Diễn đàn Câu lạc bộ Văn đoàn Độc lập Việt Nam: Chữ “khôi” trong họ tên Phan Khôi, chữ Hán phải viết thế nào cho đúng

Danh ngôn

“Thế giới này, như nó đang được tạo ra, là không chịu đựng nổi. Nên tôi cần có mặt trăng, tôi cần niềm hạnh phúc hoặc cần sự bất tử, tôi cần điều gì đó có thể là điên rồ nhưng không phải của thế giới này.”

“Ce monde, tel qu’il est fait, n’est pas supportable. J’ai donc besoin de la lune, ou du bonheur, ou de l’immortalité, de quelque chose qui ne soit dement peut-etre, mais qui ne soit pas de ce monde.”

(Albert Camus, Caligula)

“Tất cả chúng ta, để có thể sống được với thực tại, đều buộc phải nuôi dưỡng trong mình đôi chút điên rồ.”

“Nous sommes tous obligés, pour rendre la realite supportable, d’entretenir en nous quelques petites folies.”

(Marcel Proust, À l’ombre des jeunes filles en fleurs)

“Nghệ thuật và không gì ngoài nghệ thuật, chúng ta có nghệ thuật để không chết vì sự thật.”

“L’art et rien que l’art, nous avons l’art pour ne point mourir de la vérité.” (Friedrich Nietzsche, Le Crépuscule des Idoles)

“Mạng xã hội đã trao quyền phát ngôn cho những đạo quân ngu dốt, những kẻ trước đây chỉ tán dóc trong các quán bar sau khi uống rượu mà không gây hại gì cho cộng đồng. Trước đây người ta bảo bọn họ im miệng ngay. Ngày nay họ có quyền phát ngôn như một người đoạt giải Nobel. Đây chính là sự xâm lăng của những kẻ ngu dốt.”

“Social media danno diritto di parola a legioni di imbecilli che prima parlavano solo al bar dopo un bicchiere di vino, senza danneggiare la collettività. Venivano subito messi a tacere, mentre ora hanno lo stesso diritto di parola di un Premio Nobel. È l’invasione degli imbecilli.”

(Umberto Eco, trích từ bài phỏng vấn thực hiện tại Đại học Turin (Ý), ngày 10 tháng 6 năm 2015, ngay sau khi U. Eco nhận học vị Tiến sĩ danh dự ngành Truyền thông và Văn hoá truyền thông đại chúng. Nguyên văn tiếng Ý đăng trên báo La Stampa 11.06.2015)

Chữ “khôi” trong họ tên Phan Khôi, chữ Hán phải viết thế nào cho đúng

Phan Nam Sinh

Có lần anh Lại Nguyên Ân, tác giả bộ sách Phan Khôi, tác phẩm đăng báo bảo tôi nên viết một bài nói rõ chữ khôi trong tên Phan Khôi chữ Hán viết thế nào để người Trung Quốc và người Việt Nam không viết sai như trước nay nữa.

Nhận thấy đây là ý kiến hay và cũng cần thiết nên tôi viết cái bài ngắn này.

Xem các cuốn Từ điển Hán Việt xuất bản ở ta thì thấy có ít nhất ba chữ khôi có thể là tên Phan Khôi: khôi 魁 là đứng đầu, khôi 瑰 và khôi 瓌 cùng một nghĩa là quý báu lạ lùng.

Trong ba chữ khôi trên, chắc chắn có một chữ khôi phải loại ra. Ấy là chữ khôi 魁 với nghĩa là đứng đầu. Trong một bài viết có tên là Viết chữ quốc ngữ phải viết đúng đăng trên Phụ nữ tân văn số 31, ra ngày 5 tháng 12 năm 1929, Phan Khôi đã thẳng thừng bác Đặng Công Thắng: “Tên tôi là khôi (瓌) chứ không phải khôi (魁)”.

Trên thực tế, khi ghi tên bằng chữ Hán dưới các bài viết hay khi đề tặng sách cho các con, ông luôn viết tên mình là khôi 瓌.

Bút tích của Phan Khôi khi đề tặng sách cho con trai.

Ấy thế mà không hiểu sao báo chí của ta và của Trung Quốc khi cần viết tên ông bằng chữ Hán đều viết là khôi 魁 hoặc khôi 瑰. Hồi còn ở 51 Trần Hưng Đạo, Hà Nội, tôi đã từng chứng kiến Phan Khôi tỏ vẻ bất bình khi nhận sách hoặc ảnh của cá nhân hoặc cơ quan hữu quan Trung Quốc gửi tặng mà tên ông không được viết đúng là khôi 瓌. Ngay như khi đăng bài phát biểu của Phan Khôi tại Đại hội kỷ niệm 20 năm ngày Lỗ Tấn tạ thế, tổ chức tại Bắc Kinh năm 1956 mà ông là đại biểu của Việt Nam được cử tham dự, Nhân dân nhật báo ngày 20 tháng 10 năm 1956 cũng viết tên ông là khôi 魁, chứ không phải khôi 瓌: “越南作家潘魁的讲话” (Việt Nam tác gia Phan Khôi đích giảng thoại).

Tôi tưởng, dẫu 瑰 và 瓌 đều cùng một nghĩa là quý báu lạ lùng nhưng theo luật danh tùng chủ nhân (tên thì phải viết theo ý người chủ cái tên đó), nhất định phải viết tên ông là khôi 瓌, cả họ tên là Phan Khôi 潘瓌 mới đúng!

2-1-2021

Danh ngôn

Ban Biên tập

Tra cứu theo tên tác giả

Chữ “khôi” trong họ tên Phan Khôi, chữ Hán phải viết thế nào cho đúng