40 NĂM THƠ VIỆT HẢI NGOẠI (10): THẾ DŨNG
Thế Dũng, họ Vũ
Sinh năm 1954, người Hải Dương. Từ năm 1971 đến 1976 là lính lái xe trong quân đội nhân dân Việt Nam. Bắt đầu in thơ, truyện, tiểu luận phê bình từ 1974. Tốt nghiệp Khoa Ngữ Văn ĐHSP I Hà Nội (khóa 1976-1980). Sinh sống tại Berlin từ 04 năm 1989.
Các tác phẩm chính:
Hoa Hồng Đến Muộn (Thơ 1990, Hội VHNT Hải Hưng)
Người Phiêu Bạt (Thơ, NXB Hội Nhà Văn 1992)
Tiếng người trong đá Giáp Sơn (Tiểu thuyết lịch sử, NXB Văn hóa thông tin Hà Nội 1993)
Từ Tâm (Tập Thơ, Trilce Berlin 1997)
Chuyện tình dở dang (Unvollendete Liebesgeschichte, Tiểu thuyết kịch bản tiếng Đức, Trilce Editionen Berlin, 2000)
Chuyện tình dở dang (Tiểu thuyết kịch bản tiếng Việt, An Tiêm Studio in ở Mỹ năm 2000)
Mùa Xuân dang dở (Tập thơ - bản tiếng Đức do NXB Horlemann tại C.H.L.B. Đức in năm 2003).
Tự vấn (Tập Thơ - bản tiếng Đức do Vipen & Trilce Editionen Berlin in năm 2003)
Hộ chiếu buồn (Tiểu thuyết, NXB Hội Nhà Văn 2003)
Tiếng Người Trong Đá Giáp Sơn (Tập truyện, NXB Hội Nhà Văn 2005)
Từ Tâm (Tuyển tập thơ, NXB Hội Nhà văn 2005)
Tình Cuội (Tiểu thuyết, NXB Hội Nhà Văn 2006)
Thế Dũng là một trong vài đại diện văn chương của thế hệ những người Việt tự do sau khi chủ nghĩa cộng sản ở Đông Âu, với biểu tượng của nó, bức tường Bá Linh, sụp đổ, còn được gọi là những "tường nhân". Trong dòng văn học Việt xuất phát từ Đông Âu, Thế Dũng vẫn giữ gìn bản sắc và bản lĩnh ấy.
Trong nhiều trường hợp, thơ Thế Dũng có tính chất vần điệu, với vài ước lệ, nhưng có sức công phá nhờ hình ảnh và tưởng tượng đặc biệt. Chính sức cảm và nghĩ đã nới rộng và làm mới ngôn ngữ thơ. Anh có thể sử dụng nhiều thể khác nhau, từ lục bát đến tự do, có khả năng kết hợp hoặc sử dụng riêng biệt tính trữ tình và tính đối thoại.
Những suy tưởng của anh đôi khi lặng lẽ, kín đáo, nhưng thường là vạm vỡ, tâm tình, vang động, gây ảnh hưởng lên người khác: cảm xúc trường ca. Thơ anh có lẽ chưa được đọc nhiều và phê bình một cách đầy đủ, xứng đáng với nó, ở hải ngoại hoặc trong nước, là nơi anh trở về cư trú một thời gian dài.
Lòng yêu nước, tính cách riêng tư mạnh mẽ, sự công bằng lịch sử là các động lực chính của thơ Thế Dũng. Nhưng anh sẽ còn thám hiểm nhiều hơn nữa vào những hiện thực mới và dường như nếu muốn, anh có thể không ngớt làm ngạc nhiên người đọc yêu thơ chúng ta.
Văn Việt trân trọng giới thiệu.
1. Mẹ Việt Nam - Không chỉ nhìn ra biển
Thân yêu tăng đồng bào Việt Nam đã tham gia biểu tình
ngày 09.07.2011 tại Thủ đô Berlin
1
Thưa Bố Lạc Long,
Thưa Mẹ Âu Cơ
Việt Nam - Không chỉ nhìn ra biển
Kia Tam Đảo -Trường Sơn trùng điệp vượt Hoành Sơn
Hùng vĩ Tây Nguyên mái nhà đất nước.
Mấy thủ lĩnh bí cờ xôi thịt đã dính bẫy Boxit Trung Quốc? *
Mẹ đau như xương sống bị đâm, như cột sống bị đè?
Ai đã bán chui biên thùy bằng những mật ước?
Ai đã bán vụng lãnh hải Tổ quốc trong canh bạc độc tài?
Chỉ vì rung chuông Hãy cảnh giác Bắc Triều, bao nguyên khí quốc gia đã bị hủy hoại trong ngục?**
Mẹ Việt Nam – Không chỉ nhìn ra Biển
Đau đớn nhìn những thủ lĩnh tối cao hết đát
Thầm ghi khắc từng dòng bí sử
Trong thâm cung nhơ nhớp một bầy sâu?***
2
Thưa An Dương Vương
Thưa Linh nữ Mỵ Châu
Mẹ Việt Nam – Không chỉ nhìn ra Biển…
Những nẻo rừng hồi, rừng quế Lạng Sơn
Những cánh rừng đầu nguồn đã bị ngoạm,
Bị chiếm bằng những hợp đồng cạm bẫy 50 năm…*
Khác chi nuôi ong tay áo?
Khác chi nuôi cáo trong nhà?
Hốt hoảng nhận ra Trung Quốc đã trúng thầu 30 trọng điểm?
Tiền bịt mắt? - kệ ngoại nhân trấn yểm?
Mặc những địa linh bị phong tỏa âm thầm?
Rồi sẽ như loãng xương và liệt kháng toàn thân?**
Mẹ Việt nam – Không chỉ nhìn ra Biển
Sợ giặc thình lình đứng sững phía sau lưng.
3
Thưa Mẫu Thượng Ngàn
Thưa Hưng Đạo Vương
Mẹ Việt Nam – Không chỉ nhìn ra Biển
Bao dòng sông nhiễm độc đã chết khô, chết nghẹn…
Sông Hồng, sông Lô, sông Thao, sông Chảy
Sông Đà, sông Đáy, sông Mã, sông Hương, sông Thạch Hãn, sông Hàn
Sóng Sài Gòn đau từng cơn triều cường sụt lở
Sóng Cửu Long không đứt mạch Biển Hồ
Mẹ Việt Nam- Không chỉ nhìn ra biển
Thủy long kinh Mê Công đang bị chặt, bị ém…
Những long mạch ở Vientiane, Phnom Pênh cười khóc nghẹn ngào với Bangkok?*
Những tiểu quốc chớ rã rời bạc nhược!
Đông Nam Á có liên minh thành khối?**
Để giữ vững chủ quyền
Mẹ Việt nam – Không chỉ nhìn ra Biển
Chỉ sợ láng giềng mắc mưu ly gián
Có thể giặc bất ngờ tập kích phía ngang hông?
4
Thưa Phù Đổng Thiên Vương!
Thưa Tiên Dung Công chúa!
Mẹ Việt Nam - Không chỉ nhìn ra biển
Bao sử gia cay đắng nhìn trời
Chiến sử Việt –Trung phải được soi sáng
Ngày 19 tháng 01 năm 1974, Trung Cộng lộ mặt cướp Đảo
Thủy quân Việt Nam ở Hoàng Sa mất xác, chìm tầu sau kịch chiến bi tráng
Ngày 17 tháng 02 năm 1979, máu đổ ở Tam Lung, Đồng Đăng, Lạng Sơn
Trung Cộng dã tâm táng tận
Từ ngày 02 đến ngày 28 tháng 04 năm 1984:
Trung Quốc pháo kích nát Hà Giang
Và đánh chiếm bất ngờ cao điểm 1509
Chúng con âm thầm mất máu ở Yên Minh
Mẹ gục ngã bởi hỏa lực gian hiểm
Sau 1800 ngày kịch chiến Lưỡng Sơn
Hơn ba ngàn quân mất xác?
Tới Ải Nam Quan ứa lệ Kỳ Cùng
Thác Bản Giốc văng ra ngoài cột mốc.
Đau chẳng thể kêu! Uất chẳng dám gào!
Ngày 14 tháng 03 năm 1988: Đạn Trung Cộng xả vào ngực Việt Cộng
Máu Việt kết hàng ngang vẫn ngã xuống Đảo chìm
Kẻ thảm sát đảo Gạc Ma phải ra vành móng ngựa?*
Bao Luật gia bất lực với Luật rừng?
Chúng con nhất thiết phải lên tiếng!
Ngày 26 tháng 05 năm 2011, chúng cắt cáp Bình Minh 2
Ngày 09 tháng 06 năm 2011, chúng cắt cáp Viking 2 trắng trợn**
Sao cứ nhận kẻ thù là bạn?
Sao không dám đoạn giao đoạn tuyệt
Trong tư thế ngoại giao đĩnh đạc can trường ?
Mẹ Việt Nam – Không chỉ nhìn ra biển
Để bảo vệ chủ quyền phải bầy trận đa phương!
5
Thưa Bố Rồng
Thưa Mẹ Tiên
Mẹ Việt Nam – Không chỉ nhìn ra biển
Chúng con dầu dãi phiêu lưu Á, Âu, Phi, Mỹ, Úc...
Đứa Tiến Sĩ, đứa công nhân
Đứa học giả, đứa giáo sư
Đứa khôn, đứa dại. Tóc bạc, tóc xanh...
Dù cộng sản hay không cộng sản
Hôm nay, ngày 09 tháng 07 năm 2011
Tất cả xuống đường biểu tình vì Nước
Chúng con dõng dạc hô vang:
Hoàng Sa-Trường Sa: máu thịt Việt Nam
Chúng con ở Mỹ, ở Canada, ở Pháp, ở Bỉ, ở Hàn, ở Úc, ở Nga
Chúng con ở Ý, ở Anh, ở Đức, ở Đông Âu, ở Nhật
Tay trắng tha hương cùng Trời cuối Đất
Không binh lực, không hỏa lực chỉ có tinh lực, trí lực
Chỉ có trái tim trẻ trung yêu nước,
Hơi thở chúng con sinh thành khí lực
Tiếng hát chúng con hóa thần lực dâng Người!
Mẹ Việt Nam - Không chỉ nhìn ra biển
Châu Âu ở Berlin cùng người Việt hô vang:
Biển Đông là Biển Đông Nam Á
Không có Biển Đông của riêng Trung Quốc.
Đả đảo Luật rừng trên Thái Bình Dương.
6
Thưa Mẫu Liễu Hạnh
Thưa Thánh Tản Viên
Việt Nam - Không chỉ nhin ra biển
Nhìn lên Hymalaya đỉnh Everest như Tổ Sơn lẫm liệt
Cuồn cuộn trào tuôn Thiên lực cổ sinh
Truyền Linh khí xuống Hoàng Liên Sơn hiểm trở
Vụt hiện Fanxipan mở thế Thăng Long?
Lừng lững Núi Tản - Sông Đà
Ba Vì như Trấn Sơn
Thâm nghiêm Núi chầu - Sông tụ
Thủa Tô Lịch còn chưa ách nghẽn
Thủy não-Hồ Tây như một tiểu Minh đường
Biển Đông như một Minh đường lớn
Hoàng Sa -Trường Sa là liên châu Trấn quốc
Là giao lộ hải hành bốn biển liên thông
Ngó thế sự Á-Âu-Phi-Mỹ-Úc
Nhìn Mỹ-Trung, Mỹ-Nga, Mỹ-Phi, Mỹ- Nhật, Mỹ-Hàn…*
Việt nam - Không chỉ nhìn ra biển
Ngẫm chín hướng mười phương để lập thế sơn hà!
Việt Nam - Không chỉ nhìn ra biển
Uống Dân chủ-Đa nguyên Thần-Trí sẽ Thăng Hoa
Berlin -Đức Quốc
02-07-2011
Chú thích (của TD):
1*- Mời đọc:
a) Kiến nghị về quy hoạch và các dự án khai thác Boxit ở Việt Nam tại:
b)Bô xít Tây Nguyên – Ông Mạnh, ông Dũng và tướng Giáp - Bài trên Tacke blog được đăng lại trên www.tranhung09.blogspot.com
c) Cát Vàng, Cát Dài - của nhà thơ Viên Linh, 04-04-2009,
Đăng bởi: http://www.nguoi-viet.com/absolutenm2/templates/?a=132899&z=257 ngày 22-06-2011
1** Mời đọc:
a) Hãy cảnh giác Bắc triều - Luật gia Lê Chí Quang (01-10-2001)
Đăng lại: bởi Trang chủ 360plus Ngày 27-06-2011
b) Hiệp định Thương mại & quan hệ Việt Nam Hoa kỳ - Luật gia Lê Chí Quang (19-06-2001)
Đăng tại: www.canhen.de/_private/lechiquang/baiviet/baiviet_LCQ/19-06-01.htm
c) „Luật rừng“ - trong những phiên tòa của Đảng của Đại Nghĩa đăng tại: www.tranhung09.blogspot.com 13-03-2011
d) Thư của Luật sư Cù Huy Hà Vũ gửi Đại Tướng – Chủ tịch nước Lê Đức Anh ngày 23/12/2007
Đăng tại:www.boxitevn.blogspot.com ngày 16-06-2011
e) Từ Lê Chí Quang tới Lê Công Định của Lý Thái Hùng
g) Vụ án Cù Huy Hà Vũ một góc nhìn - Luật gia Trần Lâm
Đăng tại: www.danchimviet.info/archivers/37157
1***: Nguồn gốc của nhóm từ một bầy sâu: Trong dịp bầu cử Quốc Hội vừa qua, ông Trương Tấn Sang, Ủy viên Bộ Chính Trị ĐCS Việt Nam đã tuyến bố: „Trước kia chỉ có một con sâu làm rầu nồi canh. Nay thì nhiều con sâu lắm! Nghe mà thấy xấu hổ“! Không nhẽ cứ để mãi như vậy, mai kia, người ta nói là cả một bầy sâu, tất cả là sâu hết! Thế đâu có được! Một con sâu đã nguy hiểm rồi! Một bầy sâu là chết cái đất nước này!...“ Theo Thanh Thảo, Nguồn: VNE (Vietinfo.eu)-23-06-2011, 03:06
2*Mời đọc:
Thực trạng đất nước và những vấn đề nổi cộm trước mắt - Trung tướng Nguyễn Trọng Vĩnh
Đăng trên www.nguoiviet.de& Tổ Quốc số 110 01-05-2011)
Có còn là một chính quyền nữa hay không? Của Nguyễn Văn Huy
www.thongluan.org/vn
2** Mời đọc:
Hà Nội hốt hoảng thú nhận Trung Cộng Nắm Thầu Hết Các Công Trình Quan Trọng -Saigonecho - Tác giả: Theo SBTN
Đăng trên: www.tranhung09.blogspot.com Thứ Năm, 30 Tháng 06 năm 2011 vào lúc 08:39
Doanh nhân và lòng tự trọng công dân – Bài của Kim Hạnh
Đăng bởi: http://boxitvn.wordpress.com/2011/06/12/doanh-nhn-v-lng-t%el%bb%b1-tr%e1%bb… ngayf 12-06-2011
3*Sông Mê Công chảy từ rặng núi miền Nam Trung Quốc qua Miến Điện, Lào, Thái Lan, Campuchia và Việt Nam trước khi chảy ra biển Đông theo mạch Cửu long giang.
- Mời đọc: Các Thượng Nghị sĩ Mỹ hối thúc bảo vệ sông Mê Công - Các cảnh báo mới về tương lai sông Mê Công
(VOA Tiếng Việt 07-07-2011)
Lào lẳng lặng khởi công xây dựng đập Sayabouri trên sông Mê Công (VOA iếng Việt 03-03-2011)
3** Mời đọc:
Asean mơ tới cộng đồng Đông Á theo khuôn mẫu liên hiệp Âu Châu
TQ tiếp tục viện trợ cho Campuchia (BBC)
Đăng tại:www.tranhung09.blogspot.com 07-06-2011
4*Mời đọc:
Trung Quốc đánh chiếm Hoàng Sa của Việt Nam như thế nào?
http://vnmax.info/2011/05/17/vinh-bi%E1%BB%87t-hoang-sa/
Cuộc chiến âm thầm Việt Nam-Trung Quốc( Mac Lam, RFA):
www.tranhung09.blogspot.com( 10-06-2011)
Cuộc chiến Lưỡng Sơn trong cuộc chiến biên giới Việt Trung của Lê Mai
http://lemaiblog.wordpress.com/2011/02/15/tr%e1%ba%adn-danh-1%c6%b0%e1%bb...
Bài nói của Đặng Tiểu Bình 16-03-1979
(Dương Danh Dy sưu tầm và trích dịch từ Club.china.com)
Đăng tại:Trangchủ 360plus Lo Van Zin: 15-06-2011
4** Mời đọc:
Dư âm Hội thảo Biển Đông ( Nam Nguyễn, RFA)-
Đăng tại: http://www.tranhung09.blogspot.com 24-06-2001
6* Mời đọc:
Núi Tổ Ba Vì và Chiến tranh Phong Thủy – Kiến Trúc Sư Trần Thanh Vân
Nguồn Blog Nguyễn Xuân Diện
2. Đau thương hành
Kính tặng Tổ Quốc Việt Nam
I
Tống biệt chưa ghê bằng tử biệt
Tử biệt chưa kinh bằng sinh ly
Sinh ly? - Giời ạ ! – Thật thảm thiết …
Nước nát - Nhà tan - Đành biệt ly?
Biệt ly! - Mười chết, một sống sót
Sinh Nam Tử Bắc huyết lệ nhòa
Vạn xác trẻ già vùi đáy biển
Sinh Bắc Tử Nam máu thành hoa?
Cả hồn lẫn xác đều bị hiếp
Mà vẫn say sưa uống ngẩn ngơ
Tâm thần phân liệt dưỡng ma quỷ
Dương Khí suy tàn hoại Thiên Cơ
Ngót bốn mươi năm liền một dải
Hà cớ chi còn bức tử nhau?
Sợ bị thủ tiêu thà tự tử
Độc đảng! Độc tài!
Độc hành đau!
Tống biệt đôi khi giống tự sát
Tử biệt - Sinh ly dù tai ương
Em thành người mới ta cũng khác
Không biết đau thì không biết thương!
Tự mê tự trói cơ chế ác
Bao nhiêu thủ lĩnh đành ra đê
Sao không đa đảng, đa phương sách
Để tinh hoa dân tộc tự tìm về?
II
Cạn cốc tha hương bên miệng vực
Tưởng đã buông hồn Ngựa Gióng hoang?
Đau đớn cười vang như sấm giật
Càng say… càng cay câu lai căng
Không muốn mà đớn đau cứ đánh
Là người sao cứ nghiện đớn đau?
Cam phận chịu trận hóa lỳ lợm?
Mặc Trung Hoa cắt cáp, cướp tầu?
Tới lúc đau quá hóa tỉnh thức
Hết u mê Bauxite với bạn vàng
Ai khóc Tây Nguyên gẫy cột sống
Cao Biền* có lẽ không dậy non?
Có lúc đớn đau giúp vượt thoát
Lẩy bẩy vong thân cuộc tàng hình
Ta đập vỡ ta thành câu hát
Biến khúc đau buồn… Biển khát phục sinh
Việt Nam tôi đâu? Mẹ không kịp nấc?
Nước mắt Cha hóa bùn đỏ nghẹn lời?
Kẻ du ca không thích hát vong quốc
Không bao giờ Nước hết biển người ơi!
III
Có lúc chợt thoát khỏi ảo tưởng
Mẹ không nhìn ra biển oán Mỵ Châu
Đau và sợ đã làm ta bất lực
Thua cháy tim trong canh bạc chư hầu!
Mượn hơi rượu cười khan tình hối lộ
Mấy chữ vàng đánh úp đảo Gạc Ma?
Ngàn năm cũ bóng đè chưa hết uất
Bút Thanh Nghiên** nấc nghẹn trước sân nhà
Ngày Quốc Tổ bao lần dâng lễ tạ
Giải thiêng từng bùa yểm bọc gian manh
Bao thần tượng đổ ngã sấp mặt
Máu Hùng Vương không gian trá loanh quanh?
III
Chỉ sợ phải nghe vợ con khóc
Mẹ đau buồn vì mất đất kinh niên
Lắm lúc tan nát đến què quặt
Nước mắt ban ngày thắp đuốc đêm
Khốn nạn! - Quanh năm bị theo dõi
Như gió dưới trời hát nghĩa ân
Lúc nào cũng như sắp bị bắt
Đoan trang nhả chữ không thất thần
Họ Đoàn*** nhẫn nại mãi chẳng được
Đã câm, đã nín đã nhịn nhường…
Xin đừng cướp giật nốt nhân cách
Sao cứ đạp dân vào chân tường?
IV
Là Người mà không có Nhân chủ
Dễ bị mất gốc hóa vong thân
Bao nhiêu Nguyên Khí bị bỏ ngục
Mê được làm Người… quên đau thương !
Tuổi trẻ tọa kháng chấp vùi dập
Chí Đức, Bùi Hằng**** đuổi u mê
Cha con họ Hoàng**** ngôn luận đắng
Tuổi xuân nước Việt mở hội thề…
Minh Hạnh, Việt Khang, Phương Uyên**** nữa?
Điếu Cày, Duy Thức, Lê Thăng Long****
Cù Huy Hà Vũ, Lê Công Định****…?
Dân Khí Việt Nam vẫn rực hồng
Gắng giữ Hạ Long dù mạt pháp
Để Thần Khí Việt còn cơ duyên
Phục***** đến ? Chấn***** lên ?- Cùng tắc biến
Ai bùa yểm nổi Thánh Tản Viên?
Hiền Đức**** không ghê gì Tử biệt
Tử biệt chưa kinh bằng sinh ly
Sinh ly? - Giời ạ! - Thật khủng khiếp…
Nào đã là Người được mấy khi?
Đau thương hành khúc hóa biệt khúc
Biệt khúc nấc hoài thành tráng ca
Đôi khi ở cuối con đường cụt
Vụt hiện huy hoàng một lối ra
Dân chủ - Tự do đòi bằng được
Dẫu tù dẫu ngục chẳng hề chi!
Có lúc đớn đau thành linh khí
Mặc tình sống mái cuộc Thiên Di!
V
Tống biệt chưa ghê bằng Tử biệt?
Tử biệt chưa kinh bằng Sinh ly?
Sinh ly là sống mà như chết
Nào đã Tự do được mấy kỳ?
Tống biệt chính mình! - Đau đớn lắm…
Đất nước đứng lên cùng quan tài?
Phong Tần**** giã biệt tang oan khúc
Cánh buồm đỏ thắm tự thiêu ai?
Ngót bốn mươi năm liền một dải
Linh Khí bây giờ đã hồi quang
Ngó lên trông xuống muôn dặm biển
Đừng ai lừa dối: Bắc-Trung- Nam!
Thế nước đa phương bầy trận mới,
Mặc các siêu cường cứ chuyển binh
Thác Bản Giốc mềm tận Phú Quốc
Minh đường nước Việt có Cam Ranh!
Độc đảng không gánh hết Tổ Quốc
Dân chủ tự sinh thành đa nguyên
Đa nguyên tự do sinh đa đảng
Sinh lực đa phương giữ chủ quyền!
Cùng vác thương đau gánh vận nước?
Sao cứ chân mây, cứ cuối trời?
Đau thương không vỡ… Không thành sẹo
Mặc những bầy sâu… mầm xanh ơi!
VI
Cầu siêu Phúc lớn: muôn mà một
Không thể điêu tàn Tiên Dung ơi!
Bồ câu trong cỏ! Đau thương thật!
Dã ngoại Nhân quyền giữa ngực tôi?
Không chỉ chiều nay là dữ dội!
Đã mấy trăm chiều chợt lớn khôn
Đau thương hành khúc không sợ hãi
Tống biệt chính mình tự Thâm Tâm!
Bao nhiêu hào kiệt trót khờ dại
Vận Nước - mạng Mình không buông lơi!
Đau thương nhiều lúc thành đuốc sống…
Cho ta biết ta còn là Người!
Mặt đường khát vọng không buồn được!
Bồ câu dã ngoại? - Trắng trong ơi…
Đau thương có lúc biết xấu hổ
Để ta nhận ra Đường Con Người!
Quốc Hoa? - Giời ạ! - Tang thương quá
Còn hoa xấu hổ còn Tử Sinh
Đau thương hành khúc thành ánh sáng
Để ngàn Chí U thành Chí Minh!
Berlin, 09/05/2013 - Ngày Đàn ông tại Đức quốc
Chú thích: (của TD)
*Cao Biền: Truyền thuyết từ xa xưa cho rằng Cao Biền là một viên tướng kiêm thầy Phong Thủy của phương Bắc đã nhiều lần trấn yểm các vùng Địa linh Nhân kiệt của nước Việt nhằm làm cho Dương khí của đàn ông Việt Nam ta suy vong bại hoại. Tuy nhiên truyền thuyết cũng khẳng định họ Cao đã phải ngừa mặt lên Trời mà than vì đã không trấn yểm nổi Linh Khí của Thần Tản Viên ở vùng núi Ba Vì.
**Phạm Thanh Nghiên, Nữ chiến sĩ chống bành trướng Trung Quốc, nhà hoạt động dân chủ xả thân đấu tranh bảo vệ Nhân quyền.
***Họ Đoàn: Anh hùng Đoàn Văn Vươn
***** Quẻ Địa Lôi Phục trong "Dịch kinh", trên là quẻ "Khôn", dưới là quẻ "Chấn".
***** Quẻ Thuần Chấn trong "Dịch kinh", hai quẻ "chấn" chồng lên nhau.
****Tên tuổi những nhà hoạt động dân chủ, đấu tranh chống Trung Quốc vi phạm chủ quyền biển, đảo Việt Nam, xả thân bảo vệ quyền Tự do ngôn luận và quyền Con người.
3. Ký ức bất chợt
1
Tuổi khăn đỏ trời xanh đầy đạn lửa
Giấy học trò bom Mỹ cháy thành than
Tôi lên mười đất kéo còi báo động
Mũ rơm tôi lũn cũn dọc đường làng
2
Tôi chưa có rừng đã vang vó ngựa
Trăng Tây Sơn bùng nổ một mùa xuân
Thương cô Tấm chỉ vì mơ yếm đỏ
Mà chết đi sống lại biết bao lần
3
Tôi chưa có thì ba lô cỏ úa
Đã nắng sương từ thủa Mẹ lên ngàn
Mười tám tuổi vượt đèo thành binh nhất
Câu thơ rừng hồi hộp với trăng non…
4
Mẹ cơm cà áo vá nước mưa trong
Nhờ hàng xóm bát cơm ngày giáp hạt
Tôi ăn suối ngủ rừng theo binh trạm
Em như mơ như thực ở ngang trời
5
Mẹ đã khóc bao lần hoa đào nở
Những đứa con tuổi Ngựa chẳng hay về!
Trong lửa cháy thành tên mà xanh thắm
Làng ơi làng! Lâu chửa tắm sông quê…
6
Nụ cười này… kỷ niệm ở Ta Lê…
Tháng Giêng ấy… Sư đoàn Ba Mười Sáu
Ký ức cháy miên man. Mắt người nhìn đau đáu…
Bạn sốt rồi… ngủ lại với Suối Mơ!
7
Nhớ Giao thừa canh sắn với Pa Cô
Vách đá dựng sau lưng là Pắc Bó?
Mỗi tấm ảnh – khắc một thời quân ngũ
Xin Mẹ đừng thấp thỏm phía Hà Tuyên
4. Tưởng nhớ Olga Bergon
(...Và tôi sẽ lại đi đến bờ vực của đời
Để rồi sẽ tìm đường quay trở lại - Olga Bergon 1910-1975)
1
Năm tháng vẫn khó khăn, vẫn đãi cát tìm vàng
Nhiều người vẫn cầu may cho số phận
Nhưng Olga Bergon vốn là người kiên nhẫn
Chị kiếm tìm… Tìm kiếm mặc dài lâu…
2
Hạnh phúc lẫn tai ương như thể có phép mầu
Rừng Nga cháy ngày Olga bảy tuổi
Cung điện nổ - Mùa Đông. Lửa bùng từ bóng tối…
Thế kỷ bắt đầu xuyên thấu ngực nhà thơ
3
Tôi nhớ Olga năm mười bẩy mộng mơ
(Người xa lắc mà tôi thì chưa có!)
Khi Jessenin chết buồn bên cốc vỡ
Olga hát gì trên sông Neva?
4
Và tôi cũng đã yêu mãnh liệt đến không ngờ
Trong ánh hỏa châu trên cổ thành Quảng Trị
Tôi xa xót Nguyễn Du như người xưa đẫm lệ
Olga có kịp về tưởng niệm Puskin?
5
Và tôi đã đam mê trong tín ngưỡng linh thiêng
Cánh buồm đỏ chưa về bao đêm trắng
Hoa cuối mùa sặc sỡ nhiều lo lắng
Thơ sinh thành bí mật giữa chiêm bao
6
Đâu phải một mình tôi từ ấy ước ao
Được vui sống giữa đời không phản trắc
Trái tim tới trái tim-chỉ một đường thẳng tắp
Thẳng tắp đến hãi hùng với kẻ thích quanh co
7
Sâu sắc dịu dàng không giấu mọi buồn lo
Đôi mắt của câu thơ bên bờ vực thẳm
Đời dẫu đổ vỡ nhiều nhưng không hề đứt đoạn
Con người là vô tận đến tương lai!
8
Hạnh phúc có thể rơi bên bờ vực xa vời
Đường trở lại có thể rồi sẽ hết
Tôi có một Olga chân thành và quyết liệt
Đi giữa ban ngày nhận mặt những ngôi sao!
Hoa hồng đến muộn
Thực tình tôi có nhớ
Nhưng không sao đúng giờ
Hoa hồng còn đang nụ
Em chờ hay không chờ?
Chắc là em mong lắm
Dù hò hẹn bất ngờ
Em thành cô dâu thật
Tôi thành người ngẩn ngơ
Mến thương nên thành thực
Lòng cứ nụ vậy thôi
Hoa hồng tôi đến muộn
Đành nở im trong đời
5. Đến Bây Giờ Ta Vẫn ở Bên Nhau
1
Đến bây giờ ta vẫn ở bên nhau
Đêm ấy đếm sao trời quên ngủ
Nắc nỏm nghe con tắc kè tập hát
Được mấy tiếng bổng trầm gió sóng sánh đầy trăng
Ôm chặt nhau chuyện quê kiểng rì rầm
Đạn đau thế mày chỉ kêu hơi nhức
Còn cứ chối là không tức ngực
Ba lô nặng è chẳng chịu để tao mang
Ngày đó đã yêu iếc gì đâu
Hoa phơ phất bầy ong nào thương mến
Hớp ngụm rượu bản Lào trước giờ qua trọng điểm
Vòng cua bay. Pháo sáng. Bụi tung trời...
2
Đến bây giờ vẫn nhớ tuổi hai mươi
Cặm cụi bòn tàu bay mỏi mắt
Được một nắm lo lèn không chặt bụng
Rủ nhau đi bẫy chột nướng thơm lừng
Cây ghita còn mỗi một dây thương
Năm giây nhớ lên ghềnh tìm chẳng thấy
Chúi mũi gẩy bập bùng hồn nhiên vậy!
Hát bâng quơ thương nhớ bỗng lên mầm
Cô gái ấy yêu mày mày chẳng biết bâng khuâng
Cầm thư hộ tao trách mình xấu số
Dầu cây dương cuối cùng bom phạt đổ
Em vẫn đợi anh về. Em toàn nhớ anh thôi.
Mày thì cứ ngơ ngơ ngượng ngượng chẳng nên lời
Bom nổ có ù tai mày cũng không quên nổi,
Ký ức ngọt ngào cứ dâng lên... tiếc nuối
Ai bảo cứ vô tư trước những chuyện vô bờ !
3
Ôi con đường tuổi ấy quá ngây thơ
Đom đóm múa cứ tưởng là tinh tú
Phấp phỏng chờ nhau bao lần tim muốn vỡ
Ngóng vệt đền gầm như ngóng bình minh
Ngủ trong lửa Trường Sơn nghe thác réo tên mình
Tiếc chỉ có một thời trai trẻ
Phù Đổng quá ! Ôi những ngày đánh Mỹ
Mắt chúng mình ừng ực uống sông Ngân
4
Mắt chúng mình xanh ngắt nước Cửu Long
Càng giông bão sóng sông Hồng càng đỏ
Dẫu củ chuối, lương khô và nước lã
Đã yêu sông phải lên tận Kỳ Cùng
Kẻ hiểm độc đây rồi. Máu đỏ đất Tam Lung
Chúng trắng trợn hiện nguyên hình tàn bạo
Cởi trần mà bắn thôi! Trời xanh kia là áo!
Đã trả kiếm cho Rùa Vàng mà vẫn không xong.
Và bây giờ lưng lại tựa vào lưng
Rê gươm lửa vùi thiêu quân bội phản
Ôi lá cỏ như buồm bên khe ngắm
Nhận kiếm của Rùa Vàng ta vạch sáng biên cương
Chúng kéo đến ùn ùn, xấc láo bất lương
Chúng cứ tưởng Đồi Không Tên vô chủ
Hãy tỳ súng lên vai. Lại có nhiều chuyện thú
Đến bây giờ ta vẫn ở nhau
Dẫu bao giờ ta vẫn ở bên nhau.
03.1979
6. Cổ Loa Thành Bi Tráng Một Thời Vua
Khúc dạo:
Bao hưng phế trên hành trình dân tộc
Nên thơ tôi âm vọng tiếng bi hùng
Giữ đất nước có trai làng Phù Đổng
Đổ Loa Thành tại cả một triều vua
Với Nàng Mỵ Châu
Năm tháng ấy tan hoang và thua trận
Cánh tay em buông thõng. Không ngờ...
Tượng cụt đầu nhưng hồn em còn đó
Nhắc bao điều tôi muốn nói. Ngày xưa...
Ngày xưa,
đâu có biết thâm mưu em chỉ hết lòng yêu
Trắng trong ơi! Đời em đang tuổi ngọc
Đừng ấm ức, nhân gian dành giếng nước
Đêm thế nào ngọc cũng sáng mà em...
Mỵ Châu ơi dẫu máu chảy ruột mềm
Loa Thành đổ em có phần nặng tội
Lòng nông nổi dứt chi hoài áo cưới
Lông ngỗng bay ngơ ngác nẻo đường cùng
Tim em rung cờ nghĩa những Bà Trưng
Máu lênh láng xói mòn mơ với tưởng
Năm tháng ấy cả tin và hẹn ước
Đổ Loa thành không tội một mình em...
Với An Dương Vương:
Ôi đường gươm tuyệt mệnh! Nói chi thêm?
Thế đất ấy xoáy bao vòng sóng cuốn?
Rùa thông thái thủy chung đành nuốt giận
Vì thủa ấy thường dân phải ở quá xa thành
Thành Cổ Loa đồ sộ một trời xanh
Trách cung nỏ quá nhiệm màu để đến nỗi lòng người không thiêng nữa
Nhìn những mũi tên đồng như bầm nguyên máu ứa
Tôi biết người không kịp trở tay!
Cổ Loa Thành quấn quýt cuộc tình say
Trọng Thủy thế! Trách gì không xuống giếng ...
Những nham hiểm tàng hình trong lịch sử
Khéo khôn ngoan hôn những nụ hôn vờ!
Không được nhìn dung nhan Thục Vương
Người phút ấy gươm lia như chớp mắt
Xé ruột chém con để còn hồn của nước!
Núi Sông như vương miện ở trên đầu...
Thành tan nát bởi lòng người chia lẻ
Những bầy tôi trung - Vương đã đuổi đi đâu
Người cao đẹp bởi đường gươm tỉnh mộng
Đã vỡ lòng cho trận thắng mai sau !
Vĩ Thanh:
Cổ Loa Thành! Bi tráng một triều Vua...
Phòng tuyến mới bây giờ xây đã khác
Những thế trận Bạch Đằng dâng sóng cọc
Nước non mình, muôn thủa có Nhân dân!
Đã tên lửa! Quên sao ngày lẫy Nỏ?
Sa cơ kia! Xin nhớ, dẫu bao giờ...
Những Binh nhất đang trở thành Tư lệnh
Vỡ lòng mình trên kiếm máu năm xưa!
1979
7. Nơi tôi khóc cũng là nơi tôi hát
Trường ca
1
Tôi đã phải lòng em từ ngày hoa phượng vỡ trong mưa
rào mây trắng vô tư
Cứ ngỡ em đã say đắm ai ai… Tôi sững sờ nhìn em như là lãnh đạm!
Ơi nỗi nhớ nhung hỗn độn dịu dàng, thầm kín và dễ vỡ…
Tuổi mười sáu, mười lăm lũ học trò quỷ sứ cũng đã biết yêu đương
Bao nhiêu phiêu lưu vụng dại, trong ngần…
Tôi đã ném rụng bao trái bàng vàng ối…
Phố Quang Trung xanh ngắt mộng mơ
2
Quê hương - ngày lập xuân…
Bao lần hò hẹn dứt ngang
Bao lần tiễn đưa, bao lần tống biệt
Em không biết nụ cười em gieo hạt
Để hồn tôi lẳng lặng ủ mầm!
Quê hương - nơi tôi và em bắt đầu nhập cuộc:
- Một lớp học trò gái trai tươi tốt, đứa thì phổng phao đứa
thì còi cọc cũng ba lô quân phục, lương khô!
Mẹ ta nhiều lúc cắn răng… Người chẳng dám mong các
con có thể trở về đông đủ…
Những bãi bom từ đường Một, đường Mười, đường Mười
Sáu nổ vào ngực Mẹ đêm đêm…
May sao ta không dính đạn như Phước, như Lai như
Thành như Nghĩa!
Ta cũng chẳng ngờ có ngày tái ngũ máu ta lại đổ ở phía
rừng hồi, rừng quế Lạng Sơn…
3
Quê hương bão mưa…
ngày lòng em có đôi điều sụt lở
em đã nghĩ tôi thành người xa xứ
biết bao người bỏ quê di tản không có dịp về tảo mộ tổ tiên
em tích hợp liên miên bóng tối và ánh sáng mà đôi lúc
vẫn quên những nghịch lý hiền minh…
Em tù túng và em như bị trói trong không gian trời đất
định cho mình
4
Quê hương - nơi tôi hát, có ngày tôi đã khóc!
Con ngựa xanh nghẹt thở…
Và hoa Quỳnh thắt cổ giữa chiêm bao!
5
Mùa thu -
Nơi tôi hát có là nơi em khóc
Trở về với chính mình chẳng còn sợ cô đơn
nhắc chi nữa ngày ly hôn, ly biệt
Chân dung em tôi nhận cả đời mình
mà tên đất tên người trên môi ai vẫn còn lạ lẫm
Phố phường ngổn ngang rêu phong trầm mặc
sao người chưa đặt đúng tên
6
Quê hương…
Thâm tâm tôi lẽ nào lại từ chối
một dòng sông cuồng nhiệt dịu dàng
biển trong mắt có gì mà huyền thoại
chỉ sợ làng trong phố bị bỏ quên
từ thủa xa vời biển đã hát trong em
những cơn lốc trong tim không địa chỉ
xứ Đông còn bao vũ nữ dâng hoa
trong mắt em: mọi ngôn từ vỡ vụn lại ngân nga…
7
Quê hương…
sao nỡ để đường Thanh niên của em khúc khuỷu gồ ghề,
hốc hác?
Em đã yêu như quên cả tên mình…
hoa ướt hết mà tôi không cầm được…
nước mắt đàn ông chỉ bóng đêm chịu nổi
Tôi yêu em ban ngày nước mắt vỡ như sương!
8
Quê hương ngày Lập đông
Em đã hy sinh và chịu đựng đủ điều
Mỗi gió bấc trào dâng từ tình em tôi xin nuốt cạn…
Em yên tĩnh mà bão giông
Em bao dung mà hạn hẹp
Tôi như thế nào sẽ trở thành như thế
Em thảo hiền mà nghiệt ngã giữa đời tôi!
9
Quê hương mưa nguồn chớp bể…
Ký ức em ngày ngày mở thêm buồng tối
và những tấm chân dung tân cổ hiện hình thành dương
bản trắng đen
Chưa kịp sống qua một ngàn vẻ mặt
tôi xin dâng từng hơi thở đời mình
Thời gian thực là Người thật ra rất hiếm
lẽ nào hờ hững với Thiên nhiên?
10
Quê hương!
Nơi nhang cháy tàn đêm cho một bài tứ tuyệt
cho canh bạc đỏ đen…
Ngày mưa xuân em không chịu nổi chiếc hôn của một kẻ
bỗng dưng gọi em bằng tên người khác!
Sự thật nhiều khi đau xót
Em cần một người gọi được hồn em bằng chính tên em
11
Quê hương…
ngày giáng sương!
Em khao khát được là em đích thực
Em tự nguyện đắm mình vào quá khứ phì nhiêu màu tinh dòng
Em cả gan giã biệt với quá khứ lụi tàn nhưng chưa chịu xuống ngôi…
Cuộc chia ly âm thầm gay gắt
Một mình em đối diện hoa Mai
Giọt nước mắt nhịp đôi thành điệu hát…
12
Quê hương ngày Xuân phân…
tôi với em từng đêm hy vọng
Chuyện mưa - chuyện gió - chuyện nắng - chuyện buồn…
ta bình yên đôi khi trong bão cơn của hương
trong cuồng nhiệt của làn môi như sóng
thương tình ái như thương trẻ nhỏ
đất trời nào, mẹ cha nào nỡ mắng nụ hôn!
Ta yêu đương như là được tắm
Ta uống tình em như uống nước tận nguồn….
13
Quê hương- ngày hoa niên
Lúc tôi hẹn nở hoa trên sa mạc thì Thâm Tâm đã hát
Tống Biệt Hành…
Có ngày nào mà ta không đưa tiễn một cái gì trống rỗng
một ai đó bạc tình?
Hình như em ra đi để suốt đời ở lại
Khắc khoải tiếng còi tàu hú buồn
lòng ta đầy gió thổi:
Tái tê…Tóc rối tay mềm…
Trong mắt trong ta thấu tiếng hồn câm
Đang nhỏ máu cho nhau từng giọi sống!
14
Quê hương- ngày mưa ngâu!
Nơi em hát có lần tôi đã khóc
Hạnh phúc cho em không chỉ hư ảo như bát cơm manh áo
như mồ hôi ròng ròng da thịt
Hạnh phúc cho em như hương thơm thấm đẫm cả giấc
mơ ngắn ngủi
vĩnh huyền…
15
Quê hương- ngày Thanh Minh…
Có những cuộc tình vỡ đôi vỡ ba để tìm trọn vẹn suốt đời…
Có những đôi tình nhân xa nhau đằng đẵng!
Có những cặp vợ chồng như có như không…
Những đôi mắt Tiên Dung từ thời hoang vắng vẫn đi về
trên bãi biển Tự nhiên
Tôi mỉm cười xót xa vì một thời lầm lỗi
tôi đã tự hoại môi trường, đã tự trói tâm tư và hoang phí…
Tiên Dung tắm ngày nào em nhớ không em?
16
Quê hương có một ngày khô úa…
Có một thời hoa cẩm chướng đi xa
Hoa sim tím vào thơ mà mắc tội
Nơi em hát có ngày em đã hối?
Bao người lính chở về đành xoè tay hứng bụi
Còn trẻ thế mà thản nhiên làm điếm?!
mà cười nhạt tháng ngày hư hỏng
mà thành thật buông xuôi bán mình?!
Dăm ba kẻ tật nguyền còn tự trọng đã sẵn sàng một vốc GacDiNan
cho giây lát không thể không tự sát!
May sao còn có Hoa Hồng…
17
Quê hương - ngày nóng nực…
Nơi ai hát nửa chừng, nơi ai cười nửa miệng!
Em sụt lở mấy cao tầng ảo vọng?
Em bảo toàn bao huyền sử thiêng liêng
Em ứ đọng mấy ao hồ rác rưởi?
Tội lỗi nào bằng khi ta thiếu muối cho người đang sống, đang yêu…
18
Quê hương - ngày nắng nhạt …
Người ta được em như người trúng xổ số!
Em quả thật cũng đẹp người đẹp nết!
mà sao chưa hết đau buồn?
Kho sách cũ của em đã bị chia năm sẻ bảy?
Điệu múa cũ của em đã bị đắm chìm lạc phách?
Tôi gọi hồn lời lẽ cứ ngô nghê…
Em vẫn hát giọng trầm trong ngõ vắng
trong cơn mưa của những mối tình đầu
tôi thấy hết những quãng đời đứt gãy!
ai có thể giả vờ làm như không biết mãi …
19
Quê hương ngày mát mẻ…
Sân khấu ây của em, nhà hát ấy của em sao em không múa được
thanh sắc chỉ có giờ, tài năng thường dễ chột!
vì không đủ phông màn hay biên kịch chưa xong!
tôi vỡ lẽ hoá ra không phải vì đất lệch!
Người chưa kịp biết em em chưa kịp biết mình…
Em dâng hiến tới tận cùng sao được…!
20
Người ta bảo quê hương là nơi sinh tụ, là đất cuội nguồn…
Em cứ thành tâm khiêm nhường cầu phúc
Mùa Hạ lên đền Cao - mùa Thu về Kiếp Bạc…
Mùa Xuân về đền Chử dự hội rước Rồng rồi tới Côn Sơn
Cầu phúc cho con ta mỗi năm một lớn
ta chẳng dám lãng quên bổn phận
Ly rượu thề vừa ngọt lại vừa cay!
21
Quê hương - Tôi cứ nghĩ em suốt đời trinh nữ!
Trong mưa xuân em thích đứng hay ngồi?
Đền làng Sượt không còn trò đánh Bệt
hội đu làng Hàn đã dứt từ lâu
Quãng đê ấy có nhiều cây xấu hổ
Có con đò thiếp ngủ giữa cỏ may…
Em thích lên thuyền hay chúng mình bay?
22
Quê hương! - Dù ngày ba tháng tám vẫn luôn có nhiều điều thơ mộng…
Không biết yêu thì làm sao sống nổi
Dù chiếc hôn chịu mấy lần mất điện
Ta thương nhau bằng khuôn mặt đèn dầu
Bằng ánh sáng những vì sao bè bạn
Ngón tay em dịu dàng trong tóc!
Em suốt đời trinh nữ dịu dàng ơi…
23
Quê hương - Nơi tôi hát có là nơi em khóc?
Tôi hát vì hoa cúc với mùa thu…
Em hồi hộp vì mầm, tôi bồn chồn vì nụ!
Ai nỡ cấm tôi thở dài vì hoa hồng héo, vì chim én chưa về…
Con ta vừa xong lớp một…
những cánh buồm đẫm hương giữa hồn ta lại điềm tĩnh ra khơi…
24
Quê hương bốn mùa Tiết khí…
Tôi thu hết tâm em vào trong lồng ngực
Sao không mấy khi tôi được ngồi nhìn gương mặt em dịu sáng
bình yên khi ngủ…
Người ta bảo còn sống còn yêu!
Nhưng tôi với em còn Yêu là Sống…
Nơi tôi khóc sẽ là nơi em hát!
Nơi tôi khóc cũng là nơi tôi hát!
Mùa hạ 1988 - Mùa thu 1988
Mùa Đông Berlin 1989