Danh Ngôn

Sự xúc phạm lớn nhất dưới chế độ độc tài là việc người dân đứng lên chống lại sự cai trị của nhà cầm quyền. Như vậy, sự bất tuân trở thành một “thứ tội trời không dung đất không tha”, và sự phục tùng là đức tính quan trọng trong đạo lý làm người. Sự phục tùng ngụ ý nhìn nhận quyền lực và trí tuệ ưu việt của nhà cầm quyền, quyền ra lệnh và quyền thưởng phạt theo những mệnh lệnh độc đoán của họ. Nhà cầm quyền đòi hỏi sự phục tùng không phải chỉ vì sự sợ hãi của người dân trước quyền lực của họ, mà vì tin vào tính ưu việt và thẩm quyền đạo lý của mình. Sự kính trọng mà người dân phải dành cho nhà cầm quyền luôn đi đôi với điều cấm kỵ là người dân không được chất vấn họ.

(The prime offense in the authoritarian situation is rebellion against the authority’s rule. Thus disobedience becomes the “cardinal sin”; obedience, the cardinal virtue. Obedience implies the recognition of the authority’s superior power and wisdom; its right to command, to reward and to punish according to its own fiats. The authority demands submission not only because of the fear of its power but out of the conviction of its moral superiority and right. The respect due the authority carries with it the taboo on questioning it.)

Erich Fromm (1900-1980), nhà tâm lý học Đức. “Man for Himself: An Inquiry into the Psychology of Ethics,” 4.2.A, 1947

Ban biên tập

Địa chỉ liên lạc:

1. Thơ

tho.vanviet.vd@gmail.com

2. Văn

vanviet.van14@gmail.com

3. Nghiên cứu Phê Bình

vanviet.ncpb@gmail.com

4. Vấn đề hôm nay

vanviet.vdhn1@gmail.com

5. Thư bạn đọc

vanviet.tbd14@gmail.com

6. Tư liệu

vanviet.tulieu@gmail.com

7. Văn học Miền Nam 54-75

vanhocmiennam5475@gmail.com

Tra cứu theo tên tác giả

Thơ Nguyễn Việt Anh

Nguyễn Việt Anh

Nguyễn Việt Anh là tác giả khiếm thị, một chàng trai gốc Hà Nội, thuộc thế hệ 8x, rất đam mê thơ và coi thơ như là lẽ sống của đời mình. Việt Anh không phải khiếm thị bẩm sinh, nhưng vào lúc hơn chục tuổi, sau một cơn sốt biến chứng vậy là vĩnh viến mất đi đôi mắt. Ông trời nhẫn tâm lấy đi báu vật của mình nhưng Việt Anh không chịu đầu hàng số phận, anh tự tạo cho mình một "cửa sổ tâm hồn" khác. Đó là "con mắt thơ" với cách cảm cách nghĩ đầy cá tính.

Ngoài năm tập thơ chững chạc in ở các nhà xuất bản Thanh NiênHội Nhà văn, Việt Anh còn viết tản văn, phê bình nhận định thơ khá chuyên nghiệp. Riêng năm 2017, Việt Anh trình làng hai tập lục bát làm bạn đọc xôn xao bởi những vần thơ tự sự giàu chất suy tưởng về nhân tình thế thái như là sự trải nghiệm.

Sang đầu năm 2018 Anh lại cho ra mắt bạn đọc tập lục bát tứ tuyệt "Mắt chiều khép ánh hoàng hôn" gồm 63 bài. Đây là tập thơ lạ, rất đáng đọc. Có cảm giác như, ở không ít bài, tác giả chỉ dùng "thân phận tình yêu" làm cái cớ để bàn về thời cuộc bởi một hình thức thơ khá độc đáo như là châm ngôn hiện đại vốn bắt nguồn từ ca dao, tục ngữ truyền thống. Ở không ít bài, khi đọc lên, ta có cảm giác bâng khuâng về khoảnh khắc đời người trong cõi nhân sinh đầy tục lụy, về ký ức lịch sử cha ông vọng lại trong khoảnh khắc giao hòa cùng trời đất: "Ván cờ thế sự dở dang/ Đành thôi thiên hạ ngổn ngang chất chồng/ Gối tay nằm dưới bóng thông/ Nghe cây nhả hạt vào lòng đất sâu".

Nói chính xác, "Mắt chiều khép ánh hoàng hôn" là tập lục bát tứ tuyệt mang đậm phong cách dân gian với kỹ năng diễn đạt luôn biến hóa tạo nên nhiều sắc thái khác nhau, mà trong đó, vấn đề nổi bật chính là "thân phận tình yêu" và thế sự thăng trầm như một trò chơi tạo hóa đùa giỡn con người.

Lục bát Nguyễn Việt Anh, trước hết là tâm trạng của một người thơ mang trong mình lắm khát vọng sống, hòa mình với cộng đồng. Khát vọng ấy, có khi chỉ là một cánh cò đơn lẻ bay về từ miền cổ tích, cũng có khi là một phiến đá vô trì nhưng biết suy tư trăn trở đến nỗi hằn lên những nếp nhăn: "Ai bảo rằng đá vô tri/ Đặt tay lên thấy xù xì nếp nhăn", hay là "Áo trời xanh đến tận cùng/ Vẫn không che hết mịt mùng bóng đêm". Lục bát Nguyễn Việt Anh luôn gợi mở sự liên tưởng mà không giới hạn ở một hiện tượng nhất định nên thường tạo ra sự đa thanh, đa nghĩa, chẳng hạn như thân phận con cò trong nhận thức của tác giả: "Cánh kia vỗ đến hao gầy/ Vẫn quanh quẩn giữa vòng vây gió trời"...

Văn Việt xin giới thiệu cùng bạn đọc một chùm lục bát trích trong tập "Mắt chiều khép ánh hoàng hôn" của Nguyến Việt Anh

Văn Việt

Giấc mơ của đá

Ai bảo rằng đá vô tri

Đặt tay lên thấy xù xì nếp nhăn

Điều gì khiến đá trở trăn

Giấc mơ hóa ngọc còn lằn trong tim

Đi câu

Giật lên lại nữa trời ơi

Toàn là ảo tưởng xa vời viển vông

Con cá sáng tạo vẫy vùng

Cái đuôi thất bại quẫy tung tìm tòi

Phận thơ

Càng đi càng thấy rối bời

Cõi tu chưa tới nẻo đời còn xa

Chân mình mỏi bước người ta

Tóc người ta bạc trắng qua phận mình

Sông xưa

Xa nhau đằng đẵng bao ngày

Dòng sông xưa bỗng hôm nay tràn bờ

Sà vào lòng nước ngẩn ngơ

Chỗ ta chết đuối không ngờ còn trong

Thăm mộ

Vừa gặp lại vội chia tay

Ánh chiều theo khói theo mây về trời

Bập bùng cỏ đẫm sương phơi

Phải người dưới ấy khóc tôi trên này

Nửa chừng

Sương bay như thể tần ngần

Lá rơi như thể phân vân ngập ngừng

Mùa thu như thể nửa chừng

Vừa đi vưa sợ người dưng lỡ làng

Cảm ơn

Bao năm chẳng học được gì

Sách vương một nẻo bút lìa một nơi

Cảm ơn giọt nước không lời

Dạy ta biết cách bay hơi thế nào

Mây và người

Người ơi người có tin rằng

Không ai san sẻ được bằng mây đâu

Biết là đường sẽ dài lâu

Nên mây bay trước ngàn sau hộ người

Tái sinh

Nhặt lên chiếc lá héo khô

Thấy ta trong cõi hư vô thay hình

Gió đưa chiếc lá tái sinh

Về đây rơi lại chỗ mình đã rơi

Chong đèn

Chong đèn người thấy rõ đêm

Chong đêm tôi thấy ánh đèn rạng soi

Người bảo đèn sáng còn tôi

Tin rằng đêm sáng đâu lời đúng sai