Diễn đàn Câu lạc bộ Văn đoàn Độc lập Việt Nam: Vì sao cá vui, cá chết…

Danh ngôn

“Thế giới này, như nó đang được tạo ra, là không chịu đựng nổi. Nên tôi cần có mặt trăng, tôi cần niềm hạnh phúc hoặc cần sự bất tử, tôi cần điều gì đó có thể là điên rồ nhưng không phải của thế giới này.”

“Ce monde, tel qu’il est fait, n’est pas supportable. J’ai donc besoin de la lune, ou du bonheur, ou de l’immortalité, de quelque chose qui ne soit dement peut-etre, mais qui ne soit pas de ce monde.”

(Albert Camus, Caligula)

“Tất cả chúng ta, để có thể sống được với thực tại, đều buộc phải nuôi dưỡng trong mình đôi chút điên rồ.”

“Nous sommes tous obligés, pour rendre la realite supportable, d’entretenir en nous quelques petites folies.”

(Marcel Proust, À l’ombre des jeunes filles en fleurs)

“Nghệ thuật và không gì ngoài nghệ thuật, chúng ta có nghệ thuật để không chết vì sự thật.”

“L’art et rien que l’art, nous avons l’art pour ne point mourir de la vérité.” (Friedrich Nietzsche, Le Crépuscule des Idoles)

“Mạng xã hội đã trao quyền phát ngôn cho những đạo quân ngu dốt, những kẻ trước đây chỉ tán dóc trong các quán bar sau khi uống rượu mà không gây hại gì cho cộng đồng. Trước đây người ta bảo bọn họ im miệng ngay. Ngày nay họ có quyền phát ngôn như một người đoạt giải Nobel. Đây chính là sự xâm lăng của những kẻ ngu dốt.”

“Social media danno diritto di parola a legioni di imbecilli che prima parlavano solo al bar dopo un bicchiere di vino, senza danneggiare la collettività. Venivano subito messi a tacere, mentre ora hanno lo stesso diritto di parola di un Premio Nobel. È l’invasione degli imbecilli.”

(Umberto Eco, trích từ bài phỏng vấn thực hiện tại Đại học Turin (Ý), ngày 10 tháng 6 năm 2015, ngay sau khi U. Eco nhận học vị Tiến sĩ danh dự ngành Truyền thông và Văn hoá truyền thông đại chúng. Nguyên văn tiếng Ý đăng trên báo La Stampa 11.06.2015)

Vì sao cá vui, cá chết…

Truyện

Ngô Khắc Tài

Ngàn năm trước thầy trò Trang Tử dắt tay ra bờ biển dạo chơi. Trong lúc Trang Tử ngửa đầu lên nhìn bầu trời, nhìn theo đàn chim sẻ đôi cánh nhỏ mong manh mà muốn bằng chim bằng có đôi cánh lớn bay cao nên từng con lần lượt bay lên rồi rớt xuống. Trong lúc thầy nhìn trời, anh học trò lại nhìn xuống mặt biển, lúc này nước xanh ve từng đàn cá tung tăng bay lượn.

- Ơ, cá vui…

Anh kêu lên. Trang Tử đang nhìn chim ngẫm nghĩ sự đời, nghe tiếng học trò quay đầu lại nhìn rồi hỏi:

- Sao con biết cá vui?

Anh học trò lúng túng chẳng trả lời được và cũng không ai trả lời được câu hỏi như câu đố treo trên đầu người lơ lửng suốt ngàn năm…

Cho đến một ngày bờ biển tràn ngập những con cá chết… Cả vùng đất trở nên hôi thúi, dân bỏ ghe thuyền đi biển lên bờ rồi lần lượt ra đi. Lúc này người sực nhớ đến câu nói của thầy Trang: Vì sao con cá vui là tiên tri cho cái ngày - Vì sao cá chết.

Vì sao con cá vui - Vì sao con cá chết.

Vì người không phải là cá. Từ lâu lấy cá làm thức ăn nhưng người lại là kẻ xa lạ đứng ở ngoài sự vật. Thay vì tâm vật là một sự sống đồng nhất thể, người lại đi chia hai.

Chẳng những không là cá, những sự vật có vần a như đá, lá, má, ô bà má… người vẫn đứng ngoài. Thương nhau mà bằng mười phụ nhau.

Không nghe đá kêu “ngàn năm sỏi đá vẫn còn có nhau”. Không thấy từng chiếc lá non mọc ra, mà theo ngẩn ngơ mùa lá rụng trong vườn, không nghe cây nó chê anh đã già. Vì không là má nên tâm hồn người hạn hẹp không như lòng mẹ, con không khóc nhưng mẹ ở xa biết đã tới giờ cho con bú mẹ cũng tất cả chạy về. Tội cho ô bà má từ xa lặn lội đến thăm người, người hờ hững không chào đón, lúc ra về còn theo trách móc.

Vì sao con cá chết. Vì sao con cá chết. Người không trả lời được.

Riêng anh học trò của Trang Tử sau đó chết, ngàn năm sau đầu thai làm gã ăn mày. Anh mang bị gậy thui thủi đi khắp ngả đường, miệng cứ cầu xin.

- Con cá nó sống vì nước… Con sống nhờ vào lòng tốt của ông bà…

Danh ngôn

Ban Biên tập

Tra cứu theo tên tác giả

Vì sao cá vui, cá chết…

Ngô Khắc Tài