Danh Ngôn

Làm sao các bạo chúa có thể trị an đất nước mình, nếu họ không mua chuộc một liên minh to lớn với nước ngoài?

For how can tyrants safely govern home,/ Unless abroad they purchase great alliance.

William Shakespeare, King Henry the Sixth, Part III, 1591

Một bạo chúa còn có những lúc tốt; một tập thể chuyên quyền thì chẳng bao giờ…Bạn muốn sống dưới chế độ chuyên quyền nào hơn? Tôi không muốn chế độ chuyên quyền nào cả; nhưng nếu phải lựa chọn, tôi thà chọn một cá nhân độc tài hơn một tập thể độc tài.

Un despote a toujours quelques bons moments; une assemblée de despotes n’en a jamais… Sous quelle tyrannie aimeriez-vous mieux vivre? Sous aucunes; mais, s’il faullait choisir, je tétesterais moins la tyrannie d’un seul quecelle de plusieurs.

Voltaire, “Tyrannie”, Dictionnaire philosophique, 1764

Ban biên tập

Địa chỉ liên lạc:

1. Thơ

tho.vanviet.vd@gmail.com

2. Văn

vanviet.van14@gmail.com

3. Nghiên cứu Phê Bình

vanviet.ncpb@gmail.com

4. Vấn đề hôm nay

vanviet.vdhn1@gmail.com

5. Thư bạn đọc

vanviet.tbd14@gmail.com

6. Tư liệu

vanviet.tulieu@gmail.com

7. Văn học Miền Nam 54-75

vanhocmiennam5475@gmail.com

Tra cứu theo tên tác giả

Cờ lờ mờ vờ

Batrioldman

 

Cờ tới tay… nhanh nhẩu thay!… Anh phất

Lờ dân oan đang khóc hận đầy đường

Mờ mịt quá, nợ nần non cao ngất

Vờ quý dân! Anh xạo thấy mà thương!

 

Cờ Trung Quốc anh thêm sao vào đó

Lờ ngư dân!... Tàu lạ bắn hàng ngày

Mờ khói sóng… giàn khoan Tàu lấp ló

Vờ lên gân… anh lấy nước xịt ngay…!

Thơ gửi Văn Việt

 

Như Quỳnh de Prelle

 

 

EM

 

Em yêu loài người

Người đo đc nói tôi không yêu em vì em hoang di

Người hc hành có bng tiến s nói tôi không thích em vì em làm thơ

Người cng sn nói tôi không chn em vì em không là tt c như nhân dân ca tôi

Người tình ca em nói yêu em vì em là cô gái điên r như chính em

loài người có qyn tht vng v em

Trên những hận thù (kỳ 5)

Kịch bản điện ảnh

Tiêu Dao Bảo Cự

NHÀ MẸ THẰNG LAI – NGOẠI – NỘI – TỐI

B nhẹ nhàng đến trước cửa Thằng Lai nghe ngóng. Cửa đóng, bên trong có ánh đèn và tiếng Người trò chuyện. Anh nhận ra ngay giọng của bà mẹ Thằng Lai và công an A, còn một giọng nữa anh đoán chắc là của Thằng Lai. Không tính toán, B xô mạnh của bước vào. Ba Người giật mình quay ra. B vui mừng khi thấy người thứ ba trong nhà đúng là Thằng Lai.

Thằng Lai hốt hoảng, da nó đen nên mặt không thấy biến sắc nhưng mắt nó mở to thao láo và miệng há ra nhe hàm răng trắng ởn. Bà mẹ thất thần, giơ tay quơ quơ trước mặt như muốn chặn B lại. Công an A sửng sốt đứng lên mở miệng định nói gì nhưng rồi ú ớ ngưng lại. Một phút im lặng căng thẳng nặng nề trôi qua.

B lớn tiếng chào, cố bình thường hóa giọng nói của mình.

Mùa Thu

Vũ Thành Sơn

Chiều nay nắng qua đời

Hoài Khanh

Bây giờ đã giữa mùa thu. Gió mát. Trời nhẹ và xanh trong. Những cơn mưa dầm lê thê ảnh hưởng bởi những đợt áp thấp lúc đầu mùa đã chấm dứt. Khi bước xuống xe vào nhà, bà Oanh định rủ bạn ngồi trong bếp cho tiện nhưng bà Hà cứ một mực đòi kê bàn ra vườn. Trong nhà vừa tối vừa bí bỏ mẹ, bà Hà nói. Vườn nhà bà Oanh nằm giáp với mảnh đất trồng rau phía hậu liêu của một ngôi chùa cổ; ngồi ở đó có thể ngửi thấy trong không khí mùi hương khói thấm đẫm quyện lẫn với tiếng chuông, mõ từ bên chùa vọng sang. Sắp đến rằm rồi, từ hôm qua trước cửa chùa đã thấy treo mấy lá cờ lông nheo và lác đác vài sạp tre được dựng lên chóng vánh để bán giấy vàng mã, hương đèn các thứ.

Bà Oanh chiều theo ý bạn kê cái bàn bằng nhựa nhỏ màu trắng bên dưới gốc cây nhãn rồi bày nước uống, một đĩa trái cây, bánh ngọt và hai cái ghế, sau đó nói vọng vào trong nhà, Hà đâu, ra đây đi. Trong nhà, bà Hà đứng trước gương sửa lại mái tóc, chẳng nói chẳng rằng. Một lát sau, bà mới thong thả bước ra, trên tay cầm theo tờ họa báo để trên bàn, nói Mùi hương trầm thơm quá. Một ngọn gió lạc lõng từ một cái hồ gần đó thổi qua mát lạnh cuốn theo những chiếc lá nhãn rơi rụng xuống bàn lả tả. Bà Oanh vừa đưa tay lên phủi áo vừa nói:

Minh triết phương Tây (kỳ 15)

Bertrand Russell

Nam Dao Nguyễn Mạnh Hùng chuyển ngữ

Khi phong trào Nhân Bản ở miền bắc dẫn tới những quan niệm mới trong Ki-tô giáo, phong trào ở Ý không quan tâm chi nhiều đến tôn giáo. Thời đó, cũng như bây giờ, Công giáo chiếm một phần của đời sống thường nhật và không luôn tác động lên ý thức con người. Trong một chừng mực, tôn giáo chỉ là phần nhỏ so với những điều khác. Ngoài ra, vì Rome là trung tâm quyền lực, Công giáo Roman không thể gây phiền hà cho tinh thần quốc gia người Ý. Đây chẳng qua là một hình thức lưu lại của niềm tin quốc gia đã hiện hữu từ thời hoàng kim xa xưa. Ảnh hưởng đáng kể này trong phương cách quản trị Giáo hội Roman còn tồn tại cho đến ngày nay.

Một trong những đóng góp của phong trào Nhân Bản ở Ý là đặt lại trọng tâm trên truyền thống Toán học của Pythagoras và Plato. Cơ cấu số học của thế giới lại được nhấn mạnh, thay thế tư tưởng của Aristotle đã một thời trùm phủ tư duy triết học. Đây là một trong những lý do quan trọng khiến khoa học lại được phát huy trong thế kỷ 16 và 17. Và điều này quá rõ với sự phục hưng của nền kiến trúc Ý. Ở mặt này, liên hệ thiết thân với truyền thống cổ điển được ghi nhận trong công trình của Vitruvius, kiến trúc sư Roman thời thế kỷ thứ 1. Điều cực quan trọng là tỉ lệ hài hòa giữa những phần khác biệt của một kiến trúc, theo đó người ta khai triển một lý thuyết Toán về cái Đẹp. Dựa trên nguồn Hy Lạp, Vitrivius cho rằng Đẹp là những tỉ lệ hài hoà của cơ cấu một vật thể. Quan niệm này rõ là phát xuất từ trường phái Pythagoras, một thế cách mà Lý thuyết Ý thể cũng chấp nhận. Với mắt trần, không thể định lượng được những tỉ lệ của những phần cấu tạo một công trình kiến trúc. Nhưng khi những tỉ lệ chính xác đó được tuân thủ trong một công trình, ai cũng nhận ra tính mỹ thuật của nó. Sự tồn tại của những tỉ lệ hài hòa đó, như lý tưởng, bảo kê cho tính toàn hảo.

‘Một biến cố văn hoá giáo dục’

Học sinh lớp 3 có thể trình bày một báo cáo khoa học không? Đó là những gì mà chúng ta đang chứng thực về “biến cố văn hoá giáo dục” mà bộ sách giáo khoa của nhóm Cánh Buồm cho ra đời.

· So sánh giáo dục gia đình giữa phụ huynh Pháp…

· Prince Ea: Giáo dục hiện nay là ‘bắt con cá…

· Đồ họa: Giáo dục, kế hoạch thiên niên kỷ và…

clip_image001

Phụ huynh tìm hiểu bộ sách của nhóm Cánh Buồm.

Thương tiếc Lý Tiến Dũng, thương tiếc một tài hoa

(Rút từ facebook của Ngô Thị Kim Cúc)

 

Có mặt ở nhà riêng của vợ chồng Lý Tiến Dũng - Nông Thanh Vân cùng với Đào Hồng Hạnh và con trai vào tối ngày 4 tháng 12, tôi vẫn còn nguyên nỗi bàng hoàng sửng sốt đến mức không thể khóc nổi. Ở đó, tôi nhìn thấy đông đủ các anh chị em của Dũng và Vân; con trai và con gái của hai em; và nhất là mẹ Dũng, người cũng vừa chịu tang chồng – giáo sư Lý Chánh Trung – vào tháng 3 vừa rồi. Trên gương mặt của tất cả mọi người là một nỗi chết lặng đầy chịu đựng, trước nỗi đau mà họ đã phải làm quen suốt một năm qua, khi bệnh của Dũng bắt đầu bộc phát.

Tôi không biết sớm chuyện buồn được giữ kín này. Gần đây, thỉnh thoảng đọc những stt của Vân trôi trên dòng thời gian, tôi cảm thấy có chuyện gì đó rất nặng nề đang chiếm tâm trí em, nhưng tôi không nghĩ đó lại là điều mà ít ai ngờ tới: mạng sống của Lý Tiến Dũng. Suốt thời gian ấy, Vân tất tả ngược xuôi lo thang thuốc cho chồng, kể cả chuyến đi Anh với hy vọng cuối sẽ tìm được cách để Dũng có thể đi tiếp cùng vợ con trong cõi sống đang đầy những hiểm nguy này. Vậy mà chiều ngày 4 tháng 12, Dũng đã lặng im, mãi mãi không tỉnh dậy sau khi hôn mê sâu…

Đọc Lênh đênh của Lưu Na: Thơ mộng và đau đớn

Phan Tấn Hải

clip_image002

"Em và chị Như bị hiếp ba bốn chục lần, chúng đã ném chị Như xuống biển, vừa định bắt em theo thì có tàu hàng hải tiến gần nên tụi nó bỏ đi. Lên đảo em xin đi Na Uy chứ không đi Mỹ với anh Tuấn fiancé của em nữa."

Những dòng trên là lời của Phượng nói với Ngà ở trại tỵ nạn, được ghi lại nơi trang 87 trong tác phẩm Lênh đênh, khi Phượng kể về chiếc ghe vượt biên gặp hải tặc.

Và nơi trang 88, tác giả Lưu Na kể về thân phận người phụ nữ Việt:

"Ngà biết từ đây cho đến chết Ngà sẽ không bao giờ trả lời câu hỏi mà tất cả những ai đi vượt biên đều hoặc hỏi thầm hoặc thốt thành câu: có “bị” hải tặc. Nói có là dối mà nói không có tội, tội với Phượng, tội với tất cả những người phụ nữ không may. Tự bao giờ cái may mắn của một vài cá nhân trở nên tội với những người thọ nạn? Người con gái Việt Nam da vàng, tất cả những người phụ nữ vượt biên – vết chàm đã khắc, màu chàm đã nhuộm, và anh Tuấn, tất cả những Tuấn chàng trai nước Việt, có còn cách nào khác hơn là chúng ta phải xa nhau, để ở mỗi phương trời cách biệt may ra còn có thể sống tiếp. Đêm vẫn trong, chỉ hồn mình đục. Đảo tị nạn không chỉ xóa lối về mà tẩy trắng luôn những tờ hồn trắng, để lại những vết gôm nham nhở xám buồn..."

Và như thế, tác phẩm Lênh đênh hình thành. Đó là những dòng chữ đầy sức mạnh.

Đến già mới chợt tỉnh (kỳ 3)

Hồi ký

Tống Văn Công

GẶP BA NHÀ VĂN BỊ VÙI DẬP.

Tôi gặp nhà văn Hà Minh Tuân ngay sau khi ông bị lâm nạn năm 1962. Bạn tôi, anh Trần Dũng Tiến nguyên là cảm tử quân Hà Nội năm 1946, phụ trách công tác Tuyên truyền – Thi đua của Nhà máy gỗ Hà Nội ở Bến Chương Dương, gần bãi sông Hồng. Tôi đến nhà máy gặp anh Tiến tìm tài liệu viết báo và nhân đó xin mua gỗ vụn làm củi đun bếp. Anh Tiến cho biết, ông Hà Minh Tuân vừa bị cách chức giám đốc Nhà xuất bản Văn học, đang lao động cải tạo ở đây. Công việc của ông là khuân gỗ dưới bến sông Hồng xếp lên xe hai bánh, kéo xe về, xếp gỗ vào kho nhà máy. Lúc giải lao giữa ca, anh Tiến mời ông vào văn phòng uống nước, trò chuyện với chúng tôi. Ông hơn tôi một giáp, hoạt động cách mạng từ năm 1943, tham gia khởi nghĩa tháng Tám ở Hà Nội, rồi vào bộ đội lên đến chính ủy trung đoàn, sau tiếp quản Hà Nội được bổ nhiệm làm giám đốc đầu tiên của Nhà xuất bản Văn học. Nếu ông cứ chuyên tâm vào việc “gác cổng chính trị” như các vị giám đốc khác thì hẳn đã leo lên cấp Vụ, cấp Bộ rồi, hoặc ít nhất cũng được yên vị tới lúc hưởng lương hưu. Nhưng do có máu mê văn chương, năm 1957 ông viết quyển “Trong lòng Hà Nội”, năm 1960 ông viết “Giữa hai trận tuyến”. Cả hai tác phẩm đều được đánh giá đã “đóng góp xuất sắc cho nền văn học xã hội chủ nghĩa”. Ông hăm hở viết một tác phẩm không né tránh, không bóp méo hiện thực, từng trang nóng bỏng hơi thở cuộc sống, có tựa đề “Vào đời”, một bài học cho lớp trẻ trong giai đoạn mới. Quyển sách vừa xuất bản thì lập tức bị “ăn đòn hội chợ” của các nhà phê bình nhân danh “chủ nghĩa hiện thực xã hội chủ nghĩa”. Số bài phê bình tốn giấy mực hàng chục lần quyển sách 200 trang của ông. Ông phải làm bản tự kiểm điểm sai lầm vì đã viết quyển sách bôi nhọ xã hội tốt đẹp dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng và ngồi nghe cấp trên và cả cấp dưới của mình xỉ vả, rồi nhận quyết định cách chức, đi lao động cải tạo vô thời hạn. Nhà thơ Xuân Sách có bốn câu thơ đúc kết cho ông về sự kiện này:

“ Bốn mươi tuổi mới Vào đời,

Ăn đòn hội chợ tơi bời xác xơ.

Giữa hai trận tuyến ngu ngơ,

Trong lòng Hà Nội, bây giờ là đâu”?

Tự động hoá và giáo dục

Prof. John Vu, Carnegie Mellon University

Khi nghe thấy từ “tự động hoá”, phần lớn mọi người lập tức nghĩ tới các robots đang tiếp quản việc làm của con người, xe tự lái chạy trên phố, hay phần mềm có thể nghĩ nhanh hơn con người v.v. Nhưng dù bạn thích hay không thích, tự động hoá đang xảy ra BÂY GIỜ và với tốc độ rất nhanh vì nó tạo ra hiệu quả tốt hơn, năng suất cao hơn, và nhiều lợi nhuận cho công ti.

Khi sinh viên hỏi tôi: “Điều gì sẽ xảy ra khi tự động hoá lấy đi việc làm của mọi người?” Tôi bảo họ: “Khi người đánh máy thấy phần mềm xử lí văn bản máy tính có thể thay thế họ, họ lập tức học kĩ năng máy tính để dùng bộ xử lí văn bản. Nếu chúng ta nhìn vào bất kì phát triển công nghệ nào, chúng ta sẽ thấy rằng phần lớn mọi người sẽ điều chỉnh theo thay đổi một cách tương ứng. Khi robots tiếp quản việc làm, một số người sẽ học cách xây dựng robots và những người khác sẽ học cách lập trình cho robots thay vì cảm thấy bất lực về công nghệ. Vấn đề mà tôi quan tâm ngày nay không phải là tự động hoá mà liệu hệ thống giáo dục có thể thay đổi đủ nhanh để cho phép mọi người học các kĩ năng công nghệ mới để cho họ có thể giữ được việc làm của họ.”

Chao ôi là buồn

(Rút từ facebook của Đỗ Ngọc Thống)


Nhân một comment gần đây của GS Trần Đình Sử: “...Mày giáo sư thì tao cũng giáo sư”.

Tôi có dịp may và cũng không may là được/ phải tiếp xúc với nhiều người có học hàm, học vị. Có người giỏi thật, tôi cứ nghĩ mình học suốt đời không hết chữ ông ấy. Nhưng cũng có nhiều người không hiểu sao có được chức danh này. Rồi cứ lẩm nhẩm nhại theo câu thơ của Bảo Sinh:
Đêm nằm nghĩ mãi không ra
Tại sao tay ấy lại là giáo sư?

Tản mạn cuối tuần: Khai mào cho một cuộc đấu tố như thời Nhân Văn - Giai Phẩm chăng?

Nguyễn Phú Yên

 

Kỳ này xin mạo muội lạm bàn một chút chuyện văn chương chữ nghĩa. Đúng ra chuyện này là của các nhà văn, tôi chỉ là người đọc ngoại đạo với làng văn chương, nhưng thấy chẳng đặng đừng nên có vài dòng, mong các bạn văn bỏ lỗi. Sở dĩ vậy là vì đọc được bài “Văn đoàn Độc Lập còn vận động đến bao giờ?” của Thiên Văn trên tuần báo Văn Nghệ TP.HCM số 428 ngày 17-11. Đọc xong bài tôi giật mình, đúng là giọng văn nghe quen của một ông tên tuổi hẳn hoi nhưng lại bịa cái tên ấm ớ để ném đá giấu tay. Sao ông không dùng thì giờ lo cho sự nghiệp mà nhảy vào chửi bới với cái tên giả, sao không lấy luôn tên Thiên Lôi cho đáng mặt anh hào đi chứ? Ông đã từng phụ họa với ba ông nhạc sĩ nổi tiếng nhào vô “đấm đá”, xỉ vả thậm tệ nhạc sĩ Phạm Duy mấy năm trước, khi nhạc sĩ chân ướt chân ráo về định cư ở Việt Nam. Theo thời gian mấy ông ngậm miệng hết rồi vì thấy trật quá xá! Đâu có ai xô ngã được tên tuổi Phạm Duy nên các ông đành dùng luận điệu chính trị để bắt bẻ chuyện xảy ra từ hơn 60 năm trước?

Trở lại bài báo có mục đích “đánh” nhà văn lão thành Nguyên Ngọc (NN) và Ban Vận động Văn đoàn độc lập (xin viết tắt BVĐ), ông thiên lôi này xuất chiêu “tiền hô hậu ủng”. Trước hết ông dẫn chuyện xảy ra tại hội nghị chuyên ngành chuẩn bị đại hội Hội Nhà văn Hà Nội, ở đó ông nhà thơ Bằng Việt (BV) trả lời trường hợp nhà văn Phạm Xuân Nguyên (Chủ tịch Hội Nhà văn Hà Nội) có tên trong BVĐ, rồi dắt dây sang chuyện BVĐ khiến nhà văn NN và tập thể này nổi giận. Nói về BVĐ, ông cho rằng đây là “một tổ chức dị biệt về quan điểm chính trị lẫn nghề nghiệp”! Sao ông lại áp đặt cái nhìn như thế trong khi BVĐ không phải là tổ chức chính trị và chuyên môn cũng chỉ là làm văn chương? Chỉ dị biệt với cá nhân ông về quan điểm văn chương thôi chứ?

Thơ Vương Ngọc Minh

 

Thư Độc Giả CLB Tân Hình Thức.

 

người phụ nữ truyền thống

có ánh mắt sắc như

dao cạo vừa đá tôi

một cú đau điếng ôi

 

giời đá đau điếng thế

nhưng người phụ nữ truyền

thống nói “đấy là để

kẻ tu học thấm nhuần!”

Văn học miền Nam 54-75 (267): Thảo Trường (3)

Viên đạn bắn vào nhà Thục clip_image002

Từ ngã ba đi vào, cảnh tàn phá vì trận đánh lan rộng đến những con lạch nhỏ. Trước ngày Tết, đi qua khu phố này người ta chỉ nhìn thấy những dẫy nhà hai bên đường với những cửa tiệm buôn bán tấp nập. Sau trận đánh dẫy nhà bị cháy trơ trụi, những bức tường đổ nát lỗ chỗ những vết đạn, những mái tôn cháy đen xạm cong queo trên đống than. Một  vài chiếc xe chỉ còn trơ lại cái khung đen thui. Người đi qua con đường này bây giờ có thể phóng tầm mắt nhìn thấy những cây dừa nước hai bên bờ những con rạch nhỏ. Những cây dừa nước vài chỗ cũng bị cháy nám. Xa hơn nữa, người ta có thể nhìn thấy cánh  đồng mênh mông miền ngoại ô thành phố.

Biếm hoạ, chứng nhân lịch sử mọi thời đại

Lý Trực Dũng

Nhờ các tranh biếm họa trên giấy papyrus của Ai Cập cổ đại, nhờ những tranh biếm họa trên tường ở Pompei và ở Rom, nhờ những biếm họa in trên truyền đơn ở TK 15, nhờ biếm họa của các họa sĩ khuyết danh cũng như có danh tính với ý thức đầy trách nhiệm trước xã hội ở thời cận đại và đương đại, thế giới may mắn có được một nguồn cứ liệu lịch sử vô giá, xác thực, bằng hình ảnh, sống động, đầy tính phê phán và trào lộng về các biến cố lịch sử cũng như muôn vẻ cuộc sống đời thường của của xã hội loài người.

Biếm họa có còn tồn tại và phát triển? Liệu có kẻ độc tài hay kẻ điên rồ nào trên thế giới này có thể ngăn cản được sự tồn tại và phát triển của biếm họa? Vì sao biếm họa được quảng đại dân chúng yêu thích nhưng ngược lại giới cầm quyền lại luôn e ngại? Thế nào là biếm họa? Biếm họa chính trị là gì? Vì sao nhiều nước đưa biếm họa vào trường học? Vì sao các cuộc triễn lãm biếm họa và bảo tàng biếm họa luôn có đông đảo người xem? Biếm họa, một nghề nguy hiểm?... Có quá nhiều câu hỏi mà những người quan tâm, yêu thích biếm họa đặt ra mà mỗi câu trả lời đúng chỉ càng làm cho mọi người yêu thích biếm họa hơn.5Untitled-1

Lời ai điếu của Lê Phú Khải – một thiên hồi ký đáng trân trọng…

Hoàng Lại Giang

 

Một người bạn văn nghệ từ Hà Nội gọi điện vào bảo tôi nên đọc Hồi ký Lời ai điếu của Lê Phú Khải đang được tải trên mạng. Giọng anh hồ hởi mừng rỡ như gặp một… ý tưởng tâm đắc. Anh còn nói: Được số nào, tôi in ra số đó… Tôi nói, ông in xong photo cho tôi một tập.

Về mặt thẩm định giá trị văn chương chữ nghĩa tôi tin anh, không phải vì anh nguyên là một Phó Tổng biên tập một tờ báo lớn của Trung ương, mà bởi anh có một nền học vấn uyên bác. Anh hiểu có hệ thống những giá trị văn hóa Đông – Tây kim cổ.

Vì tin anh, tôi lần mò đọc Hồi ký Lời ai điếu của Lê Phú Khải trên Internet. Phải nói, một lần nữa, tôi nghĩ nhận định của bạn tôi là chính xác.

Tôi biết anh Lê Phú Khải, nhưng không thân như anh Võ Đắc Danh. Thực tình, tôi chưa chú ý nhiều đến sự nghiệp văn chương chữ nghĩa của anh Lê Phú Khải. Nhưng đọc Hồi ký Lời ai điếu của anh bỗng làm tôi suy nghĩ. Thì ra, con người này có một trí nhớ đáng khâm phục, có một tư duy gợi mở nhiều điều và có một thái độ rạch ròi giữa phải – trái, giữa người tài – đức với đám cơ hội, gian manh! Văn anh mộc mạc, hồn nhiên. Tự nhiên như lời trò chuyện hàng ngày.

Đến già mới chợt tỉnh (kỳ 2)

Tống Văn Công

LỜI NHÀ XUẤT BẢN

Một khi nạn bưng bít thông tin bị phá bỏ thì các chế độ độc tài sẽ tan rã”, Václav Havel nói như thế khi cùng những người có chung chí hướng thành lập “Hiến Chương 77” nhằm tranh đấu cho việc loại bỏ chế độ cộng sản tại Tiệp Khắc.

Nhà văn Václav Havel là kịch tác gia từng bị chế độ cầm tù và là tổng thống đầu tiên của Tiệp Khắc sau khi chế độ cộng sản sụp đổ.

Đã sống và bản thân đã trải nghiệm cái xã hội cộng sản toàn trị trên quê hương, Václav Havel nhìn thấu bộ mặt của chế độ đã hủy hoại xã hội, làm mọi người – không trừ một ai, từ giới lãnh đạo chóp bu cho đến từng người dân - đều “sống dối trá”. Havel vạch trần mâu thuẫn đặc thù của chế độ: mâu thuẫn giữa nhu cầu tự nhiên của con người có bản chất sống động và chân thực đối chọi với quy định phi tự nhiên, chết cứng và dối trá của hệ thống toàn trị. Theo ông, trong chế độ toàn trị, từng cá nhân bị đánh bật khỏi sinh hoạt truyền thống như gia đình, bạn bè, hội đoàn, tôn giáo... để chịu đựng sự áp đặt của bộ máy đảng, nhà nước và các đoàn thể bù nhìn.

'Niềm hy vọng cho tự do sáng tạo'

clip_image002

Nhà văn Nguyễn Viện

BBC Việt ngữ có cuộc trò chuyện cùng nhà văn Nguyễn Viện, tác giả của nhiều tác phẩm được xếp loại là 'văn học phản kháng', về việc tự do sáng tác và xuất bản.

BBC:Được biết NXB Giấy Vụn vừa cho tái bản 6 tác phẩm của ông cùng lúc trên mạng lưới toàn cầu của Amazon.com. Chúng tôi cũng được biết Giấy Vụn là một nhà xuất bản độc lập (không phép) ở Việt Nam và ông là một nhà văn có thể tạm gọi là có tinh thần phản kháng. Vậy liệu đây có phải là một hành động khiêu khích?

MỘT NGƯỜI TÙ LÃNG MẠN

Truyện

Lữ Quỳnh

Ở tận cùng sự đau khổ là niềm hoan lạc của hạnh phúc? Hắn nhớ rõ ràng hắn đã nghĩ như thế vào một ngày cảm thấy tuyệt vọng vô cùng, vào một ngày hắn nhìn mảnh trời xanh bị cắt xén bởi mái tôn nhà ngục và hàng cây chi chít dây kẽm gai mà mơ tưởng tới hình ảnh thân yêu đã có trong quá khứ. Hắn chỉ có quá khứ để nghĩ tới. Dù cho hắn biết với quá khứ, chỉ nên ngã nón chào. Hắn biết điều ấy rõ lắm, nhưng điều ấy chỉ có thể có với một người còn tương lai. Với hắn thì tương lai mù thẳm. Hắn đang sống mỗi ngày với các động tác như nhau, với một thứ không khí, và trí tưởng tượng cùng quẫn bởi không một dự phóng, không một khung cảnh đổi thay. Hắn chỉ biết chịu đựng. Và phút mà hắn khám phá ra cái điều ở cuối sự đau khổ là niềm hoan lạc của hạnh phúc là phút sự tuyệt vọng đã làm giác quan hắn tê liệt hẳn.

Người tù hỏi chuyện người quân cảnh một cách tự nhiên:

-Giờ này người ta vẫn đang sinh hoạt ngoài kia chứ?

Người quân cảnh im lặng nhìn hắn rồi quay đi không chú ý. Sự tuyệt vọng làm người tù thản nhiên lạ lùng, hắn tiếp tục hỏi:

-Buổi sáng vẫn có những người đàn bà đến chợ ngoài kia, và lũ trẻ con thì tới trường học… Sinh hoạt vẫn như mọi ngày?