Diễn đàn Câu lạc bộ Văn đoàn Độc lập Việt Nam: Giữa hai cuộc chiến tranh là hồi ký (*)

Danh ngôn

“Thế giới này, như nó đang được tạo ra, là không chịu đựng nổi. Nên tôi cần có mặt trăng, tôi cần niềm hạnh phúc hoặc cần sự bất tử, tôi cần điều gì đó có thể là điên rồ nhưng không phải của thế giới này.”

“Ce monde, tel qu’il est fait, n’est pas supportable. J’ai donc besoin de la lune, ou du bonheur, ou de l’immortalité, de quelque chose qui ne soit dement peut-etre, mais qui ne soit pas de ce monde.”

(Albert Camus, Caligula)

“Tất cả chúng ta, để có thể sống được với thực tại, đều buộc phải nuôi dưỡng trong mình đôi chút điên rồ.”

“Nous sommes tous obligés, pour rendre la realite supportable, d’entretenir en nous quelques petites folies.”

(Marcel Proust, À l’ombre des jeunes filles en fleurs)

“Nghệ thuật và không gì ngoài nghệ thuật, chúng ta có nghệ thuật để không chết vì sự thật.”

“L’art et rien que l’art, nous avons l’art pour ne point mourir de la vérité.” (Friedrich Nietzsche, Le Crépuscule des Idoles)

“Mạng xã hội đã trao quyền phát ngôn cho những đạo quân ngu dốt, những kẻ trước đây chỉ tán dóc trong các quán bar sau khi uống rượu mà không gây hại gì cho cộng đồng. Trước đây người ta bảo bọn họ im miệng ngay. Ngày nay họ có quyền phát ngôn như một người đoạt giải Nobel. Đây chính là sự xâm lăng của những kẻ ngu dốt.”

“Social media danno diritto di parola a legioni di imbecilli che prima parlavano solo al bar dopo un bicchiere di vino, senza danneggiare la collettività. Venivano subito messi a tacere, mentre ora hanno lo stesso diritto di parola di un Premio Nobel. È l’invasione degli imbecilli.”

(Umberto Eco, trích từ bài phỏng vấn thực hiện tại Đại học Turin (Ý), ngày 10 tháng 6 năm 2015, ngay sau khi U. Eco nhận học vị Tiến sĩ danh dự ngành Truyền thông và Văn hoá truyền thông đại chúng. Nguyên văn tiếng Ý đăng trên báo La Stampa 11.06.2015)

Giữa hai cuộc chiến tranh là hồi ký (*)

Phan Thị Hà Dương

Đêm qua, mình vừa xem phim All Quiet on the Western Front. Vì xem tình cờ nên mình không nhớ gì liên quan, chỉ lẩm bẩm "nghe như một tên truyện của Remarque".

Mình sẽ không nói về sự khốc liệt của chiến tranh, mà chỉ nói về sự bạo tàn của những kẻ chỉ huy cho đến tận những phút cuối khi đã cầm chắc sự đầu hàng vẫn sẵn sàng nướng quân dù biết chắc đẩy họ vào chỗ chết.

Khi ấy, mình nghĩ thoáng qua, đây hẳn là một phim Mỹ, và bỗng chốc mình quên khuấy ý nghĩ về Remarque, mà nghĩ chắc phim phải dựa trên một cốt truyện Mỹ thì hình ảnh tướng Đức mới hiện lên bạo ngược như vậy, thì sự phi lý, vô nghĩa và tàn nhẫn của những mệnh lệnh chỉ huy bên Đức mới được dựng thành phim như vậy.

Bộ phim ám ảnh đến nỗi sau đó mình không ngủ được, và vào Wiki đọc. Ừ đúng là Remarque, bộ phim đã dựa trên một trong những tiểu thuyết của Remarque mà mình chưa đọc. Đã bao lâu rồi mình không tìm đọc những cuốn tiểu thuyết của Remarque? Và đã dần quên ?

Nhưng điều gây sửng sốt cho mình là tiểu thuyết được viết vào năm 1928.

1928, trước Thế chiến 2.

1928 và viết về sự bạo tàn của tướng sĩ Đức trong Thế chiến 1.

1928 - Giữa hai cuộc chiến tranh. Là hồi ký.

Người Đức, chính người Đức đã nhìn nhận trực diện vào những lỗi lầm của họ. Chính họ đã phơi bày tất cả, từ những ảo tưởng ngây ngô của lớp thanh niên đến những toan tính lạnh lùng tàn nhẫn của giới chỉ huy. Cái ý nghĩ rằng đây hẳn là bộ phim Mỹ dựa trên tác phẩm Mỹ thì mới nói xấu Đức đến vậy của mình hóa ra sai, sai hoàn toàn. Chính là người Đức.

Và điều làm mình xót xa là nước Đức đã được cảnh báo, đã được chứng kiến những tiếng nói của lương tâm cất lên. Vậy mà vẫn không thể tránh khỏi việc khởi nguồn một Thế chiến thứ 2.

Cảm giác xót xa cũng hệt như khi đọc Sói thảo nguyên của Hermann Hesse. Đúng, nỗi đau của một trí thức khi thấy viễn cảnh của một cuộc chiến mới đang đến, cố hết sức để ngăn nó mà bất khả.

Sự dũng cảm, và cùng với đó, sự bất lực của những tiếng nói như Remarque, như Hesse, có phải chính là điều đã tạo nên cái sức mạnh nam tính như một khối nham thạch khổng lồ mà mình đã cảm nhận, những năm đầu đại học ?

---

(*): mượn chữ của Trần Dần.

Nguồn: FB Phan Thị Hà Dương

Danh ngôn

Ban Biên tập

Tra cứu theo tên tác giả

Giữa hai cuộc chiến tranh là hồi ký (*)