Diễn đàn Câu lạc bộ Văn đoàn Độc lập Việt Nam: Cái giá của sự phát triển (1)

Danh ngôn

“Thế giới này, như nó đang được tạo ra, là không chịu đựng nổi. Nên tôi cần có mặt trăng, tôi cần niềm hạnh phúc hoặc cần sự bất tử, tôi cần điều gì đó có thể là điên rồ nhưng không phải của thế giới này.”

“Ce monde, tel qu’il est fait, n’est pas supportable. J’ai donc besoin de la lune, ou du bonheur, ou de l’immortalité, de quelque chose qui ne soit dement peut-etre, mais qui ne soit pas de ce monde.”

(Albert Camus, Caligula)

“Tất cả chúng ta, để có thể sống được với thực tại, đều buộc phải nuôi dưỡng trong mình đôi chút điên rồ.”

“Nous sommes tous obligés, pour rendre la realite supportable, d’entretenir en nous quelques petites folies.”

(Marcel Proust, À l’ombre des jeunes filles en fleurs)

“Nghệ thuật và không gì ngoài nghệ thuật, chúng ta có nghệ thuật để không chết vì sự thật.”

“L’art et rien que l’art, nous avons l’art pour ne point mourir de la vérité.” (Friedrich Nietzsche, Le Crépuscule des Idoles)

“Mạng xã hội đã trao quyền phát ngôn cho những đạo quân ngu dốt, những kẻ trước đây chỉ tán dóc trong các quán bar sau khi uống rượu mà không gây hại gì cho cộng đồng. Trước đây người ta bảo bọn họ im miệng ngay. Ngày nay họ có quyền phát ngôn như một người đoạt giải Nobel. Đây chính là sự xâm lăng của những kẻ ngu dốt.”

“Social media danno diritto di parola a legioni di imbecilli che prima parlavano solo al bar dopo un bicchiere di vino, senza danneggiare la collettività. Venivano subito messi a tacere, mentre ora hanno lo stesso diritto di parola di un Premio Nobel. È l’invasione degli imbecilli.”

(Umberto Eco, trích từ bài phỏng vấn thực hiện tại Đại học Turin (Ý), ngày 10 tháng 6 năm 2015, ngay sau khi U. Eco nhận học vị Tiến sĩ danh dự ngành Truyền thông và Văn hoá truyền thông đại chúng. Nguyên văn tiếng Ý đăng trên báo La Stampa 11.06.2015)

Cái giá của sự phát triển (1)

Lê Học Lãnh Vân

MỘT CÁI NHÌN TỔNG QUAN

1) Việt Nam sẽ phát triển, sẽ phải tăng tốc phát triển để kịp thoát tình trạng “chưa giàu đã già”. Tốc độ tăng trưởng GDP phải trên dưới 10% một năm trong liên tục mười lăm năm tới…

Thời cơ thế giới đang thúc giục: quốc gia nào giữ hòa bình và tăng tốc phát triển bây giờ sẽ có lợi thế lớn trong tương lai. Và Việt Nam, với quyền lực được tập trung chớ không phân tán như trước, chắc chắn đang ôm hoài bão, tham vọng phát triển, cất cánh! Các sự kiện tập trung quyền lực ở thượng tầng, “sắp xếp lại giang san”, siết chặt kiểm soát trên một xã hội vốn đã không nhiều tự do… là những biểu hiện chuẩn bị cho sự phát triển sắp tới. Bài viết này cũng nghiêng về dự đoán rằng Việt Nam sẽ phát triển.

Việt Nam đang ở vị trí địa chính trị, địa kinh tế thuận lợi. Nhưng Việt Nam cũng đang có quá ít ngành công nghiệp ở mức công nghệ cao, ở vị trí cao của dây chuyền giá trị gia tăng. Vậy sự tăng trưởng, ít nhất trong giai đoạn đầu, sẽ đạt được bằng cách nào?

2) Cơ sở hạ tầng phải đi trước làm tiên phong!

Hệ thống giao thông đang được tập trung đầu tư. Phi trường, bến tàu, đường sá… Trong vòng bán kính sáu bảy chục cây số cách trung tâm Sài Gòn cũ, những công trình hạ tầng giao thông đang được hối hả hoàn thành. Hà Nội, Tp Hồ Chí Minh đang và sẽ đập phá nhiều vùng để chỉnh trang đô thị và xây dựng mới. Các thành phố khác cũng sẽ tiếp bước.

Trong công cuộc phát triển để đạt mức tăng trưởng mong muốn, một câu hỏi rất lớn là: ai hưởng lợi trong sự tăng trưởng ấy, và ai chịu thiệt thòi?

Chắc chắn, không có sự công bằng tuyệt đối trong xã hội trăm triệu người.

3) Lịch sử là một dòng đời chảy liên tục, trên đó có những đoạn bằng phẳng và những đoạn ghềnh thác. Dù bằng phẳng hay ghềnh thác, cuộc sống xã hội luôn là một cuộc tranh chấp giữa các thành phần, các chọn lựa… Thoáng hiện trong đầu lịch sử từ ngày Ngô vương định cõi, nước Việt từ một đốm nhỏ trên đồng bằng phía Bắc đã thành một dãy bao lơn dài trên biển Đông vòng sang vịnh Thái Lan. Trên bước đường trở mình bền bỉ và liên tục ấy có bước tiến nào không có người thành vương thành tướng và đồng thời không có mồ hôi, máu của người dân?

Nói chi xa, trong công cuộc bốn trăm năm mở cõi vĩ đại của Đàng Trong, dưới sự dẫn dắt của chúa Nguyễn và vương triều Nguyễn, bao lưu dân lao mình vào “kề thân hùm sói”, mất mạng bởi cọp, cá sấu, rắn rít và trăm ngàn tật bệnh nơi rừng thiêng nước độc?

4) Thời xưa, mấy chục năm trước, cái giá phải trả cho sự phát triển là rất lớn. Thập niên 1980, thủ đô Bucarest của Ru-ma-ni đã phải xóa cả một vùng đất lịch sử để xây mới!

Xã hội càng văn minh, tiến bộ, càng có phương tiện vật chất, tài chánh, kỹ thuật và quản trị để cái giá trả cho sự phát triển ít hơn trước. Người dân đang ngó vào chính quyền, mong những giải pháp thích hợp và hữu hiệu được thực thi sao cho số người chịu thiệt thòi và độ lớn của mỗi thiệt thòi cũng giảm tới mức thấp nhất!

Những giải pháp thích hợp và hữu hiệu ấy không chỉ vì lòng nhân. Đó cũng là phần kỹ thuật của sự lãnh đạo và quản trị phát triển. Khi người dân hiểu chính quyền đã cố gắng hết mức tránh thiệt hại cho họ, lòng dân ủng hộ thì kế hoạch tăng trưởng hàng năm 10% – 12% cũng nằm trong tầm tay của ý chí quốc gia!

Ngày 18 tháng 5 năm 2026

Danh ngôn

Ban Biên tập

Tra cứu theo tên tác giả

Cái giá của sự phát triển (1)