Bảo Thư

Năm 1993, nhà xuất bản Hội Nhà văn cho ra mắt tiểu thuyết Nổi loạn của tác giả Đào Hiếu. Cuốn tiểu thuyết này là một câu chuyện tình, về tình yêu và hôn nhân của các cặp vợ chồng như Ngọc - Hùng, Phan - Bích... Đó là các cuộc hôn nhân không có tình yêu, nảy sinh mâu thuẫn lục đục và cuộc sống chung đầy bất hạnh. Từ cuộc sống gia đình thiếu hạnh phúc đã lý giải các vấn đề ngoại tình. Nhưng các nhân vật trong tiểu thuyết chỉ vì tình yêu mà bỏ quên trách nhiệm với người thân, cuối cùng rơi vào bế tắc, gây đau khổ cho nhiều người. Đọc Nổi loạn ta thấy nhân vật Ngọc phần nào có nét tương đồng với Lan Anh trong truyện ngắn Con chim non yêu kiều nhảy nhót của Dương Thu Hương.

 Bảo Thư

Ngày 20/01/1956, tạp chí Tổ Quốc – cơ quan ngôn luận của Đảng Xã hội Việt Nam – số 27 đăng truyện ngắn Anh Cò Lấm của Trần Dần (ký với bút danh Trần Bá Xá). Đây là truyện ngắn đề tài về phong trào Cải cách ruộng đất và công tác cán bộ. Nhân vật chính là anh Cò Lấm, một bần cố nông thất học và hơi ngơ ngác, "hâm hấp" nhưng nhờ Cải cách ruộng đất mà được "bắt rễ xâu chuỗi" rồi trở thành Chủ tịch kiêm Bí thư chi bộ xã. Và kể từ đó nhiều tình huống bi hài được tác giả kể một cách kín đáo và thâm thuý.

 Bảo Thư

Sau phong trào Nhân Văn - Giai Phẩm, Trần Dần học lớp chỉnh huấn tại ấp Thái Hà vào tháng 3-4/1958 cùng hơn 300 cán bộ văn hoá văn nghệ.

Hết cuốn sách này đến cuốn sách khác đang bị "đấu tố" trên mạng và có cuốn đã bị thu hồi, tác giả và những người có liên quan bị xử lý nặng, thậm chí bị bắt giam.

Hai mươi hai năm trước, Thời của thánh thần của Hoàng Minh Tường bị thu hồi. Trước đó, Hội Nhà văn đã họp thẩm định cuốn sách. Các phát biểu trong buổi họp nhìn chung là phê phán, lấp lửng hay thẳng tuột. Tuy vậy, kết luận của buổi họp về cuốn sách khá mềm mỏng:

(1) "[...] Hội nghị đề nghị Bộ Thông tin và Truyền thông cho phát hành bình thường cuốn sách này.";

(2) "Cần có ý kiến chỉ đạo với giới báo chí, trước mắt không viết bài khen ngợi cũng như phê phán, không gây ồn ào quảng cáo không có lợi"; và

(3) "Chờ một dịp thuận lợi sẽ tổ chức tọa đàm nói rõ ưu khuyết của tập sách, đặc biệt là khuynh hướng sáng tác để rút kinh nghiệm chung."

Việc quyết định thu hồi cuốn sách của anh Hoàng Minh Tường như thế là từ bên trên, chứ không phải do Hội Nhà văn.

Văn Việt

Thứ Ba, ngày 12 tháng 12 năm 1933
Chuyến thăm Trường Mỹ thuật Đông Dương

(L'Avenir du Tonkin, thứ Tư, 13 tháng 12 năm 1933)

Bảo Chân dịch[1]

Chuyến viếng thăm Trường Mỹ thuật Đông Dương của Hoàng đế Bảo Đại đã diễn ra vào sáng hôm qua, thứ Ba, ngày 12 tháng mười hai, từ 10 giờ đến 11 giờ. Ngài Toàn quyền Pasquier, một người rất am hiểu nghệ thuật và bản thân ngài cũng là một nghệ sĩ tài hoa, đã đích thân tháp tùng vị Hoàng đế trẻ (ít ai biết rằng ông Pasquier là người say mê hội họa và một bảo tàng ở Pháp hiện đang sở hữu một bức tranh của ông ấy).

 Bảo Thư

Thực ra trong phong trào Nhân Văn - Giai phẩm thập niên 1950, họa sĩ Bùi Xuân Phái không giữ vai trò trọng yếu. Ông chỉ tham gia thuần túy với tư cách họa sĩ minh họa cho tờ Nhân văn và tạp chí Giai phẩm. Mà thực tế thì quanh đi, quẩn lại ông chỉ vẽ duy nhất ba bức minh họa. Một là tranh khắc gỗ Trong hầm mỏ do ông tự khắc và được minh họa cho tập Giai phẩm Mùa thu (tập II) năm 1956. Hai là bức biếm họa cho tờ Nhân Văn số 2 và thứ ba là minh họa truyện ngắn của Phùng Cung Con ngựa già của Chúa Trịnh đăng trên tờ Nhân Văn số 4.

GS Hà Văn Tấn

“Ai ai đều đã bằng câu hết

nước chẳng còn có Sử Ngư”

Đó là hai câu thơ trong bài thơ cuối cùng của mười bốn bài “mạn thuật” mà Nguyễn Trãi đã để lại cho chúng ta. Thật là cay đắng khi mà mọi người uốn cong như lưỡi câu, và chẳng còn ai nói lên sự thật nữa, chẳng còn ai như Sử Ngư nữa. Sử Ngư là một chép sử nước Vệ thời Xuân Thu, nổi tiếng về thẳng thắn và trung thực. Khổng Tử đã từng khen: “Trực tai Sử Ngư” (Sử Ngư thẳng thay).

 Nguồn: FB Vịtđực Talking Art

LẠC THỜI, AI BẢO LẠC THỜI!!! Hết “Giai phẩm” lại “Nhân văn”, một năm khổ một đời… 21/6/2026…

MAY QUÁ !!! 70 NĂM !!! RỒI CŨNG CÓ NGÀY CÓ CÁI NÀY !!!

(tư liệu nguyên gốc mới được tặng)

-----------------------------------------------------

VIỆT NAM DÂN CHỦ CỘNG HÒA

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

HỘI MỸ THUẬT

VIỆT NAM

BAN CHẤP HÀNH

NGHỊ QUYẾT

THI HÀNH KỶ LUẬT ĐỐI VỚI MỘT SỐ PHẦN TỬ TRONG HỘI ĐÃ THAM GIA NHÓM PHÁ HOẠI "NHÂN VĂN - GIAI PHẨM"

- Xét báo cáo tổng kết của Ban Thường vụ Hội về những luận điệu, âm mưu, thủ đoạn, và hành động cụ thể của một số hội viên nguyên là những phần tử đã tham gia nhóm phá hoại "Nhân văn-Giai phẩm-Đất mới" trong thời gian vừa qua sau khi "Nhân văn" đã tiếp tục chống đối bằng cách lũng đoạn Hội Mỹ thuật Việt Nam về tư tưởng, về chủ trương đường lối, về tổ chức, đã phá hoại đoàn kết nội bộ và đã chống nhân dân, chống Đảng, chống sự nghiệp Cách mạng Xã hội chủ nghĩa, chống sự nghiệp Thống nhất Tổ quốc và cuối cùng đã gây nhiều tác hại nghiêm trọng về phương diện chính trị, làm hại phong trào mỹ thuật trong nước và uy tín của Hội.

- Xét đề nghị của Ban Thường vụ Hội theo yêu cầu và nguyện vọng của toàn thể hội viên về chấn chỉnh, tổ chức, cải tiến công tác nhằm bảo vệ đường lối văn nghệ của Đảng, bảo vệ tôn chỉ và mục đích của Hội, đảm bảo phẩm chất trong sạch của Hội, đảm bảo sự đoàn kết nhất trí và trung thành với nhân dân, với cách mạng.

- Chiếu theo tinh thần bản điều lệ của Hội Mỹ thuật Việt Nam đã được nhất trí thông qua trong Hội nghị thành lập Hội từ 26 đến 29/3/1957 tại thủ đô Hà Nội.

- Chiếu điều II trong bản điều lệ Hội về tôn chỉ và mục đích.

- Chiếu điều IX trong bản điều lệ Hội về kỷ luật.

- Chấp hành nghiêm chỉnh chính sách khoan hồng của Đảng và Chính phủ, theo đúng tinh thần nhân đạo Cộng sản chủ nghĩa nhằm mục đích giáo dục cải tạo là chính và phù hợp với nguyện vọng của toàn thể hội viên.

- Căn cứ có phân biệt bản chất phản động thù địch chính trị hay thực chất phạm sai lầm nghiêm trọng tùy theo mức độ và tùy theo vị trí trong Hội của từng cá nhân.

- Căn cứ trên mức độ thành khẩn nhận tội và quyết tâm sửa chữa cải tạo từng trường hợp cụ thể.

- Chiếu cố thích đáng đến thành tích cá nhân đã đóng góp với cách mạng trong quá trình kháng chiến.

BAN CHẤP HÀNH HỘI MỸ THUẬT VIỆT NAM

QUYẾT NGHỊ

THI HÀNH KỶ LUẬT

TRẦN DUY: hội viên của Hội, tư cách xấu xa, nguyên là mật thám cho đế quốc, thư ký tòa soạn báo "Nhân văn", tuyên truyền và hoạt động trắng trợn bằng cách viết và vẽ đả kích chế độ, chống đường lối văn nghệ của Đảng, âm mưu và hành động cụ thể chống nhân dân, chống Đảng, chống Cách mạng Xã hội chủ nghĩa, chống công cuộc đấu tranh Thống nhất, phá hoại đoàn kết trong Hội, làm hại nghiêm trọng đến uy tín của toàn giới Mỹ thuật Việt Nam và uy tín của Hội.

Kỷ luật thật nghiêm khắc: Khai trừ ra khỏi Hội.

Những trường hợp sau đây, theo đúng chính sách khoan hồng của Đảng và Chính phủ:

1. SỸ NGỌC: Phó tổng thư ký của Hội, ủy viên Chấp hành, ủy viên Thường vụ, nguyên trưởng ban qui chế sáng tác, sau khi đã tích cực tham gia nhóm phá hoại "Nhân văn-Giai phẩm" vẫn tiếp tục âm mưu, phá hoại, chủ chốt trong việc lũng đoạn tổ chức, lũng đoạn tư tưởng, chống đường lối lãnh đạo của Đảng, chống cơ quan Nhà nước, gây chia rẽ bè phái, phá hoại đoàn kết trong Thường vụ Hội, trong nội bộ hội viên và trong nội bộ trường Mỹ thuật, đã gây tác hại nghiêm trọng về phương diện chính trị, làm hại phong trào và uy tín của Hội, nhưng chiếu cố đến một số thành tích trong kháng chiến và chiếu cố đến việc tự nguyện xin thi hành kỷ luật.

Kỷ luật: cho phép rút khỏi Ban Chấp hành, Ban Thường vụ và thi hành kỷ luật cảnh cáo ghi lý lịch.

2. NGUYỄN SÁNG: ủy viên Chấp hành, nguyên ủy viên Ban qui chế sáng tác, đã tích cực tham gia nhóm phá hoại "Nhân văn-Giai phẩm", sau đó vẫn tiếp tục phát ngôn vô trách nhiệm, nói xấu lãnh tụ, tư tưởng chống Đảng, chống chế độ, hành động tự do vô tổ chức, sáng tác chống đường lối văn nghệ của Đảng, chia rẽ bè phái, làm hại đến uy tín của Hội nhưng bước đầu nhận tội, hứa hẹn cải tạo và chiếu cố đến một số thành tích trong kháng chiến.

Kỷ luật: cho phép rút khỏi Ban Chấp hành, và thi hành kỷ luật phê bình ghi lý lịch.

3. DƯƠNG BÍCH LIÊN: hội viên, tham gia nhóm phá hoại "Nhân văn-Đất mới" vẫn tiếp tục tư tưởng chống Đảng, chống chế độ, gieo rắc hoang mang trong quần chúng hội viên gây tác hại đến phong trào trong giới, làm mất uy tín của Hội, nhưng đã bước đầu nhận tội, hứa hẹn cải tạo và chiếu cố đến một số thành tích trong kháng chiến.

Kỷ luật: phê bình ghi lý lịch.

Ngoài ra, đối với những người khác như QUANG PHÒNG, HOÀNG LẬP NGÔN, BÙI XUÂN PHÁI đã ít nhiều có tư tưởng chống đối và hành động sai lầm nhưng theo đúng chính sách khoan hồng của Đảng và Chính phủ, nên miễn kỷ luật và Hội sẽ theo dõi giúp đỡ để cải tạo.

Ban Thường vụ Hội chiếu quyết nghị này thi hành và phổ biến trong toàn thể hội viên.

Hà nội, ngày 28 tháng 6 năm 1958

BAN CHẤP HÀNH

HỘI MỸ THUẬT VIỆT NAM

(đã đóng dấu)

Minh họa:

1&2. Ảnh chụp nguyên bản Nghị quyết thi hành kỷ luật đối với một số phần tử trong Hội đã tham gia nhóm phá hoại “Nhân văn-Giai phẩm”. Tư liệu Vịtđực Talking Art

3. Hà Nội 1956. Từ phải sang trái: Nguyễn Sáng (Nhân văn-Giai phẩm), Văn Cao (Nhân văn-Giai phẩm), Sỹ Ngọc (Nhân văn-Giai phẩm) & Phi Hoanh.

4. Quảng Ninh 1968. Từ trái sang phải: Huỳnh Văn Gấm (người thứ hai), Phan Kế An, Bùi Xuân Phái (người ngồi phía trước, Nhân văn-Giai phẩm), Nguyễn Sáng (người ngồi, đeo kính, Nhân văn-Giai phẩm), Nguyễn Tư Nghiêm (người ngồi ngả), Dương Bích Liên (người ngồi đầu tiên trên cao, Nhân văn-Giai phẩm), Nguyễn Tiến Chung (người ngồi ngoài cùng trên cao, đeo kính).

5. Bùi Xuân Phái - Trong hầm lò. 1956. Tranh khắc gỗ do tác giả tự khắc lấy. In trong “Giai phẩm”.

6. Trần Duy - Nhà máy [xe lửa] Gia Lâm (28/3/1956). In trên báo “Cứu quốc”, Cơ quan của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, số đặc biệt 1/5 (no 2758), Chủ nhật 29/4/1956.

 Yên Cơ ngày 14-4-20

Phương Liên thân mến,

Liên mới gửi cho cô liên tiếp ba điện thư hỏi cô một số vấn đề về NVGP mà cô chép lại dưới đây, và sẽ lần lượt trả lời Liên từng điểm một.

 Đặng Nguyên Triết

SAO XÓT XA NHƯ RỤNG BÀN TAY

 Nguyễn Đăng Mạnh

Admin: Sự kiện Tổng bí thư Nguyễn Văn Linh gặp gỡ các văn nghệ sĩ vào ngày 6-7/10/1987 đã đi vào lịch sử và sống lâu bền trong ký ức của nhiều văn nghệ sĩ và bạn đọc trên cả nước. Theo đó, cũng có nhiều thông tin không chính xác và những giai thoại lưu truyền cho đến tận hôm nay... GS. Nguyễn Đăng Mạnh là một trong số các văn nghệ sĩ được mời tham dự sự kiện này. Bài phát biểu của ông gây tiếng vang lớn trong đời sống văn nghệ lúc bấy giờ. Nay gia đình đã tìm thấy trong di cảo bản đề cương bài phát biểu đó của GS. Nguyễn Đăng Mạnh. Xét thấy nội dung bài viết vẫn giàu ý nghĩa thời sự, được sự đồng ý của gia đình, chúng tôi xin chia sẻ bài viết này cùng bạn đọc.

 Mai Lý và Nguyễn Xuân Xanh chuyển ngữ

Đại học nghiên cứu là một dạng đặc biệt của loại trường bắt đầu ở Đức trong thế kỷ 19, và đầu tiên được du nhập vào Hoa Kỳ thời gian chưa lâu, đầu tiên tại Johns Hopkins, khoảng một thế kỷ trước. Các đại học chúng ta là chỗ tuyệt vời cho các thành viên khoa và sinh viên cao học làm nghiên cứu, và chính chúng vô cùng quan trọng cho đất nước chúng ta. Tôi tin rằng không có các đại học nghiên cứu lớn, chúng ta ở Hoa Kỳ sẽ phải tự nuôi sống bằng cách trồng đậu nành, và giới thiệu Grand Canyon cho du khách từ Đức và Nhật Bản. […] Sau hơn hai mươi năm tham gia các cuộc họp khoa, tôi có thể nói chưa bao giờ thấy một nhà vật lý được thuê vì anh ta hay cô ta là một người dạy giỏi, mà vì một nhà nghiên cứu giỏi.

— Steven Weinberg, Nhà vật lý hạt Mỹ giải Nobel 1979

 Tô Hoàng dịch

Dưới chính thể Xô VIết, tổng cộng Hội Nhà văn Liên Xô đã có tám kỳ đại hội. Kỳ đầu tiên diễn ra vào năm 1934, kỳ cuối cùng vào năm 1986.

Kỳ thứ tư, được tổ chức trùng với kỷ niệm 50 năm Cách mạng Tháng Mười, tượng trưng cho một sự cân bằng hợp lý và không hứa hẹn bất kỳ biến động cách mạng nào. Nó mang tính bảo thủ cả về hình thức lẫn nội dung, được tổ chức dưới khẩu hiệu không chính thức "Đừng tìm kiếm điều tốt khi điều tốt đã là tốt". Tuy nhiên, đằng sau hậu trường lại có sự bất ổn: một bức thư của Alexander Solzhenitsyn gửi đến diễn đàn đã được thảo luận, trong đó tác giả đề xuất "bãi bỏ mọi hình thức kiểm duyệt, cả công khai hay ngấm ngầm.

 Trần Quốc Anh

Cha Philipphê Bỉnh giải thích tại sao ông soạn sách bằng quốc ngữ (“chữ nước người mà tiếng nước ta”) thay vì chữ Nôm (“chữ nước ta”). Ông sống ở Bồ đã lâu rồi, ít dùng chữ Nôm nên cũng quên nhiều (“vì chữ An Nam đã lâu năm mà chẳng có đọc cùng chẳng có viết. thì đã quên hình tượng nó đi”).

 Lại Nguyên Ân

Thời chưa có Internet, mình cũng như hầu hết bạn cùng giới viết thường luôn mang theo sổ tay bên mình để ghi những gì tự mình cho là cần ghi. Có lúc còn ghi vào những tờ fiche kiểu fiche ghi tên đầu sách để tra cứu ở thư viện.

 Dmitry Tsyganov

Vào tháng 10, nhà xuất bản New Literary Observer sẽ cho ra mắt một cuốn sách của nhà ngữ văn học, nhà sử học văn hóa và nghiên cứu viên tại Viện Văn học Thế giới thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Nga, Dmitry Tsyganov, có tựa đề Giải thưởng Văn học Stalin. Tác giả thu hút sự chú ý của độc giả đến những chi tiết cụ thể của quá trình trao giải, bằng cách tái hiện lại các sự kiện, mô tả sự hình thành “chuẩn mực văn học thời Stalin. Tạp chí Snob đăng tải một đoạn trích.

Tô Hoàng

 (Mario Vargas Llosa, Nobel Văn Chương 2010, bàn về Viết, Cuộc Đời, Nghệ Thuật, Văn Chương, v.v.)

Bùi Vĩnh Phúc dịch

Mario Vargas Llosa

“Nhà văn là kẻ trừ tà những con quỷ của chính mình.”

(García Márquez: Historia de un deicidio, 1971)

 Hoàng Hưng

Chuyên án “Về Kinh Bắc” chắc đã được khởi động từ quãng giữa năm 1982, khi anh Nguyễn Mạnh Hùng, TS Kinh tế, GS đại học Laval, Quebec, Canada, cũng là nhà văn Việt Nam hải ngoại có bút hiệu Nam Dao, đang làm việc/thăm chơi ở Hà Nội, xin nhà thơ Hoàng Cầm một bản chép tay tập thơ Về Kinh Bắc để đem về Canada. Nguyễn Mạnh Hùng được chính quyền Việt Nam coi là “Việt kiều yêu nước”, đã đóng góp tích cực cho phong trào ủng hộ miền Bắc, chống Mỹ và chính quyền miền Nam từ khi còn là sinh viên ở Canada. Sau khi đất nước thống nhất, anh đã nhiều lần về nước làm việc theo lời mời của các Viện chuyên môn. Mặt khác, anh lại quan hệ thân thiết với các nhà văn trong nhóm Nhân văn – Giai phẩm, đặc biệt với nhà thơ Hoàng Cầm mà anh yêu mến.

 Hoàng Hưng

VV: Câu chuyện Vụ án "Về Kinh Bắc" đã được nhà thơ Hoàng Hưng công bố nhiều lần trên nhiều trang mạng, mỗi lần một mẩu, nhưng đây là bản đầy đủ nhất, với dung lượng gần 700 trang. Văn Việt xin giới thiệu cùng bạn đọc.

***

 [Rút từ bộ tư liệu ĐỜI SỐNG VĂN NGHỆ THỜI ĐẦU ĐỔI MỚI do Lại Nguyên Ân và Nguyễn Thị Bình tổ chức sưu tầm, bản đánh máy do Trung tâm VH-NN Đông Tây thực hiện]

TRẢ LỜI PHỎNG VẤN BÁO CÔNG AN THÀNH PHỐ VỀ CUỐN NỖI BUỒN CHIẾN TRANH CỦA BẢO NINH

NGUYỄN ĐÌNH ƯỚC - HUỲNH KHÁI VINH

PHÓNG VIÊN - Với tư cách là Viện trưởng Viện lịch sử Quân sự, Trung tướng có nhận xét gì về cuốn tiểu thuyết Nỗi buồn chiến tranh của Bảo Ninh?