Diễn đàn Câu lạc bộ Văn đoàn Độc lập Việt Nam: Bản thảo để lại trong sảnh lễ tân và một Hồ Anh Thái đã 'chín'

Danh ngôn

“Thế giới này, như nó đang được tạo ra, là không chịu đựng nổi. Nên tôi cần có mặt trăng, tôi cần niềm hạnh phúc hoặc cần sự bất tử, tôi cần điều gì đó có thể là điên rồ nhưng không phải của thế giới này.”

“Ce monde, tel qu’il est fait, n’est pas supportable. J’ai donc besoin de la lune, ou du bonheur, ou de l’immortalité, de quelque chose qui ne soit dement peut-etre, mais qui ne soit pas de ce monde.”

(Albert Camus, Caligula)

“Tất cả chúng ta, để có thể sống được với thực tại, đều buộc phải nuôi dưỡng trong mình đôi chút điên rồ.”

“Nous sommes tous obligés, pour rendre la realite supportable, d’entretenir en nous quelques petites folies.”

(Marcel Proust, À l’ombre des jeunes filles en fleurs)

“Nghệ thuật và không gì ngoài nghệ thuật, chúng ta có nghệ thuật để không chết vì sự thật.”

“L’art et rien que l’art, nous avons l’art pour ne point mourir de la vérité.” (Friedrich Nietzsche, Le Crépuscule des Idoles)

“Mạng xã hội đã trao quyền phát ngôn cho những đạo quân ngu dốt, những kẻ trước đây chỉ tán dóc trong các quán bar sau khi uống rượu mà không gây hại gì cho cộng đồng. Trước đây người ta bảo bọn họ im miệng ngay. Ngày nay họ có quyền phát ngôn như một người đoạt giải Nobel. Đây chính là sự xâm lăng của những kẻ ngu dốt.”

“Social media danno diritto di parola a legioni di imbecilli che prima parlavano solo al bar dopo un bicchiere di vino, senza danneggiare la collettività. Venivano subito messi a tacere, mentre ora hanno lo stesso diritto di parola di un Premio Nobel. È l’invasione degli imbecilli.”

(Umberto Eco, trích từ bài phỏng vấn thực hiện tại Đại học Turin (Ý), ngày 10 tháng 6 năm 2015, ngay sau khi U. Eco nhận học vị Tiến sĩ danh dự ngành Truyền thông và Văn hoá truyền thông đại chúng. Nguyên văn tiếng Ý đăng trên báo La Stampa 11.06.2015)

Bản thảo để lại trong sảnh lễ tân và một Hồ Anh Thái đã 'chín'

Thiên Điểu, Tuổi trẻ 5.4.2026

Bản thảo để lại trong sảnh lễ tân, cuốn tiểu thuyết mới nhất của Hồ Anh Thái vừa ra mắt bạn đọc, lập tức nhận được nhiều lời khen từ giới phê bình và các nhà văn.

Bản thảo để lại trong sảnh lễ tân của Hồ Anh Thái - Ảnh: T.ĐIỂU

Nhà phê bình Phạm Xuân Thạch, nhà văn Trần Thị Trường đều đánh giá đây là cuốn tiểu thuyết hay nhất của Hồ Anh Thái trong 10 năm qua, một "cuốn sách đáng mê".

Một bức tranh lớn lao về lịch sử đất nước

Bản thảo để lại trong sảnh lễ tân (Nhã Nam - Nhà xuất bản Hà Nội) được xây dựng theo cấu trúc siêu hư cấu (metafiction), truyện lồng trong truyện. Mạch truyện thứ nhất xoay quanh người đàn ông trong không gian sân bay.

Ở đó anh ta liên tục lỡ chuyến bay lúc 0h15 để rồi anh ta tình cờ trở thành người đọc của một bản thảo tiểu thuyết được bỏ lại trong sảnh lễ tân.

Và càng đọc, người đàn ông càng bị cuốn vào một mê cung kỳ lạ mà đỉnh điểm là phát hiện: chính mình có thể là tác giả của bản thảo ấy.

Mạch truyện thứ hai – bản thảo mà nhân vật đọc được – mở ra một không gian hoàn toàn khác: lịch sử Việt Nam từ năm 1949 đến những năm đầu thế kỷ 21, qua số phận của ba thế hệ phụ nữ trong một gia đình.

Một bức tranh lớn lao về lịch sử đất nước, về những cuộc chiến tranh, những náo động của thời cuộc xuyên suốt gần một thế kỷ được mở ra lôi cuốn qua số phận của những con người bé nhỏ.

Hồ Anh Thái – trường hợp đặc biệt của văn chương đương đại

Theo dõi hành trình văn chương miệt mài của Hồ Anh Thái tới cuốn tiểu thuyết mới nhất này, ông Phạm Xuân Thạch đánh giá Hồ Anh Thái là một trường hợp đặc biệt của văn chương đương đại, khi ông nối từ đêm trước của Đổi mới đến bây giờ vẫn tiếp tục viết, một trường hợp hiếm có của văn học Việt Nam về sức sáng tạo bền bỉ.

Một điều đặc biệt, Hồ Anh Thái luôn tìm kiếm và đổi mới việc viết của mình. Đầu tiên là một Hồ Anh Thái mang tính trữ tình, văn chương tinh tế, đẹp thời trước Đổi mới với vệt tác phẩm gồm Chàng trai ở bến đợi xe, Trong sương hồng hiện ra, Người và xe chạy dưới ánh trăng.

Nhà phê bình Phạm Xuân Thạch nói về hành trình văn chương miệt mài và nhiều nỗ lực đổi mới của Hồ Anh Thái - Ảnh: Nhã Nam

Sau đó tới dòng văn kết hợp văn với trải nghiệm sống ở nước ngoài như: Tiếng thở dài qua rừng kim tước, Đức Phật, nàng Savitri và tôi...

Sang thế kỷ 21, ông có dòng văn mang tính thể nghiệm, tiệm cận với lối viết đương đại của thế giới, tiệm cận lối viết hiện thực huyền ảo, lối viết hậu hiện đại, thể hiện đậm nét trong Cõi người rung chuông tận thế.

Không dừng lại ở đó, những tác phẩm trong khoảng mấy năm trở lại đây như tiểu thuyết Hà Nội nhiều mây có lúc có mưa ngâu, Hồ Anh Thái bắt đầu kết hợp tất cả tìm tòi trước đó lại, để tìm kiếm sự ổn định trong lối viết, sự tiết chế, chiều sâu.

Và đến Bản thảo để lại trong sảnh lễ tân, ông Thạch đánh giá đây là một trong những tiểu thuyết hay nhất của Hồ Anh Thái, hàm chứa trong đó tất cả con người văn chương của ông, đồng thời cũng đạt đến chiều sâu và độ chín.

Đó là cuốn tiểu thuyết rất có ý thức về kết cấu, về lối viết, về giọng điệu, có ý thức về kỹ thuật. Đồng thời chứa những phong cách mà Hồ Anh Thái đã thể hiện trước đấy, trong đó có hài hước, giễu nhại, có cả chất trữ tình của dòng văn chương tinh tế ngay trước Đổi mới, lẫn nhịp điềm tĩnh và đầy tinh thần Phật giáo.

Một điểm nữa, khác sự khắc nghiệt trong một số cuốn tiểu thuyết trước đây, ở cuốn mới nhất Hồ Anh Thái giữ cái nhìn nhân bản và cân bằng về con người.

Bắt đầu từ tập truyện ngắn đầu tiên Chàng trai ở bến đợi xe xuất bản năm 1985, Hồ Anh Thái xuất bản liên tục. Có khoảng 50 đầu sách khác nhau từ truyện ngắn, tiểu thuyết, tùy bút, tản văn, du ký, chân dung văn học đã được Hồ Anh Thái ra mắt bạn đọc.
Thể loại nào ông cũng có những sáng tạo độc đáo.

Danh ngôn

Ban Biên tập

Tra cứu theo tên tác giả

Bản thảo để lại trong sảnh lễ tân và một Hồ Anh Thái đã 'chín'