Danh ngôn

Trong mọi cộng đồng, chúng ta cần một nhóm thiên thần gây rối.

We need, in every community, a group of angelic troublemakers.

(Bayard Rustin – trích bài phát biểu tại New York City 1963)

Trong mọi trường hợp, chắc chắn rằng sự thiếu hiểu biết, đi kèm với quyền lực, là kẻ thù tàn bạo nhất có thể có của công lý.

It is certain, in any case, that ignorance, allied with power, is the most ferocious enemy justice can have.

(James Baldwin - No Name in the Street 1972)

Các cuộc cách mạng và các cá nhân có thể bị giết hại, nhưng bạn không thể giết chết các ý tưởng.

While revolutionaries and individuals can be murdered, you cannot kill ideas.

(Thomas Sankara, một tuần trước khi bị ám sát, 1987)

Không có cảm giác nào cô đơn hơn việc bị chính đất nước mình trục xuất.

There's not a more lonely feeling than to be banished by my own country.

(Kiyo Sato – Kiyo’s Story 2009)

Ban Biên tập

Địa chỉ liên lạc:

1. Thơ

tho.vanviet.vd@gmail.com

2. Văn

vanviet.van14@gmail.com

3. Nghiên cứu Phê Bình

vanviet.ncpb@gmail.com

4. Vấn đề hôm nay

vanviet.vdhn1@gmail.com

5. Thư bạn đọc

vanviet.tbd14@gmail.com

6. Tư liệu

vanviet.tulieu@gmail.com

7. Văn học Miền Nam 54-75

vanhocmiennam5475@gmail.com

Tra cứu theo tên tác giả

Thứ Năm, 29 tháng 1, 2015

PAULO COELHO, nhà văn có tác phẩm được đọc nhiều nhất thế giới

Thân Trng Sơn

clip_image002Sinh năm 1947 tại Rio de Janeiro, Brazil, 40 tuổi mới viết và xuất bản cuốn sách đầu tiên, Paulo Coelho được xem là nhà văn (còn sống) được đọc nhiều nhất thế giới: tuy số lượng tác phẩm đến nay chỉ trên 20 cuốn, nhưng đã phát hành đến 86 triệu bản tại 150 quốc gia, trong đó có nhiều cuốn luôn ở trong danh sách best-seller.

Tuổi thơ của Paulo Coelho được đánh dấu bởi những thái độ và hành động phản kháng: chống đối những ép buộc, gò bó của gia đình; chống đối kỷ luật nghiêm ngặt, hà khắc của trường dòng, nơi ông theo học. Bố ông là kỹ sư, rất mong con sẽ nối nghiệp mình, nhưng ngay khi mới mười lăm tuổi, ông đã bày tỏ ước nguyện muốn trở thành nhà văn. Mẹ ông rất ngạc nhiên (và không hài lòng) về điều này. “ Ba con là k sư. Ông là người chung l phi, biết lý lun, luôn có mt cách nhìn thc tế v thế gii. Con có hiu nhà văn thc s là người thế nào không?” Sau khi tìm hiểu, ông tự giải đáp:

+ Nhà văn là người lúc nào cũng mang kính và không bao gi chi đầu. Mt na thi gian, nhà văn t ra tc gin v mi chuyn, mt na khác thì tht vng. Ông ta dành ra phn ln cuc đời mình nơi các quán rượu, tranh lun vi các nhà văn khác, cũng tóc tai ri bù và mang kính. Ông ta luôn nói nhng điu sâu sc. Ông luôn có nhng ý tưởng l lùng cho ct truyn ca tác phm sp ti ca mình và ghét b tác phm ông va xut bn.

+ Nhà văn có nhim v là không bao gi được thế h ca mình hiu được, t cho là mình đã sinh ra vào mt thi đại tm thường, và tin rng được người khác hiu có nghĩa là đánh mt đi cơ hi được xem như là thiên tài. Nhà văn đọc li và sa li mi câu mình viết rt nhiu ln. Vn t vng ca mt người trung bình bao gm 3.000 t, mt nhà văn thc th không bao gi dùng đến t nào trong s đó, bi vì trong t đin còn có ti 189.000 t khác, và nhà văn không phi là người trung bình.

+ Nhà văn mun nói điu gì thì ch nhng nhà văn khác mi hiu được. Tuy vy ông ta vn ghét tt c nhng nhà văn khác vì h lúc nào cũng dùng mánh khóe để giành ly nhng khong trng do văn hc s t nhiu thế k để li. Và như thế, nhà văn và nhng người đồng hng vi mình luôn cnh tranh để giành gii thưởng cun sách phc tp nht và người thng gii là người biết viết sao cho khó đọc nht.

+ Khi được hi đang đọc gì, nhà văn luôn nhc đến mt cun sách mà chưa ai tng nghe nói đến.( )

Nghe những lời này, bà mẹ lại càng ngạc nhiên hơn. “Nhưng dù sao, làm k sư d dàng hơn nhiu con . V li, con có mang kính đâu (1)

Lo ngại trước xu hướng có vẻ bất bình thường này, năm ông mười bảy tuổi,gia đình đưa ông vào điều trị tại một bệnh viện tâm thần. Ba lần ông tìm cách thoát khỏi nơi này và chỉ thực sự trở lại cuộc sống gia đình năm hai mươi tuổi. Về việc này, ông cho rằng: “Cha m tôi làm điu này không phi để tôi phi kh, chng qua h chng biết làm gì khác. H làm vy không phi để hi tôi, mà để cu tôi thôi. Sau đó, để cha mẹ vui lòng, ông ghi tên học luật, nhưng chỉ một năm thì bỏ.

Năm 1970, 23 tuổi, Paulo Coelho du lịch sang các nước Peru, Bolivia, Chile, Mexico, rồi đến Châu Âu và Bắc Phi. Hai năm sau, ông về lại Brazil, tham gia tích cực vào phong trào hippie, lúc này đang phát triển mạnh(2) Ông gặp Raul Seixas và trở thành người viết ca từ cho nhà soạn nhạc và ca sĩ nổi tiếng này. Trong nhiều năm, cả hai đã làm dấy lên phong trào nhạc rock và gây được tiếng vang lớn. Thời gian này, ông làm quen và chẳng bao lâu kết hôn với họa sĩ Cristine. Cuộc đời nhiều biến động của Paulo Coelho lại ghi thêm một sự kiện đáng nhớ: do tham gia nhiều tổ chức văn hóa nghệ thuật, năm 1974, ông bị bắt giam vì bị cho là có nhiều hoạt động nhằm lật đổ chế độ độc tài Brazil, may nhờ hồ sơ ghi lại những năm ở bệnh viện tâm thần nên ông sớm được thả. Sau đó, ông tham gia viết bài cho các tạp chí ca nhạc, cho đến năm 1978, không chịu nổi nhịp sống nhàm chán, ông bỏ việc và bỏ luôn cả vợ, để trở lại Châu Âu du lịch. Ông dừng chân tại Hà Lan, Pháp, Tây Ban Nha, và trên con đường hành hương Compostelle ông quyết định trở thành tín đồ đạo Cơ đốc và bắt đầu chú tâm hơn vào việc thực hiện ước mơ trở thành nhà văn mà ông hằng ấp ủ từ hồi nhỏ. Tất cả những trải nghiệm này được ông thuật lại trong Người hành hương, cuốn sách đầu tiên của ông, xuất bản năm 1987. Một năm sau, ông viết cuốn Nhà gi kim, ban đầu chỉ phát hành 900 bản tại một nhà xuất bản nhỏ ở Brazil, ít lâu sau, ông giao cho một nhà xuất bản khác và nhanh chóng sách được đón nhận nồng nhiệt, không những chỉ ở trong nước mà trên khắp thế giới. Tính đến nay đã có 65 triệu bản, được dịch ra 71 ngôn ngữ, mới nhất là bản dịch sang tiếng Malta, một đảo quốc ở Địa trung Hải.(3)

Nhà Gi Kim là câu chuyện đầy ẩn dụ về cuộc phiêu lưu của chàng trai trẻ Santiago. Trong khi bố mẹ cậu kỳ vọng cậu trở thành linh mục thì Santiago chọn làm người chăn cừu để thực hiện được mơ ước được chu du đây đó. Cậu thường mơ thấy một đứa bé dẫn cậu đến chân Kim tự tháp và bảo rằng nơi đây chôn giấu một kho báu lớn. Cậu tìm đến một người giải mộng và được trả lời: “Gic mơ là ngôn ng ca Chúa. Nếu Người nói bng ngôn ng thế gian thì ta gii được. Nhưng nếu Người nói bng ngôn ng ca tâm linh thì ch mình cu có th hiu được thôi. Cậu quyết định từ bỏ đàn cừu đã gắn bó với mình lâu nay để lên đường tìm sang Ai Cập. Trên bước đường phiêu lưu đầy khó khăn, trắc trở, chàng đã làm nhiều việc, gặp nhiều người và chuyện trò với mỗi người để dần dần tự giải được giấc mơ của chính mình. Khi đến một ốc đảo, cậu được khuyên nên dừng chân bởi phía trước cậu là chiến tranh giữa các bộ tộc. Rồi cậu gặp Fatima, cô gái trên sa mạc và đem lòng yêu ngay từ cái nhìn đầu tiên. Chàng vấp phải một sự lựa chọn nghiệt ngã: Ở lại với tình yêu hay tiếp tục lên đường thực hiện ước mơ? Cậu quyết định tạm biệt người yêu và đi tiếp cuộc hành trình đầy gian nan. Dọc suốt chặng đường dài trước mặt, cậu chiêm nghiệm được nhiều điều:

S tht ln lao trên hành tinh này chính là: Bt k anh là ai, bt lun anh làm gì, khi anh thc tâm mong mun điu gì thì đó là điu xut phát t cõi Tâm linh Vũ tr. Đó là s mnh ca anh trong cuc đời. Nhim v duy nht ca mi chúng ta là thc hin s mnh ca mình Khi anh thc s mong mun điu gì thì toàn vũ tr s chung sc giúp anh đạt được điu đó.

Hãy lng nghe trái tim mình. Nó biết mi điu vì nó đến t Tâm linh Vũ tr và mt ngày kia s tr v đó. Trái tim anh đâu thì kho báu anh tìm cũng đó. Và chàng đã lắng nghe lời của trái tim: “Ai ai trên trái đất cũng đều có mt kho báu ch đợi mình. Chúng tôi, trái tim loài người, ít khi nói v nhng kho báu này vì người ta không còn mun đi tìm chúng na.Chúng tôi thường ch nói v chúng vi tr con thôi. Sau đó, chúng tôi để cho cuc đời hướng dn mi người đến vi s phn ca mình. Song tiếc thay rt ít người đi theo con đường tin định, con đường dn đến s mnh và hnh phúc.

Khi đến được dưới chân Kim tự tháp, cậu ra sức đào nhưng chẳng thấy vàng ở đâu cả mà còn bị một nhóm người lạ mặt đánh đập và cướp mất tiền trong túi. Khi cậu thú nhận là do nằm mơ nên mới tới đây đào tìm kho báu, một tên cho biết: "Hai năm trước, ngay chính ch này, tao cũng đã nhiu ln mơ rng tao phi đi Tây Ban Nha, tìm mt ngôi nhà th làng đã sp đổ, nơi lũ chăn cu thường đến ng vi đàn cu, đó có mt cây sung mc nơi nhà kho đồ l và nếu đào xung dưới gc cây sung thì s tìm thy kho báu giu bên dưới. Tao đâu có ngu để ch vì đã hai ln mơ như thế mà vượt sa mc."

Thật lạ lùng, ngôi nhà thờ nhỏ mà bọn cướp nhắc đến chính là nơi mà Santiago vẫn thường dừng chân nghỉ ngơi với đàn cừu thuở trước. Cậu quay về chốn cũ và tìm được kho báu ngay tại nơi này. Vậy là kho báu ở ngay trong tầm tay nhưng nếu Santiago không can đảm, quyết tâm từ bỏ tất cả để tự giải mã giấc mơ của mình thì cậu sẽ không bao giờ có được tình yêu, hạnh phúc và thỏa nguyện.

Với lối dẫn chuyện nhẹ nhàng, giản dị, thông qua những tình tiết ly kỳ như truyện cổ tích, Paulo Coelho đã mang đến cho người đọc một thông điệp về ý nghĩa cuộc sống: hãy biết ước mơ, lắng nghe trái tim mình để quyết tâm biến ước mơ thành hiện thực.(4) Tiểu thuyết viết với nhiều ẩn dụ, ẩn ngữ này khiến người đọc liên tưởng đến hai tác phẩm khác cũng đã rất nổi tiếng trước đó: Le Petit Prince của St Exupéry (5)The Prophet của Khalil Gibran (6).

Nhiều hình ảnh, nhiều ý tưởng trong Nhà gi kim (như tiếng nói của trái tim, bài học từ sa mạc, con người tự tìm cách để thực hiện “truyền thuyết cá nhân” của mình… ) được Paulo Coelho tiếp tục khai thác trong những tác phẩm viết sau này.

Người đọc quen thuộc với không khí ảo mộng, cốt truyện thần kỳ và văn phong trong trẻo của Nhà gi kim sẽ thấy hoàn toàn bất ngờ khi đọc đến 11 phút (2002).Ý nghĩa của nhan đề này là gì? Đấy là thời gian mà một cô gái làng chơi phải mất cho mỗi người khách của mình! (“S thc là ch bn mươi lăm phút và nếu tr đi thi gian để ci qun áo, làm mt c ch âu yếm gi v , trao đổi vài mu chuyn chng thú v gì và mc li qun áo, thì thi gian thc tế để làm chuyn y ch có 11 phút.) Như vậy là tiểu thuyết 11 phút hẳn là viết về đề tài “ nhạy cảm” này. Paulo Coelho không ngần ngại nói thẳng từ những dòng bắt đầu truyện :

"Ngày xa ngày xưa, có mt cô gái làng chơi tên là Maria. Mà khoan đã. Ngày xa ngày xưa là cách m đầu mt câu chuyn dành cho tr em, còn gái làng chơi là ngôn ng người ln. Làm sao có th bt đầu mt cun sách vi mt mâu thun rõ ràng như vy được? Nhưng xét cho cùng, bi vì trong mi khonh khc ca cuc đời, chúng ta đều đặt mt chân trong truyn c tích và chân kia trong vc thm, vy thì hãy c gi câu m đầu như vy.

Ngày xa ngày xưa, có mt cô gái làng chơi tên là Maria. Như tt c cô gái làng chơi khác, Maria sinh ra trong trng, ngây thơ, và vào tui mi ln, cô tng mơ ước s gp được người đàn ông ca đời mình (giàu có, đẹp trai, thông minh), kết hôn vi anh ta (mc b áo cưới), có vi anh hai đứa con (s ni tiếng), cùng trong căn nhà xinh (có hướng nhìn ra bin) ..."

Maria sớm kiếm việc làm tại một cửa hàng vải,và cuộc phiêu lưu bắt đầu khi cô đi nghỉ mát tại bãi biển Copacabana, một người đàn ông Thuỵ Sĩ mời cô sang nước ông làm nghệ sĩ múa samba và hứa hẹn một cuộc sống tươi đẹp với lương cao, danh tiếng và cơ hội khám phá một chân trời mới tại một thành phố xinh đẹp, trên một đất nước xa lạ cô chưa hề nghe đến tên, khác hẳn với làng quê nghèo nàn của cô. Maria tưởng chừng câu chuyện cổ tích của đời mình đã bắt đầu, nhưng thực tế hoàn toàn khác. Từ mơ ước bước vào vùng ánh sáng chan hoà, cô bị đẩy vào nơi tối tăm sâu thẳm nhất: phải hành nghề mại dâm với những ràng buộc nghiệt ngã, phải tôn trọng giá cả đã định, tránh xa ma tuý và nhất là không được yêu đương vớ vẩn. Vậy mà Maria là một cô gái luôn khao khát tình yêu, từ lúc mới 11 tuổi, cô đã thấy rung động khi trên đường đi học một bạn trai cùng trường đến hỏi mượn cây bút chì, cô không trả lời để rồi về nhà ân hận vì thái độ của mình và mấy hôm sau muốn chuộc lại lỗi lầm nhưng không còn cơ hội, bạn ấy đã chuyển trường bỏ đi. Cô chấp nhận trở thành gái bán hoa và chịu khó học hỏi, kiến thức và kinh nghiệm, thủ đoạn và mánh lới, để làm vừa lòng đủ loại khách hàng. Bao nhiêu đàn ông đã đến với cô nhưng không ai mang lại cho cô cảm giác yêu thương hay khoái lạc, vì trong sâu thẳm tâm hồn cô, giấc mơ sẽ yêu và sẽ được yêu vẫn như một ngọn lửa âm ỉ cháy. Cho đến khi Ralf xuất hiện, mang theo ngọn gió ấm áp của tình yêu đích thực thì cô mới thoát khỏi những ám ảnh tội lỗi xấu xa của tình dục để đến với thiên đường của mơ ước, của tình yêu trong sáng và hạnh phúc lứa đôi.

"Làm sao anh li có th yêu mt cô gái điếm thế?

Lúc đầu anh cũng không hiu rõ. Nhưng bây gi, anh đã suy nghĩ k v điu đó, anh nghĩ rng vì anh biết thân th em không bao gi thuc v mt mình anh, nên anh phi tp trung vào vic chinh phc tâm hn em..."

Maria lẳng lặng bỏ đi, như để thử thách người khách muốn làm người tình này - và thử thách chính mình - nào hay Ralf cũng lẳng lặng tìm theo cô, cuộc gặp bất ngờ tại Paris đủ để khẳng định sức mạnh của tình yêu.

Tuy có những trang mô tả cảnh làm tình, viết bằng một giọng văn trần trụi dữ dội, 11 phút không hề là một truyện khiêu dâm, ngược lại chỉ là một tiểu thuyết thắm đẫm tính nhân văn, cho thấy tình yêu khi được thăng hoa sẽ biến thành lẽ sống.

"Không th thay đổi mt con người bng tri thc, th duy nht có th làm thay đổi tâm trí mt con người là tình yêu." (7)

Một tác phẩm nổi tiếng khác của Paulo Coelho là Như dòng sông đang chy, không phải là tiểu thuyết, nhưng không biết xếp vào thể loại gì, vừa như tuỳ bút, vừa như truyện ngắn, tạm gọi là tản văn. Đây là tập hợp 101 bài viết ông đã đăng trong nhiều nhật báo và tạp chí khắp nơi trên thế giới từ năm 1998 đến năm 2005. Chuyện kể về lẽ sống, cái chết, về định mệnh, số phận, về tình yêu lỡ mất và tìm thấy lại..., giọng văn có khi hài hước, có khi nghiêm túc, nhưng lúc nào cũng thâm trầm sâu sắc. Viết đăng báo nên bài ngắn nhất chỉ dăm bảy dòng, dài nhất là hai ba trang. Chú trọng đến nội dung, Paulo Coelho không cần gợi trí tò mò của độc giả bằng những cái tít giật gân. Có khi chỉ là một địa danh, nơi ông đến: Prague 1981; Copacabana, Rio de Janeiro ; Jordan, Biển Chết, 21 tháng 6,2003; Tại hải cảng Miami; có khi chỉ là một thời điểm: Một ngày tháng 1,2005; một nhân vật: Nhạc phụ của tôi, Christiano Oiticica; và hầu hết đều ngắn gọn: Đám tang của tôi; Một câu chuyện cổ tích; Sách và thư viện; Một mình trên đường v.v. Đọc Như dòng sông đang chy (8) ta như bắt gặp bản tóm tắt những giai đoạn của cuộc đời sống động của tác giả, nhiều trắc trở lắm gian truân mà không thiếu những lắng đọng trầm tư.

Đằng sau hình ảnh một nhà văn ẩn giấu bóng dáng một con người ham đọc sách, ưa du lịch, say mê âm nhạc, thể thao. Mỗi ngày bình thường của Paulo Coelho bắt đầu từ việc thức dậy rất sớm, đi dạo hai tiếng đồng hồ, xong rồi lấy một trong ba chiếc cung sẵn có bắn ra hai mươi bốn mũi tên. Việc bắn cung này là thực hiện Cung đạo, một môn thể thao - võ thuật của người Nhật (Kyudo), không chỉ đơn thuần là tập bắn cung sao cho chính xác mà còn giúp cho người luyện tập rèn luyện phẩm chất, sức mạnh tinh thần, sự am hiểu, và lòng kính trọng giữa người với người. Mục tiêu phải đạt được chính là mục tiêu nội tại nằm trong trái tim của ý chí hơn là cái mục tiêu bên ngoài. Ông đã viết cuốn Phương thc ca cây cung, trình bày và giải thích tỉ mỉ về cây cung (là cuộc sống, cội nguồn của tất cả năng lực), mũi tên (là ý chí), mục tiêu, tư thế, cầm mũi tên như thế nào, cách nắm giữ cây cung, cách giương cung, nhìn vào mục tiêu như thế nào... Cung đạo không chỉ là một môn thể thao mà là cả một triết lý.

"Mt li nguyn cu không có hành động cũng như mt mũi tên không có cây cung.

Mt hành động không có nguyn cu cũng như mt cây cung không có mũi tên".

"Khi người bn cung giương cung lên, anh ta có th thy c thế gii trong cây cung ca mình. Khi anh ta theo dõi đường bay ca mũi tên, cái thế gii y đến gn anh ta hơn, vut ve anh ta và cho anh ta mt cm giác mãn nguyn ca vic hoàn thành nhim v.

Là người chiến binh ca ánh sáng, mt khi đã thc hin nhim v và chuyn hoá ý định ca mình thành động tác, thì anh ta không còn s gì na: anh ta đã làm nhng gì nên làm. Anh ta không để mình b tê lit vì s hãi. Thm chí nếu mũi tên không chm vào mc tiêu, anh ta s có mt cơ hi khác, bi vì anh ta không tho hip vi s hèn nhát." (9)

Thời gian cầm bút của Paulo Coelho cho đến nay tuy chưa tới 30 năm nhưng cũng đủ để ông thu hút được hàng chục triệu người đọc thuộc nhiều tầng lớp, nhiều nền văn hóa hoàn toàn khác biệt. Sự thành công này chủ yếu dựa vào các tác phẩm đầy tính nhân văn, lấy nguồn cảm hứng từ những trải nghiệm cuộc sống phong phú của ông, được viết một văn phong nhẹ nhàng, giản dị, dễ hiểu, dễ dịch. Đã rất nổi tiếng, đạt được nhiều giải thưởng giá trị, là thành viên Hàn lâm viện Văn học của Brazil từ 2002, vậy mà ngay trên quê hương của mình, ông thường bị công kích là thiếu sáng tạo, quảng cáo rầm rộ mỗi lần ra sách mới và thậm chí là có khi viết sai ngữ pháp! Quen nghe những lời này, ông chỉ đáp lại là đối với ông, ông chỉ cần quan tâm tới việc sách của ông đang được đông đảo bạn đọc đón nhận.

Tôi nghĩ là nhà văn c vic viết, nhà phê bình thì bình phm còn độc gi thì đọc sách. Còn chuyn sách ca tôi gin d, tôi hoàn toàn tán đồng ý kiến các nhà phê bình. Viết gin d là điu khó khăn nht.

Hiện nay, Paulo Coelho vẫn còn sáng tác, sách mới của ông đều được dịch và được các nhà xuất bản nổi tiếng phát hành, ở Mỹ, NXB HarperCollins, ở Pháp, NXB Flammarion, và được bán trên mạng internet qua kênh Kindle.Độc giả khắp nơi trên thế giới vẫn chờ đón tác phẩm mới của ông.

------------------------------------------------------------------------------------------------------------

1. Trích lời tựa cuốn Như dòng sông đang chy.

2. Hippie là một thuật ngữ dùng để chỉ một văn hóa lối sống của thanh niên, phát sinh từ một phong trào tại Hoa Kỳ từ giữa những năm 60 của thế kỷ XX và sau đó lan rộng sang các nước khác trên thế giới. Với biểu hiện bên ngoài qua tóc tai, quần áo, thanh niên hippie bày tỏ sự chối bỏ những giá trị truyền thống, những gì đã được xã hội áp đặt, để tuân theo những tư tưởng về hòa bình và tự do. Phong trào có ảnh hưởng lớn về văn hóa, đặc biệt là lĩnh vực âm nhạc.

3. Theo : http://en.wikipedia.org/wiki/Paulo_Coelho

4. Phần trích dịch trong đoạn này dựa vào bản tiếng Pháp : l’Alchimiste, Jean Oreccchioni, NXB Flammarion, 1996.

5. Le Petit Prince, tác phẩm của nhà văn ( nhà thơ) Pháp - Saint- Exupéry 1900- 1944. Thường được dịch là Hoàng tử bé, vẻ bên ngoài như truyện trẻ em, thực ra mang tính triết lý, ẩn chứa nhiều quan niệm về cuộc sống.

6. The Prophet, tác phẩm của Khalil Gibran ( sách tiếng Anh viết Kahlil ) - 1883-1931, nhà thơ ( hoạ sĩ ), người gốc Liban. Thường được dịch là Nhà tiên tri ( tác giả Nguyễn Ước dịch là Ngôn s), gồm 26 câu hỏi và lời giải đáp về những vấn đề lớn của cuộc sống như tình yêu, hôn nhân, tình bạn, tôn giáo, cái đẹp, tội ác và trừng phạt, tự do, luật pháp... Xuất bản lần đầu tiên năm 1923, tác phẩm này đã được tái bản hàng trăm lần và được dịch ra trên 40 ngôn ngữ.

7. Phần trích dịch trong đoạn này dựa vào bản tiếng Pháp: Onze minutes của Françoise Marchand- Sauvagnargues.

8. Like the Flowing River, English translation by Margaret Jull Costa, NXB Madison Park Press, New York, 2006.

9. The Way of the Bow. Trong cuốn "Như dòng sông đang chy "có một bài cùng tên, trích một đoạn trong sách này.