Diễn đàn Câu lạc bộ Văn đoàn Độc lập Việt Nam: Trương Nhân Tuấn

Danh ngôn

“Thế giới này, như nó đang được tạo ra, là không chịu đựng nổi. Nên tôi cần có mặt trăng, tôi cần niềm hạnh phúc hoặc cần sự bất tử, tôi cần điều gì đó có thể là điên rồ nhưng không phải của thế giới này.”

“Ce monde, tel qu’il est fait, n’est pas supportable. J’ai donc besoin de la lune, ou du bonheur, ou de l’immortalité, de quelque chose qui ne soit dement peut-etre, mais qui ne soit pas de ce monde.”

(Albert Camus, Caligula)

“Tất cả chúng ta, để có thể sống được với thực tại, đều buộc phải nuôi dưỡng trong mình đôi chút điên rồ.”

“Nous sommes tous obligés, pour rendre la realite supportable, d’entretenir en nous quelques petites folies.”

(Marcel Proust, À l’ombre des jeunes filles en fleurs)

“Nghệ thuật và không gì ngoài nghệ thuật, chúng ta có nghệ thuật để không chết vì sự thật.”

“L’art et rien que l’art, nous avons l’art pour ne point mourir de la vérité.” (Friedrich Nietzsche, Le Crépuscule des Idoles)

“Mạng xã hội đã trao quyền phát ngôn cho những đạo quân ngu dốt, những kẻ trước đây chỉ tán dóc trong các quán bar sau khi uống rượu mà không gây hại gì cho cộng đồng. Trước đây người ta bảo bọn họ im miệng ngay. Ngày nay họ có quyền phát ngôn như một người đoạt giải Nobel. Đây chính là sự xâm lăng của những kẻ ngu dốt.”

“Social media danno diritto di parola a legioni di imbecilli che prima parlavano solo al bar dopo un bicchiere di vino, senza danneggiare la collettività. Venivano subito messi a tacere, mentre ora hanno lo stesso diritto di parola di un Premio Nobel. È l’invasione degli imbecilli.”

(Umberto Eco, trích từ bài phỏng vấn thực hiện tại Đại học Turin (Ý), ngày 10 tháng 6 năm 2015, ngay sau khi U. Eco nhận học vị Tiến sĩ danh dự ngành Truyền thông và Văn hoá truyền thông đại chúng. Nguyên văn tiếng Ý đăng trên báo La Stampa 11.06.2015)

TỪ ĐIỂN TIẾNG VIỆT MỞ: Bài 1 (Pháp quyền/ Pháp trị)

Văn Việt: Lâu nay, trên các phương tiện truyền thông và cả các văn bản hành chính, thậm chí các văn bản nghiên cứu của chuyên gia được công bố rộng rãi, không ít từ ngữ bị dùng sai hoặc được hiểu khác nhau, nhất là những từ ngữ dịch từ tiếng nước ngoài. Việc thống nhất, chuẩn hóa từ ngữ trong cộng đồng dân tộc là yếu tố rất quan trọng để phát triển đất nước. Trong hiện tình gần như thả nổi cách dùng từ trong xã hội Việt Nam, Văn Việt muốn có một đóng góp nhỏ vào việc chuẩn hóa từ ngữ tiếng Việt qua chuyên đề Thảo luận mang tên “Từ điển tiếng Việt mở”. Chuyên đề này sẽ đưa ra những từ ngữ thường bị dùng sai hoặc chưa thống nhất về nghĩa, về cách dùng, để mời các nhà ngữ học, các dịch giả, các nhà sư phạm, các biên tập viên sách báo, và tất cả những ai quan tâm đến sự trong sáng của tiếng Việt tham gia phát hiện và góp ý kiến. Những từ ngữ đưa ra thảo luận sẽ do mọi người quan tâm đề xuất, Văn Việt xin tiếp nhận và đưa lên.

Mở đầu chuyên đề này là cách dịch và hiểu thuật ngữ “rule of law” và “état de droit” do tác giả Trương Nhân Tuấn đề ra và phân tích trong bài viết mới đây của ông. (Văn Việt xin phép thay đổi tựa đề bản gốc để phù hợp với mục tiêu của chuyên đề thảo luận).

“Nhà nước pháp quyền” hay “Nhà nước pháp trị”?

Nhân 800 năm Magna Carta thử bàn về nguồn gốc và cách dịch thuật từ “pháp quyền” trong “Pháp quyền xã hội chủ nghĩa”

Trương Nhân Tuấn
Tuyên ngôn “Magna Carta Libertatum” của Anh Quốc ra đời ngày 15 tháng 6 năm 1215, đến nay là đúng 800 năm, được xem là văn bản đầu tiên, làm nền tảng cho các hệ thống luật lệ và hình thức tổ chức nhà nước “Rule of Law” và “Etat de Droit” ở các nước tự do dân chủ hiện thời. Nội dung cốt lõi của Magna Carta (được thể hiện ở các quốc gia tự do dân chủ) là quyền tự do của cá nhân được bảo đảm bằng luật và sự thể hiện quyền lực của hoàng đế (nay là nhà nước) phải tuân thủ theo luật lệ.

Nếu so sánh với tinh thần “Magna Carta”, 800 năm sau, thì cái gọi là “pháp quyền xã hội chủ nghĩa” của nhà nước Việt Nam vẫn là một thứ lẩu thập cẩm về luật lệ. Hiến pháp thực tế là “cương lĩnh” của Đảng Cộng sản cầm quyền trong một giai đoạn nhứt định. Đảng là một tập đoàn “siêu quyền lực”, được hiến pháp cho phép lãnh đạo tuyệt đối mọi lãnh vực trong xã hội, nhưng không bị chế tài bởi pháp luật. Tức là Đảng đứng trên và đứng ngoài hệ thống pháp luật. Toàn bộ quyền lực nhà nước tập trung vào nhân sự đảng viên. Hiến pháp qui định lực lượng công an, quân đội phải có nhiệm vụ bảo vệ Đảng. Nếu xét cho kỹ, hệ thống luật pháp của Việt Nam hiện nay còn kém hơn luật lệ của Anh từ 800 năm trước. Bởi vì quyền lực của hoàng gia Anh phải tuân thủ pháp luật trong khi Đảng Cộng sản Việt Nam không hề bị chế tài bởi bất kỳ một điều luật nào.

Nhân nghe GS Ngô Bảo Châu có dự định viết blog (khi biết tin Nguyễn Quang Lập bị bắt...)

Trương Nhân Tuấn

Khi một xã hội chết lâm sàng.

Xã hội Nga thời Sô-viết đã chết lâm sàng nếu chỉ có một khoa học gia Sakharov mà không có nhà trí thức Sakharov.

Khoa học gia Sakharov lẫy lừng trong xã hội Sô-viết vào thập niên 60 sau khi thành công thử nghiệm quả bom nhiệt nguyên tử đầu tiên, Tsar Bomba, với sức tàn phá 50Mt, vượt xa mọi trái bom khác hiện hữu trên thế giới. Sakharov là niềm hãnh diện không chỉ của dân tộc Nga mà còn là bằng chứng vượt trội về khoa học của xã hội chủ nghĩa đối với xã hội tư bản Tây phương.

Danh ngôn

Ban Biên tập

Tra cứu theo tên tác giả

TỪ ĐIỂN TIẾNG VIỆT MỞ: Bài 1 (Pháp quyền/ Pháp trị)

Nhân 800 năm Magna Carta thử bàn về nguồn gốc và cách dịch thuật từ “pháp quyền” trong “Pháp quyền xã hội chủ nghĩa”

Nhân nghe GS Ngô Bảo Châu có dự định viết blog (khi biết tin Nguyễn Quang Lập bị bắt...)