Thứ Năm, 11 tháng 6, 2026

Vũ Bão và bút danh Tạ Văn Dung

 Nguyễn Phượng

Bây giờ nhiều cơ quan báo chí, xuất bản to oạch nhưng nghe dư luận mạng la ó tí đã lập tức sun vòi, gỡ bài, dừng phát hành, rối rít xin lỗi.

Rõ là có học thua thất học, chính danh sợ ngụy danh.

Nhìn nghịch lý sự đời tự nhiên nhớ nhà văn Vũ Bão...

Nhà văn Vũ Bão (1931-2006) từng là chiến sĩ quân báo từ năm 1947, tên thật là Phạm Thế Hệ, quê ở tỉnh Thái Bình.

Ông nổi tiếng với tai nạn nghề nghiệp bởi tiểu thuyết Sắp cưới (1957).

Cuốn sách 200 trang này chỉ là phần nhỏ trong sự nghiệp sáng tác phong phú và đa dạng hơn 30 tác phẩm được viết theo bảng chữ cái tiếng Việt của ông. Tuy nhiên do quan điểm văn nghệ ấu trĩ một thời cuốn tiểu thuyết mỏng này bị phê phán gay gắt.

Nội dung tiểu thuyết Sắp cưới là chuyện đôi trai gái yêu nhau, sắp làm lễ cưới thì đội Cải cách ruộng đất về xã; mặc dù gia đình cô gái bị quy oan thành phần địa chủ, nhưng chàng trai sợ mang tiếng bao che, cố tình làm ngơ trước nỗi đau của người yêu.

Sau sửa sai, chàng trai hối hận xin nối lại cuộc tình, nhưng cô gái từ chối…

Chỉ có vậy thôi.

Nhưng tác giả của nó bị dư luận “đánh đấm” tơi bời lâm cảnh “lên bờ xuống ruộng”, bị đẩy đi hết cơ quan này đến cơ quan khác.

Sau 5 năm vụ Sắp cưới, Vũ Bão được phép viết và xuất bản trở lại nhưng để tránh búa rìu dư luận người ta khuyên Vũ Bão nên tế nhị ký tên dưới những bút danh khác. Do đó mà ngoài cái tên Vũ Bão ông còn các bút danh như Tạ Văn Dung, Hồ Huỳnh, Vũ Văn Bảo...

Dưới các bút danh mới ông là tác giả văn xuôi đặc sắc với phong cách hài hước triết luận.

Nhiều truyện ngắn của ông được chuyển ngữ sang tiếng Anh như Người vãi linh hồn (The Man Who Pissed on His Soul), Bố con là đàn bà (Your Father is a Woman)… được in trong tập sách xuất bản ở Mỹ mang nhan đề: The Other Side of Heaven, Love after War….

Hồi Vũ Bão còn tại thế, thỉnh thoảng tui và Chu Văn Sơn có gặp và trò chuyện với ông. Nhà ông nếu tui nhớ không nhầm ở mạn phố Thanh Nhàn.

Hỏi vì sao ông lại lấy bút danh Tạ Văn Dung?

Ông cười không trả lời.

Sau có khi vui chuyện ông kể lại thời bị đấu tố bởi cuốn Sắp cưới nhiều người lớn tiếng bảo ông sai lầm, tiêu cực thậm chí phản động. Nhưng riêng ông, ông tin vào chính mình. Tạ Văn Dung là TA VẪN ĐÚNG, có thế thôi!