Diễn đàn Câu lạc bộ Văn đoàn Độc lập Việt Nam: Những buổi trình diễn đầu tiên của Trịnh Công Sơn

Danh ngôn

“Thế giới này, như nó đang được tạo ra, là không chịu đựng nổi. Nên tôi cần có mặt trăng, tôi cần niềm hạnh phúc hoặc cần sự bất tử, tôi cần điều gì đó có thể là điên rồ nhưng không phải của thế giới này.”

“Ce monde, tel qu’il est fait, n’est pas supportable. J’ai donc besoin de la lune, ou du bonheur, ou de l’immortalité, de quelque chose qui ne soit dement peut-etre, mais qui ne soit pas de ce monde.”

(Albert Camus, Caligula)

“Tất cả chúng ta, để có thể sống được với thực tại, đều buộc phải nuôi dưỡng trong mình đôi chút điên rồ.”

“Nous sommes tous obligés, pour rendre la realite supportable, d’entretenir en nous quelques petites folies.”

(Marcel Proust, À l’ombre des jeunes filles en fleurs)

“Nghệ thuật và không gì ngoài nghệ thuật, chúng ta có nghệ thuật để không chết vì sự thật.”

“L’art et rien que l’art, nous avons l’art pour ne point mourir de la vérité.” (Friedrich Nietzsche, Le Crépuscule des Idoles)

“Mạng xã hội đã trao quyền phát ngôn cho những đạo quân ngu dốt, những kẻ trước đây chỉ tán dóc trong các quán bar sau khi uống rượu mà không gây hại gì cho cộng đồng. Trước đây người ta bảo bọn họ im miệng ngay. Ngày nay họ có quyền phát ngôn như một người đoạt giải Nobel. Đây chính là sự xâm lăng của những kẻ ngu dốt.”

“Social media danno diritto di parola a legioni di imbecilli che prima parlavano solo al bar dopo un bicchiere di vino, senza danneggiare la collettività. Venivano subito messi a tacere, mentre ora hanno lo stesso diritto di parola di un Premio Nobel. È l’invasione degli imbecilli.”

(Umberto Eco, trích từ bài phỏng vấn thực hiện tại Đại học Turin (Ý), ngày 10 tháng 6 năm 2015, ngay sau khi U. Eco nhận học vị Tiến sĩ danh dự ngành Truyền thông và Văn hoá truyền thông đại chúng. Nguyên văn tiếng Ý đăng trên báo La Stampa 11.06.2015)

Những buổi trình diễn đầu tiên của Trịnh Công Sơn

Trần Viết Ngạc

Mùa hè 1966, một năm sau khi Mỹ đổ quân ở Đà Nẵng, tôi đang dạy ở Petrus Ký, về Huế thăm nhà. Sơn ở 11/8 Nguyễn Trường Tộ, gần cầu Phủ Cam, tôi ở 36 Phan Chu Trinh gần cầu Bến Ngự. Huế xơ xác sau phong trào đấu tranh của Phật giáo bị đàn áp. Không chỉ “ghế đá công viên dời ra đường phố” mà bàn thờ Phật cũng xuống đường. Bạn kẻ đi tù (NK), kẻ lên rừng (HP)... Sơn học với tôi từ hồi lớp Nhất trường tiểu học Trần Quốc Toản, Thành Nội Huế với thầy Phạm Văn Trâm. Lúc đó tên 4 chữ – Trịnh Xuân Công Sơn. Qua trường Pháp, Sơn phải trụt một lớp và mất một chữ lót...

Sáng sớm Sơn xách đàn đi bộ qua nhà tôi và đàn cho tôi nghe các bài mới sáng tác... Không còn Ướt mi, không còn Nhìn những mùa thu đi... chiến tranh đã đi vào nhạc của Sơn, lay động lòng người... Có những lúc đang đàn, thấy màn cửa rung bần bật, dù không nghe tiếng nổ nhưng cũng biết B52 đang trút bom ở đâu đó...

Tôi trở lại Sài Gòn với một tập nhạc viết tay của Sơn, đưa cho bạn bè trong CPS (Chương trình Phát triển Sinh hoạt Thanh Niên học đường) như Trần Đại Lộc, Đỗ Quý Toàn, Lê Đình Điểu... xem. Quá thú vị! CPS đồng ý mời Sơn vào Sài Gòn trình diễn những sáng tác mới mà sau này in trong tập Quê hương và thân phận. Tôi đánh điện cho Sơn: Vào Sài Gòn trình diễn, mọi chi phí đã có người lo. Tôi dùng dao lam cắt chữ trên giấy thủ công để làm poster cho buổi trình diễn, dán tại các trường đại học ở Sài Gòn, ra ronéo Mỹ Hiệp ở gần cổng xe lửa Trần Quý Cáp in các bản nhạc rời của Sơn để phát không cho thính giả. Buổi trình diễn tại trụ sở CPS, 96 Gia Long (nay là Thư viện Tổng hợp, trên nền cũ của Khám lớn Sài Gòn). Thi sĩ Tô Thùy Yên giới thiệu, có ca sĩ Phương Dung và Lệ Thu... Tất nhiên là có Dao Ánh đang là sinh viên, nhiều thính giả là sinh viên và sinh viên Phật tử như Cao Thị Quế Hương, Đỗ Thị Văn, Tuyết Hoa... Tất cả người tham dự đều ngồi trên nền nhà, chỉ trừ một vài thính giả lớn tuổi như Phạm Duy... ngồi trên một hàng ghế sát tường. Sơn đứng hát trên một bục gỗ nhỏ thấp với chiếc ghi ta mang từ Huế vào. Có những lúc thính giả cùng hát với Sơn... Dòng nhạc mở đầu Ca khúc Da vàng... đi vào lòng thính giả... mở đầu cho những buổi trình diễn tiếp theo ở 94 Công Lý, 4 Duy Tân (Tổng hội Sinh viên) trước khi lên Đà Lạt vào những ngay cuối hè để hát ở trường tư thục Việt Anh và giảng đường Spellman sang trọng của Viện Đại học Đà Lạt do hai chị em Thu Cúc và Quế Hương với danh nghĩa Nữ Hướng Đạo tổ chức. Buổi trình diễn trong những ngày hè cuối cùng 66 là ở quán cà phê Tao Nhân ở thành phố Phan Rang.

Xong buổi trình diễn ở CPS, phần thường của Sơn là con đường đi bộ về Cư xá Thanh Quan đường Hiền Vương với Dao Ánh...

Nhớ bạn,

1-4-2022

Danh ngôn

Ban Biên tập

Tra cứu theo tên tác giả

Những buổi trình diễn đầu tiên của Trịnh Công Sơn