Danh ngôn

Trong mọi cộng đồng, chúng ta cần một nhóm thiên thần gây rối.

We need, in every community, a group of angelic troublemakers.

(Bayard Rustin – trích bài phát biểu tại New York City 1963)

Trong mọi trường hợp, chắc chắn rằng sự thiếu hiểu biết, đi kèm với quyền lực, là kẻ thù tàn bạo nhất có thể có của công lý.

It is certain, in any case, that ignorance, allied with power, is the most ferocious enemy justice can have.

(James Baldwin - No Name in the Street 1972)

Các cuộc cách mạng và các cá nhân có thể bị giết hại, nhưng bạn không thể giết chết các ý tưởng.

While revolutionaries and individuals can be murdered, you cannot kill ideas.

(Thomas Sankara, một tuần trước khi bị ám sát, 1987)

Không có cảm giác nào cô đơn hơn việc bị chính đất nước mình trục xuất.

There's not a more lonely feeling than to be banished by my own country.

(Kiyo Sato – Kiyo’s Story 2009)

Ban Biên tập

Địa chỉ liên lạc:

1. Thơ

tho.vanviet.vd@gmail.com

2. Văn

vanviet.van14@gmail.com

3. Nghiên cứu Phê Bình

vanviet.ncpb@gmail.com

4. Vấn đề hôm nay

vanviet.vdhn1@gmail.com

5. Thư bạn đọc

vanviet.tbd14@gmail.com

6. Tư liệu

vanviet.tulieu@gmail.com

7. Văn học Miền Nam 54-75

vanhocmiennam5475@gmail.com

Tra cứu theo tên tác giả

Thứ Tư, 30 tháng 7, 2014

Thơ Mandelstam

Chân Phương giới thiệu và dịch
(từ bản Anh ngữ do Robert Tracy trong STONE, Princeton UP, 1981.)

Osip Mandelstam (1891-1938) là một nhà thơ hàng đầu của thế kỷ 20. Sinh tại Varsovi trong gia đình gốc Do Thái và trưởng thành ở St Petersburg, ông và các bạn thơ trong nhóm Acmeism đã cách tân, giải phóng thơ Nga khỏi ảnh hưởng Tượng Trưng chủ nghĩa. Họ chú trọng vào tay nghề thi nhân bên cạnh nghệ thuật dùng ngôn từ chính xác nhằm phục hồi quyền năng của chữ. Có cảm tình với cách mạng, ông tham gia các hoạt động văn hóa sau 1917, kiếm sống khó khăn bằng những bài viết và dịch thuật. Vì mấy bài thơ chui phản đối chế độ hà khắc của Stalin, Mandelstam bị bắt và mất vài năm sau trên đường lưu đày cùng đám người tù tập trung vùng cực Bắc Siberia.
Thơ Mandelstam trác luyện từng câu, khắc chạm từng chữ, vươn lên tính cô đọng của tinh thể. Mấy bài dịch sau đây cố gắng diễn đạt âm điệu trầm lắng và kín đáo trong thi phẩm Đá (1913) tập hợp các sáng tác đầu tay của thi hào.

Nhút nhát quả lìa cành
Không lời rơi chạm đất
Giữa nhạc điệu triền miên
Của rừng già vắng ngắt…

1908

Thính giác căng như buồm
Mắt ngóng vời hoang vắng
Hợp xướng đàn chim đêm
Thầm bay ngang im lặng

Tôi nghèo tựa thiên nhiên
Mộc mạc giống bầu trời
Hư ảo phần tự do
Như lời chim đêm gọi

Tôi ngắm vầng trăng lạnh
Vòm trời chết đóng khung
Trần gian dù lạ lẫm
Tôi chấp nhận hư không!

1910

Lá gần như im hơi
Trước gió thoảng tăm tối
Xao xác én hoàng hôn
Liệng từng vòng mệt mỏi

Trong cõi lòng tương tư
Nơi con tim hấp hối
Chiều tà gieo trách cứ
Theo sợi nắng cuối trời

Đêm xuống trên cánh rừng
Ánh trăng mọc gỉ ối
Vì sao im vắng thế
Tiếng nhạc phách đâu rồi?

1911

Món quà cho riêng mình và độc nhất
Tôi làm chi với xác thân này?

Nhận được niềm vui sống thở lặng yên
Làm sao tôi biết cảm tạ ai đây?

Là kẻ làm vườn – tôi cũng là hoa,
Không đơn chiếc trong ngục tù trần thế.

Thân nhiệt cùng hơi thở của tôi
Trên kính thiên thu trong suốt nằm phơi.

In lên mặt thủy tinh họa tiết hiện hình,
Nhưng bây giờ chẳng người nào nhìn thấy.

Mặc cặn bã thời khắc cứ tuột trôi –
Hoa văn diễm lệ này phải còn lại mãi.

1909

Nguồn: laxanh2015.blogspot.com