T.Vấn & Bạn Hữu thực hiện (2023)

“Qua Cầu Gió Bay” – Dân ca do Phạm Duy sưu tập

Trình bày: Phạm Duy

ĐỌC THÊM:

Dân ca dân nhạc Việt Nam – Qua Cầu Gió Bay

(Nguồn: https://dotchuoinon.com/2015/03/13/dan-ca-dan-nhac-vn-qua-cau-gio-bay/)

Trần Lê Túy-Phượng

Chào các bạn,

Hôm nay mình giới thiệu với các bạn một bài dân ca quan họ bất hủ rất phổ biến xưa nay trên khắp vùng miền của đất nước diễn tả về tình yêu giữa đôi trai gái vừa lãng mạn, vừa nhẹ nhàng mê đắm, vừa nồng nàn và cũng vừa liều mạng cả gan dối cha dối mẹ để được trọn vẹn tình tứ với người yêu của các cụ ta xưa. Đó là bài “Qua Cầu Gió Bay”.

Bài “Qua Cầu Gió Bay” có một câu sẽ là một đề tài khá thú vị để các bạn cùng bàn luận:

“Yêu nhau cởi áo cho nhau”

“Cởi áo cho nhau” nhưng mà là ai cởi áo cho ai đây?

Các bạn nghĩ sao?

Cái hay và đẹp nhất ở chỗ tình yêu của các cụ ta xưa tuy lãng mạn và liều mạng tột mực đến mức độ dám dối cha dối mẹ vì người yêu nhưng rốt cuộc lại các cụ vẫn không thể nào vượt ra ngoài vòng lễ giáo của gia đình. Có lẽ vì thế mà khi các cụ đã được hai bên cha mẹ tác hợp thành vợ thành chồng rồi thì hình như các cụ có một sự ràng buộc vô hình kết chặt các cụ lại với nhau trong bền vững hôn nhân với con đàn cháu đống cho đến ngày viên mãn.

Nét đẹp văn hóa xưa của các cụ ta trong tình cảm và hôn nhân thực sự có khác với nét văn hóa tự do thời nay của chúng ta. Theo trào lưu văn hóa Âu Tây, ngày nay chúng ta có không biết bao nhiêu là sự tự do để lựa chọn người yêu và người vợ/chồng… tự do kết nối bè bạn… tự do chọn lựa… tự do thích/không thích… tự do yêu thương… tự do kết hôn… tự do bỏ nhau… tự do ly dị… etc… etc…

Cho đến nay theo mình biết, bài Qua Cầu Gió Bay có 2 lời cổ và 1 lời cải biên. Mình ghi lại dưới đây để các bạn cùng tham khảo. Bài có “Lời cổ 1” mình thuộc lòng bao lâu nay do đôi uyên ương nghệ sĩ Nga Mi & Trần Lãng Minh trong nhóm Trung Tâm Văn Hóa Truyền Thống Dân Tộc Việt truyền lại, và đây là “the only version” nhóm này dùng để biểu diễn trong những shows Dân ca Dân nhạc VN truyền thống trên thế giới từ Mỹ châu, đến Úc châu, đến Âu châu. Ngoài nhóm này ra mình chưa tìm thấy các nghệ sĩ trong nước trình diễn bài “Lời cổ 1” này.

Bài có “Lời cổ 2” hiện đang được phổ biến rộng rải trong nước và được các liền anh liền chị quan họ thể hiện biểu diễn thường xuyên.

Bài có “Lời cải biên” cũng rất thịnh hành với giới trẻ trong nước hiện nay vì mang chất hài trẻ trung dí dỏm nên các bạn thường xuyên biểu diễn.

Rất tiếc mình không có clip “Lời cổ 1” để chia sẻ với các bạn, nhưng mình có 3 clips “Lời cổ 2” và “Lời cổ 3” do các nghệ nhân biểu diễn với những phong cách truyền thống và cải biên để các bạn tiện việc tham khảo và thưởng thức.

Mời các bạn.

Túy Phượng

Qua Cầu Gió Bay (Lời cổ 1)

Yêu nhau… ngã nón í a ra ngồi… về nhà, mẹ hỏi…
Sông sông đế í a sông tình… tình tình là non i ì í đâu… tình tình là nón i ì í đâu…
Chị rằng hai ờ ơ ớ ơi… chị có hay rằng, nói dối với mẹ cha rằng… chứ đi qua cầu… là nón… là nón… í a gió bay í ì…
Nón í để í a làm tin… nón í để í a làm tin…

Yêu nhau… cởi áo í a cho người… về nhà, mẹ hỏi…
Sông sông đế í a sông tình… tình tình là áo i ì í đâu… tình tình là áo i ì í đâu…
Chị rằng hai ờ ơ ớ ơi… chị có hay rằng, nói dối với mẹ cha rằng… chứ đi qua cầu… là áo í… là áo í… í a gió bay i ì…
Áo í để í a làm tin… áo í để í a làm tin…

Yêu nhau… cởi nhẫn í a trao người… về nhà, mẹ hỏi…
Sông sông đế í a sông tình… tình tình là nhẫn í a đâu… tình tình là nhẫn í a đâu…
Chị rằng hai ờ ơ ớ ơi… chị có hay rằng, nói dối với mẹ cha rằng… chứ đi qua cầu… là nhẫn í… là nhẫn í… í a đánh rơi i ì…
Nhẫn í để í a làm tin… nhẫn í để í a làm tin…

Gió…bay…i ì…sao được chứ mà bay…
Cút cài…i ì…năm hạt…ì…anh giật hoài… mà chẳng ra…í i… ì i…
Ới i…ì i… ới i…ì i í í i… .

Qua Cầu Gió Bay (Lời cổ 2)

Yêu nhau giở nón cho nhau
Yêu nhau giở nón ới à trao nhau i.
Về nhà, về nhà mẹ cha có hỏi ơ ớ ơ.
Em nói có a dối rằng, chứ đi có a qua cầu
Tình tình tình gió bay, qua cầu gió bay.

Yêu nhau cởi áo cho nhau
Yêu nhau cới áo ới à trao nhau i.
Về nhà, về nhà mẹ cha có hỏi ơ ớ ơ.
Em nói có a dối rằng, chứ đi có a qua cầu
Tình tình tình gió bay, qua cầu gió bay.

Yêu nhau tháo nhẫn ới à lồng tay.
Về nhà, về nhà mẹ cha có hỏi ơ ớ ơ.
Em nói có a dối rằng, chứ đi có a qua cầu.
Tình tình tình chót đánh rơi, qua cầu em chót đánh rơi.

Yêu nhau gắn bó ới à cùng nhau.
Càng ngày, càng ngày càng thêm nghĩa nặng ơ ớ ơ.
Này a ới a càng dày, này a ới a càng dày.
Tình tình tình ân sâu, tình tình tình ân sâu.

Qua Cầu Gió Bay (Lời cải biên)

Yêu nhau cởi áo ối à cho nhau…
Về nhà dối rằng cha dối mẹ a..à..a..á..a…
Rằng a ối a qua cầu… rằng a ối a qua cầu…
Tình tình tình gió bay… tình tình tình gió bay… .

Yêu nhau cởi nhẫn ối a cho nhau…
Về nhà dối rằng cha dối mẹ a..à..a..á..a…
Rằng a ối a qua cầu… rằng a ối a qua cầu…
Tình tình tình đánh rơi… tình tình tình đánh rơi…

Yêu nhau cởi nón ối à cho nhau…
Về nhà dối rằng cha dối mẹ a..à..a..á..a…
Rằng a ối a qua cầu… rằng a ối a qua cầu…
Tình tình tình gió bay… tình tình tình gió bay…

Yêu nhau cởi áo ối à cho nhau…
Về nhà me hỏi… qua cầu… gió bay… (x3).
Yêu nhau cởi nón ối à cho nhau…
Về nhà mẹ hỏi, qua cầu… gió bay… (x3)
Cũng tại mẹ may áo mà rộng tay…
Em quên cài nút…qua cầu… đánh rơi, qua cầu…gió bay (x3)

Qua cầu nho nhỏ, cái vỏ vân vân, nay anh học gần, mai anh học xa… Chứ lấy chồng từ thưở 13… đến năm 18… thiếp đã 5 con…
Ra đường thiếp hãy còn son… về nhà thiếp đã… 5 con mà cùng chồng… qua cầu…gió bay (x3)
Qua cầu nho nhỏ, cái vỏ vân vân, nay anh còn nhầm, mai anh nhầm to… Lấy chồng từ tuổi 13… bữa nay 18… ối giời trăm con…
Ra đường cứ tưởng còn son… về nhà ấy đã… giăm con mà cùng chồng… qua cầu… gió bay (x4)