Diễn đàn Câu lạc bộ Văn đoàn Độc lập Việt Nam: Con người & cái chết

Danh ngôn

“Thế giới này, như nó đang được tạo ra, là không chịu đựng nổi. Nên tôi cần có mặt trăng, tôi cần niềm hạnh phúc hoặc cần sự bất tử, tôi cần điều gì đó có thể là điên rồ nhưng không phải của thế giới này.”

“Ce monde, tel qu’il est fait, n’est pas supportable. J’ai donc besoin de la lune, ou du bonheur, ou de l’immortalité, de quelque chose qui ne soit dement peut-etre, mais qui ne soit pas de ce monde.”

(Albert Camus, Caligula)

“Tất cả chúng ta, để có thể sống được với thực tại, đều buộc phải nuôi dưỡng trong mình đôi chút điên rồ.”

“Nous sommes tous obligés, pour rendre la realite supportable, d’entretenir en nous quelques petites folies.”

(Marcel Proust, À l’ombre des jeunes filles en fleurs)

“Nghệ thuật và không gì ngoài nghệ thuật, chúng ta có nghệ thuật để không chết vì sự thật.”

“L’art et rien que l’art, nous avons l’art pour ne point mourir de la vérité.” (Friedrich Nietzsche, Le Crépuscule des Idoles)

“Mạng xã hội đã trao quyền phát ngôn cho những đạo quân ngu dốt, những kẻ trước đây chỉ tán dóc trong các quán bar sau khi uống rượu mà không gây hại gì cho cộng đồng. Trước đây người ta bảo bọn họ im miệng ngay. Ngày nay họ có quyền phát ngôn như một người đoạt giải Nobel. Đây chính là sự xâm lăng của những kẻ ngu dốt.”

“Social media danno diritto di parola a legioni di imbecilli che prima parlavano solo al bar dopo un bicchiere di vino, senza danneggiare la collettività. Venivano subito messi a tacere, mentre ora hanno lo stesso diritto di parola di un Premio Nobel. È l’invasione degli imbecilli.”

(Umberto Eco, trích từ bài phỏng vấn thực hiện tại Đại học Turin (Ý), ngày 10 tháng 6 năm 2015, ngay sau khi U. Eco nhận học vị Tiến sĩ danh dự ngành Truyền thông và Văn hoá truyền thông đại chúng. Nguyên văn tiếng Ý đăng trên báo La Stampa 11.06.2015)

Con người & cái chết

Nguyễn Viện

Nhìn thấy người khác chết, hay nhìn thấy một cái xác không hồn có lẽ cũng chỉ là điều bình thường. Nhưng trong đời tôi, ít nhất đã có hai lần nhìn thấy thi thể người khác làm tôi xao xuyến và suy nghĩ nhiều nhất, là nhìn thấy thi thể nhà thơ Bùi Giáng và họa sĩ Thái Tuấn.

Tôi quả quyết rằng, mặc dù đã là cái xác không hồn, nhưng Bùi Giáng cũng như Thái Tuấn mà tôi nhìn thấy vẫn có một "thần thái" khác thường.

Ngày ấy, mặc dù tôi không phải là phóng viên, nhưng Tổng thư ký tòa soạn Thanh Niên, anh Nguyễn Khắc Nhượng vẫn nhờ tôi (lúc đó đang còn là một biên tập viên) vào bệnh viện Chợ Rẫy (tôi nhớ mang máng) thăm Bùi Giáng xem thế nào.

Trước mắt tôi, không phải là một gã điên bẩn thỉu nhảy múa ngoài đường, mà là một TRẺ THƠ THIÊN THẦN nhỏ bé và trần truồng hoang vu dưới tấm drap phủ trắng toát. Ông đã được bệnh viện cạo sạch sẽ râu tóc. Ông ngoan hiền và thơ ngây như dê con một mình trên đỉnh núi. Cô độc tuyệt đối.

Một bản tin ngắn trên trang nhất báo Thanh Niên về cái chết của Bùi Giáng, có lẽ là bản tin sớm nhất, do tôi viết.

Về cái chết thứ hai tôi nhìn thấy là thi thể họa sĩ tài danh Thái Tuấn. Căn nhà ông ở trong Xóm Tắm Ngựa, đường Yên Đổ ngày xưa, bây giờ Lý Chính Thắng, tôi và họa sĩ Trịnh Cung đã đến viếng ông khi chưa liệm.

Trên chiếc giường nhỏ, Thái Tuấn nằm khiêm cung chắp hai tay ôm cỗ tràng hạt Mân Côi. Đấy là hình ảnh rất quen thuộc với người Công giáo chúng tôi, nhưng nhìn một ông lẫy lừng danh tiếng như Thái Tuấn, lòng tôi vẫn cứ xao xuyến... không phải vì tiếc thương mà là mối cảm hoài về thân phận con người. Cái cuộc lữ vô định.

Hôm nay, giỗ Bùi Giáng cũng là ngày giỗ Du Tử Lê, Song Chi của Diễn Đàn Thế Kỷ nhờ tôi viết bài cho hai ông, nhưng tôi chỉ có thể viết một bài cho Du Tử Lê. Và rồi, giờ đây tôi cũng không thể có đôi dòng về Bùi Giáng mà với tôi, ông thực sự là một thiên tài, thơ ca và tư tưởng.

(7/10/2023)

Danh ngôn

Ban Biên tập

Tra cứu theo tên tác giả

Con người & cái chết