Diễn đàn Câu lạc bộ Văn đoàn Độc lập Việt Nam: Viết [dạy & học] lịch sử (hay Lịch sử & Hậu hiện đại]-4. Hi[s]story

Danh ngôn

“Thế giới này, như nó đang được tạo ra, là không chịu đựng nổi. Nên tôi cần có mặt trăng, tôi cần niềm hạnh phúc hoặc cần sự bất tử, tôi cần điều gì đó có thể là điên rồ nhưng không phải của thế giới này.”

“Ce monde, tel qu’il est fait, n’est pas supportable. J’ai donc besoin de la lune, ou du bonheur, ou de l’immortalité, de quelque chose qui ne soit dement peut-etre, mais qui ne soit pas de ce monde.”

(Albert Camus, Caligula)

“Tất cả chúng ta, để có thể sống được với thực tại, đều buộc phải nuôi dưỡng trong mình đôi chút điên rồ.”

“Nous sommes tous obligés, pour rendre la realite supportable, d’entretenir en nous quelques petites folies.”

(Marcel Proust, À l’ombre des jeunes filles en fleurs)

“Nghệ thuật và không gì ngoài nghệ thuật, chúng ta có nghệ thuật để không chết vì sự thật.”

“L’art et rien que l’art, nous avons l’art pour ne point mourir de la vérité.” (Friedrich Nietzsche, Le Crépuscule des Idoles)

“Mạng xã hội đã trao quyền phát ngôn cho những đạo quân ngu dốt, những kẻ trước đây chỉ tán dóc trong các quán bar sau khi uống rượu mà không gây hại gì cho cộng đồng. Trước đây người ta bảo bọn họ im miệng ngay. Ngày nay họ có quyền phát ngôn như một người đoạt giải Nobel. Đây chính là sự xâm lăng của những kẻ ngu dốt.”

“Social media danno diritto di parola a legioni di imbecilli che prima parlavano solo al bar dopo un bicchiere di vino, senza danneggiare la collettività. Venivano subito messi a tacere, mentre ora hanno lo stesso diritto di parola di un Premio Nobel. È l’invasione degli imbecilli.”

(Umberto Eco, trích từ bài phỏng vấn thực hiện tại Đại học Turin (Ý), ngày 10 tháng 6 năm 2015, ngay sau khi U. Eco nhận học vị Tiến sĩ danh dự ngành Truyền thông và Văn hoá truyền thông đại chúng. Nguyên văn tiếng Ý đăng trên báo La Stampa 11.06.2015)

Viết [dạy & học] lịch sử (hay Lịch sử & Hậu hiện đại]-4. Hi[s]story

(Rút từ facebook của Inrasara)

… Cứ kể câu chuyện của mình, về mình một cách thành thật nhất có thể.

Tôi đã kể câu chuyện của tôi. Tôi và lịch sử Champa. Tôi và Urang Cham. Tôi trong tương quan với tâm hồn con người Cham và tinh thần văn hóa Cham. Tôi và palei Chakleng. Cha và mẹ, chị Hám, anh Đạm, hay anh Hàm Bộ vô danh giữa trời đất. Những người đàn ông của tôi…

Henri Miller nói đại ý, đến lúc nào đó ông chỉ kể câu chuyện của ông, liên quan đến cá nhân ông, những người sống quanh ông, những điều mà ông biết, ông trải nghiệm… Chỉ có chúng là thật, tất cả còn lại chỉ là văn chương. “Mà tôi không thích văn chương”, ông cả quyết. Và ông kế, tất tần tật, cả những gì bị đời/ chính quyền cho là nhạy cảm, cấm kị. Sự thật trần trụi hay phóng đại, cả thành tích trên giường của ông, phơi bày tật xấu của mình hay tự ca tụng cũng không chừa. Kể một cách vui vẻ và khoái hoạt!

Tôi [muốn] giống ông, duy có cái khác ông là, không thể kể về chuyện tình của mình. Muốn, nhưng không thể. Kể thoải mái tình yêu và tình dục [là bộ phận thiết yếu của con người] đòi hỏi lượng ngôn từ kinh khủng. Nhà văn nào không làm chủ nổi chúng, sẽ thành thô thiển và lố bịch ngay từ dòng đầu tiên.

Đó chính là lịch sử. Một thứ lịch sử ngoại biên đầy tính “nhân văn” theo đúng phong cách hậu hiện đại. Có khi chúng còn phản ánh tinh thần con người thời đại nhiều hơn là thứ lịch sử được ghi chép theo kiểu biên niên với cả đống sự kiện to tát ở thượng tầng với bát ngát con số chính xác nữa.

Hãy tưởng tượng thời đại nào đó của đất nước nào đó không có nhà văn, không có người kể chuyện mà chỉ có sử gia làm việc. Có ghi chép thật đến đâu cũng quanh đi quẩn lại chuyện vua chúa [một nước hay giữa các nước] tranh nhau quyền lực, hư hỏng của quan lại, trụy lạc nơi khuê các, nghĩa là những gì diễn ra ở “trung tâm”, thượng tầng xã hội. Còn các nhà du hành phương xa có ghi là ghi lối ăn mặc, các lễ hội với ca múa nhạc xa lạ, thú vị hay kì quái dưới con mắt họ. Không gì khác. Chả thấy đâu thế giới ngoại biên với sinh phận “rơm rác” dưới đáy xã hội cùng những suy nghĩ và lo lắng khác, vui và buồn khác hơn...

Tại sao bạn không làm nhà văn của bạn, và thử kể câu chuyện của bạn đi?

[Photo: Tôi, Kẻ Kể Chuyện - trên đồi hoang, ở giáo đường quê nhà, hay trong quán cà phê phố chợ].

Danh ngôn

Ban Biên tập

Tra cứu theo tên tác giả

Viết [dạy & học] lịch sử (hay Lịch sử & Hậu hiện đại]-4. Hi[s]story