Anh ta làm rất chậm như tôi đã yêu cầu và kể từ khi tôi ngủ với Sami cách đây hai ngày, khoái cảm mới thực sự đến với tôi. Nó rất hoang sơ, rất nguyên thủy. Không hề giống khi tôi ở bên cạnh Sami. Sau khi làm tình xong, chúng tôi không cố bắt đầu một cuộc trò chuyện. Cả hai tận hưởng cảm giác thỏa mãn mệt nhoài bên nhau, anh ta vắt tay lên trán còn tôi tồng ngồng đi ra ngoài rót nước pha hai gói trà. Tôi chưa từng pha trà cho Sami, thực ra không phải vì tôi không muốn mà bởi ông ta luôn biến mất rất nhanh, tựa một cơn lốc nhỏ. Anh chàng này thì không, anh ta thoải mái tựa người trên gối, quan sát tôi bê hai cốc trà nóng vào phòng. Không nói gì cả mà rất tự nhiên, anh ta mở máy tính của tôi lên và chọn một bộ phim hài hước gia đình.
Trong căn phòng nhỏ nơi tôi đang sống ở khu ký túc xá, tôi và người đàn ông này đã uống trà, xem phim, thi thoảng mỉm cười, sau đó hôn nhau.
END
2014-11-23
13:04 pm