Phạm Kỳ Đăng dịch

Một cuộc đời trong ngất ngây morphine của thời Hiện đại

Fritz J. Raddatz (1)

Cả những kẻ chướng tai gai mắt đôi khi cũng có lý. Vậy như Martin Heidegger (2) đã nói: “Tác phẩm thơ của Trakl là một bài thơ lớn duy nhất“. Giờ đây dành cho khúc hát của người khổng lồ này, Rüdiger Görner đã hiến dâng một cuốn tiểu sử hết sức kỳ thú.

Điều đặc biệt nằm ở chỗ, nhà nghiên cứu trung thành chi tiết một cách mẫn cảm cũng như trìu mến diễn giải cuộc đời và tác phẩm, đi sâu tận vào trong những đan xen và ẩn mật, dám khởi hành một chuyến đi địa ngục vào những vùng bóng tối của Trakl: những hoàn cảnh đời và thời thế tường tận nằm trong bối cảnh liên hệ đã đưa đến tâm điểm phần lớn chưa được khảo cứu của tác phẩm để đời mỏng manh và quan trọng như vậy ở giai đoạn đầu thời Hiện đại: cuộc đời đen, tác phẩm âm u tăm tối. Có lẽ Heiddeger ngụ ý cái âm hưởng chủ đạo của sự thứ lỗi đang khẩn cầu. Nhiều người bình giải đã lắng nghe âm hưởng đó.

Một tiếng gọi trong cơn sốt giọng thứ

Ngay bài thơ đoán rằng viết sớm nhất (hầu như không bài nào ghi ngày cụ thể) đã dạo lên một hòa âm nặng nề. Nguyên âm A cung la thứ - sau đó trong ngây ngất sắc màu đến phát sốt của thơ trữ tình này như được sóng mang đi gột rửa - đã là một lời nhắc nhở và thức tỉnh trong bài thơ „Những con quạ“:

„Qua góc đen những con quạ nháo nhác/ Giữa buổi trưa la tiếng thất thanh dài/ Bóng chúng qua quệt lướt một chú nai/ Và ta thấy đôi khi chúng dừng, cấm cẳn.”