Lê Hồng Lâm
Sau hơn một tháng liền bị phim ngoại lấn át và đè bẹp dí trên sân nhà, phim Việt đang lấy lại thế thượng phong với Ma xó vừa mới ra mắt đã leo lên đầu bảng xếp hạng và có thể thu về hơn 40 tỷ đồng sau cuối tuần lễ đầu tiên, mở ra cơ hội cho bộ phim gia nhập câu lạc bộ trăm tỷ tiếp theo.
Với một phim kinh dị (có vẻ kinh phí thấp), đây là một thắng lợi lớn của ê kíp làm nên bộ phim.
Điều gì tạo nên thành công đột phá cho bộ phim kinh dị theo hơi hướng dân gian pha trộn một chút siêu nhiên (folk & supernatural horror) này?
Tôi nghĩ yếu tố kinh dị mang màu sắc bản địa và một kịch bản do Nguyễn Ngọc Thạch viết (kiêm sản xuất) được xây dựng lớp lang, ít nhiều thuyết phục đã làm nên sức hút cho bộ phim.
Motif phim kinh dị Việt Nam thường kể một câu chuyện tâm linh ma quỷ có vẻ bí hiểm và đáng sợ, nhưng cuối cùng lại sa vào một công thức chung được khai thác đến cũ mòn là những ân oán, nghiệp quả (karma) của những vong hồn chết oan và những bài học (hơi sống sượng) cho người sống.
Ma xó chưa hẳn rời được khỏi motif này, nhưng ít nhất kể được một câu chuyện khiến khán giả tin được về những mất mát, nghèo đói và nỗi ám ảnh của tai ương khiến con người phải bám víu vào tâm linh như giải pháp cuối cùng của sinh tồn và đôi khi họ hành xử một cách ích kỷ, mê muội bất chấp hậu quả.
Bối cảnh của phim là một vùng nông thôn nghèo khó của miền Tây những năm đầu 2000 được xây dựng khá hiệu quả, đúng công thức một phim "low budget".
Phim mở đầu bằng một tai ương của một người mẹ (Lê Khánh) mất đứa con thơ ngay từ khi nó mới chào đời. Đó là một cảnh phim mang hơi hướng foreshadowing (điềm báo) với thủ pháp quay thiếu sáng (low-key lighting) tạo ra độ tương phản mạnh, nhiều vùng đổ bóng (shadow) sâu thẳm nhằm khơi gợi cảm giác căng thẳng, rùng rợn, bất an.
Bộ phim tiếp diễn với câu chuyện xảy ra vào đầu những năm 2010 cũng với một miền quê nghèo khó. Vợ chồng Phú và Thảo (Alvin Lu và Tín Nguyễn) đang làm đám tang cho người mẹ bệnh tật vừa mới qua đời. Một vài hiện tượng bất thường có tính điềm báo tiếp tục diễn ra, như cảnh đội khiêng linh cữu không thể nhấc lên vì quan tài trở nên nặng bất thường, như dấu hiệu cho thấy vong linh chưa muốn rời khỏi ngôi nhà.
Sau đám tang, tình cảnh khốn khó của đôi vợ chồng trẻ liên tục bị thách thức và đẩy đến đường cùng. Nỗi ám ảnh bị sẩy thai một lần trước đây khiến người vợ trẻ lo lắng đến tuyệt vọng khi mang thai thứ hai. Lo sợ tai ương lại ập đến, vợ chồng Thảo bám víu vào tâm linh như một lựa chọn cuối cùng để bằng mọi giá giữ lại đứa con của mình.
Họ nhờ bà thầy cúng (Lê Khánh) làm lễ thỉnh ma xó trong nhà mà không lường trước được những hiểm họa. Và cũng từ đây, những màn hù dọa ghê rợn liên tiếp xảy ra tạo nên sức hấp dẫn cho bộ phim và để lại một cú twist (liên quan đến "điềm báo" ở đầu phim) có thể ít nhiều tạo được sự đồng cảm và thông cảm nơi khán giả vì yếu tố văn hóa bản địa.
Dù vẫn còn những hạn chế về diễn xuất (Tín Nguyễn diễn tốt nhưng khóc lóc quá nhiều), nhịp kể và một vài chi tiết kịch bản chưa đủ sâu, nhưng Ma xó cho thấy phim kinh dị Việt hoàn toàn có thể hấp dẫn khi biết khai thác những nỗi sợ bắt nguồn từ đời sống thay vì chỉ dựa vào các màn hù dọa.
Đằng sau lớp vỏ kinh dị dân gian pha một chút siêu nhiên, đây là một bộ phim về mất mát, nghèo đói và khát vọng níu giữ hạnh phúc của con người trước tai ương. Và đó cũng là lý do khiến Ma xó trở thành một trong những bất ngờ thú vị nhất của điện ảnh Việt năm nay, thậm chí đó là lý do khiến bộ phim này được nhiều nước trên thế giới mua bản quyền sản xuất.
Phim đang được chiếu tại rạp.