Danh Ngôn

Nếu quí vị cho rằng giáo dục là tốn kém, xin hãy thử sự dốt nát xem sao!

If you think education is expensive, try ignorance!

Derek Bok (1930-). Hiệu trưởng Trường Đại học Harvard. Trên cột báo của Ann Landers

Nếu giáo dục được coi trọng như một bảo vật thì văn hóa không bao giờ tiêu vong.

Education is a treasure, and culture never dies.

Petronius: Satyricon

Tự do có thể được an toàn khi Quyền bầu cử được Giáo dục soi sáng.

Liberty can be safe only when Suffrage is illuminated by Education.

James H. Garfield, Maxims, 1880

Ban biên tập

Địa chỉ liên lạc:

1. Thơ

tho.vanviet.vd@gmail.com

2. Văn

vanviet.van14@gmail.com

3. Nghiên cứu Phê Bình

vanviet.ncpb@gmail.com

4. Vấn đề hôm nay

vanviet.vdhn1@gmail.com

5. Thư bạn đọc

vanviet.tbd14@gmail.com

6. Tư liệu

vanviet.tulieu@gmail.com

7. Văn học Miền Nam 54-75

vanhocmiennam5475@gmail.com

Tra cứu theo tên tác giả

Sai không sửa được, thành đúng?

Hoàng Hưng

(FB Tiếng Nước Tôi)

Đã từ rất lâu, có những từ bị dùng sai (chủ yếu do không hiểu nghĩa của từ Hán-Việt), trở thành quá phổ biến, thậm chí không ít trí thức có phẩm hàm, có tên tuổi cũng dùng sai.

Đơn cử:

- Hợp chủng quốc Hoa Kỳ (được hiểu là quốc gia có nhiều chủng tộc hợp lại). Từ đúng phải là “Hợp chúng quốc” (chúng = nhiều, quốc = bang, nghĩa là liên hợp nhiều bang).

- Chung cư (được hiểu là nơi ở chung). Từ đúng: “chúng cư” (nơi ở của nhiều người, nhiều hộ).

- Yếu điểm (được hiểu là điểm yếu). Từ đúng: “nhược điểm”

- Cứu cánh (được hiểu là biện pháp giải cứu). Nghĩa đúng của “cứu cánh” là mục đích cuối cùng (“cứu cánh biện minh cho phương tiện”)

Đã nhiều người lên tiếng nhằm cố gắng sửa lại cho đúng, nhưng đến nay thấy như vô hiệu.

Vậy là có người bèn lý luận: ngôn ngữ là một thứ quy ước của cộng đồng, nên nếu một từ đã được đa số người trong cộng đồng “lỡ” dùng “sai” và quen hiểu như thế, thì… tự nhiên nó trở thành “đúng”, và những người dùng “đúng” sẽ thành ra… sai!

Cũng tương tự, hiện tượng phát âm sai một số từ rất phổ biến trên tivi nhà nước:

- “Em” thành “iem”, mèo thành “mièo” (e thành ie)

- “Chúng” thành “chủng” (dấu sắc biến thành nửa sắc nửa hỏi)

Hay phát âm các chữ viết tắt: FLC = “ef lờ xê” (phát âm đúng phải là: “ef el xê”), Gmail = gờ meo (phát âm đúng: “Giê meo” hoặc “Gi meo”)

Xin hỏi:

- Chuyện này có phải nhỏ nhặt, nên cho qua, hay đành cho qua vì không có cách nào sửa lại?

- Đây có phải chỉ là việc của giới chuyên môn hẹp (ngữ học) hay là câu chuyện của cả “hệ thống chính trị”? (có lẽ khi một vị đại thần hay một trong tứ trụ triều đình phơi bày trước thiên hạ những lỗi về tiếng Việt gây sốc mạng, người ta mới thấy ý nghĩa “chính trị” của vấn đề?)

Xin tha lỗi cho người viết chỉ xới lên vấn đề, chứ quả thực chưa hiến được kế gì hay để giải quyết. Trông chờ vào cao kiến của cả cộng đồng.

https://www.facebook.com/ndtm42/posts/1403211516400144