Danh Ngôn

Sẽ có một cuộc chạy đua giữa quần chúng tự học và quần chúng tự hủy.

There is going to be a race between mass self-education and mass self-destruction.

Nhà sử học Arnold J. Toynbee (1889-1975). “Conditions of Survival,” Saturday Review, 29 tháng Tám 1964.

Mục đích của toàn bộ giáo dục là, hoặc phải là, dạy cho người ta biết tự giáo dục chính mình.

The aim of all education is, or should be, to teach people to educate themselves.

Arnold J. Toynbee (1889-1975). Surviving the Future, 5, 1971

Giáo dục bán thời gian suốt đời người là đường lối chắc chắn nhất để nâng cao trình độ tri thức và đạo đức của quần chúng.

Lifelong part-time education is the surest way of raising the intellectual and moral level of the masses.

Arnold J. Toynbee (1889-1975). The Toynbee-Ikeda Dialogue: Man Himself Must Choose, 3, 1976

Ban biên tập

Địa chỉ liên lạc:

1. Thơ

tho.vanviet.vd@gmail.com

2. Văn

vanviet.van14@gmail.com

3. Nghiên cứu Phê Bình

vanviet.ncpb@gmail.com

4. Vấn đề hôm nay

vanviet.vdhn1@gmail.com

5. Thư bạn đọc

vanviet.tbd14@gmail.com

6. Tư liệu

vanviet.tulieu@gmail.com

7. Văn học Miền Nam 54-75

vanhocmiennam5475@gmail.com

Tra cứu theo tên tác giả

Bốn mươi năm thơ Việt hải ngoại (39): Nguyễn Thị Thanh Bình

 

Tiểu sử:

 

clip_image002[4]Quê quán tại Huế, nhà văn Nguyễn Thị Thanh Bình là một trong những cây bút nữ xuất hiện rất sớm tại hải ngoại, đã có năm tác phẩm xuất bản ở Hoa Kỳ: Ở Đời Sống Này, truyện ngắn (Nhà xuất bản Đại Nam, 1989), Giọt LXé Hai, truyện dài (Văn Khoa, 1991), Cuối Đêm Dài, truyện ngắn (An Tiêm, 1993), Trốn Vào Giấc Mơ Em, thơ (Thanh Văn, 1997), Dấu Ấn, truyện ngắn (Văn Mới, 2004).

Nguyên chủ biên khởi xướng tạp chí Gió Văn cùng với GS Đặng Phùng Quân và nhà văn Hàn Song Tường, và phụ tá chủ bút Nguyệt san Non Nước với cố nhà văn Xuân Vũ. Hiện là thành viên của Ban Vận động Văn Đoàn Độc Lập Việt Nam.

 

Nguyễn Thị Thanh Bình có khả năng mô tả hiện thực trong khi nhìn sự vật qua lăng kính trữ tình. Tiếp cận thường xuyên với đời sống người Việt hải ngoại, quanh những vấn đề thường trực mà nhiều người quan tâm. Chủ nghĩa nữ quyền, gặp trong nhiều nhà thơ nữ, có lẽ không phải là dấu ấn quan trọng nhất. Trái lại, chị quan tâm hơn đến các vấn đề của xã hội trong nước, của lịch sử. Nhiều liên kết hình ảnh tự do, nhiều đối thoại và khả năng của một ngôn ngữ dấn thân.

Thực ra một trong những chức năng của thơ là hồi tưởng, tức là nghệ thuật đi xuyên qua thời gian. Ý thức chi phối cảm xúc cá nhân trong thơ chị. Thời gian bao giờ cũng đặt trong quan hệ với các sự kiện lịch sử, và sau những thăm dò sâu vào dĩ vãng, gần như bao giờ thơ Nguyễn Thị Thanh Bình cũng quay lại với hiện tại. Có một thứ trách nhiệm cộng đồng, tựa như ý thức luân lý xâu chuỗi các bài thơ, dù được viết ở những thời điểm khác nhau, với đề tài khác nhau. Hiếm khi bộc lộ khuynh hướng làm mới ngôn ngữ và những quan tâm thuần túy nghệ thuật. Tuy vậy, sự kếp hợp giữa phản ảnh hiện thực, giọng châm biếm xã hội và trữ tình cá nhân, giọng điệu như những phương pháp nghệ thuật, chưa thật hài hoà và thích đáng trong vài trường hợp.

Là một người viết được và viết hay nhiều thể loại, thật khó biết văn xuôi hay thơ là quan trọng hơn đối với chị. Can dự vào nhiều chủ đề, thơ vẫn giữ được nét đằm thắm. Đôi khi, giữa những câu thơ tư lự, cô đơn, mạnh mẽ, ngôn ngữ của chị đầy tính giao tiếp. Đất nước, tuổi ấu thơ, đời sống hiện nay, dẫn chị đi ngày càng xa trong ký ức vô thức. Thơ chị thiếu vắng sự bất ngờ về ngôn ngữ, nhưng ngược lại đó là một loại thơ tự sự tâm tình, mời gọi chia sẻ những quan tâm về thời cuộc, mà vẫn giữ được không gian tâm tưởng riêng, kín đáo, gần như ẩn mật. Khi giữ được sự thăng bằng giữa tính xếp đặt và tính ngẫu nhiên, hài hước một cách mạnh bạo, thơ chị đạt tới rung động sâu xa ở người đọc, và vì vậy, nhiều bài chắc sẽ ở lại lâu dài.

Văn Việt trân trọng giới thiệu.

 

 

ĐI ĐI VỀ VỀ

 

Buổi sớm mở mắt sao lại cứ phải

lục lạo tìm mãi nơi nào để đến

hay đến mãi một nơi nào để về

đến đến về về đi đi lại lại

để làm gì khi mà cứ mỗi phút

mỗi giây của những ngày mình đang sống

cũng vô nghĩa như con đường hôm qua

hôm kia hay hôm kìa tôi đã đi

qua. Tôi đã đi và cũng đã về

trên những con đường vắng ngắt không người

không còn một ai không có một ai

không lời gọi không lời đáp: không không

tất cả là những con số không to tướng

như vòng môi cong cớn của những Adam

như con đường của những trái tim không

tình nhân không gió bão không mây mưa

thứ ảm đạm của những người đàn bà

đến thời kỳ mãn kinh nhưng vẫn còn

cả một triêu triệu kiếp để xuyến xao

viagra-hồng cho những mụ Eva khát tình

hoặc quá thừa mứa những vòng tay ôm

lũ đàn ông dâm đãng bán liệt dương

ôi viagra-xanh cho gió nổi bên trời

cho vực sâu nào chở gió đầy vơi

cho tôi và anh rồi cũng chẳng có

gì? Một lần gặp gỡ là một lần

kết thúc. Nhưng chắc chắn không có

một kết thúc nào giống kết thúc nào

và chúng ta ai rồi cũng sẽ phải

đến đến đi đi về về lại lại

một nơi kết thúc. Của mọi cuộc chơi...

 

 

CUỐI NĂM NHÌN NHỮNG CHUYẾN XE QUA

 

Chuyến xe metro cuối cùng

về trạm hay chưa

cuối năm rồi

cuộc đời thêm trống trải

tôi vẫn làm người di dân

                                                        mong ngóng mãi

chuyến xe nào mang tôi về quê hương

 

sao lâu quá chuyến xe

không về bến

tôi muốn khóc khi làm người đứng đợi

tuyết miền đông trời bỗng thả

giao thừa

đưa tay hứng

mấy mươi năm trời bạt xứ

 

tôi nào biết chuyến xe

                                                   không hồi khứ

người tài xế da màu nhìn tôi không do dự:

“chuyến xe này không bán vé khứ hồi”

người lưu vong

sao mua vé một chiều (?)

 

ngày tháng chết chuyến xe đời

mệt mỏi

dẫu thế nào tôi cũng xin làm người

đứng đợi

hơn nửa đời

kiệt lực với hụt hơi

đêm 30 không đen

                                           mà khoảng tối trắng mờ

 

bên kia đường gã homeless đưa tay vào mồm

phù phù khoảng trống

điệu sáo miệng nghe rầu rầu

kiếp bô-hê-miêng

tôi cũng đâu còn sinh khí

để thổi vào những chuyến đi

người công dân hạng hai

chỉ muốn biết ơn những con người lương thiện

 

ai không biết

chuyến xe cuối rồi tạt ngang qua đây

chúng ta chẳng còn thêm cả nửa phút giây

hòng nói lời tiễn biệt chia tay

yêu hay hận

thì cũng lên xe thôi

nổi lửa cho rồi

chờ ấm một chuyến về.

_________________________

[*]Xem: “Hoàng Ngọc Diêu – Tôi không hề bị quê hương từ chối”, bài phỏng vấn do nhà văn Phạm Thị Hoài thực hiện.

 

 

HẸN BIỂN NĂM 2000

 

Trở lại đó giữa mùa thương đã cũ

Tháng mười hai hoa tuyết vỡ quanh đường

Lòng biển vắng tự hồn mình ủ rủ

Con sóng xưa không vỗ nổi âm thừa

 

Ngày rất lạnh ôi hương mùa gió nhớ

Chút thinh không nhắc nhở tháng năm tàn

Em cứ gọi dù mùa xanh đã lỡ

Tuyết nơi nào chắc cũng lạnh như nhau

 

Trở lại nhé cho bàn tay nương náu

Thiêu hủy mình cho tận tuyệt môi ai

Ðời-sóng-dữ thổi thuyền tình xa ngái

Trôi về đâu níu được mộng cơ cầu

 

Biển vẫn thế dập xóa gì chẳng rõ

Anh rồi ra cũng xóa dập cho tan

Em trở lại hiện nguyên hình tuổi nhỏ

Những bài thơ trên cát lạnh hoang mang

 

Cuộc đời vốn những roi bầm chí tử

Những chấn thương đau mãi tự xuân hồng

Làm sao biết biển không sầu tư lự

Sóng nước buồn đợi chỉ một loài rong...

 

 

HUYẾT LỆ

 

Trời đỏ ta cũng thổ huyết đỏ

Ta khạc máu ra có tên người

Tên người hốt lạ vờn qua ngõ

Mây cuộn rũ người một vũng tươi.

 

 

KHÚC HÁT NỬA VỜI

 

Ðừng bắt tôi hát bài ca ấy

Tiếng kêu của loài ve tuyệt vọng

Một mùa hè ở cuối chân mây

Những cánh chim đại bàng cũng vừa biệt khúc

Cùng biển động

Những phím đàn rưng rức khóc

Trong tơ chiều

Ôi ngày qua rất vội những mỹ miều

Thanh xuân

 

Ðừng nhắc tôi về một dấu chân

Hồn tôi se lại từng hạt cát

Chiếc vỏ ốc đẹp nhất

Ðã lỡ chôn cất

Dưới lòng đại dương

Tôi cũng đã lỡ

Bọt trắng cùng giấc mơ sóng

 

Ðừng sầu giùm tôi những bông hoa rụng

Vườn ký ức

Những hàng cây mùa đông

Thơm biếc nụ xuân hồng

Lũ ong ngày cũ vẫn không về hút nhụy

Gió tròn môi nẻo gió

Mây qua cầu nẻo mây

lá bay... bay... bay

Khuất giữa chiều hôm mấy đường viễn mộng

 

Ðừng bắt tôi hát bài ca ấy

Nhạc đời đã tắt

Suối cạn trong rừng già

Phím chùng tơ dây

Ðêm ai về

Thẹn thùng với trăng

Khuyết một câu thề.

 

 

LỜI BỌT SÓNG

 

-1-

Vậy là đâu còn cách chi được tìm về,

núp sau hàng mi có lắm khi ấm áp

sẫm buồn. Rối rắm. Hoặc chỉ giả bộ buồn

đuôi mắt dài những mê lộ tình nhân

 

 -2-

khi giữa tôi và anh và màu trời xanh. Xanh đến hoang mang

đôi mắt nhìn đã nhuốm nghìn lời từ biệt dao cắt

có gió lộng đuổi theo đến nản lòng. Hoa vàng mộng mị

gần hết rồi. Một cuối năm. Trời không còn xanh

 

trời không còn xanh nên tôi rầu muốn tím hai môi

mà có thật là trời đã xanh như chưa từng vắt cạn máu

mà có thật là trời bỗng xanh như chiếc nơ xanh

trên bờ ngực xanh trong khu vườn ngọt tiếng chim xanh

 

à thì ra hồn rút ruột nên xanh

tôi một bữa về làm ma rút ruột

đợi một lần anh phanh ruột tim gan

ôi, làm ma rồi tôi chỉ ám anh thôi

 

ồ mà không. Có thể mình chỉ nên can đảm

rút ruột nhau tuồng như cơn mộng du

và như thế anh rồi đành thoát hiểm

tôi cất ruột mình giấu tận trời xanh

 

không sao đâu. Trời xanh đâu còn mãi… trời xanh

nên chỉ một lần thấy được trời xanh rất xanh

cũng chỉ một lần nghe mãi những vô âm

lời bọt sóng vẫn còn nguyên vẹn

 

 -3-

mòn con mắt đợi nhau từ mạt kiếp

mê nhau rồi không thiết phải hôn môi

mà ghé lại xin ấm một chỗ ngồi

nên ấp ủ mùi đông phương mải miết.

 

-4-

 tôi thuốc ngủ để chờ trông mộng mị

cho tôi đi xuyên tới những vì sao thăm thẳm của đêm nào

xuyên tới vùng không gian có vạt nắng ai ngồi

xuyên tới những thời khắc của thanh xuân sắp cạn

xuyên tới thứ bóng tối trắc trở trong anh

xuyên tới những bờ tóc phai những liêu xiêu đổ

xuyên tới những ẩn số của những mùa tình ve đực

xuyên tới anh. Ðể bắt về trong những giấc mơ

những giấc mơ không bao giờ đủ dài

như một thiên thu

uy vũ

 

-5-

Vậy là không còn cách gì

không thể không trở về bơi ngược dòng

khi giấc mơ đã hóa phép một lần khóc

như ngực áo khép hở địa ngục thiên đàng

như linh hồn đàn ông ngã năm ngã bảy trần gian

sao gói được mấy mùa thương mùa vắng

thôi thì

hãy cất giữ những khao khát. Bằng những cơn mơ tảng sáng

ồ mà khi không tôi bỗng muốn

làm căng cứng giấc mơ ai.

 

 

MÙA VÔ TẬN

 

Như đài hoa, em uống

những giọt sương

rớt từ miền bóng tối

đêm tràn lan khắp người em

 

Gió căng cứng

những động mạch vũ trụ

rừng núi hoang

thơm mùi cỏ dại

em tan trong anh

 

Ngày tan trong nắng

con đường tan theo những bóng cây

những bọt sóng tan cùng những con thuyền

những cây kem tuyết tan trên môi mùa đông

anh tan trong dòng sông em

 

Như những lau lách kỷ niệm

em thổi phơ phất lên anh

một đốm lửa

ngày xưa

 

Như lá quanh hoa

mình ấp ủ nhau

mùa vô tận.

 

 

NHỦ LÒNG CUỐI NĂM

 

Thôi em

chuyến metro cuối đã về trạm

bao giờ

anh ta cũng là người đến muộn

đã quá nửa đời trên trái đất khô

đã thử bao lần làm tình nhân đứng đợi

đã toan yêu một người,

nhiều người trong đời sống

cuộc đời đâu cách chi giải mã nổi

phần số của những con tàu đắm

dưới biển sâu cơn mộng

em cũng không cách chi biết được

chuyến xe nào đi về hư không

 

Vẫn là những ngày cuối năm

trống rỗng

mở toang mọi cánh cửa

căn phòng lạnh lẽo

bóng tối ký ức

cành hoa trắng ướp giữa dòng thư cũ

áo trắng, sáng nắng

mùa xuân quê nhà, môi cười chim hót

quanh sân trường màu xanh rất xanh

Cho em nhủ lòng

thôi thì cũng một lần

mở toang mọi cánh cửa

đuổi hết những tuyết giá mùa đông

những cảm giác lạc lõng

dù sao

cũng sắp bước qua một ngày của năm mới

ở một nơi

không còn những đóa mai

và em đang phát hiện

mọi người đang hối hả sống

 

Còn anh đúng là một kẻ luôn luôn đến muộn

khi chúng ta

đã không bao giờ còn trẻ nữa

khi em

cũng đã chìm lỉm quá sâu

trong đời sống

mênh mông

và khi không ai

còn đủ sức chở mùa xuân về...

                                                                                       

 

NO CHINA

(gởi người trẻ “Tuổi 20” và 2 đội bóng yêu nước No-U Hà Nội và Sài Gòn)

 

Tội cho bé thơ ngu ngơ trưng cờ

đại hán(g)

một ngôi sao sáng

hai ngôi sáng sao...

năm ngôi sao sáng, sáu ngôi sáng sao

ngây thơ nào đem dìm quốc nhục nơi nao

thế hệ nào khiếp nhược hơn cha ông

đã ba(o) lần lẩn thẩn đếm sao... xong

mà chẳng thấy đôi mắt người anh tuấn

mà chỉ thấy hai mắt mình rơi vỡ chảy máu tuôn tuôn

tình hữu nghị là cái chi chi khôn lường

khi ông sao đâu còn

trong bóng đêm mỏi mòn

                                                lời tăm tối loài người

 

này tuổi 20

sao đứng mãi trong bóng đêm rười rượi

que diêm đâu, sao chẳng đốt

cho bình minh sáng tươi

đốt sạch bóng cờ đốt bạo tàn đốt sáng phố phường

đốt lòng đại dương cho ngư dân sống sót trở về biển lạnh mù sương

no China, “no” yêu đương

đâu thể chết mê nhược mãi trên gường

tuổi trẻ Việt Nam chỉ thà chết

                                                            khi xuống đường

khi tự do không còn

ta cũng không còn

khi kiếp đời nô lệ vấp vương

tiếng nói này là xương tủy cho quê hương

 

no China. Đất nước này đã lắm tang thương nghìn năm qua

no China. Đất nước này là của riêng Việt Nam ta!

no China “ma”, mà cũng no-U, hoan hô no-U Sài Gòn no-U Hà Nội

đường lưỡi bò đường hão mộng bá vương

còn đường nào dẫn đến từ bi bác ái tình thương

nhân loại bao la

dẫn đến đường tim khan

của tuổi 20 dũng cảm mắt sáng hơn gươm

no China,

có nghe không tiếng vọng bầu trời sắp sập kêu ca

đã đến lúc hồi chuông báo tử ngân nga

em gọi anh, chị gọi em hối hả

cha gọi con, đất mẹ rộn rã: Tổ quốc ta phải đặt ở trên cao

chiêu hồn đất nước về như chiêm bao

chuông giáo đường khát khao

tiếng chuông chùa thiết thao

những hồi còi u u

từ cõi trời âm u

từ biển đảo sa mù

từ phố thị giam tù

từ núi rừng già đến núi rừng non

từ con sông lớn đến con sông con

Việt Nam ta hiền hòa như giống bồ câu

nhưng cũng phải đương đầu như thứ diều hâu

có một điều ác hiểm quá lâu

đừng tưởng

bắt nhân dân ôm ác mộng bưng bứt đầu

chạy loanh quanh lừa mị thiên đàng cuội

thiên đàng bù nhìn, thiên đàng hình nộm, thiên đàng bịp bợm, thiên đàng giả, thiên đàng giấy mã, thiên đàng... ma

 

no China, no China, không bóng ma dọa dẫm

hỡi tuổi 20 kiêu hãnh âm thầm

thà nông nỗi một tình yêu tổ quốc

chúng ta đi tìm thiên đàng thật để đánh cuộc

cho một ngày mai biển sóng

lặng yên.

 

 

NỖI HIỆN DIỆN VẮNG MẶT

 

Bây giờ qua những chấn song

người đàn ông

vầng trán cao rộng

sau lăng kính hư ảo cuộc đời

long lanh kính trắng gọng đen

đang nghĩ gì

đang ra sao

đang loay hoay mong mỏi mãnh liệt

được viết bài thơ tình không dang dở

cho đời sống

hay cho một Hà luôn đi bên cạnh

bức tranh sáng tối đời ông

như một nghĩ về duy nhất trắc ẩn

khi trời xanh đâu còn xanh nữa

như một lời hứa

ngày mặt trời hoài thai những rạng đông

khi ngoài kia

nắng mưa bão bùng

vẫn không ngừng truy lùng

những chú nai lãng mạn

liều mạng đến mê đắm

nồng nàn

trong những khu rừng xứ sở

khi những tên đồ tể siêu đẳng thứ thiệt

vẫn tiếp tục dở trò ham muốn

trên từng phân vuông da thịt

của những kiếp đời nô lệ

dù sao

khi cả tỷ tỷ người ngủ mê, mê ngủ

hoặc nơm nớp vờ ngủ quên, quên ngủ

tôi vẫn chắc như bắp rằng

bầy chuột con mất ngủ vẫn cúi đầu hướng về ông

ngắm nhìn lúc rúc

đồng một lúc

với vầng trăng thao thức xa xa

tôi nghĩ có lẽ chỉ mình ông

hệt chú cá voi nhắm một con mắt

khi ngủ

con mắt còn lại mở theo cánh cửa sổ linh hồn

của nhân loại

ông không nhắm cả hai mắt, đã đành

vì những oan hồn tháng sáu vẫn còn vất vưởng

ở nơi những quảng trường

rụng rơi tuổi trẻ

phi thường

phải rồi, bao giờ những tiếng kêu vẫn còn xé nát

những giấc mơ rất người

bao giờ niềm kiêu hãnh

được tự do

làm người

bị vỡ tan từng mảnh

bao giờ và cho đến bao giờ

những người tù lương tâm trí thức Việt Nam

cũng sẽ hằn theo dấu bước ông

khi nỗi bất lực của bầy kiến

vẫn cố gắng loi ngoi trèo qua từng bờ tường

công lý bị chân lý của kẻ cả

quẫy đạp

cứ tôi phải thế này, tôi phải thế nọ

cứ lặng lẽ đi bên lề phải thì vẫn bị té dập mặt

ở những kiên định chỉ định quyết định

hiếp dâm từng lời nói từng con chữ từng ngày

dường như chỉ khi nằm mộng

tôi mới được sảng khoái và thống khoái

khi chụp bắt một con sóng vĩ đại

trào lên giữa biển xanh

(ôi biển đời vẫn xanh khướt khướt xanh)

mang bóng dáng

dũng cảm gọi mời của ông

bởi vậy

nếu chỉ là chiếc ghế trống ở Na Uy

thì ông không có đó

cầm bằng như ông đang có đó mà thôi

chiếc ghế trống vắng mặt

vẫn thấy còn hiện diện một uy linh

một nỗi gì của tĩnh mà động

chiếc ghế trống để ở giữa

như hai bờ

đu dây sinh tử

khi chính ông đã chọn những cái tử địa

để được sinh ra lần nữa

để được khắc sâu vào biểu tượng

ước mơ tội tình của một Con Người

Con Người khắp địa cầu

với những khát vọng rất đỗi bình thường

không thể chìm sâu

điều mà tôi chưa hiểu được vốn là...

có phải đất nước tôi quá nhỏ hay lòng dũng cảm

và nỗi bi thương

chưa lớn đủ (?!)

dù sao chúng tôi vẫn cần rất nhiều sự quan tâm thao thiết

(giá gì không hề nằm trong những áp đặt chính trị nào đó)

như khi người ta nói về một đất nước đầy máu lệ

chiến tranh và thương xót

một cách thành tâm

điều còn lại

đằng sau chiếc ghế trống

vẫn là thái độ dương oai trâng tráo

tiếng gầm sau chót của mãnh thú rừng tàn bạo

bản cáo trạng vừa được viết ra

cho một thứ sư tử già

tốt hơn là nên ôm mặt chạy mải miết

ở cuối bìa rừng

nhân bản

thế giới.

 

 

ƠI THÀNH PHỐ KHÔNG CÓ CHIM BAY

 

Khốn nạn, tôi lại phải đi nữa rồi

Việt Nam của tôi đã là một thực thể không nhét nổi

những giấc mơ vàng mộng

tảng sáng chờ mong

thật ra, mọi giấc mơ đã bị bắn vỡ

trước khi được khai mở

như vầng mặt trời khẩn khoản

chưa chịu hé mọc

ở phương đông

và tôi cũng đã khẩn khoản

bao lần toan tính

khi những cơn mơ giữa ban ngày ban hôm

đã bị khánh kiệt

tôi biết rồi, cuối cùng bạn cũng phải biến tiệt

phải làm bất kỳ chuyến lên đường nào

dù bất trắc ảo não

nơi đây dường như ai cũng có thể bị phá sản

cả những bóng mát đầy tin yêu thơ ngây trong sáng

nơi những con đường có quá lắm những vòm cây bị chặt đầu

thay tên đổi họ đã lâu

thôi cũng đành

đâu ai buồn níu chân ai

khi một người vừa chân ướt chân ráo trở lại

thành phố vẫn thẳng tay

ném tới tấp những cọng rác thương tâm vào mặt hắn

không còn cách nào ngửi phải mà không khỏi xâm xoàng

mùi bóng tối

tủi nhục

kể cả những cơn gió cơ hồ cũng hết sức mệt mỏi

không chịu hộ tống cho những lầm lỡ

mà rác… ôi những đống rác

không biết từ ngọn ngành nào

luân phiên chui tuột vào

mấy ngõ ngách nhầy nhụa của lịch sử

những lầm lỡ không biết lỡ lầm

những lỡ lầm không đáng lầm lỡ

bài học nào cho tôi những roi quất

khốn kiếp, sao Việt Nam không còn là giấc mộng

cho tuổi trẻ anh, tuổi trẻ chị, tuổi trẻ em ươm những cánh đồng

mạ non

sao lòng yêu nước của một công dân nhược tiểu phải tự vuốt mắt mình

cho những bội phản

vâng, lắng nghe đi dòng thác chảy đầu ghềnh

tiếng ngựa hí van vỉ những phóng vút tự do

xin đừng tiếp tục chơi trò bịt mắt

khi một hạt bụi nhỏ nhặt

vướng rơi vào thế kỷ này

chắc hẳn cũng sẽ tự mình bốc thoát đi

chúng ta ai mà chẳng cần những cú bốc thoát, có phải?

để cùng thế giới nhân loại

vần vũ bay

vần vũ đáp xuống như những chiếc đĩa thần bay

siêu xa lộ thông tin

siêu không gian mở rộng báo chí

siêu… tàu cao tốc

hóa giải giữa thinh không

tội tình chi dân tộc chúng ta

mà cứ phải lãnh đủ rất chi là…

những cú nhân danh này nhân danh khác

nhân danh ai nhân danh điều gì không hiểu

sao chưa thấy nhân danh con người

dù con người nơi đây vốn bé nhỏ

như những đàn kiến lắm lúc chỉ biết cúi đầu ngược xuôi

hãy xót xa nhìn đường đi của bầy kiến đen Việt Nam

để thấy sự kỳ vọng nhẫn nại

của những người dân đen

thấp cổ bé miệng

có phải không, chúng ta cần được sống được thở như hình thái của một con người

và cho đúng thứ não trạng của một sinh vật nhất định có bộ óc

ờ thì nhiều khi tôi cũng muốn đánh mất cho rồi

một bộ óc một trí nhớ

một quốc tịch một hơi thở

một bôi sạch một tổ tiên

một thành phố một con đường

một quê hương

à thì ra đâu đó trong tâm hồn mình

không phải đâu, có một sự thật đang là như thế

những sáng mai, tôi xin buồn bã thú nhận rằng:

những bình minh nơi đây đã không còn những tiếng chim hót

những tiếng chim dội vang trong vườn cũ

vờn qua những ô cửa

đánh thức những cô cậu học trò ngái ngủ năm xưa

ơi, thành phố sao giết sạch cả những nụ cười sương sớm

có phải không, chim đã đi tìm vòm trời nào nắng ấm thủy tinh

sao nơi đây quê nhà / sao nơi đây không còn giọng líu lo sơn ca

sao nơi đây tôi vẫn trở về thổi hoài

những đường bay

khi những cánh chim đã không còn vỗ cánh

hữu hình và vô hình

trên những tháp chuông những công viên những đường dây điện ủ ê thảm sầu

chim chóc bằn bặt nên nóc giáo đường lời Chúa phán Phật dạy cũng chợt khuất lấp

ừ nhỉ, đến Phật Chúa cũng lặng thầm hóa thạch thì con người còn biết gởi nguyện cầu cho ai?

lẽ nào chúng ta cứ bị bẹp dí trong tay tên thổ phỉ

ngoắc ngoải không dưỡng khí

mà không nhận ra cuộc sống đang bước dần đến cuối đường

cuộc chết

à, đành rằng người ta vẫn thở vẫn nhăn răng như khỉ

những con khỉ vốn không được phép sổng chuồng

mà chỉ biết kêu khẹt khẹt

trong những thèm thuồng chuối chín nơi tay người kiểm soát vô cảm sở thú

ơi, những cánh chim hun hút thiên thu

sao còn vứt lại nơi đây đường chân trời tự do ảo mộng

ơi thành phố nào tôi đến mà vắng bặt chim bay

vắng bặt những mùa xuân của sơn ca

chim trời lồng lộng

thôi, chắc tôi lại phải tiếp tục đi nữa rồi

mẹ kiếp

chém cha cái ác!

ngửa cổ / phanh ngực áo / mở trừng mắt

trêu ngươi những đường dao ngọt ngào đâu đó

những bản án không tên

những tù nhân không bản án

có hay không những lời chim tình tự ca dao

trong mỗi trái tim Việt Nam

người ta bảo: “làm thân du mục thì có gì vui đâu mà ham”

“Đành rằng thế,” tôi lại ngơ ngác hỏi: “Nhưng tại sao lại chắn hết lối những con đường, ngõ ngách mà tôi muốn tìm về?”

vẫn tiếng ho khan của một người không được tử tế, không có trái tim: “Đã bảo cứ đi đi, cút xéo cho rảnh mắt. Đừng hòng ở đây còn sắm nổi cho ai một… nụ cười”

một-sự-sống thì đúng hơn, a, một sự sống không nụ cười có còn là một-sự-sống?

rõ khổ, khi tôi đi vẫn không có nghĩa là chối bỏ Huế, Sài Gòn, Hà Nội, phố biển Nha Trang…

nghĩ cho cùng chim đâu còn khoảng không nào

dung nạp

những gã thợ săn lòng lang dạ thú

không dễ gì tha chết cho loài chim cánh mỏng

không thể làm đầy những cái túi ba gang

khi những ngân hàng ở Thụy Sĩ lúc nào cũng sẵn sàng nặng thêm những tham ô

mà thành phố

vẫn vo ve ruồi nhặng và bụi, ghê ghê là bụi

cuồn cuộn những khẩu trang những mặt nạ đội lớp người

và tôi với những mỏi mòn tiếng hò reo

khi dưới kia

nơi có những con suối nhuộm vàng từng mồi lửa

bầy đàn cho một cuộc chơi bất ngờ… khói bay

khói bay… níu gọi chân mây

khói bay thay cho đường bay

của chim

cho tôi, anh và chị và em

sẽ lần mò tìm về với biển cũ

ơi những con cá hồi lãng mạn

vẫn cưu mang hoài

từng con sóng nơi mình đã sinh ra…

 

 

ĐÔI GIÀY PHỤ NỮ MADE IN VIETNAM

 

1.

Hãy vớt lên một vầng trăng lạnh

để thấy ngày đã tắt

người cũng đã quá xa

một bờ môi nhạt nhòa sương khói

một cõi lòng đóng sập những khói sương

còn gì không mà băng bó vết thương

nước mắt lung linh một màu trăng

em lung linh những khát vọng có thật

người ở đâu trong những bạt ngàn mùa cũ

có xoải dài tay chụp bắt những tiếng hát

bầy ve sầu lãng mạn chừng như đã im hơi

người cũng chừng như khuyết như trăng

như mây như mưa như sông như tan như vỡ

sao tưởng rằng vẫn còn thơ còn mộng

vẫn còn lộng lẫy những chiêm bao

 

2.

có phải không

quả tình người đã không còn dành một chỗ cho em

trong trái tim đã quá lộn xộn nhiều ngăn

một chỗ bên đời lại càng không nốt

có phải không

chúng ta không thể mở ra thêm một miền tuyệt vọng

hiển thánh cũng đã rồ dại bán đứng những thứ tình yêu trong sạch ở trần gian

những người đàn ông khắp nơi đã hoan lạc rẻ rúng

trên những khóc cười của phận đàn bà Việt Nam

cái chết của những loài bướm mắc tội tông truyền

trên những đường cong chữ S có em rách bươm như những đường trinh con gái

thân xác em đã nhàu như chiếc áo lịch sử đã được cởi tới cởi lui hoang dâm

em đã từng thấy những chiếc dương vật căng cứng mà không thể hứng tình dã thú

em đã từng nghe những tiếng thở hổn hển mất dạy ở những nhà thổ Tiệp Khắc, Thái Lan...

không, chúng ta không thể tiếp tục chứng kiến những cuộc hóa thân lịch sử ê chề như thế

những bầy bướm đêm không được phép làm người

những thân tàn ma dại tệ hơn những cái xác sâu bọ

treo trên phận người điên loạn

không còn một mùa hạ nương náu phù dung

góc phố xưa giẫy chết

líu ríu lời cầu hồn về một màn sương con gái không bao giờ còn vá nổi:

“xin tha cho cháu, cháu còn trinh trắng mà.”

ôi tưởng chừng những chiếc lưỡi không còn tiếng nói để vọng âm

những đôi mắt không còn nắng để thắp

chỉ còn bóng tối của những cái chết mang tên lao động trá hình

những gả bán Đài Loan / những chiến thắng dương vật

thời của những tên bò đực thô bỉ húc sừng đâm lút xương tủy giấc mơ con gái da vàng

có phải không

khi cả trăm năm nữa cũng ngần ấy chuyện bán buôn?

bán buôn phụ nữ / bán buôn thân xác / bán buôn đất nước

tất cả mọi người / đời sống trong thành phố này đều khoái lạc dưới những ngón tay của viagra xanh viagra hồng

những con bệnh / những mất mát của AIDS chẳng thể hù dọa vồ chụp nổi tiếng trống dục tình

trước sau gì cũng chết / và những cà phê ôm, bia ôm, karaoke ôm, Honda ôm, vé số ôm... vẫn sống

những đồng tính luyến ái / những dị tính chính thống rồi cũng đến lúc không giải mã được những bí mật của thiên nhiên

thì thôi... cứ xin chào nhau ở những ngã ba đời hiện đại

khi những nhắn gởi của cuộc sống là phải sống hay cứ hồn nhiên chết hoặc phải chết để được sống

sống và những thông điệp làm người sao quá chán chê

vậy nhưng...

người vẫn muốn thế giới này cuối cùng còn sót lại em

để nói về những giấc mơ không bao giờ có thật

về ý nghĩa của một giọt sương mai / một chiếc lá rụng / một tháng mười hai cuối cùng

dù chẳng thể còn giữ được một lời hứa sẽ yêu nhau cho đến tháng mười hai cuối cùng ấy

 

3.

làm sao được, hỡi tên Adam mà em đã yêu không một cơ man nào kể xiết

đã đến và đã rót vào tai em những lời tỏ tình ngọt như những đường dao

đường dao có khi đã cắt trái tim em thành muôn mảnh

đã mơn trớn / liếm láp / cọ xát / vỡ òa / tụng ca thân thể em / như một cháy bỏng của vầng mặt trời thiên đỉnh

mình không những chỉ lướt qua môi nhau, ảo diệu / mà còn nổ tung như cuồng phong bấn loạn / như trái đất chỉ có riêng hai ta và tận thế

người biết không

chúng ta đã bóc trần nhau / như bóng tối cởi hết trăng sao / trào ứa nhau như thủy triều cạn kiệt mùa trăng

nên chỉ khi ở cạnh người, em mới tồn tại được cả bóng lẫn hình

và như thế

dù cuộc đời có đôi khi nghiệt ngã

em có đôi khi thấy mình lầm lỡ yêu người

đôi khi chết khát vì cây tình quên tưới

thì ở một cõi riêng nào đó

chắc gì người vẫn thủ dâm hình bóng em?

chắc gì người vẫn còn là người đàn ông nam tính nhất trên tất cả những người đàn ông

chắc gì những người đàn bà trong những căn trọ kín cửa

nơi một bầu trời khác

không thay em để vuốt lên những vũ điệu của nàng Kiều Nguyễn Du

chắc gì đàn ông chỉ yêu mà không cần dâng hiến hay chiếm đoạt

có lẽ không ai còn cần đến một đôi giày

đã có quá nhiều người xỏ

mặc dầu có thể đã hơn một lần

người nói: em chính là đôi giày khít khao nhất.