Diễn đàn Câu lạc bộ Văn đoàn Độc lập Việt Nam: Hiện thực sâu sắc

Danh ngôn

“Thế giới này, như nó đang được tạo ra, là không chịu đựng nổi. Nên tôi cần có mặt trăng, tôi cần niềm hạnh phúc hoặc cần sự bất tử, tôi cần điều gì đó có thể là điên rồ nhưng không phải của thế giới này.”

“Ce monde, tel qu’il est fait, n’est pas supportable. J’ai donc besoin de la lune, ou du bonheur, ou de l’immortalité, de quelque chose qui ne soit dement peut-etre, mais qui ne soit pas de ce monde.”

(Albert Camus, Caligula)

“Tất cả chúng ta, để có thể sống được với thực tại, đều buộc phải nuôi dưỡng trong mình đôi chút điên rồ.”

“Nous sommes tous obligés, pour rendre la realite supportable, d’entretenir en nous quelques petites folies.”

(Marcel Proust, À l’ombre des jeunes filles en fleurs)

“Nghệ thuật và không gì ngoài nghệ thuật, chúng ta có nghệ thuật để không chết vì sự thật.”

“L’art et rien que l’art, nous avons l’art pour ne point mourir de la vérité.” (Friedrich Nietzsche, Le Crépuscule des Idoles)

“Mạng xã hội đã trao quyền phát ngôn cho những đạo quân ngu dốt, những kẻ trước đây chỉ tán dóc trong các quán bar sau khi uống rượu mà không gây hại gì cho cộng đồng. Trước đây người ta bảo bọn họ im miệng ngay. Ngày nay họ có quyền phát ngôn như một người đoạt giải Nobel. Đây chính là sự xâm lăng của những kẻ ngu dốt.”

“Social media danno diritto di parola a legioni di imbecilli che prima parlavano solo al bar dopo un bicchiere di vino, senza danneggiare la collettività. Venivano subito messi a tacere, mentre ora hanno lo stesso diritto di parola di un Premio Nobel. È l’invasione degli imbecilli.”

(Umberto Eco, trích từ bài phỏng vấn thực hiện tại Đại học Turin (Ý), ngày 10 tháng 6 năm 2015, ngay sau khi U. Eco nhận học vị Tiến sĩ danh dự ngành Truyền thông và Văn hoá truyền thông đại chúng. Nguyên văn tiếng Ý đăng trên báo La Stampa 11.06.2015)

Hiện thực sâu sắc

Tạ Duy Anh

Tình cờ đọc báo thấy trong một hội nghị ở đâu đó, có một số nhân vật nào đó ngồi dự, ông tiến sỹ gì đó chém tay một cách rất tư tưởng, rất trang nghiêm (vì thế mà rất tức cười) trách móc rằng đảng cho văn nghệ sỹ “tự do sáng tác”, nhưng sao cứ mãi “vắng bóng” những tác phẩm phản ánh hiện thực đất nước một cách sâu sắc và tầm cỡ.

Bèn nhớ lại chuyện này.

Một hôm Nguyễn Thị Thúy Quỳnh (trước đó tôi không quen cô) mang bản thảo có tên “VỚI TỚI HIỆN THỰC”, đến Nhà xuất bản Hội nhà văn gặp tôi nhờ đăng ký xin cấp phép và sau đó biên tập để cô xuất bản thành sách. Nhưng ngay từ khâu đăng kí đề tài, Cục xuất bản đã không chấp nhận mà không giải thích.

Biết tin, tác giả bèn đến chất vấn tôi. Tôi biết rõ nguyên nhân vì sao Cục xuất bản bỏ đề tài ấy lại: Một cái tên quá nhiều nghi vấn, (Hiện thực nào? Chỉ có một hiện thực là đảng vĩ đại, chế độ tốt đẹp, nhân dân hạnh phúc…quờ tay là sờ thấy, tha hồ tự do ca ngợi, tại sao phải VỚI (mới) TỚI…?) cứ ngăn chặn mang tính chất phòng ngừa là hơn, kể cả nhầm còn hơn bỏ sót.

Nhưng tôi không nỡ nói hết với tác giả, vì thương cô bé còn trẻ, mà chỉ bảo: “Cháu về đổi tên đi”.

Sau đó vài hôm tác giả hậm hực quay lại, với bản thảo đã đổi tên thành “21 MỐI TÌNH DỞ HƠI”. Nhìn tên sách, tôi phán luôn: “Tên này cũng không ổn”. Tác giả bắt đầu cáu, giọng có phần gắt gỏng: Tại sao? Tôi nhẹ nhàng bảo: “Cháu cứ chờ thì biết”.

Quả nhiên Cục xb cũng vẫn không duyệt đề tài.

Tôi biết rằng khúc mắc chính lần này là ở hai chữ “dở hơi”, vốn cũng nằm trong kho từ vựng không được tin tưởng, ví dụ nó ám chỉ cụ nào đó dở hơi thì tan nghiệp. Cuối cùng theo “tư vấn” của tôi, tác giả bất đắc dĩ đồng ý đổi thành "21 KHÚC BIẾN TẤU” (như trong ảnh). Cục đồng ý tắp lự. Không hề có một thay đổi nhỏ nào về nội dung khi nó mang những cái tên kia.

Sau này khi sách in ra, tác giả cứ hậm hực với cái tên mà cô không muốn, nhưng bày tỏ sự “phục lăn chú Tạ” và hỏi: “Vì sao chú biết trước cái tên thứ hai cũng sẽ không được duyệt?” Tôi nghĩ mãi không biết nên trả lời thế nào, cuối cùng đành bảo:

-Vì chú làm biên tập sách và thích nghiên cứu các vai hề.

P/S: Tôi kể lại chuyện này với một anh bạn, nghe xong anh bảo: "Hiện thực sâu sắc và bi hài nhất của đất nước là đấy chứ phải đào ở đâu".

Nguồn: FB Tạ Duy Anh

Danh ngôn

Ban Biên tập

Tra cứu theo tên tác giả

Hiện thực sâu sắc