Người phụ trách Văn Việt:

Trịnh Y Thư

Web:

vanviet.info

Blog:

vandoanviet.blogspot.com

Danh ngôn

“Thế giới này, như nó đang được tạo ra, là không chịu đựng nổi. Nên tôi cần có mặt trăng, tôi cần niềm hạnh phúc hoặc cần sự bất tử, tôi cần điều gì đó có thể là điên rồ nhưng không phải của thế giới này.”

“Ce monde, tel qu’il est fait, n’est pas supportable. J’ai donc besoin de la lune, ou du bonheur, ou de l’immortalité, de quelque chose qui ne soit dement peut-etre, mais qui ne soit pas de ce monde.”

(Albert Camus, Caligula)

.

“Tất cả chúng ta, để có thể sống được với thực tại, đều buộc phải nuôi dưỡng trong mình đôi chút điên rồ.”

“Nous sommes tous obligés, pour rendre la realite supportable, d’entretenir en nous quelques petites folies.”

(Marcel Proust, À l’ombre des jeunes filles en fleurs)

.

“Nghệ thuật và không gì ngoài nghệ thuật, chúng ta có nghệ thuật để không chết vì sự thật.”

“L’art et rien que l’art, nous avons l’art pour ne point mourir de la vérité.” (Friedrich Nietzsche, Le Crépuscule des Idoles)

.

“Mạng xã hội đã trao quyền phát ngôn cho những đạo quân ngu dốt, những kẻ trước đây chỉ tán dóc trong các quán bar sau khi uống rượu mà không gây hại gì cho cộng đồng. Trước đây người ta bảo bọn họ im miệng ngay. Ngày nay họ có quyền phát ngôn như một người đoạt giải Nobel. Đây chính là sự xâm lăng của những kẻ ngu dốt.”

“Social media danno diritto di parola a legioni di imbecilli che prima parlavano solo al bar dopo un bicchiere di vino, senza danneggiare la collettività. Venivano subito messi a tacere, mentre ora hanno lo stesso diritto di parola di un Premio Nobel. È l’invasione degli imbecilli.”

(Umberto Eco, trích từ bài phỏng vấn thực hiện tại Đại học Turin (Ý), ngày 10 tháng 6 năm 2015, ngay sau khi U. Eco nhận học vị Tiến sĩ danh dự ngành Truyền thông và Văn hoá truyền thông đại chúng. Nguyên văn tiếng Ý đăng trên báo La Stampa 11.06.2015)

Ban Biên tập

Địa chỉ liên lạc:

1. Thơ

tho.vanviet.vd@gmail.com

2. Văn

vanviet.van14@gmail.com

3. Nghiên cứu Phê Bình

vanviet.ncpb@gmail.com

4. Vấn đề hôm nay

vanviet.vdhn1@gmail.com

5. Thư bạn đọc

vanviet.tbd14@gmail.com

6. Tư liệu

vanviet.tulieu@gmail.com

7. Văn học Miền Nam 54-75

vanhocmiennam5475@gmail.com

Tra cứu theo tên tác giả

Hiển thị các bài đăng có nhãn Trần Văn Thọ. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn Trần Văn Thọ. Hiển thị tất cả bài đăng
Thứ Bảy, 16 tháng 8, 2025

Stalin và Tưởng Giới Thạch: Hai chính sách tương phản đối với quân dân chiến bại

 Trần Văn Thọ

 

Hôm nay (15/8) đánh dấu 80 năm chấm dứt Thế chiến II. Rất nhiều sự kiện làm ta suy nghĩ. Nhiều bài học có thể rút ra về nỗ lực tránh chiến tranh, về phương thức kết thúc chiến tranh, về chính sách đối xử với quân dân chiến bại, v.v.

Read more »
Thứ Ba, 27 tháng 5, 2025

Tổng luận HỒI ỨC ĐẾN TƯƠNG LAI

Trần Văn Thọ

Xong trung học, vào đại học khoảng nửa năm là tôi rời Việt Nam sang Nhật Bản du học vào mùa hoa anh đào năm 1968. Học xong, do thời thế đẩy đưa, tôi ở lại Nhật nghiên cứu và giảng dạy nhưng rất may là vẫn gắn bó mật thiết với quê hương, đất nước nơi mình sinh ra và lớn lên. Từ thuở ra đi đến nay đã hơn nửa thế kỷ. Lúc đi mang theo tâm tình của một đất nước còn nghèo khó trong chiến tranh nên trong suốt thời gian dài, mối quan tâm lớn nhất của tôi là làm sao để Việt Nam phát triển, điều kiện để một nước phát triển là gì. Hiện nay, Việt Nam đã thành nước thu nhập trung bình và có mục tiêu trở thành quốc gia thu nhập cao vào năm 2045. Do đó, mối quan tâm lúc này của tôi là đi tìm hình ảnh lý tưởng của một nước phát triển, làm sao xây dựng một đất nước mà người dân có đời sống cao, hạnh phúc và được thế giới nể trọng.

Read more »
Thứ Ba, 6 tháng 5, 2025

Một mùa xuân Tự lực văn đoàn

Trần Văn Thọ

Tại Nhật Bản, theo lịch và theo khí tượng học, mùa xuân kéo dài từ tháng 3 đến tháng 5, nhưng theo cảm nhận thời tiết thì mùa xuân bắt đầu khi hoa anh đào nở (cuối tháng ba đầu tháng tư ở vùng Tokyo). Khoảng giữa tháng 4 hoa anh đào tàn, nhường chỗ cho hoa đỗ quyên, mẫu đơn, thược dược, hoa đằng, v.v.. Các loại hoa này lần lượt tàn trong tháng 5 và mùa xuân chuyển sang mùa hạ. Như vậy về cảm nhận thì mùa xuân chỉ có độ 2 tháng. Nhưng là người có hai quê hương, mùa xuân của tôi bắt đầu ở Việt Nam (từ Tết Nguyên đán, khoảng đầu tháng 2 dương lịch) và chấm dứt ở Nhật Bản, kéo dài khoảng 4 tháng. Ở Tokyo nhưng vẫn cảm nhận xuân về ở Việt Nam qua các bài báo Tết, qua không khí đón xuân ở quê nhà.

Read more »
Thứ Năm, 24 tháng 4, 2025

Anh Trần Đức Nguyên - Trí tuệ, Công tâm và Tình cảm

 

Trần Văn Thọ

 

Thật bàng hoàng, xúc động nghe tin anh Trần Đức Nguyên, trợ lý đắc lực cho hai Thủ tướng Võ Văn Kiệt và Phan Văn Khải, vừa mất chiều ngày 15/4/2025.

Mặc dù sống ở nước ngoài nhưng tôi có may mắn được làm việc, gắn bó với anh Trần Đức Nguyên tới 30 năm. Không chỉ trong Tổ Tư vấn Cải cách Kinh tế và Hành chánh của Thủ tướng Võ Văn Kiệt hay Ban Nghiên cứu Chính sách của Thủ tướng Phan Văn Khải mà trong rất nhiều việc khác tuy hầu hết cũng liên quan các vấn đề phát triển đất nước.

Read more »
Thứ Hai, 14 tháng 3, 2022

Nhớ Gạc Ma và nghĩ về tương lai

Trần Văn Thọ

Hôm nay 14/3, ngày Trung Quốc cưỡng chiếm Gạc Ma của Việt Nam 34 năm trước, chúng ta tưởng nhớ và ghi ơn 64 chiến sĩ đã anh dũng hy sinh vì tổ quốc. Năm nay đặc biệt Thủ tướng Phạm Minh Chính đã đến Khu tưởng niệm chiến sĩ Gạc Ma để dâng hương, dâng hoa tưởng nhớ những anh hùng đã hiến thân cho đất nước. Đây là hành động rất hợp lòng dân.

Read more »
Thứ Ba, 16 tháng 2, 2021

"Chiều mưa biên giới" ở hai đầu Tổ quốc

Trần Văn Thọ

Có lẽ không tác phẩm nghệ thuật nào có một cuộc đời, một số mệnh hy hữu như nhạc phẩm Chiều mưa biên giới của Nguyễn Văn Đông (1932-2018).

Tác phẩm được sáng tác năm 1956 khi nhạc sĩ là trung úy Quân đội Việt Nam Cộng hòa dưới thời Ngô Đình Diệm, đang đóng quân tại biên giới Việt - Miên. Ít ai biết rằng qua bao thăng trầm của cả nhạc phẩm và nhạc sĩ, Chiều mưa biên giới ra đời ở miền Tây Nam của đất nước đã làm ấm lòng người chiến sĩ Quân đội Nhân dân Việt Nam ở chiến hào lạnh lẽo miền cực Bắc đang anh dũng chống quân xâm lược Trung Quốc tháng 2.1979.

Read more »
Thứ Ba, 19 tháng 1, 2021

Sự kiện Hoàng Sa: Phía Trung Quốc đã nói gì và làm gì?

Trần Văn Thọ

Ngày này 47 năm trước Hoàng Sa của chúng ta bất ngờ bị Trung Quốc dùng vũ lực cưỡng chiếm. Chắc ít người biết rõ Trung Quốc sau đó đã làm gì và đã tuyên truyền với dân chúng của họ như thế nào. Chúng ta đều biết cuộc tấn công xâm lược vào lãnh thổ của ta năm 1979 được Trung Quốc tuyên truyền với dân chúng của họ đó là cuộc chiến “tự vệ”. Về việc cưỡng đoạt Hoàng Sa của ta ngày 19/1/1974 ta cũng có thể tưởng tượng họ có cùng giọng điệu như thế. Nhưng có dịp đọc những gì họ phổ biến, tuyên truyền về sự kiện Hoàng Sa tôi không khỏi ngạc nhiên về sự bịa đặt rất chi tiết, trắng trợn.

Read more »
Thứ Hai, 27 tháng 5, 2019

Đề án cải cách giáo dục Việt Nam

thời đại mới
TẠP CHÍ NGHIÊN CỨU & THẢO LUẬN

Số 13 - Tháng 3/2008

Đề án cải cách giáo dục Việt Nam

Phân tích và đề nghị
của nhóm nghiên cứu giáo dục Việt Nam

Hồ Tú Bảo (Nhật), Trần Nam Bình (Úc), Trần Hữu Dũng (Mỹ)
Ngô Vĩnh Long (Mỹ), Trần Hữu Quang (Việt Nam), Hồng Lê Thọ (Nhật),
Trần Văn Thọ (Nhật), Hà Dương Tường (Pháp), Vũ Quang Việt (Mỹ),
Nguyễn Xuân Xanh (Việt Nam), Võ Tòng Xuân (Việt Nam)

Read more »
Thứ Hai, 11 tháng 6, 2018

GS. Trần Văn Thọ: Ba đặc khu cần trả lời ba câu hỏi

Dự thảo luật về ba đặc khu kinh tế đang được dư luận quan tâm. Mục đích  thành lập 3 đặc khu được ghi nhận là đưa ra các điều kiện vượt trội, hấp dẫn để thu hút các nhà đầu tư nước ngoài trong các lãnh vực công nghệ cao, hoặc các lãnh vực có nhu cầu cao trên thị trường thế giới, nhằm đẩy mạnh phát triển kinh tế trong giai đoạn tới.

Theo ông Kawada Atsusuke, cựu giám đốc JETRO tại Việt Nam: Vân Đồn và Phú Quốc không thể là nơi thu hút đầu tư của Nhật trong các ngành dùng công nghệ cao. Trong ảnh: một công trình khách sạn 8 tầng, quy mô 250 phòng mới xây dựng ở Phú Quốc. Ảnh: Zing

Cho đến nay nhiều chuyên gia kinh tế, luật sư và một số dân biểu quốc hội đã nêu nghi vấn về tác động kinh tế của ba đặc khu dự kiến và sự lo ngại về an ninh quốc gia khi cho phép người nước ngoài thuê đất lâu dài. Tôi chia sẻ với nhiều nghi vấn và lo ngại này, ở đây muốn phân tích thêm từ vài khía cạnh khác.

Read more »
Thứ Bảy, 15 tháng 8, 2015

TƯỢNG ĐÀI, ĐỀN CHÙA VÀ VẬN MỆNH QUỐC GIA


Trần Văn Thọ (Tokyo)


 Xây dựng tượng đài, chùa chiền, cung điện làm cạn kiệt nguồn lực đáng lẽ phải dành cho củng cố lực lượng phòng vệ, khoan thư sức dân và đầu tư cho nguồn nhân lực.
Ở Nhật Bản, Thời đại Chiến quốc kéo dài từ cuối thế kỷ 15 đến đầu thế kỷ 17. Các lãnh chúa tranh nhau mở rộng phạm vi thống trị và liên miên chiến tranh để thôn tính nhau. Cuối cùng Tokugawa Ieyasu (1542-1616) lấy được thiên hạ, mở đầu thời đại Edo hơn 250 năm (1615-1868). Giai đoạn cuối của thời chiến quốc này là sự đối đầu gữa chính quyền Toyotomi đóng ở thành Osaka và thế lực Ieyasu ở Edo (Tokyo ngày nay).
Một trong những chiến lược, mưu kế của Ieyasu là xúi giục chính quyền Toyotomi xây dựng nhiều chùa chiền, đền đài để cho ngân quỹ bị kiệt quệ, không còn nguồn lực cho tăng cường năng lực quân sự và cải thiện an sinh cho dân chúng trong thành. Cuối cùng chính quyền này suy yếu và bị Ieyasu tiêu diệt năm 1615.
Sau khoảng 100 năm nội chiến, ba lãnh chúa nổi trội nhất vào cuối thế kỷ 16 là Oda Nobunaga, Toyotomi Hideyoshi và Tokugawa Ieyasu. Ieyasu là đồng minh của Nobunaga nhưng yếu hơn nên trên thực chất là phục tùng Nobunaga, còn Hideyoshi là vũ tướng đắc lực, là cánh tay mặt của Nobunaga. Do đó, lịch sử đã chuyển động chung quanh Nobunaga và lúc đó ai cũng thấy là Nobunaga sẽ thống nhất thiên hạ, và trên thực tế đã bình định phần lớn các thế lực khác.
Nhưng bất ngờ là Nobunaga bị một vũ tướng khác của mình là Akechi Mitsuhide làm phản, bất ngờ tấn công vào chùa Honno ở Kyoto là nơi Nobunaga dừng chân trên đường đi tiếp viện cho Hideyoshi đang giao tranh với lãnh chúa Mori ở vùng Chugoku (hiện nay là Hiroshima). Trước quân số đông gấp 10 lần của Mitsuhide và bị tấn công bất ngờ, Nobunaga phải tự tử sau cuộc chiến đấu không cân sức.
Hideyoshi nhận định đây là thời cơ để mình lấy thiên hạ nên đã giảng hòa với Mori và tức tốc chuyển quân về Kyoto để trị tội Mitsuhide. Hideyoshi sợ Ieyasu ra tay trước nên đã hành động ngay. Với chiến lược chuyển binh thần tốc, bất ngờ và với tài dụng binh đã được thử thách qua nhiều năm, Hideyoshi đã thắng Mitsuhide dễ dàng. Sau đó Hideyoshi đã bình định nhiều lãnh chúa còn lại và hoàn thành sự nghiệp thống nhất thiên hạ mà Nobunaga đã bỏ dở. Năm 1585 Hideyoshi được thiên hoàng phong làm Kanpaku, một chức vị tương đương với địa vị của chúa, thay mặt thiên hoàng chấp chính, cai trị thiên hạ.
Bây giờ Ieyasu lại phải phục tùng Hideyoshi mặc dù vẫn nuôi chí lớn và chờ thời. Năm 1598 Hideyoshi mất, lúc đó người con trai duy nhất là Hideyori mới 06 tuổi lên kế vị. Trước khi mất Hideyoshi giao cho mẹ của Hideyori và các đại thần phò tá cho đến khi ấu chúa khôn lớn, với mong muốn chính quyền Toyotomi sẽ trường cửu. Ieyasu cũng được chỉ định là một trong mấy đại thần có trách nhiệm phò tá Hideyori nhưng trong lòng đã bắt đầu nuôi ý đồ chiếm đoạt thiên hạ.
Trong lúc chờ thời, một mặt Ieyasu củng cố thế lực, tăng vây cánh, mặt khác tìm cách làm cho chính quyền Toyotomi suy yếu mà một trong những chiến lược cụ thể là xúi giục chính quyền này xây mới và tu bổ thật nhiều chùa chiền, đền đài, không phải chỉ ở Nara và Kyoto mà trên quy mô toàn quốc. Trong các công trình này nổi tiếng nhất là việc xây dựng lại chùa Hokoji (Phương Quảng Tự) ở Kyoto, một công trình đồ sộ kéo dài từ năm 1602 đến 1613 mới hoàn thành.
Tượng đài, đền chùa, vận mệnh, quốc gia, Trần Văn Thọ, Tokyo, Nhật Bản
Tháp chuông của chùa Hokoji
Ieyasu biết là Hideyoshi đã để lại một tài sản kếch xù dưới dạng vàng bạc nên phải làm sao xúi giục chính quyền Toyotomi tiêu xài phung phí để làm cạn kiệt nguồn lực đó. Ieyasu cũng biết rằng khi những người chung quanh Hideyori bận tâm vào những việc xây cất nầy họ sẽ lơ là những việc quan trọng liên quan sự nghiệp củng cố sức mạnh của chính quyền. Về phía chính quyền Toyotomi, sau khi Hideyoshi mất, uy danh của dòng họ có suy giảm, và họ cho rằng việc kiến tạo, xây dựng đền đài, chùa chiền là một biện pháp để tiếp tục phô trương sức mạnh và sự tồn tại của mình. Do đó họ làm theo lời khuyên của Ieyasu mà không có chút nghi ngờ.
Bước qua thập niên 1610, Hideyori đã xấp xỉ 20 tuổi và dần dần tự mình có thể trực tiếp chấp chính. Không thể để tình trạng đó kéo dài, và thấy chính quyền Toyotomi đã suy yếu, Ieyasu quyết định tiêu diệt nên tìm cớ để cất binh đánh thành Osaka. Trận chiến mùa đông năm 1614 và trận chiến mùa hạ năm 1615 đã kết liễu chính quyền của dòng họ Toyotomi. Hai mẹ con Hideyori phải tự tử trước ngọn lửa do quân của Ieyasu bắn vào thành Osaka.
Xây dựng tượng đài, chùa chiền, cung điện làm cạn kiệt nguồn lực đáng lẽ phải dành cho củng cố lực lượng phòng vệ, khoan thư sức dân và đầu tư cho nguồn nhân lực. Toyotomi đầu thế kỷ 17 ở Nhật chỉ là một trong nhiều bài học mà lịch sử thế giới đã cho thấy.
Đăng ký: Bài đăng ( Atom )

 Blogger Template created with Artisteer by .