Diễn đàn Câu lạc bộ Văn đoàn Độc lập Việt Nam: Nỗi buồn của thầy Mạnh

Danh ngôn

“Thế giới này, như nó đang được tạo ra, là không chịu đựng nổi. Nên tôi cần có mặt trăng, tôi cần niềm hạnh phúc hoặc cần sự bất tử, tôi cần điều gì đó có thể là điên rồ nhưng không phải của thế giới này.”

“Ce monde, tel qu’il est fait, n’est pas supportable. J’ai donc besoin de la lune, ou du bonheur, ou de l’immortalité, de quelque chose qui ne soit dement peut-etre, mais qui ne soit pas de ce monde.”

(Albert Camus, Caligula)

“Tất cả chúng ta, để có thể sống được với thực tại, đều buộc phải nuôi dưỡng trong mình đôi chút điên rồ.”

“Nous sommes tous obligés, pour rendre la realite supportable, d’entretenir en nous quelques petites folies.”

(Marcel Proust, À l’ombre des jeunes filles en fleurs)

“Nghệ thuật và không gì ngoài nghệ thuật, chúng ta có nghệ thuật để không chết vì sự thật.”

“L’art et rien que l’art, nous avons l’art pour ne point mourir de la vérité.” (Friedrich Nietzsche, Le Crépuscule des Idoles)

“Mạng xã hội đã trao quyền phát ngôn cho những đạo quân ngu dốt, những kẻ trước đây chỉ tán dóc trong các quán bar sau khi uống rượu mà không gây hại gì cho cộng đồng. Trước đây người ta bảo bọn họ im miệng ngay. Ngày nay họ có quyền phát ngôn như một người đoạt giải Nobel. Đây chính là sự xâm lăng của những kẻ ngu dốt.”

“Social media danno diritto di parola a legioni di imbecilli che prima parlavano solo al bar dopo un bicchiere di vino, senza danneggiare la collettività. Venivano subito messi a tacere, mentre ora hanno lo stesso diritto di parola di un Premio Nobel. È l’invasione degli imbecilli.”

(Umberto Eco, trích từ bài phỏng vấn thực hiện tại Đại học Turin (Ý), ngày 10 tháng 6 năm 2015, ngay sau khi U. Eco nhận học vị Tiến sĩ danh dự ngành Truyền thông và Văn hoá truyền thông đại chúng. Nguyên văn tiếng Ý đăng trên báo La Stampa 11.06.2015)

Nỗi buồn của thầy Mạnh

(Rút từ facebook của Đỗ Ngọc Thống)

Giáo sư Nguyễn Đăng Mạnh năm nay đã là 86. Vẫn ngụ tại Láng Hạ, đầu óc vẫn tỉnh táo, nhưng sức khỏe, hình hài thì dĩ nhiên không được như trước nữa. Thi thoảng tôi vẫn ghé thăm thầy. Mỗi lần đến chơi, trên đường về, tôi cứ thấy buồn buồn. Vài ba năm trước, cũng sau một lần đến thăm, tôi đã viết bài Nỗi buồn của thầy Mạnh. Nay đọc lại thấy vẫn đúng, càng đúng. Cũng đã gần 20 tháng 11 rồi, dẫn lại trích đoạn này.

“… Những tưởng thầy Mạnh chẳng có gì phải buồn, nhưng nghĩ ra thấy ông vẫn có, thậm chí nỗi buồn không nhỏ.

Ông vốn là người thích “giao cảm”, khát khao được giao cảm; thích tiếp xúc, trò chuyện “nhậu nhẹt, tán phét” như ông thường vẫn nói. Thế nhưng mấy năm gần đây, tai ông nặng dần, chân bước chậm hơn, răng bắt đầu rụng…Thành thử các cuộc chuyện trò, nhất là ở chốn đông người, ông nghe không được bao nhiêu. Mà phải chỗ đông mới vui; mới lắm thông tin, mới nhiều chuyện lạ; nhưng khốn nỗi càng đông, càng nhiều chuyện, càng vui nhộn, ông càng ít nghe được bấy nhiêu.

Ông rất thích thưởng thức ẩm thực, những món ngon, của lạ… thế nhưng bây giờ răng đã thế, cái rụng cái lung lay, làm sao ngon cho được? Thích giao du, xê dịch sông nước; say mê những danh lam thắng cảnh, muốn trèo lên tận cột cờ Lũng Cú; sục chân vào vũng bùn nơi đất mũi Cà Mau, sờ tận tay viên gạch rêu phong của tháp Chàm cổ kính…Nhưng bây giờ chân đã yếu rồi, lại mấy cái đinh chưa rút sau lần trượt ngã phải bó bột đóng đinh khi du giảng ở vùng đất phương Nam… thế nên đi xa, đi và đến những nơi theo đúng nghĩa ông thích, giờ hầu như chỉ còn là mơ ước.

“Khi tuổi tác càng cao thì sức khỏe càng thấp”, cũng là lẽ thường tình. Nhưng đầu óc ông vẫn tỉnh táo, suy nghĩ vẫn mạch lạc rõ ràng, vẫn còn trẻ trung, mạnh bạo trong cách nghĩ, cách nói… Chính thế mới làm ông buồn. Nỗi buồn tựa hồ như “lực bất tòng tâm”… Có điều, ở đời thường vẫn có sự bù trừ giữa các giác quan; cái này yếu thì cái khác mạnh dần lên. Cái đang mạnh lên ở thầy Mạnh phải chăng là cuộc sống nội tâm. Những suy tư, chiêm nghiệm hay dở của cả đời người đang dồn tụ thành biển cả trong ông. Càng tách bạch với ngoại giới, cái biển cả tâm hồn ấy lại càng nhiều dịp nổi sóng tung bờ… những lớp sóng buồn trước sự nhố nhăng, đen bạc của cuộc đời.”

Có phải thế mà gần đây mỗi lần gặp gỡ chốn đông người, ông thường ngồi im, ít nói, chỉ lặng lẽ nhìn. Nhìn và nghĩ. Thế thôi…

HN, 8-11-2016

PS. ảnh trên 2016, ảnh dưới (2012) tại nhà riêng Tô Hoài

Danh ngôn

Ban Biên tập

Tra cứu theo tên tác giả

Nỗi buồn của thầy Mạnh