Diễn đàn Câu lạc bộ Văn đoàn Độc lập Việt Nam: Voici ou Ici, c'est le problème... (Đây là hay Ở đây, vấn đề là ở đó)

Danh ngôn

“Thế giới này, như nó đang được tạo ra, là không chịu đựng nổi. Nên tôi cần có mặt trăng, tôi cần niềm hạnh phúc hoặc cần sự bất tử, tôi cần điều gì đó có thể là điên rồ nhưng không phải của thế giới này.”

“Ce monde, tel qu’il est fait, n’est pas supportable. J’ai donc besoin de la lune, ou du bonheur, ou de l’immortalité, de quelque chose qui ne soit dement peut-etre, mais qui ne soit pas de ce monde.”

(Albert Camus, Caligula)

“Tất cả chúng ta, để có thể sống được với thực tại, đều buộc phải nuôi dưỡng trong mình đôi chút điên rồ.”

“Nous sommes tous obligés, pour rendre la realite supportable, d’entretenir en nous quelques petites folies.”

(Marcel Proust, À l’ombre des jeunes filles en fleurs)

“Nghệ thuật và không gì ngoài nghệ thuật, chúng ta có nghệ thuật để không chết vì sự thật.”

“L’art et rien que l’art, nous avons l’art pour ne point mourir de la vérité.” (Friedrich Nietzsche, Le Crépuscule des Idoles)

“Mạng xã hội đã trao quyền phát ngôn cho những đạo quân ngu dốt, những kẻ trước đây chỉ tán dóc trong các quán bar sau khi uống rượu mà không gây hại gì cho cộng đồng. Trước đây người ta bảo bọn họ im miệng ngay. Ngày nay họ có quyền phát ngôn như một người đoạt giải Nobel. Đây chính là sự xâm lăng của những kẻ ngu dốt.”

“Social media danno diritto di parola a legioni di imbecilli che prima parlavano solo al bar dopo un bicchiere di vino, senza danneggiare la collettività. Venivano subito messi a tacere, mentre ora hanno lo stesso diritto di parola di un Premio Nobel. È l’invasione degli imbecilli.”

(Umberto Eco, trích từ bài phỏng vấn thực hiện tại Đại học Turin (Ý), ngày 10 tháng 6 năm 2015, ngay sau khi U. Eco nhận học vị Tiến sĩ danh dự ngành Truyền thông và Văn hoá truyền thông đại chúng. Nguyên văn tiếng Ý đăng trên báo La Stampa 11.06.2015)

Voici ou Ici, c'est le problème... (Đây là hay Ở đây, vấn đề là ở đó)

Nguyễn Phượng

Đưa hình ảnh lần đầu đăng báo của bài Ở ĐÂY THÔN VĨ GIẠ[1] và thủ bản do chính Hàn Mặc Tử viết[2] để trình một thắc mắc cá nhân.

Hàn Mặc Tử đã viết đúng như thế nhưng không hiểu sao các bản in sau này trong các tuyển tập và cả trong sách giáo khoa đều sửa thành ĐÂY THÔN VỸ DẠ?

Cách đặt nhan đề của nhiều nhà Thơ Mới hồi đó có vẻ chịu ảnh hưởng cú pháp tiếng Pháp ở cấu trúc: Voici...

Chẳng hạn: Đây mùa thu tới / Voici venu l'automne.

Có thể vì thế mà người ta sửa Ở ĐÂY THÔN VỸ DẠ thành ĐÂY THÔN VỸ DẠ chăng?

Tự nhiên biến Hàn Mặc Tử thành một hướng dẫn viên du lịch.

Trong các bản dịch tiếng Pháp, Hoàng Hữu Đản & Marie-Martine Wilson (1), Võ Long Tê (2), và Hélène Péras và Vũ Thị Bích (3) đều chuyển ngữ là Voici: (1) Voici le hameau Vỹ Dạ; (2) Voici le village dénommé “Plaine des Roseaux”; (3) Voici le Hameau des Roseaux.[3]

Trong khi, nếu để nguyên nhan đề ban đầu của Hàn Mặc Tử thì có thể hiểu ông sử dụng cấu trúc:

Ici le hameau des Roseaux...

Cấu trúc Voici le hameau des Roseaux... hướng cái nhìn ra bên ngoài trong khi cấu trúc Ici le hameau des Roseaux... hướng cái nhìn vào bên trong.

Vực thẳm khoảng cách của hai cái nhìn là ở đây.

Cũng khá buồn cười là có nhà phê bình nổi tiếng vì nhan đề mà ghi rõ một luận điểm mở đầu cho bài bình trác tuyệt của mình là:

Bức tranh thiên nhiên xứ Huế...

Có thể Hàn Mặc Tử đã từng đặt tay lên ngực trái và muốn nói rằng: Trong tim này có thôn Vỹ Giạ.

Hàn lại là một tín đồ Thiên Chúa giáo.

Vì thế mà còn có thể hiểu ở trong tim thi sĩ có một vườn Địa Đàng.

Tất nhiên ở trong cõi Địa Đàng ấy có một nàng Eva của riêng chàng...

[1] Báo Đông Á Tân Văn số 2 (Sài Gòn, 19/10/1940), ảnh của Vũ Hà Tuệ. Xem: Phanxipang, Ở đây thôn Vỹ Dạ – nhan đề nguyên tác & một số lời bình, https://phanxipang.wordpress.com/2012/10/01/bi-mat-han-mac-tu-x/

[2] Hoàng Thị Quỳnh Hoa, Lá trúc che ngang: chuyện tình của cô tôi. Nxb Đà Nẵng, 2013. Ảnh thủ bản đăng lại ở đây: Võ Văn Trường, Trở lại đồi Thi Nhân, https://cadn.com.vn/tro-lai-doi-thi-nhan-post279574.html

[3] Phanxipang, Vài bản dịch Ở đây thôn Vỹ Dạ, https://phanxipang.wordpress.com/2012/10/02/bi-mat-han-mac-tu-xi/

Danh ngôn

Ban Biên tập

Tra cứu theo tên tác giả

Voici ou Ici, c'est le problème... (Đây là hay Ở đây, vấn đề là ở đó)